Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Karar verme ve Planlama

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Karar verme ve Planlama"— Sunum transkripti:

1 Karar verme ve Planlama
İşletme Yönetimi Karar verme ve Planlama Yrd. Doç. Dr. Özlem Oktal

2 Karar verme: Yönetici işinin temeli

3 Ofiste her sabah kahve almaya sekreterlerden hangisinin gitmesi gerektiğine karar verirken hangi sorular sorulabilir?

4 Belirgin sosyal ya da kültürel etiket nedir?
Çok daha karmaşık bir karara varırken; Kahve molası sabah saatinde mi olacak? İşin başarılmasında molanın faydası var mı? Çalışmada kazanılan enerji, kaybolan zamandan fazla mı? Eğer kayıp kazançtan fazla ise birkaç dakika yüzünden eski bir gelenekten vazgeçmeye değer mi?

5 Karar nedir? Bir iş için düşünüp taşınılarak uygun olduğu düşünülen çare. Karar bir seçimi anlatır. Seçme, tercih etme, benimseme ile karar verme yakından ilgilidir. Karar verme ise alternatifler arasından herhangi birinin seçimi işidir.

6 Karar verme süreci Sorunu kabul etme ve tanımlama – Balık kılçığı
Karar kriterlerini tanımlama Kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesi Alternatiflerin geliştirilmesi – Beyin fırtınası Alternatiflerin analizi Bir alternatif seçimi Alternatifin uygulanması Karar etkililiğinin değerlendirilmesi

7 KARAR VERME SÜRECİ

8 Yönetim fonksiyonlarında kararlar
Planlama Organizasyonların uzun vadeli amaçları nedir? Hangi stratejiler bu amaçlara en iyi şekilde ulaştırır? Organizasyonun kısa vadeli amaçları ne olmalıdır?

9 Yönetim fonksiyonlarında kararlar
Örgütleme Çalışanlardan ne kadarı doğrudan bana rapor vermelidir? Organizasyonda merkezileşme derecesi ne olmalıdır? İşler nasıl tasarlanmalıdır? Organizasyonun, farklı yapıyı ne zaman uygulaması gerekmektedir?

10 Yönetim fonksiyonlarında kararlar
Yöneltme Motivasyonu düşük olduğu görülen çalışanı nasıl elimde tutabilirim? Verilen pozisyonda en etkili liderlik tipi nedir? Herhangi bir değişiklik, çalışan verimliliğini nasıl etkileyecektir? Çatışmayı harekete geçirmenin doğru zamanı nedir?

11 Yönetim fonksiyonlarında kararlar
Kontrol etme Organizasyondaki hangi faaliyetlerin kontrol edilmesi gerekir? Bu faaliyetler nasıl kontrol edilmelidir? Bir performans sapması ne zaman önemlidir? Hangi bilgi sistemi tipine organizasyonun sahip olması gerekir?

12 Karar verici olarak yönetici
Karar verme durumunu ve karar vericinin kim olacağını en iyi nasıl tanımlayabiliriz? Rasyonel karar verme Sınırlı rasyonellik Sezgisel karar verme

13 Rasyonel karar verme Belirgin sınırlar içerisinde uyumlu olan ve değeri eniyileyen seçeneklerin tanımlanmasıdır. Temel rasyonellik varsayımları nedir, nasıl geçerli olur? Tek, en iyi tanımlanmış amaca ulaşılmalıdır. Bütün alternatifler ve sonuç bilinir. Tercihler belirgindir. Tercihler değişmez. Zaman ve maliyet sıkıntıları mevcut değildir. Son seçenek geliri eniyiler.

14 Sınırlı rasyonellik Bilgiyi işlemek için bireysel yetenek ile sınırlandırılan, basitleştirilmiş karar verme sürecinin parametreleri içerisinde rasyonel olan davranışı tanımlar.

15 Sezgisel karar verme Deneyim ve çoğalan yargı temeline dayanan bilinçaltı karar verme sürecini ifade eder.

16 Yöneticiler, geçmiş deneyimlere dayanarak karar verirler.
Yöneticiler, etik değerler veya kültüre göre karar verirler. Yöneticiler, duygulara dayanarak karar verirler. Deneyime dayanan kararlar Değerler ve etik tabanlı kararlar Duygu yönelimli kararlar SEZGİ Bilişsel tabanlı kararlar Zihinsel bilinçaltı işleme Yöneticiler, karar vermeye yardımcı olmak için bilinçaltındaki verileri kullanırlar. Yöneticiler, yetenek, bilgi ve eğitime dayanarak karar verirler.

17 Problem ve karar türleri
Programlanmış kararlar – Rutin bir yaklaşımla ele alınan tekrarlayıcı kararlar İyi yapılandırılmış problemler – Açık, alışılmış ve kolay tanımlanmış problemler Programlanmamış kararlar – Özel çözüm gerektiren benzersiz bir karardır. Zayıf yapılandırılmış problemler –Belirsiz ve eksik bilgi ile yeni ve alışılmışın dışında problemlerdir.

18

19 Karar verme şartları Belirlilik
Risk: Belli çıktı olasılığını tahmin etme yeteneğine sahip olunmalıdır. Geçmişteki verilerden ve ikincil öneme sahip verilerden yararlanılır. Belirsizlik: Karar verici için ne belirlilik ne de uygun olasılık tahminleri mevcuttur. Sınırlı bilgi ile psikolojik yönelimden etkilenir.

20 Planlama

21 Yönetimde planlama faaliyeti
Planlama yönetim fonksiyonlarının birinci ve en önemli aşamasıdır. Bir karar verme işlemidir. Yöneticilerin geleceğe bakmaları gerekmektedir. Uluslar arası ilişkiler, küreselleşme ve işletmelerin uluslar arası hale gelmesi stratejik planlamayı da önemli hale getirmiştir.

22 Plan ve planlama kavramları
Plan bir karardır, kararlar toplamıdır. Bir sonuçtur. Bu kararların özelliği, gelecekte ulaşılmak istenen durumları işaret ediyor olmalarıdır. Planlama ile karar verme arasındaki fark nedir?

23 Planlama ve karar verme arasındaki tek fark,
Planların birden fazla kararı içermesi, kararlar toplamı olmasıdır.

24 Plan ve planlama kavramları
Planlama planı ortaya çıkarmak için sarf edilen gayretleri, bir süreci ifade eder. Planlama ile aşağıdaki sorulara cevaplar aranır: Ne yapılacak? Ne zaman yapılacak? Nasıl yapılacak? Nerede yapılacak? Kim tarafından yapılacak? Neden yapılacak? Hangi maliyetle yapılacak? Hangi sürede yapılacak?

25 Ne yapılacak? İşletme faaliyete geçmeden önce ne yapacağına karar vermesi gerektiği için amaçlarını belirlemelidir.

26 Ne zaman yapılacak? İşletmelerde yerine getirilen tüm faaliyetlerin birbirini tamamlaması gerekir. Bu nedenle işlerin yerine getirilme sırası ve zamanı önceden saptanmalıdır.

27 Nasıl yapılacak? Öncelikle faaliyetlerin, projelerin ve programların hazırlanması gerekir. Daha sonra stratejiler, politikalar, yöntemler ve bütçeler düzenlenir.

28 Nerede yapılacak? Yerine getirilecek tüm faaliyetlerin hangi birimlerde ve hangi mekanlarda gerçekleştirileceği saptanmalıdır.

29 Kim tarafından yapılacak?
Planlanan faaliyetlerin her biri kim tarafından yapılacak? Bu faaliyetleri yerine getirecek kişilerin yetki ve sorumlulukları ne olacak? Ast-üst ilişkileri nasıl düzenlenecek?

30 Neden yapılacak? İşletmedeki çabaların dolaylı ya da dolaysız olarak belirlenen amaca hizmet etmesi gerekir. Bu yüzden her eylem iyi analiz edilmelidir. Gereksiz çabalar ayıklanmalıdır.

31 Hangi maliyetle yapılacak?
Faaliyetlerin mali yükünün belirlenmesi gerekli parasal önlemlerin alınması açısından önemlidir.

32 Hangi sürede yapılacak?
Faaliyetlerin yerine getirilme sürelerinin saptanması, birbirine bağlı faaliyetlerin aksamamasını sağlayacaktır. Planladığınız amaca ulaşma yolunda harcayacağımız toplam zamanı ortaya çıkaracaktır.

33 Yöneticiler plana neden önem vermezler?
Yöneticilerin zamanlarını alır ve mali kaynak gerektirir. Dinamik çevre koşulları plan yapmayı güçleştirir. İnisiyatif kullanmayı engellediği, yetkileri ve faaliyet alanlarını kısıtladığı düşünülür. Yöneticileri bağlar. Belirlenen çerçeve dışına çıkmasını engeller.

34 Planlamanın yararları
Olaylar hakkında düşünmeye, izlemeye ve gelişmeleri amaçlar doğrultusunda yönlendirmeye yardımcıdır. Yöneticileri geleceğe yöneltir, geleceği tahmin etme deneyimi kazandırır. Faaliyetlerin ortak amaç doğrultusunda gerçekleştirilmesini sağlar. Akılcı ve ekonomik olmayı sağlar. Yöneticileri yetki devrine yöneltir. Denetim, planlama varsa anlamlıdır.

35 Planlamanın yararları
Kaynakların etkin kullanımını sağlar. Gelecekle ilgili belirsizlikleri azaltır. Yöneticilere, alacakları kararlarda yol gösterir.

36 Planlama süreci Misyon ve vizyonun açıklanması Amaçların belirlenmesi
Varsayımların belirlenmesi Alternatiflerin belirlenmesi Alternatifler arasında seçim yapma

37 Misyon ve vizyonun açıklanması
Reaktif ve proaktif yönetim tarzı İşletmenin varlık nedeni ve nasıl bir işletme olduğu ile ilgili fikir ve anlayışlar netleşmelidir (misyon). İşletmenin genel ve iş yapma felsefesi İşletmenin kendisini nasıl gördüğü Hizmet sunulacak pazar ve müşteri kitlesi Üretilecek temel mal ve hizmetler Kullanılacak temel teknolojiler Büyüme ve kârlılık ile ilgili düşünceleri Genel olarak vermek istediği mesaj Var olan gerçekler ile gelecekte beklenen koşulları birleştirerek, işletme için arzu edilen bir gelecek imajı yaratılmalıdır (vizyon).

38 Misyon ve vizyonun açıklanması
İşletmelerin vizyonu, gelecekte olmasını arzuladıkları durumun ifadesidir. İşletmelerin gelecekte ulaşmayı planladığı hedefi tanımlar. İşletmenin içinde bulunduğu dönem için vizyonu ve gelecek dönemler için vizyonu olmak üzere ikiye ayırabiliriz.

39 Amaçların belirlenmesi
İşletmenin veya işletme biriminin gelecekte neyi, ne miktarda gerçekleştirmek, Nerede ve hangi konumda olmak istedikleri karara bağlanır. Yıl sonu itibariyle ulaşılmak istenen satış miktarı Yıl sonu itibariyle ulaşılmak istenen satış tutarı Yıl sonu itibariyle ulaşılmak istenen pazar payı Yıl sonu itibariyle ulaşılmak istenen personel sayısı Yıl sonu itibariyle bilançonun alması istenen şekil Yıl sonu itibariyle gerçekleştirilmek istenen üretim miktarı

40 Amaçların belirlenmesi
Mantıklı ve ulaşılabilir nitelikte olmalıdır. Açık ve net ifade edilmelidir. Çalışanlar, amaçların belirlenmesi çalışmalarına doğrudan ya da dolaylı olarak katılmalıdır. Amaçlar, hiyerarşik bir yapı sergilemelidir.

41 Varsayımların belirlenmesi
Alternatifler belirlenmeden varsayımlar ortaya konmalıdır. Planlama ile ilgili varsayımlar: Denetlenemeyen varsayımlar: Yasal, ekonomik ve siyasal değişiklikler… Kısmen denetlenebilir varsayımlar: Ücretleri belirli bir düzeyde tutmak, verimliliği arttırmak, teknolojideki gelişimi uygulamak… Denetlenebilen varsayımlar: Mamulün kalite düzeyi, personel sayısı ve niteliği, büyüme hızı, dağıtım kanallarının tespiti…

42 Alternatiflerin belirlenmesi
Varsayımlar altında belirlenen amaca “nasıl” ulaşılacağının yolları araştırılır. Risk payının düşük olması, Hiç denenmemiş bir yol olması, Basit ve pratik olması, Düşük maliyetli olmasına dikkat edilir. Uzman ve danışmanlardan en fazla yararlanılan aşamadır.

43 Alternatifler arasında seçim yapılması
Karar verme aşamasıdır. İşletmenin kaynaklarının nasıl, ne yaparak kullanılacağı belirlenecektir. Teknik yönden uygulanabilirliği Maliyeti Süresi Başarı olasılığı Beklentilere uygunluğu Muhtemel sonuçları

44 Plan çeşitleri Kapsadıkları zaman açısından planlar:
Kısa vadeli planlar Orta vadeli planlar Uzun vadeli planlar Nitelikleri açısından planlar Politikalar Prosedürler Programlar Projeler Bütçeler Stratejik planlar

45 Kısa vadeli planlar Bir yıllık süreyi kapsarlar.
Alt kademede gerçekleştirilirler.

46 Orta vadeli planlar 1-5 yıllık süreyi kapsarlar.
Orta ve alt kademede gerçekleştirilirler.

47 Uzun vadeli planlar Beş yıldan daha uzun süreyi kapsarlar.
Üst kademede gerçekleştirilirler.

48 Üst kademelere çıkıldıkça planlama süreleri artar.
Alt kademelerde operasyonel planlar, üst kademlerde ise stratejik planlar yapılır.

49 Politikalar Faaliyetlerin yerine getirilmesinde çalışanlara yol gösterirler. Bir hareket planı, kılavuz ve ilkeler bütünüdür. Satış politikaları Vadeli satış Peşin satış Kâr dağıtım politikaları Otofinansmana gitme Dengeli kâr dağıtımı uygulama Yeni yatırımlarla kâr dağıtımı arasında denge kurma

50 Prosedürler (Yöntemler)
Herhangi bir işin nasıl yapılacağını adım adım açıklayan planlardır. Sık sık tekrarlanan faaliyetlerin gerçekleştirilme biçimi prosedürlere bağlanır.

51 Programlar Bir planın gerçekleştirilmesi ile ilgili aşama ve adımları, her birinden sorumlu olan kişileri ve her birinin zamanını belirleyen planlardır. Planların zaman boyutunda ayrıntılı hale getirilmesidir. Programlar oluşturulurken politikalar, yöntemler ve bütçelerden yararlanılır.

52 Projeler Genel programın gerçekleştirilmesi için projeler oluşturulur.
Başlangıcı ve bitişi bellidir. Birbirileriyle ilişkili önceden tanımlanabilir işler topluluğudur. Her iş ile ilgili zaman ve kaynak tahminleri yapılır. GANTT şemaları, CPM ve PERT çok kullanılır.

53 Bütçeler Planların sayısal ifadesidir.
Belirlenen sürede yapılması planlanan faaliyetlerin parasal olarak ne kadar tutacağının belirlenmesidir. 1 ay, 3 ay, 6 ay ve 1 yıllık süreleri kapsar. Kısa vadeli plan olarak değerlendirilir.

54 Stratejik planlar Çevresel değişiklikler yönünde işletmenin uzun vadeli hedeflerini ve bunlara ulaşma yollarını belirleme çabasıdır. İşletmenin bütününü ilgilendirir. Üst yönetim tarafından şekillendirilir. Genel amaçlı planlardır.

55 İyi planın özellikleri nelerdir?
Stratejik planları desteklemelidir. Anlaşılabilir, açık ve net olmalıdır. Esnek olmalıdır. Finansal açıdan uygulanabilir olmalıdır. Eldeki kaynaklar kullanılabilmelidir. Uygulayıcılar tarafından desteklenmelidir. Kabul edilebilir bir süreyi kapsamalıdır.


"Karar verme ve Planlama" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları