Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Erişkin bağışıklaması Prof.Dr.Meltem Işıkgöz Taşbakan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Erişkin bağışıklaması Prof.Dr.Meltem Işıkgöz Taşbakan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 1."— Sunum transkripti:

1 Erişkin bağışıklaması Prof.Dr.Meltem Işıkgöz Taşbakan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 1

2  Erişkinlerin bir kısmı çocukluk dönemi aşılarını olmamıştır  Yeni aşıların o dönemlerde bulunmayışı  İleri yaşla birlikte hastalık riskinin artması, immünitenin azalması Tetanoz, Grip, Pnömoni  Risk gruplarında ve özel gruplarda aşılama Splenektomi, Hematolojik malinite, Solit tümör, HIV/AIDS hastaları  Artan yolculuk trafiği Yolculuk öncesi aşılama 2

3 Erişkin Bağışıklaması ile kazanılanlar 26 değişik hastalık önlenebilir hale gelmiştir Çiçek hastalığı eradike edilmiştir ◦ 1980 Polio eradikasyonu ◦ Melik Minas 26 Kasım 1998 ◦ 21 Haziran 2002…..???GÖÇLER Kızamık salgınlarının kontrolü ????? Tetanoz, difteri, kızamıkçık, sarılık, karaciğer kanseri vakalarında dramatik azalmalar 3

4 AŞILARIN EKONOMİYE ETKİLERİ Sosyal ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunur Salgınları azaltır Kalıcı sakatlıkları önler Hastaneye yatan hasta sayısını azaltır Üretkenlik kayıplarını azaltır Pahalı tedavileri önler 4

5 Sorunlar….. Bilimsel çalışmaların azlığı Aşı etkinliği veya yan etkiler hakkında şüpheler Ulusal sağlık politikalarının olmayışı Bütçeye olan ekonomik yük Erişkin aşılamasının sağlık hizmetinin bir parçası olarak görülmemesi 5

6  ACIP (Advisory Committee on Immunization Practices)  CDC (Centers for Disease Control and Prevention)  WHO  Ülkemizde Bağışıklama Danışma Kurulu Son yıllarda erişkin immünizasyonu ile ilgili programlar ve standart akım şemaları geliştirilmeye başlanmıştır. 6

7 Erişkinlerde aşı ile…. Difteri, boğmaca, tetanoz Kızamık, kızamıkçık, kabakulak İnfluenza Pnömokok Hepatit A Hepatit B Suçiçeği Meningokok Kuduz Human papilloma virus Herpes zoster 7

8 Aşılar… Kuvvetle önerilen aşılar Özel durumlarda gereken aşılar Hastalık riski toplumdan farklı olmayan tüm erişkinler için önerilen aşılar 8

9 9

10 Sağlık çalışanları Bulaşıcı hastalıklar açısından ↑↑↑ Aşılama sonucu ◦ Başka hastaların enfekte olması ◦ Aile bireylerinin enfekte olması ◦ Ağır komplikasyonlara 10

11 11

12 Sağlık personeli Geniş grupları kapsayan seroprevalans çalışmaları Mesleki hastalıklar açısından aşılanmalı Kanuni zorunluluklar 12

13 HASTALARLA PERSONEL ARASINDA ENFEKSİYON GEÇİŞİ: Hastalardan personele Personelden hastalara olabilmektedir daha sık 13

14  Aşılamanın maliyeti, hastane personeli arasında hastalık veya salgınlar ortaya çıktıktan sonra yapılacak masraflardan daha azdır  Hastalığa bağlı iş gücü kaybı  Hastane personelinin hastalığı diğer hastalara bulaştırma ihtimalinin ortadan kaldırılması. 14

15 Risk grubu İyi tanımlanmalı Akla gelmeli Önlem alınmalı Rutin aşılama…….. 15

16 Risk altındaki personel??? Doktorlar Hemşireler Diş hekimleri Tıp, diş hekimi ve hemşirelik öğrencileri Laboratuvar çalışanları Acil servis personeli Yönetim ile ilgili çalışanlar 16

17 SAĞLIK KURULUŞLARINDA TÜM SAĞLIK ÇALIŞANLARINI KAPSAYAN BAĞIŞIKLAMA PROGRAMI OLUŞTURULARAK UYGULANMASI AŞI İLE İLGİLİ TÜM TIBBİ BİLGİLER KAYIT ALTINA ALINMASI 17

18 Sağlık Personelinin Aşılanması Kuvvetle Önerilen Hastalıklar Hepatit B İnfluenza Kızamık Kabakulak Kızamıkçık Su çiçeği 18

19 Özel durumlarda gereken aşılar Tüberküloz Hepatit A Meningokok Polio Kuduz Tetanoz ve difteri Tifo Boğmaca Çiçek Pnömokok 19

20 Hepatit B Sağlık çalışanları için önemli bir risk 10 kat fazla Bu enfeksiyonların bulaşmasında esas yol; ◦ Delici-kesici aletlerle yaralanmaları Hastanelerde delici-kesici aletlerle yaralanma oranı eğitim hastanelerinde daha yüksektir Bu tür yaralanmaların yaklaşık %70 i ucu delikli iğnelerle olmaktadır. Ameliyathanede çalışan hemşirelerde 20

21 Bağışık olmayan bir sağlık personeline : Hepatit B bulaşma riski %2-40 Hastanın HBeAg durumuna göre HCV pozitif %3 -10 HIV pozitif binde 3 Eğer; Delici-kesici alet üzerinde çıplak gözle görülebilecek miktarda kan varsa veya derin bir yaralanma söz konusu ise bu oranlar artacaktır 21

22 Ülkemizde sağlık çalışanlarında % Aralık 1996 Evrensel HBV aşılama programı Rekombinat aşılar Son aşıdan 1-2 ay sonra anti-HBs Çakaloğlu Y. Hepatit B ulusal uzlaşma toplantı metinleri 2005;

23 23

24 İNFLUENZA Tüm sağlık personeli her yıl aşılanmalı ◦ İş gücü kaybı ◦ Komplikasyonlar ◦ Hastaneye yatış ◦ Antiviral ve antibiyotik 24

25 ≥ 65 yaşBakımevi ve huzurevinde kalanlarUzun süreli aspirin tedavisi alanlar (Reye sendromu)Astımı da içeren kronik pulmoner hastalıklarKardiyovasküler hastalıklarDiabetes mellitusBöbrek fonksiyon bozukluğuHemoglobinopatilerİmmünsüpresiflerAspirasyon riskini artıran durumu olanlarİnfluenza mevsimi boyunca gebelik varlığıAsplenik hastalarYüksek riskli kişilere influenza bulaştırma riski olanlarSağlık personeliAşılanmak isteyen herkes Endikasyonlar Influenza aşısı 25

26 İnfluenza aşısı ile enfeksiyon gelişme oranı %89 Sağlık bakımı ile ilişkili influenza oranı ▼ 26

27 Aşıyı reddetme 27

28 Aşılama oranlarını artırmak 1. Her yıl influenza hastalığı hakkında eğitim 2. Aşının güvenilirliği 3. Ücretsiz temin edilmesi 4. Aşıyı reddetme sebeplerini araştırmak 5. İdari destek ve liderlik 6. Geri bildirim 28

29 %19 mevsimsel %17.7 H1N1 29

30 Sağlık Bakanlığı "Grip salgını dolayısıyla toplam kaybedilen vaka sayısı 39 5 tanesi influenza B virüsü 4 tanesi H3N2 virüsü nedeniyle 30 tanesi de H1N1 virüsü" A/California/7/2009 (H1N1) A/Switzerland/ /2013 (H3N2) B/Phuket/3073/

31 Kızamık Sağlık personelinin kızamığa yakalanma riski öncesi doğanlar bağışık 1957 sonrası Tüm sağlık çalışanları kızamığa karşı bağışık ◦ Kesin doktor tanısı ◦ Serolojik test ◦ 2 doz aşı 31

32 Kızamık Çok bulaşıcı Havayolu bulaşını kontrol etmek güç Hastalar tipik belirtilerden önce hastalığı bulaştırabilirler Sağlık hizmeti verilen yerlerde bulaşma olasılığı yüksek Sağlık personelinin bu hastalarla temas olasılığı yüksek 32

33 Özellikle tek doz aşısı olan yaş arası genç sağlık çalışanlarının riski en yüksek Salgın durumunda tüm personele bağışıklama durumuna bakmaksızın yeniden ve üçlü aşı (KKK) yapılması önerilmektedir KKK aşısı komponentlerinin biri ya da ikisi için bağışık olan kişilere üçlü aşının aşının yapılmasında bir sakınca yoktur 33

34 Kabakulak Kabakulak salgınları Sağlık çalışanları bağışık olmalı KKK 34

35 Kızamıkçık Sağlık personeli ve hastalarda kızamıkçık salgını Genç personelde duyarlılık fazla Gebe sağlık çalışanı?? 35

36 Su çiçeği Bulaşıcılık çok yüksek Gebeler Hastane kaynaklı bulaşın önlenmesi ◦ Duyarlı personel aşılanmalı ◦ İzolasyon önlemleri ◦ Su çiçeğine karşı bağışık olmayan personel bu hastalara hizmet vermemeli ◦ VZIG 36

37 Aşılanmamışlarda: ◦ ≥ 13 yaş ve üzeri için en az 4 hafta arayla iki doz Suçiçeği geçirmemiş tüm çocuklar ve erişkinler Yüksek riskli kişilerle teması olan kişiler (sağlık personeli ve immünsüprese kişilerin yakın aile bireyleri) Temas yada bulaş için yüksek riskli olan kişiler ( çocuk bakıcıları, öğretmenler, öğrenciler, bakımevi personelleri askeri personel, çocuklarla aynı evi yaşayan gençler, çocuk doğurma yaşındaki hamile olmayan kadınlar ve uluslar arası yolculuk yapanlar) 37

38 Zona Yaklaşık olarak her 3 kişiden 1’i yaşamlarının bir döneminde zostere yakalanacaktır 85 yaş üzerinde %50 60 yaş üzerinde %40-50 İnsan diploid (MRC-5) hücrelerinde üretilmiş canlı attenüe bir aşı OKA suşu 38

39 Daha önce suçiçeği ve zona zoster geçirmiş olanlar Kontrendikasyon yoksa kronik hastalığı olanlar - KBY, diyabet, romatoid artrit, KOAH - Huzurevinde kalanlar Sağlık çalışanları için özel öneri yok Klinik çalışmalarda, ◦ Herpes zosterin insidansını ◦ Şiddetini ◦ Komplikasyonlarını azaltmıştır. 39

40 363 /2860 sağlık çalışanı %98.6’sında kızamık, %98.3’ünde kızamıkçık, %92.2’sinde kabakulak, %98’inde suçiçeği antikorları(+) Suçiçeği öyküsünün varlığında PPD: %100, MMR öyküsü için PPD: %

41 838 Tıp Fakültesi öğrenci Kızamıkçık %98.5 Suçiçeği %92 Kabakulak %90.2 Kızamık %92.1 Hepatit B %90.8 Hepatit A %

42 Sonuç: > %90 sağlık çalışanında MMR ve suçiçeği antikorları (+) MMR ve suçiçeği için serolojik tarama (suçiçeği için önce öykü negatif ise tarama) ve sonrasında aşılama maliyet etkin. 42

43 Toksoit tip inaktif aşı, IM Tüm erişkinlerin, aşılanmamışlarsa 3 doz (0,1,12. ay), 10 yılda bir rapel yaptırması önerilir Tetanoz % 100’e yakın, difteri % 85 koruyuculuk sağlar Özellikle gebeler takip edilerek aşılanmakta Sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanmakta 2-8 °C de saklanmalıdır. Dondurulmaz. 43 Difteri-Tetanoz (Td)

44 Yaralanma sonrasında; √ yara temizliği √ debridman √ tetanoz profilaksisi İnsan tetanoz IG 250 IU, IM Bulunamaz ise heterolog antiserum IU, IM Temas sonrası profilaksi Difteri-tetanoz-boğmaca aşısı 44

45 Pnömokok 5 yaş altında ölüm 5 yaş üstü ~ 900,000 Her iki yaş grubunda 1,6 milyon ölüm kombine Ülkemizde 5. sırada ölüm Avrupa ve ABD’de erişkinlerde, Toplumda edinilmiş bakteriyel pnömoninin en sık nedenidir ◦ Yıllık invaziv pnömokokal hastalık insidansı 10–100/

46 Aşılar valanlı polisakkarit valanlı polisakkarit valanlı polisakkarit konjuge valanlı PCV lisans aldı (PCV13) Gelecekte Protein bazlı serotip bağımsız subunit aşısı Faz 1 Ölü tam hücre aşısı ◦ Taşıyıcılık ve invaziv hastalıktan korumakta ◦ Hedef düşük maliyet 46

47 Kronik pulmoner hastalık (astım dışında)Kronik kardiyovasküler hastalıkDiabetes mellitusKronik karaciğer hastalığı veya nefrotik sendromFonksiyonel veya anatomik aspleniİmmünsüpresif hastalıklarKohlear implantBeyin omurilik sıvısı (BOS) kaçaklarıHIV tanısı alan hastaBakımevinde kalan kişiler Endikasyonlar Pnömokok aşısı 47

48 Uygulama Şeması Daha önce PCV13 veya PPSV23ile aşılanmamış olanlara, tek doz PCV13 en az 8 hafta sonra PPSV23 Daha önce bir veya daha fazla PPSV23 uygulanmış olanlara, son dozdan en az bir yıl sonra olmak üzere tek doz PCV13 Ek PPSV23 uygulanması gerekenlere, PCV13’ten en az sekiz hafta sonra, PPSV23’ten en az beş yıl sonra 48

49  İnaktive virüs aşısı  6 ay arayla iki doz  Hepatit A enfeksiyonu ve komplikasyonları için risk altındakilere önerilir  Daha önce HAV ile karşılaşmamış erişkinlere önerilir. 49 HEPATİT A AŞISI

50 Kronik karaciğer hastalığı, kronik hepatit B ve C Konsantre kan ürünleri kullanımı Damar içi uyuşturucu madde bağımlıları Eşcinsel erkekler Hepatit A virüsüyle çalışanlar Endemik bölgeye seyahat edenler 50

51 Kapsüler polisakkarit yapı, 4 serotip (A, C, Y, W135) Subkutan uygulama Geç kompleman komponentleri yetersizliği (C ) Fonksiyonel ya da anatomik aspleni Endemik bölgeye seyahat (Suudi Arabistan) Kalabalık yaşanılan yerlerde yaşayanlara (ordudaki askerler, yatılı okul öğrencileri) 51 Meningokok Aşısı

52  HPV’nin neden olduğu genital siğil, prekanseröz genital lezyonlar ve serviks kanserini önlemeye yönelik  IM uygulanır  Serviks kanserini %70-80, genital siğilleri %90 engeller  En az 5 yıl koruyucu Human Papilloma Virüs (HPV) Aşısı 52

53 İki tip aşı Quadrivalan aşı Gardasil HPV 6, 11, 16 ve 18’e karşı koruyucu 0., 2. ve 6. ay Biovalan aşı Cervarix HPV 16 ve 18’e karşı koruyucu 0., 1. ve 6. ay HPV aşısı 53

54 Endikasyonlar ◦ 9-26 yaş arasındaki ♀ ◦ Seksüel aktivite ile HPV’ye maruz kalmadan önce aşının yapılması önemli HPV Aşısı 54

55 Td İnaktif influenza aşısı Risk faktörü varsa ◦ Meningokok ◦ Pnömokok ◦ Hepatit A ve B yapılabilir KKK, suçiçeği kontrendike 55 Gebelikte aşılama Recommended adult immunization schedule-United States, 2010, MMWR 2010; 59(1):Q1-Q4

56  İmmünsüprese hastalara canlı aşılar kontrendike  Ev içinde immünsüprese kişi varsa OPV yapılmamalı  İmmünsüpresif tedavi sırasında ve 2 hafta öncesinde aşılananlara en erken 3 ay sonra aşı tekrarı 56 İmmünsüpresyonda aşılama Recommended adult immunization schedule-United States, 2010, MMWR 2010; 59(1):Q1-Q4

57 Td Yıllık influenza aşısı Pnömokok aşısı KKK, suçiçeği, zoster gibi canlı aşılar yapılabilir Risk faktörü varsa ◦ Meningokok ◦ Pnömokok ◦ Hepatit A ve B yapılır 57 DM, kronik kalp ve akciğer hastalığı,alkolizm Recommended adult immunization schedule-United States, 2010, MMWR 2010; 59(1):Q1-Q4

58 Sarı Humma aşısı Poliyomyelit aşısı Td Kızamık Tifo Meningokok aşısı Japon B ansefaliti Hepatit A ve B 58 Yolculuk Öncesi İmmünizasyon

59 59

60 60

61 ◦ Her başvuruyu aşılama fırsatı olarak değerlendirin ◦ Öykü alın ◦ Aşılama için risk durumunu belirleyin 61 ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMASI İÇİN

62 Teşekkürler 62

63 Hepatit A Hepatit B Kızamık,Kızamıkçık,Kabakulak Suçiçeği GİTMEDEN 63


"Erişkin bağışıklaması Prof.Dr.Meltem Işıkgöz Taşbakan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları