Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Ekonomik Araştırmalarda Bilgisayar Kullanımı. 2 Bilim Yöntemi Bilim yöntemi, genel anlamıyla uygulamalı bir araştırmada gerçeğe ulaşmak için izlenen.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Ekonomik Araştırmalarda Bilgisayar Kullanımı. 2 Bilim Yöntemi Bilim yöntemi, genel anlamıyla uygulamalı bir araştırmada gerçeğe ulaşmak için izlenen."— Sunum transkripti:

1 1 Ekonomik Araştırmalarda Bilgisayar Kullanımı

2 2 Bilim Yöntemi Bilim yöntemi, genel anlamıyla uygulamalı bir araştırmada gerçeğe ulaşmak için izlenen yol veya süreci ifade eder. Bilim yöntemi, genel anlamıyla uygulamalı bir araştırmada gerçeğe ulaşmak için izlenen yol veya süreci ifade eder. Eskilerde, bir faaliyetin bilimsel olabilmesi, onun matematikte kullanılan yönteme (matematik düşünce, verilen önermelerden yenilerinin çıkartılmasına dayandığından tümdengelim yöntemine bağlıdır) uygunluğuna bağlı idi. Eskilerde, bir faaliyetin bilimsel olabilmesi, onun matematikte kullanılan yönteme (matematik düşünce, verilen önermelerden yenilerinin çıkartılmasına dayandığından tümdengelim yöntemine bağlıdır) uygunluğuna bağlı idi. Modern anlamda bilim kavramı, ilk kez 19.yüzyıl ortalarında İngiltere’de kullanılmıştır. Bu anlamda bilim olgulara dayanır ve evrende olup biten ya da varolan her şey olgudur. Modern anlamda bilim kavramı, ilk kez 19.yüzyıl ortalarında İngiltere’de kullanılmıştır. Bu anlamda bilim olgulara dayanır ve evrende olup biten ya da varolan her şey olgudur.

3 3 Bilim Yöntemi Bugünkü anlamda, bilimsel faaliyetin amacı, incelenen konudaki olguları tanımlamak, olgular arasında nedensellik ilişkisi kurmak ve bu ilişkileri genelleştirip teoriler içinde toplayarak kanunlara ulaşmaktır. Bugünkü anlamda, bilimsel faaliyetin amacı, incelenen konudaki olguları tanımlamak, olgular arasında nedensellik ilişkisi kurmak ve bu ilişkileri genelleştirip teoriler içinde toplayarak kanunlara ulaşmaktır. Bilim aynı zamanda insana öngörü olanağı sağlar ve olgular arasında bilinen ilişkilerden yararlanarak henüz oluşmamış bir olgu veya olay önceden kestirilebilir. Bilim aynı zamanda insana öngörü olanağı sağlar ve olgular arasında bilinen ilişkilerden yararlanarak henüz oluşmamış bir olgu veya olay önceden kestirilebilir.

4 4 Bilim Yöntemi Bilim yöntemi; bilimsel düşünce yöntemi ve bilimsel araştırma yöntemi olmak üzere iki anlamda ele alınabilir. Bilim yöntemi; bilimsel düşünce yöntemi ve bilimsel araştırma yöntemi olmak üzere iki anlamda ele alınabilir. Düşünce anlamında bilim yöntemi, bireyin akıl yürütme ve davranış biçimiyle ilgilidir. Düşünce anlamında bilim yöntemi, bireyin akıl yürütme ve davranış biçimiyle ilgilidir. Bu yöntemin temel özellikleri; olaylara dayanma, tarafsızlık, dogmatizmi reddetme, eleştiriye açık olma ve yanılma olasılığının kabulüdür. Bu yöntemin temel özellikleri; olaylara dayanma, tarafsızlık, dogmatizmi reddetme, eleştiriye açık olma ve yanılma olasılığının kabulüdür. Bilimsel araştırma yöntemi ise, sorunu belirleme, gözlem, hipotez kurma, hipotezi test etme, teoriye ve genel kanunlara ulaşma gibi çeşitli aşamalardan oluşmaktadır. Bilimsel araştırma yöntemi ise, sorunu belirleme, gözlem, hipotez kurma, hipotezi test etme, teoriye ve genel kanunlara ulaşma gibi çeşitli aşamalardan oluşmaktadır.

5 5 Bilim Yöntemi Genellikle bilim sözcüğünden anlaşılan, pozitif (ya da müspet) bilimlerdir. Genellikle bilim sözcüğünden anlaşılan, pozitif (ya da müspet) bilimlerdir. Pozitif bilimlerde amaç, olgular arasındaki ilişkilerin açıklanması ve bunların soyut modeller içinde toplanarak genel kanunlara ulaşılmasıdır. Pozitif bilimlerde amaç, olgular arasındaki ilişkilerin açıklanması ve bunların soyut modeller içinde toplanarak genel kanunlara ulaşılmasıdır. Bilimsel araştırma da pozitif bilimlerin gelişmesine yönelik temel bir faaliyet niteliğindedir. Bilimsel araştırma da pozitif bilimlerin gelişmesine yönelik temel bir faaliyet niteliğindedir.

6 6 Bilim Yöntemi Gerçek anlamda yenilik yaratıcı ve bilimsel yöntemin uygulandığı bilimler pozitif bilimlerdir. Bu bilimlerde doğa bilimleri ve toplumsal bilimler diye ikiye ayrılır. Gerçek anlamda yenilik yaratıcı ve bilimsel yöntemin uygulandığı bilimler pozitif bilimlerdir. Bu bilimlerde doğa bilimleri ve toplumsal bilimler diye ikiye ayrılır. Doğa bilimleri de, cansız varlıkları ve canlıları konu alışlarına göre, fiziki bilimler ve biyolojik bilimlerden oluşmaktadır. Doğa bilimleri de, cansız varlıkları ve canlıları konu alışlarına göre, fiziki bilimler ve biyolojik bilimlerden oluşmaktadır. Toplumsal bilimler ise, toplum olarak yaşayan insanın davranışlarını çeşitli yönlerden (sosyoloji, ekonomi, siyaset bilimi, sosyal antropoloji, vb.) inceleyerek genel teoriler elde etmeye çalışırlar. Toplumsal bilimler ise, toplum olarak yaşayan insanın davranışlarını çeşitli yönlerden (sosyoloji, ekonomi, siyaset bilimi, sosyal antropoloji, vb.) inceleyerek genel teoriler elde etmeye çalışırlar.

7 7 Bilim Yöntemi Bilimin pozitif açıdan özellikleri; bilim olgusaldır, iç ve dış tutarlılık, eleştiri, genellik, öngörü, toplumsal gerekler. Bilimin pozitif açıdan özellikleri; bilim olgusaldır, iç ve dış tutarlılık, eleştiri, genellik, öngörü, toplumsal gerekler. Matematik ve istatistik teknikler özellikle ekonomi dalında kullanım alanı bulmuştur. Matematik ve istatistik teknikler özellikle ekonomi dalında kullanım alanı bulmuştur. Böylece matematik, istatistik ve ekonomiye dayalı olarak geliştirilen ve ekonometri adı verilen kantitatif bir bilgi alanı ortaya çıkmıştır. Böylece matematik, istatistik ve ekonomiye dayalı olarak geliştirilen ve ekonometri adı verilen kantitatif bir bilgi alanı ortaya çıkmıştır. Ekonometri, ekonomik olayları kantitatif olarak incelemeye yönelik teknikleri konu edinmektedir. Ekonometri, ekonomik olayları kantitatif olarak incelemeye yönelik teknikleri konu edinmektedir.

8 8 Bilimsel Düşünce Yöntemi Tümdengelim (deduction) ve tümevarım (induction) yöntemleri olmak üzere genel olarak ikiye ayrılmıştır. Tümdengelim (deduction) ve tümevarım (induction) yöntemleri olmak üzere genel olarak ikiye ayrılmıştır. 1-Tümdengelim; genel bir önermeden akıl yürütme yoluyla daha az genel nitelikte olan yeni önermeler elde edilmesi söz konusudur. Burada genelden özele, bütünden parçaya doğru bir geçiş vardır. 1-Tümdengelim; genel bir önermeden akıl yürütme yoluyla daha az genel nitelikte olan yeni önermeler elde edilmesi söz konusudur. Burada genelden özele, bütünden parçaya doğru bir geçiş vardır. Tümdengelim bir anlamda matematiksel kanıtlama yöntemidir. Doğruluğu kanıtlamaya gerek duyulmayacak kadar açık ve itirazsız kabul edilen önermelerden yola çıkılır. Bu sistemde deney ve gözlemin yeri yoktur. Tümdengelim bir anlamda matematiksel kanıtlama yöntemidir. Doğruluğu kanıtlamaya gerek duyulmayacak kadar açık ve itirazsız kabul edilen önermelerden yola çıkılır. Bu sistemde deney ve gözlemin yeri yoktur.

9 9 Bilimsel Düşünce Yöntemi 2-Tümevarım; tek tek olgulardan temel önermeler elde edilmesi söz konusudur. 2-Tümevarım; tek tek olgulardan temel önermeler elde edilmesi söz konusudur. Özelden genele, parçadan bütüne doğru bir geçiş yapılmaktadır. Bilimsel bilginin temeli olarak gözlem ve deney kabul edilir. Özelden genele, parçadan bütüne doğru bir geçiş yapılmaktadır. Bilimsel bilginin temeli olarak gözlem ve deney kabul edilir. Gerçeğe varmada bu yöntemler tek başlarına yeterli değildir. Bununla birlikte, gerçeği yakalama bazen sezgi, yaratıcılık ya da rastlantılara bağlı olabilmektedir. Gerçeğe varmada bu yöntemler tek başlarına yeterli değildir. Bununla birlikte, gerçeği yakalama bazen sezgi, yaratıcılık ya da rastlantılara bağlı olabilmektedir.

10 10 Bilimsel Düşünce Yöntemi 3-Hipotezli Tümdengelim; tümdengelim yönteminde, genel öncüllerden çıkartılan önermeler çoğunlukla sınanabilme özelliğine sahip değildir ve belirsizlik söz konusudur. 3-Hipotezli Tümdengelim; tümdengelim yönteminde, genel öncüllerden çıkartılan önermeler çoğunlukla sınanabilme özelliğine sahip değildir ve belirsizlik söz konusudur. Hipotezci tümdengelim, bu belirsizliği gidermek üzere geliştirilmiştir. Hipotezci tümdengelim, bu belirsizliği gidermek üzere geliştirilmiştir. Burada genel ifadelerden hareketlerle, belirli sınırlandırıcı koşullar konularak, olgulara veya somuta ilişkin daha dar kapsamlı önermeler çıkartılır. Burada genel ifadelerden hareketlerle, belirli sınırlandırıcı koşullar konularak, olgulara veya somuta ilişkin daha dar kapsamlı önermeler çıkartılır.

11 11 Bilimsel Düşünce Yöntemi Elde edilen bu önermelerin test edilmesi yoluyla da genel ifadelerin doğruluğu kanıtlanmaya çalışılır. Elde edilen bu önermelerin test edilmesi yoluyla da genel ifadelerin doğruluğu kanıtlanmaya çalışılır. Örneğin, “Kamu harcamaları enflasyon doğurur.” şeklindeki bir genel ifadeyi ele alalım. Örneğin, “Kamu harcamaları enflasyon doğurur.” şeklindeki bir genel ifadeyi ele alalım. Buradan test edilmek üzere “Devlet yatırımlarındaki bir artış, tam istihdam koşulları altında, fiyatlar genel düzeyini yükseltir.” gibi yeni bir önerme elde edilmiş olsun. Burada sınırlandırıcı koşul tam istihdam durumudur. Buradan test edilmek üzere “Devlet yatırımlarındaki bir artış, tam istihdam koşulları altında, fiyatlar genel düzeyini yükseltir.” gibi yeni bir önerme elde edilmiş olsun. Burada sınırlandırıcı koşul tam istihdam durumudur. Eğer yapılan uygulamalı çalışmalar bu önermeyi doğrularsa somut bir sonuca ulaşılmış olur. Eğer yapılan uygulamalı çalışmalar bu önermeyi doğrularsa somut bir sonuca ulaşılmış olur.

12 12 Bilimsel Düşünce Yöntemi 4-Hipotez; araştırılan sorunla ilgili olarak öne sürülen, doğruluğu veya yanlışlığı henüz test edilmemiş, fakat doğruluğuna önceden güven duyulan bir önerme, ifade veya çözümlemedir. 4-Hipotez; araştırılan sorunla ilgili olarak öne sürülen, doğruluğu veya yanlışlığı henüz test edilmemiş, fakat doğruluğuna önceden güven duyulan bir önerme, ifade veya çözümlemedir. Bu önerme, araştırmanın ilerideki aşamalarında yeniden olaylara dönülerek test edilecek, eğer gerçekler tarafından doğrulanıyorsa bilimsel bir bilgi niteliği kazanacak, tersi durumda değiştirilecek veya terk edilecektir. Bu önerme, araştırmanın ilerideki aşamalarında yeniden olaylara dönülerek test edilecek, eğer gerçekler tarafından doğrulanıyorsa bilimsel bir bilgi niteliği kazanacak, tersi durumda değiştirilecek veya terk edilecektir. İyi bir hipotez, basit ve açık bir önerme niteliğinde olmalıdır. Genellikle araştırmacı, konuya ne kadar hakim olursa hipotez de o ölçüde basit olur. İyi bir hipotez, basit ve açık bir önerme niteliğinde olmalıdır. Genellikle araştırmacı, konuya ne kadar hakim olursa hipotez de o ölçüde basit olur.

13 13 Bilimsel Düşünce Yöntemi 5-Hipotez Testi; hipotez, doğruluğu sınanmak amacıyla öne sürülmüş geçici bir önermedir. 5-Hipotez Testi; hipotez, doğruluğu sınanmak amacıyla öne sürülmüş geçici bir önermedir. Araştırmacı hipotezini kurduktan sonra olay ve olguları gözleyip kanıtlar toplayarak önerisinin doğruluğunu desteklemeye çalışır. Araştırmacı hipotezini kurduktan sonra olay ve olguları gözleyip kanıtlar toplayarak önerisinin doğruluğunu desteklemeye çalışır. Gerçeğe ters düştüğü belirlenen bir hipotez ya terk edilecek ya da gerçeğe uyacak biçimde değiştirilecektir. Gerçeğe ters düştüğü belirlenen bir hipotez ya terk edilecek ya da gerçeğe uyacak biçimde değiştirilecektir. Hipotez testi, tümdengelim yöntemine dayanır. Çünkü genel bir önermeden hareketle tek tek olaylara inilmekte ve önerinin ne ölçüde desteklendiği anlaşılmaya çalışılmaktadır. Hipotez testi, tümdengelim yöntemine dayanır. Çünkü genel bir önermeden hareketle tek tek olaylara inilmekte ve önerinin ne ölçüde desteklendiği anlaşılmaya çalışılmaktadır.

14 14 Bilimsel Düşünce Yöntemi 6-Soyutlama, Teori ve Kanun; bilimsel yöntemin temel amacı, olgular arasındaki ilişkileri keşfetmek ve bunları teorik modeller içinde genelleştirmektir. 6-Soyutlama, Teori ve Kanun; bilimsel yöntemin temel amacı, olgular arasındaki ilişkileri keşfetmek ve bunları teorik modeller içinde genelleştirmektir. İlişkilerin genelleştirilmesi ise bir soyutlama faaliyetidir. Soyutlaştırma olmadan, bilim yapılmış sayılmaz. İlişkilerin genelleştirilmesi ise bir soyutlama faaliyetidir. Soyutlaştırma olmadan, bilim yapılmış sayılmaz. Hipotezin test edilmesi somut ya da olgulara bağlı bir işlemdir. Hipotezin olgular tarafından desteklenmesiyle bulunan ilişkiler bir teori içinde bütünleştirilmeye çalışılır. Hipotezin test edilmesi somut ya da olgulara bağlı bir işlemdir. Hipotezin olgular tarafından desteklenmesiyle bulunan ilişkiler bir teori içinde bütünleştirilmeye çalışılır.

15 15 Bilimsel Düşünce Yöntemi Teorinin kurulması soyut, yani kavramlaştırmaya yönelik bir faaliyettir. Teorinin kurulması soyut, yani kavramlaştırmaya yönelik bir faaliyettir. Teori, olaylar arasındaki ilişkileri içeren bütünleştirilmiş tanımlar, varsayımlar ve genel önermeler bütünüdür. Teori, olaylar arasındaki ilişkileri içeren bütünleştirilmiş tanımlar, varsayımlar ve genel önermeler bütünüdür. Olaylar önermeleri değişmez bir kural biçiminde desteklemekte ise önerme bilimsel bir yasa niteliği kazanır. Olaylar önermeleri değişmez bir kural biçiminde desteklemekte ise önerme bilimsel bir yasa niteliği kazanır. Bir teori daha iyisi kuruluncaya kadar geçerliliğini korur. Bir teori daha iyisi kuruluncaya kadar geçerliliğini korur.

16 16 Araştırma Türleri Yöntem konusu, bir araştırmanın en önemli sorunlarından birisidir. Yöntem konusu, bir araştırmanın en önemli sorunlarından birisidir. O nedenle araştırmaya karar verilirken yöntemin de öncelikle belirlenmesi ve proje tasarısında açıklanması gerekir. O nedenle araştırmaya karar verilirken yöntemin de öncelikle belirlenmesi ve proje tasarısında açıklanması gerekir.

17 17 Araştırma Türleri Amaçları Yönünden Araştırmalar: Temel ve Uygulamalı. Amaçları Yönünden Araştırmalar: Temel ve Uygulamalı. Temel araştırmalar, olaylar arasındaki ilişkileri keşfetmek ve teori geliştirmek amacı taşırlar. Temel araştırmalar, olaylar arasındaki ilişkileri keşfetmek ve teori geliştirmek amacı taşırlar. Amaç, bilime katkıda bulunmaktır, güncel sorunlara cevap vermek kaygısı ön planda değildir. Amaç, bilime katkıda bulunmaktır, güncel sorunlara cevap vermek kaygısı ön planda değildir. Uygulamalı araştırmalar, günlük pratik sorunlara çözüm ararlar. Uygulamalı araştırmalar, günlük pratik sorunlara çözüm ararlar. Amaçları, araştırma sonuçlarının sosyal politikayı yürütenlerce kullanılmasını sağlamaktır. Amaçları, araştırma sonuçlarının sosyal politikayı yürütenlerce kullanılmasını sağlamaktır.

18 18 Araştırma Türleri Uygulamalı araştırmalar genellikle değerlendirme araştırmalarıdırlar ve bu yönleriyle ikiye ayrılabilirler: Uygulamalı araştırmalar genellikle değerlendirme araştırmalarıdırlar ve bu yönleriyle ikiye ayrılabilirler: Sonuç (halen yürütülmekte olan bir programda değişiklik yapılması gereken noktaları vurgular, sayısal verilerde istatistiksel analiz yöntemini kullanırlar) ve Sonuç (halen yürütülmekte olan bir programda değişiklik yapılması gereken noktaları vurgular, sayısal verilerde istatistiksel analiz yöntemini kullanırlar) ve Süreç (bir program veya politika henüz kararlaştırılmadan önce bunun tanıtılması, yöneticilerin aydınlatılması ve bilgilendirilmesine yöneliktir, genellikle istatistik değil, sayılara dayanmayan yöntemler veya tarih yöntemi kullanılır) araştırmaları. Süreç (bir program veya politika henüz kararlaştırılmadan önce bunun tanıtılması, yöneticilerin aydınlatılması ve bilgilendirilmesine yöneliktir, genellikle istatistik değil, sayılara dayanmayan yöntemler veya tarih yöntemi kullanılır) araştırmaları.

19 19 Araştırma Türleri Yürütüldükleri Ortam Yönünden Araştırmalar: Laboratuar ve Doğal Çevre. Yürütüldükleri Ortam Yönünden Araştırmalar: Laboratuar ve Doğal Çevre. Laboratuar araştırmaları, yapay olarak oluşturulan bir çevre veya ortamda ve denetimli koşullar altında, neden-sonuç ilişkilerinin bulunmasına yönelik bir çalışma türüdür. Laboratuar araştırmaları, yapay olarak oluşturulan bir çevre veya ortamda ve denetimli koşullar altında, neden-sonuç ilişkilerinin bulunmasına yönelik bir çalışma türüdür.

20 20 Araştırma Türleri Sosyal bilimler alanındaki laboratuar araştırmaları çeşitli şekillerde gruplandırılabilir: etki çalışmaları, yargı çalışmaları, gözlem çalışmaları. Sakıncalı yönü, üzerinde inceleme yapılan deneklerin, bunun farkında olması ve yapay tepkiler verebilmeleridir. Sosyal bilimler alanındaki laboratuar araştırmaları çeşitli şekillerde gruplandırılabilir: etki çalışmaları, yargı çalışmaları, gözlem çalışmaları. Sakıncalı yönü, üzerinde inceleme yapılan deneklerin, bunun farkında olması ve yapay tepkiler verebilmeleridir. Doğal çevre araştırmaları, olayların gerçek oluşum içerisinde ya da doğal hayatta incelenmesine dayanır, herhangi bir yapaylık söz konusu değildir. Doğal çevre araştırmaları, olayların gerçek oluşum içerisinde ya da doğal hayatta incelenmesine dayanır, herhangi bir yapaylık söz konusu değildir.

21 21 Araştırma Türleri Yöntemleri (Nedensellik) Açısından Araştırmalar: Deneysel, Tanıtıcı (Durum Belirleyici), İstatistiksel, Alan. Yöntemleri (Nedensellik) Açısından Araştırmalar: Deneysel, Tanıtıcı (Durum Belirleyici), İstatistiksel, Alan. Deneysel yöntemde araştırmacı, araştırma ortamını kendisi oluşturur ve bu ortamda ilgilendiği olayın değişken ve etkenlerini denetleyebilir. Deneysel yöntemde araştırmacı, araştırma ortamını kendisi oluşturur ve bu ortamda ilgilendiği olayın değişken ve etkenlerini denetleyebilir. Genellikle laboratuar ortamındaki araştırmalarda uygulanır. Genellikle laboratuar ortamındaki araştırmalarda uygulanır. Zayıf yönleri, yapay davranış ve kullanılan deneklerin ana kütleyi temsil etme dereceleridir. Zayıf yönleri, yapay davranış ve kullanılan deneklerin ana kütleyi temsil etme dereceleridir.

22 22 Araştırma Türleri Tanıtıcı araştırmalar, belirli bir ana kütlenin ilgi duyulan özelliklerini ortaya koymayı amaçlar. Tanıtıcı araştırmalar, belirli bir ana kütlenin ilgi duyulan özelliklerini ortaya koymayı amaçlar. Örneğin Türkiye’de nüfusun yüzde kaçının okur- yazar olduğunun, köyde veya kentte oturduğunun ya da hangi ekonomik faaliyetlerle uğraştıklarının araştırılması gibi. Örneğin Türkiye’de nüfusun yüzde kaçının okur- yazar olduğunun, köyde veya kentte oturduğunun ya da hangi ekonomik faaliyetlerle uğraştıklarının araştırılması gibi. Tüketim-harcama kalıbı ve miktarı için hane halkı anketleri, marka tercihi araştırmaları, siyasi tercih araştırmaları, kitle iletişim araçları izlenme tercih ve oranları diğer örneklerdir. Tüketim-harcama kalıbı ve miktarı için hane halkı anketleri, marka tercihi araştırmaları, siyasi tercih araştırmaları, kitle iletişim araçları izlenme tercih ve oranları diğer örneklerdir.

23 23 Araştırma Türleri Tanıtıcı araştırmalarda amaç, anket, görüşme, gözlem ve örnekleme gibi araçlarla ana kitlenin ilgilenilen özelliklerinin ortaya konmasıdır. Tanıtıcı araştırmalarda amaç, anket, görüşme, gözlem ve örnekleme gibi araçlarla ana kitlenin ilgilenilen özelliklerinin ortaya konmasıdır. Toplum bilimlerinde özel yeri olan tanıtıcı araştırma türleri: Monografiler (-parti, sendika, aile bütçesi, nüfus yapısı- olay ve olguları olduğu gibi tanıtmaya yarar, tümevarımcı bir yaklaşımdır, anket ve görüşme teknikleri yaygın olarak kullanılır. Toplum bilimlerinde özel yeri olan tanıtıcı araştırma türleri: Monografiler (-parti, sendika, aile bütçesi, nüfus yapısı- olay ve olguları olduğu gibi tanıtmaya yarar, tümevarımcı bir yaklaşımdır, anket ve görüşme teknikleri yaygın olarak kullanılır.

24 24 Araştırma Türleri Örnek olay monografileri ve Değişim –zaman derinliği ve zaman kesiti olarak- monografileri olmak üzere iki tiptir.) ve Tarihsel (toplumsal olayların geçmişteki durumunu incelemeye yönelik araştırmalardır. Örnek olay monografileri ve Değişim –zaman derinliği ve zaman kesiti olarak- monografileri olmak üzere iki tiptir.) ve Tarihsel (toplumsal olayların geçmişteki durumunu incelemeye yönelik araştırmalardır. Çalışma yazılı belgeler ve kalıntılar üzerinden yürütülür. Aslında doğal çevre araştırmalarıdırlar çünkü, gerçek kişilerin araştırıcıdan etkilenmeleri yanında, anket ve görüşme de söz konusu değildir.) araştırmalardır. Çalışma yazılı belgeler ve kalıntılar üzerinden yürütülür. Aslında doğal çevre araştırmalarıdırlar çünkü, gerçek kişilerin araştırıcıdan etkilenmeleri yanında, anket ve görüşme de söz konusu değildir.) araştırmalardır.

25 25 Araştırma Türleri İstatistiksel araştırmalar, çoğu kez, hem daha güvenilir hem de daha açık ve objektif sonuçlar elde edilmesine olanak sağlar. İstatistiksel araştırmalar, çoğu kez, hem daha güvenilir hem de daha açık ve objektif sonuçlar elde edilmesine olanak sağlar. Ancak sosyal bilimlerde her zaman ölçme ve sayılarla gösterme olanağı bulunmamaktadır. Ancak sosyal bilimlerde her zaman ölçme ve sayılarla gösterme olanağı bulunmamaktadır. İstatistik yöntemi, genellikle rakamsal verilerin planlı şekilde toplanması, gruplandırılması, işlenmesi, yorumlanması ve tahmini konusundaki tekniklerle ilgilenir. İstatistik yöntemi, genellikle rakamsal verilerin planlı şekilde toplanması, gruplandırılması, işlenmesi, yorumlanması ve tahmini konusundaki tekniklerle ilgilenir. Ayrıca, ana kütleden bir parça ile ana kütle hakkında bilgi edinme olanağı sağlanır, buna istatistiksel tahmin adı verilir. Ayrıca, ana kütleden bir parça ile ana kütle hakkında bilgi edinme olanağı sağlanır, buna istatistiksel tahmin adı verilir.

26 26 Araştırma Türleri Alan araştırmaları, incelenen kişilerin gerçek yaşantılarına katılarak yapılan araştırmalardır. Alan araştırmaları, incelenen kişilerin gerçek yaşantılarına katılarak yapılan araştırmalardır. Burada insanları laboratuara almak yerine, araştırmacının adeta onların dünyasına girmesi söz konusudur. Burada insanları laboratuara almak yerine, araştırmacının adeta onların dünyasına girmesi söz konusudur. Böylece kişilerin doğal ortamlarında, duygu, düşünce, görüş ve tepkileri (yüz ifadesi, mimikler vb.) belirlenmeye çalışılır. Böylece kişilerin doğal ortamlarında, duygu, düşünce, görüş ve tepkileri (yüz ifadesi, mimikler vb.) belirlenmeye çalışılır.

27 27 Araştırma Türleri Amaçları Yönünden Araştırmalar: Destekleyici ve Keşfedici. Amaçları Yönünden Araştırmalar: Destekleyici ve Keşfedici. Destekleyici araştırmalar, bilgilerin yorumuna dayalı araştırmalardır. Tartışmalı bir konuda belirli bir görüşü savunmaya yönelik olurlar. Destekleyici araştırmalar, bilgilerin yorumuna dayalı araştırmalardır. Tartışmalı bir konuda belirli bir görüşü savunmaya yönelik olurlar. Yazar, okuyucuya konu hakkında kendi görüş ve analizlerini aktarma ve doğruluğu konusunda okuyucuyu ikna etme amacındadır. Yazar, okuyucuya konu hakkında kendi görüş ve analizlerini aktarma ve doğruluğu konusunda okuyucuyu ikna etme amacındadır. Keşfedici araştırmalar, ilişki bulmaya, durum belirlemeye, okuyucuya bilgi vermeye yönelik araştırmalardır. Keşfedici araştırmalar, ilişki bulmaya, durum belirlemeye, okuyucuya bilgi vermeye yönelik araştırmalardır. Tanımlara, istatistiksel verilere, ölçümlere, gözlem, mülakat ve anketlere, deneylere dayanarak belirli konularda bilgi üretmeyi amaçlarlar. Bunlar nesnel araştırmalardır, yazarın kişisel görüşlerinin daha az yeri vardır. Tanımlara, istatistiksel verilere, ölçümlere, gözlem, mülakat ve anketlere, deneylere dayanarak belirli konularda bilgi üretmeyi amaçlarlar. Bunlar nesnel araştırmalardır, yazarın kişisel görüşlerinin daha az yeri vardır.

28 28 Veri Toplama Yöntemleri Araştırmacı konuyu ve yöntemi belirledikten sonra, sıra veri toplamaya gelmiştir. Araştırmacı konuyu ve yöntemi belirledikten sonra, sıra veri toplamaya gelmiştir. Bir araştırma veri olmadan yürütülemez. Bir araştırma veri olmadan yürütülemez. Veri, araştırmayı sonuca götürmeye yarayan her türlü bilgi, belge, kayıt veya istatistiklerdir. Veri, araştırmayı sonuca götürmeye yarayan her türlü bilgi, belge, kayıt veya istatistiklerdir. Veri toplama teknikleri: Görüşme, Anket, Gözlem, Örnekleme (Tesadüfi, Yargısal), Belgesel Kaynak Taraması’dır. Veri toplama teknikleri: Görüşme, Anket, Gözlem, Örnekleme (Tesadüfi, Yargısal), Belgesel Kaynak Taraması’dır.

29 29 Kütüphanelerden Yararlanma Kütüphane Türleri: Üniversite, Uzmanlık, Halk, Kurum. Kütüphane Türleri: Üniversite, Uzmanlık, Halk, Kurum. Kütüphanelerde Sınıflandırma Sistemleri: Dewey On’lu Sınıflandırma Sistemi (Dewey Decimal Classification - DDC), Kongre Kütüphanesi Sınıflandırma Sistemi (Library of Congress - LC) Kütüphanelerde Sınıflandırma Sistemleri: Dewey On’lu Sınıflandırma Sistemi (Dewey Decimal Classification - DDC), Kongre Kütüphanesi Sınıflandırma Sistemi (Library of Congress - LC)

30 30 1. Dewey Onlu Sınıflandırma Sistemi (DDC-Dewey Decimal Classifıcation) 1. Derecede Bölümler 1. Derecede Bölümler 000 Genel Konular 000 Genel Konular 100 Felsefe, Estetik 100 Felsefe, Estetik 200 Dinler 200 Dinler 300 Sosyal Bilimler, Sosyoloji 300 Sosyal Bilimler, Sosyoloji 400 Dilbilim 400 Dilbilim 500 Temel Bilimler 500 Temel Bilimler 600 Uygulamalı Bilimler 600 Uygulamalı Bilimler 700 Güzel Sanatlar 700 Güzel Sanatlar 800 Edebiyat 800 Edebiyat 900 Tarih 900 Tarih

31 Kamu Maliyesi Vergiler ve Vergilendirme Gelir Vergisi Kişisel Gelir Vergisi Ücret Gelirleri Emeklilik Kesenekleri 3. Derecede Bölümler: Örnek, İktisat 3. Derecede Bölümler: Örnek, İktisat 330 Genel olarak iktisat 330 Genel olarak iktisat 331 Çalışma Ekonomisi 331 Çalışma Ekonomisi 332 Mali Ekonomi 332 Mali Ekonomi 333 Tarım Ekonomisi 333 Tarım Ekonomisi 334 Kooperatifler 334 Kooperatifler 335 Sosyalizm ve diğer sistemler 335 Sosyalizm ve diğer sistemler 336 Kamu Maliyesi 336 Kamu Maliyesi 337 Tarife Politikası 337 Tarife Politikası 338 Üretim 338 Üretim 339 Makroekonom 339 Makroekonom

32 32 2. Amerikan Kongresi Kitaplığı Sistemi (LC-Library of Congress) AGenel Konular, Poligrafi AGenel Konular, Poligrafi BFelsefe, Dinler BFelsefe, Dinler CTarih ve Tarihe Yardımcı Bilimler CTarih ve Tarihe Yardımcı Bilimler DTarih ve Topografya DTarih ve Topografya E – FAmerika (F yalnız ABD'dir) E – FAmerika (F yalnız ABD'dir) GCoğrafya, Antropoloji, Folklor, Spor GCoğrafya, Antropoloji, Folklor, Spor H Sosyal Bilimler H Sosyal Bilimler JSiyasal Bilimler JSiyasal Bilimler KHukuk KHukuk LEğitim LEğitim MMüzik MMüzik NGüzel Sanatlar NGüzel Sanatlar OFen OFen PDil ve Edebiyat PDil ve Edebiyat RTıp RTıp STarım, Bitki ve Hayvancılık STarım, Bitki ve Hayvancılık TTeknoloji TTeknoloji UAskerlik Bilimi UAskerlik Bilimi VDenizcilik Bilimi VDenizcilik Bilimi ZBibliyografya ve Kütüphanecilik Bilimi ZBibliyografya ve Kütüphanecilik Bilimi S Tarım SA SB Bitki Yetiştirme -- SB 409 Orkideler SB 410 Papatyalar SB 411 Güller

33 33 Araştırma sürecindeki aşamalar Konu Seçme : Yeterince kaynak incelenmeli, bu kaynakların bibliyografyaları gözden geçirilmelidir. Konu seçiminde göz önünde bulundurulması gereken noktalar şunlardır: Konu Seçme : Yeterince kaynak incelenmeli, bu kaynakların bibliyografyaları gözden geçirilmelidir. Konu seçiminde göz önünde bulundurulması gereken noktalar şunlardır: İlgiİlgi OrijinallikOrijinallik ÖnemÖnem Bilimsel YeterlilikBilimsel Yeterlilik Birincil ve İkincil KaynaklarBirincil ve İkincil Kaynaklar Kaynak YeterliliğiKaynak Yeterliliği ZamanZaman

34 34 Konuyu Sınırlandırma : konunun daha dar bir kapsamda, belirli bir yönüyle incelenmesi anlaşılır. Konu ne kadar daraltılırsa, onu o ölçüde derinlemesine inceleme olanağı elde edilmiş olur. Ancak, konunun içinden çıkılmayacak kadar geniş olması kadar, araştırmayı anlamsız kılacak kadar da dar kapsamlı tutulmaması gerekir. Konuyu Sınırlandırma : konunun daha dar bir kapsamda, belirli bir yönüyle incelenmesi anlaşılır. Konu ne kadar daraltılırsa, onu o ölçüde derinlemesine inceleme olanağı elde edilmiş olur. Ancak, konunun içinden çıkılmayacak kadar geniş olması kadar, araştırmayı anlamsız kılacak kadar da dar kapsamlı tutulmaması gerekir. Hipotez Kurma Çalışmanın başlangıcında oluşturulan hipotez, nihai bir görüş olmayıp, araştırılan soruna karşı getirilen geçici bir çözümlemedir. Hipotez doğruluğu sınanmamış, düz ya da soru cümlesi şeklinde ifade edilen bir önermedir. Örneğin: Genel Konu “Sanayileşme” olsun. Hipotez Kurma Çalışmanın başlangıcında oluşturulan hipotez, nihai bir görüş olmayıp, araştırılan soruna karşı getirilen geçici bir çözümlemedir. Hipotez doğruluğu sınanmamış, düz ya da soru cümlesi şeklinde ifade edilen bir önermedir. Örneğin: Genel Konu “Sanayileşme” olsun.

35 35

36 36 Araştırmanın Metodunu Belirleme : Araştırmada, konunun özelliklerine ve araştırmacının ilgisine göre kütüphane araştırması, anket, gözlem, mülâkat, istatistik bilgiler, deney gibi yöntemlerden biri veya birkaçı kullanılabilir. Araştırmacı, uygulayacağı yöntemi baştan belirlemeli ve bunu araştırma metninde okuyucuya açıkça belirtmelidir. Araştırmanın Metodunu Belirleme : Araştırmada, konunun özelliklerine ve araştırmacının ilgisine göre kütüphane araştırması, anket, gözlem, mülâkat, istatistik bilgiler, deney gibi yöntemlerden biri veya birkaçı kullanılabilir. Araştırmacı, uygulayacağı yöntemi baştan belirlemeli ve bunu araştırma metninde okuyucuya açıkça belirtmelidir. Taslak (Geçici) Plan Hazırlama : İlk okumalardan elde edilen bilgiler ve oluşturulan hipotez geçici planın hazırlanmasını kolaylaştırır. Taslak plan, konuyla ilgili bilgi, fikir ve görüşleri hipotez cümlesi etrafında bir düzene sokmaya ve geliştirmeye yardımcı olur. Araştırmanın başında sahip olunan bilgiler sınırlı olduğundan, yeni kaynaklar okunup araştırma derinleştirildikçe taslak plan da buna bağlı olarak değiştirilir. Taslak planda, bir üst başlığı alt başlıklarına ayırmak için onun en az iki alt başlığı bulunmalıdır. Taslak (Geçici) Plan Hazırlama : İlk okumalardan elde edilen bilgiler ve oluşturulan hipotez geçici planın hazırlanmasını kolaylaştırır. Taslak plan, konuyla ilgili bilgi, fikir ve görüşleri hipotez cümlesi etrafında bir düzene sokmaya ve geliştirmeye yardımcı olur. Araştırmanın başında sahip olunan bilgiler sınırlı olduğundan, yeni kaynaklar okunup araştırma derinleştirildikçe taslak plan da buna bağlı olarak değiştirilir. Taslak planda, bir üst başlığı alt başlıklarına ayırmak için onun en az iki alt başlığı bulunmalıdır. Geçici Bibliyografya (Kaynakça) Oluşturma : Konunun belirlenmesinden sonra yapılan kaynak araştırmasında elde edilen kaynaklarla bibliyografya oluşturulur. Yeni kaynaklar elde edildikçe geçici bibliyografyada geliştirilir. Temel olarak kaynaklar; kütüphane katalogları, makale indeksleri ve bibliyografyalardır. Geçici Bibliyografya (Kaynakça) Oluşturma : Konunun belirlenmesinden sonra yapılan kaynak araştırmasında elde edilen kaynaklarla bibliyografya oluşturulur. Yeni kaynaklar elde edildikçe geçici bibliyografyada geliştirilir. Temel olarak kaynaklar; kütüphane katalogları, makale indeksleri ve bibliyografyalardır.

37 37 Okuma ve Not Alma : Seçici bir gözle okunan kaynakları not alma, bilgileri özetleme (kendi ifademizle ve kısaltılmış olarak) ve/veya aktarma (kısaltma yapılmadan kendi kelimelerimizle ifade edilerek-değiştirerek aktarma- veya gerek kelime gerek noktalama işaretleri yönünden ana metindekinin aynısı alınarak-aynen aktarma-) biçiminde yapılabilir. Not almak için, not alma kartları, not defteri, fotokopi ve bilgisayardan yararlanılabilir. Okuma ve Not Alma : Seçici bir gözle okunan kaynakları not alma, bilgileri özetleme (kendi ifademizle ve kısaltılmış olarak) ve/veya aktarma (kısaltma yapılmadan kendi kelimelerimizle ifade edilerek-değiştirerek aktarma- veya gerek kelime gerek noktalama işaretleri yönünden ana metindekinin aynısı alınarak-aynen aktarma-) biçiminde yapılabilir. Not almak için, not alma kartları, not defteri, fotokopi ve bilgisayardan yararlanılabilir. Yazma : Araştırmacı, aldığı notları, topladığı bilgileri analiz ettikten ve bunlara kendi düşüncelerini katarak belli bir sonucu ulaştıktan sonra, ilk taslağı yazmaya başlar (grafik, tablo ve metin aktarmalarıyla uğraşılmaz. Ayrıca, metnin yazılmasına giriş ile başlamak doğru olmaz. Bir araştırmada giriş ve sonuç bölümleri en son yazılmalıdır). Taslak metnin, dil ve üslup (açıklık-sadelik-akıcılık) açısından birkaç kez düzeltilmesi ve geliştirilmesi ile araştırma son şeklini alır. Yazma : Araştırmacı, aldığı notları, topladığı bilgileri analiz ettikten ve bunlara kendi düşüncelerini katarak belli bir sonucu ulaştıktan sonra, ilk taslağı yazmaya başlar (grafik, tablo ve metin aktarmalarıyla uğraşılmaz. Ayrıca, metnin yazılmasına giriş ile başlamak doğru olmaz. Bir araştırmada giriş ve sonuç bölümleri en son yazılmalıdır). Taslak metnin, dil ve üslup (açıklık-sadelik-akıcılık) açısından birkaç kez düzeltilmesi ve geliştirilmesi ile araştırma son şeklini alır.

38 38 1. Ön Kısım2. Metin Kısmı3. Son Kısım a. Başlıka- Girişa- Sözlük b. Önsözb- Kısımlarb- Ekler c. İçindekilerc- Bölümlerc- Bibliyografya d. Şekiller Listesid- Sonuçd- İndeks e. Tablolar Listesi f. Kısaltmalar Listesi g. Özet ARAŞTIRMANIN BİÇİMSEL YAPISI Araştırma, gelişi güzel yapılan bir metin değildir. Bilgilerin düzenli biçimde aktarılması ve belirli şekil kurallarına uyulması, bilimsel etkinlik açısından da büyük önem taşır.

39 39

40 Araştırmayı bölümlere ayırmada kullanılan başlıca iki numaralandırma sistemi vardır. Bunlar, rakam-harf sistemi ile ondalık sistemdir. Araştırmayı bölümlere ayırmada kullanılan başlıca iki numaralandırma sistemi vardır. Bunlar, rakam-harf sistemi ile ondalık sistemdir. 40

41 RAKAM-HARF SİSTEMİ 41

42 ONDALIK SİSTEM 42

43 Araştırma Metninin Biçim Kuralları Sayfa Kenar Boşlukları Sayfa Kenar Boşlukları Satır Aralığı Satır Aralığı Yazı tipi ve Paragraf Ayarları Yazı tipi ve Paragraf Ayarları Bölüm Başlıkları Bölüm Başlıkları Sayfa Numaralandırma Sayfa Numaralandırma Dipnotlar Dipnotlar 43

44 KAYNAK GÖSTERME YÖNTEMLERİ Başkalarına ait fikirler, ister aynen alınsın, ister araştırmacının üslup ve ifadesiyle aktarılmış olsun, normal olarak alındıkları kaynağın gösterilmesi gerekir. Bilimsel araştırmalarda kaynak gösterme, bilim ahlakının bir gereği olduğu kadar, çalışmanın doğruluk ve güvenilirliğinin de bir kanıtı sayılır. Başkalarına ait fikirler, ister aynen alınsın, ister araştırmacının üslup ve ifadesiyle aktarılmış olsun, normal olarak alındıkları kaynağın gösterilmesi gerekir. Bilimsel araştırmalarda kaynak gösterme, bilim ahlakının bir gereği olduğu kadar, çalışmanın doğruluk ve güvenilirliğinin de bir kanıtı sayılır. 44

45 Kaynak Göstermede Amaç; araştırmacının savunduğu görüşlerin doğruluğunu desteklemek, araştırmacının savunduğu görüşlerin doğruluğunu desteklemek, bilgilerin kaynağını göstererek, araştırmacının kendi katkısının ne olduğunu belirtmek ve bu bilgilerin asıl sahiplerinin hakkını vermek, bilgilerin kaynağını göstererek, araştırmacının kendi katkısının ne olduğunu belirtmek ve bu bilgilerin asıl sahiplerinin hakkını vermek, sunulan bilgilerin doğruluk, güvenilirlik ve tarafsızlığıyla ilgili olarak okuyucuya denetim olanağı sağlamak, sunulan bilgilerin doğruluk, güvenilirlik ve tarafsızlığıyla ilgili olarak okuyucuya denetim olanağı sağlamak, ilgili konularda yeni araştırma yapmak isteyenlere başvuru olanağı vermek. ilgili konularda yeni araştırma yapmak isteyenlere başvuru olanağı vermek. 45

46 Kaynak Göstermeyi Gerektiren Bilgiler; sıradan bilgilerin dışında kalan her türlü özgün bilgi, fikir, görüş veya eleştiriler, başka kaynaklardan aynen yapılan aktarmalar, başka yazarların kendilerine özgü düşünce, hüküm ve önerileri, bir tablo veya istatistiğin düzenlenmesinde kullanılan verilerin alındığı kaynak, Kaynak Göstermeyi Gerektirmeyen Bilgiler; herkesçe bilinen ve özgünlüğü bulunmayan genel bilgiler (fiyatı arz ve talebin belirlemesi) herkesçe çok iyi tanınan temel kitaplar, klasikler veya kutsal kitapların öğüt ve önerileri.

47 Uygulanan Yöntemler; Metin İçi Kaynak Gösterme; kaynaklar sadece bir kez ve çalışmanın sonundaki bibliyografyada (kaynakçada) tanıtılır. Metinde başvuru yapılacak yere parantez içinde kısa bilgiler konularak detaylı bilginin bibliyografyadan (kaynakçadan) bulunması sağlanır. Dipnotlu Kaynak Gösterme; metinde başvuru yapılacak yere bir numara konularak, kaynaklar sayfanın altına sırasıyla yazılır. Bir kaynağa ilk kez başvuru yapıldığında, tüm bilgiler verilir. İkinci ve diğer başvurularda, yalnızca kaynağı tanıtıcı kısa bilgi verilir. Metinde verilmesi fikirlerin akıcılığını bozan, fakat konuya açıklık kazandıran her türlü tanımlar, yorumlar, ek bilgiler vs. açıklama dipnotu olarak ve genellikle (*) işareti kullanılarak sayfa altında verilebilirler.

48 METİN İÇİ KAYNAK GÖSTERMEDE GENEL KURALLAR** Metin içi kaynak gösterme: Yazdığınız metnin içinde bir yazara atıfta bulunmak isterseniz, yazarın soyadını, ilgili yayının yayın tarihini ve bu yayında gönderme yaptığınız sayfa numarasını belirtmelisiniz. Aşağıdaki örnekler size biraz fikir verecektir:

49

50 Doğrudan alıntı yapmak. Yukarıdaki örnekler, yazarın cümlelerini kullanmadan sadece fikirlerine veya bulgularına nasıl gönderme yapılacağını gösterir. Bazen yazarın söylediklerini aynen aktarmak da isteyebilirsiniz. Eğer yapacağınız alıntı kısaysa bunu paragraf planınızı bozmadan paragrafınızın normal akısı içinde yapabilirsiniz. Ancak, bunu yaparken, alıntı yaptığınız cümleyi tırnak (“ ”) içine alın. Örneğin: 1950’lere kadar petrol fiyatlarının istikrarını sağlamak için uygulanan politikalar çoğunlukla petrol ürünlerine uygulanan vergileri ayarlayarak fiyatları belirli bir aralık içinde tutmaya çalışmıştır (Kalemcibası 1957: 14). “Ancak vergi yoluyla petrol fiyatlarını düzenleme politikası hiçbir zaman başarılı olmamıştır” (Demircioglu, 1976: 124). Günümüzde bu tür politikalara son verilmiştir. Zamaneoglu’nun (2003) da gösterdiği gibi, artık petrol fiyatlarında istikrar değil, dünya petrol fiyatlarıyla uyumluluk aranmaktadır

51 Eğer yapacağınız alıntı uzunsa bunu ayrı bir paragraf olarak yazmalısınız. Alıntının yer aldığı paragrafı biraz daha içeriden başlatarak diğerlerinden ayırmanız faydalı olacaktır. Örneğin: İktisat felsefesinin ne olduğu ile ilgili bir şeyler söylemeden önce bilim felsefesinin ne olduğunu anlamak gerekir: “Bilim felsefesi tanımlanması güç bir konudur; bunun önemli bir nedeni felsefeyi tanımlamanın güç olmasıdır. Fakat felsefenin tartışmalı tanımlarından en azından birine göre, bilimler – fiziksel, biyolojik, sosyal ve davranışsal bilimler –ve felsefe o kadar yakındır ki bilim felsefesi hem felsefecilerin hem de bilim adamlarının ilgi alanlarının merkezi olmalıdır. Bu tanıma göre, felsefe başlangıçta bilimlerin henüz cevaplayamadığı ya da belki de hiçbir zaman cevaplayamayacakları sorularla ve daha sonra da bilimlerin bu soruları neden cevaplayamadığına dair sorularla ilgilenir.” (Rosenberg, 2000: 1) Bu bağlamda iktisat felsefesinin de iktisadın henüz cevaplayamadığı konularla ilgilenen bir araştırma alanı olduğunu söylemek mümkündür.

52 Bazen doğrudan alıntı yaparken yazarın söylediği her şeyi çalışmanıza koymak istemeyebilirsiniz. Yazarın söyledikleri anlam değiştirmediği veya yitirmediği sürece, yaptığınız alıntıdan sizin isinize yaramayacak kısımları çıkarmakta bir sakınca yoktur. Ama bunu yaparken ilgili cümle parçasının yerine köşeli parantez içinde üç nokta (ya da sadece üç nokta) koymanız uygun olacaktır. İktisat felsefesinin ne olduğu ile ilgili bir şeyler söylemeden önce felsefenin ne olduğunu anlamak gerekir: “[…] felsefe başlangıçta bilimlerin henüz cevaplayamadığı ya da belki de hiçbir zaman cevaplayamayacakları sorularla ve daha sonra da bilimlerin bu soruları neden cevaplayamadığına dair sorularla ilgilenir.” (Rosenberg, 2000: 1)

53 Bazen alıntı yaptığınız metini anlamak için atıfta bulunduğunuz yazarın daha önce belirttiği bazı şeylerin bilinmesi gerekebilir. Bu bilgileri alıntı yaptığınız metnin içinde köşeli parantez içinde verebilirsiniz. Bu konuda her yazar farklı bir yöntem kullandığından, alıntı içinde size ait metinleri nasıl belirttiğinizi mutlaka (çalışmanızın başında veya bu belirteci ilk kullandığınız yerde) okuyucuya bildiriniz. Örnek: Aşağıdaki alıntı A. H. Hakanoglu’nun bu konudaki deneyimini özetlemektedir: “Orada [İspanya’da] bir araya geldiğimiz grup [Siyasi Matadorlar Grubu] devrimi nasıl gerçekleştirdiğimiz konusunda bize [Üzgün Kedi Tarikatı’na] ayrıntılı bilgiler vermişti. Ama rakip grubun [Saf İbrik Grubu’nun] baskısı nedeniyle hiçbirini uygulayamamıştık.”* (Hakanoglu 1844, 18) * Köseli parantez içindeki açıklamalar bana aittir.

54 Birden fazla kaynağa atıfta bulunmak: Eğer birden fazla kaynağa atıfta bulunmanız gerekirse yapacağınız şey yukarındakinden çok farklı olmayacaktır. Örneğin: Demircioglu (1976: 124) ve Altanburk (1978: 567) bu türden politikaların başarısız olacağını söylemektedir. Bu türden politikaların başarısız olduğu iddia edilmiştir (Demircioglu, 1976: 124; Altanburk, 1978: 567). Bu türden politikaların başarısız olduğu söylenebilir (Demircioglu, 1976: 124; Altanburk, 1978: 567). Eğer çok yazarlı bir kaynaktan bahsedecekseniz, iki yazar için (Gemici ve Çığırtkan, 1980); ikiden fazla yazar için (Hasanbeyli vd., 1999) veya kısaca (Hasanbeyli et al. 1999) biçiminde atıfta bulunabilirsiniz.

55 Grafik ve Tablolar: başka kaynaklardan aldığınız grafik ve tabloların kaynağını veya grafik veya tablodaki verileri derlediğiniz kaynağı mutlaka ilgili tablo ya da grafiğin hemen altında atıf sisteminize uygun bir biçimde belirtiniz. Atıfta bulunduğunuz her kaynağı (tablo veya grafik kaynağı da olsa) kaynakçanıza eklemelisiniz.

56 Kaynakça oluştururken; İlk yazarın soyadı öne alınır (Soyadı, Adı, …..), Birden fazla yazar varsa ilk yazarın soyadı önde, diğerlerinin ise adı önde olur (Soyadı, Adı ve Adı Soyadı, …..), Dergi içindeki makalenin ya da kitap içindeki makalenin sayfa numaraları gösterilir, Kitapların ve diğer yayınların sayfa numaraları gösterilmez.

57 BALASSA, Bela, “Gelişmekte Olan Ülkelerde Dışa Açılma ve Döviz Kuru Politikaları”, (Çev:A.Nejat COŞKUN), Ekonomi Üzerine Makaleler, Maliye ve Gümrük Bakanlığı APK Kurulu Başkanlığı, Yayın No:1986/270, Ankara, BORDO, Michael D., “Financial Crises, Banking Crises, Stock Market Crashes and the Money Supply: Some International Evidence, ”, Financial Crises in the World Banking System, (Ed.Forrest CAPİE ve Geoffrey E.WOOD), St.Martin’s Press, 1985 içinde, ss DURUSOY, Serap, “Finansal Liberalleşmenin Sorgulanmasının Nedenleri”, Dış Ticaret Dergisi, Dış Ticaret Müsteşarlığı, nans.htm, (5 Aralık 2000).

58 EKİNCİ, Nazım, “Türkiye’de 1980 Sonrasında Para Politikaları”, Türkiye’de Kamu Maliyesi, Finansal Yapı ve Politikalar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, IMF, “Financial Crises: Characteristics and Indicators of Vulnerability”, World Economic Outlook, /0598ch4.pdf, ( ). KAZGAN, Gülten, Yeni Ekonomik Düzende Türkiye’nin Yeri, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul, KINDLEBERGER, Charles P., Manias, Panics, and Crashes: A History of Financial Crises, Revised Edition, Basic Books Inc., New York, UYGUR, Ercan, “Financial Liberalization and the Real Sector in Turkey”, The Central Bank of the Republic of Turkey Research Department, Discussion Papers, No:9010, December ÜNSAL, Erdal M., Makro İktisat, İmaj Yayınevi, Ankara, 2005.

59 DİPNOTLU KAYNAK GÖSTERME YÖNTEMİ** KİTAP DİPNOTU Yazar Adı Soyadı, Kitap Adı, Yayınlayan, Baskı Sayısı, Basım Yeri, Yayın Tarihi, Sayfa Numarası. Halil SEYİDOĞLU, Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı, Güzem Yayınları, Geliştirilmiş 8.baskı, İstanbul, 2000, s.35. (İki ve üç yazar olması durumunda tüm yazarlar belirtilir. Ancak üçten fazla yazarlı yayınlar için sadece ilk yazarın isminden sonra ‘ve diğerleri’ ifadesi yazılır. Örneğin: Mehmet ATİK ve diğerleri, Para ve Kapitalizm, Can Yayıncılık, Ankara, 1999, s.57.). Fakat, kaynakçada tüm yazarların ismi mutlaka yazılmalıdır. MAKALE DİPNOTU Yazar Adı Soyadı, “Makale Adı”, Dergi veya Kitap Adı, Yayınlayan, Cilt No, Sayı No, Basım Yeri, Yayın Tarihi, Sayfa Numarası. Halil SEYİDOĞLU, “Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Parasal Birleşme”, İşletme Fakültesi Dergisi, Ankara Üniversitesi, Cilt:2, Sayı:3, Ankara, Mayıs 1975, ss

60 INTERNET DİPNOTU Yazar Adı Soyadı, “Makale Adı” veya Konu Başlığı, Varsa Yayın Adı, Varsa Kurum Adı, Web Adresi, (Erişim Tarihi), Varsa Sayfa Numarası. Serap DURUSOY, “Finansal Liberalleşmenin Sorgulanmasının Nedenleri”, Dış Ticaret Dergisi, Dış Ticaret Müsteşarlığı, nans.htm, (5 Aralık 2000), s.1. E-POSTA DİPNOTU Yazar Adı Soyadı, (Gönderenin e-posta adresi), Mesajın konusu, Alıcının adı soyadı, (alıcının e- posta adresi), tarih. Akın BOZKURT, Ekonomik Krizler, Selim AK,

61 DERLEME ESER veya KONGRE BİLDİRİLERİ İÇİNDEKİ MAKALE Cevat GERNİ, “Türkiye’de Döneminde Uygulanan İstikrar Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme”, 3.İzmir İktisat Kongresi Tebliğleri, Cilt:1, Ankara, 1992, s.76. Ali İhsan KARACAN, "Fiyatlandırma Sorunu ve Türk Bankacılık Sisteminde Fiyatlandırma", Prof. Dr. İsmail TÜRK'e Armağan, Sermaye Piyasası Kurulu, Yayın No:54, Ankara 1996, s.35. (Dikkat..! Yazar Adı yazılırken unvan yazılmaz. Fakat burada kitabın kendi adında yer aldığından unvan yazılmıştır.) AYLIK BÜLTENLER ve YILLIKLAR Maliye Bakanlığı, Aylık Ekonomik Göstergeler, Ankara, Eylül – Ekim 2002, s.23. Devlet İstatistik Enstitüsü, Türkiye İstatistik Yıllığı 2000, Ankara, 2001, ss Türkiye Bankalar Birliği, Bankalarımız 2004, İstanbul, 2005, s.3.

62 GAZETELER Mustafa AYSAN, “Atatürk ve Ekonomi Politikası”, Cumhuriyet, 18 Aralık 1978, s.2. BASILMAMIŞ TEZLER ve DERS NOTLARI Mert URAL, Türk Bankacılık Sisteminde Verimlilik, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, 1998, s.33. Mert URAL, Ekonomik Araştırmalarda Bilgisayar Kullanımı Ders Notu, Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İzmir, 2005, s.18. ÇEVİREN J. M. ALBERTINI, Ekonomik Sistemler: Uygulamada Kapitalizm ve Sosyalizm, (Çev.Cafer UNAY), Uludağ Üniversitesi Yayınları, Bursa, 1990, s.7. DERLEYEN, DÜZENLEYEN Edward F. BUFFIE, “Mexico : From Stabilizng Development to the Debt Crisis”, (Ed:Jeffrey D. SACHS), Developing Country Debt and the World Economy, NBER, USA, 1989, ss

63 DİPNOTLU KAYNAK GÖSTERME YÖNTEMİ*(APA)* KİTAP DİPNOTU Yazar Adı Soyadı. (Yayın Yılı). Kitap Adı. Baskı Sayısı. Basım Yeri: Yayınlayan, Sayfa Numarası. Halil SEYİDOĞLU. (2000). Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı. Geliştirilmiş 8.baskı. İstanbul: Güzem Yayınları. s.35. (İki ve üç yazar olması durumunda tüm yazarlar belirtilir. Ancak üçten fazla yazarlı yayınlar için sadece ilk yazarın isminden sonra ‘ve diğerleri’ ifadesi yazılır. Örneğin: Mehmet ATİK ve diğerleri. (1999). Para ve Kapitalizm. Ankara: Can Yayıncılık, s.57.). Fakat, kaynakçada tüm yazarların ismi mutlaka yazılmalıdır.

64 MAKALE DİPNOTU Yazar Adı Soyadı. (Yayın Yılı). Makale Adı. Dergi veya Kitap Adı. Yayınlayan. Cilt No:, Sayı No:, Basım Yeri, Sayfa Numarası. Halil SEYİDOĞLU. (1975). Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Parasal Birleşme. İşletme Fakültesi Dergisi. Ankara Üniversitesi. Cilt:2, Sayı:3, ss INTERNET DİPNOTU Yazar Adı Soyadı. (Yayın Yılı). Makale Adı veya Konu Başlığı. Varsa Yayın Adı. Varsa Kurum Adı. Web Adresi, (Erişim Tarihi), Varsa Sayfa Numarası. Serap DURUSOY. (2000). Finansal Liberalleşmenin Sorgulanmasının Nedenleri. Dış Ticaret Dergisi. Dış Ticaret Müsteşarlığı. (5 Aralık 2000), s.1. E-POSTA DİPNOTU Yazar Adı Soyadı, (Gönderenin e-posta adresi), Mesajın konusu, Alıcının adı soyadı, (alıcının e-posta adresi), tarih. Akın BOZKURT, Ekonomik Krizler, Selim AK,

65 DERLEME ESER veya KONGRE BİLDİRİLERİ İÇİNDEKİ MAKALE Cevat GERNİ (1992). Türkiye’de Döneminde Uygulanan İstikrar Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme. 3.İzmir İktisat Kongresi Tebliğleri. Cilt:1, Ankara, s.76. Ali İhsan KARACAN. (1996). Fiyatlandırma Sorunu ve Türk Bankacılık Sisteminde Fiyatlandırma. Prof. Dr. İsmail TÜRK'e Armağan. Sermaye Piyasası Kurulu. Yayın No:54. Ankara, s.35. (Dikkat..! Yazar Adı yazılırken unvan yazılmaz. Fakat burada kitabın kendi adında yer aldığından unvan yazılmıştır.) AYLIK BÜLTENLER ve YILLIKLAR Maliye Bakanlığ. (2002). Aylık Ekonomik Göstergeler. Ankara, s.23. Devlet İstatistik Enstitüsü. (2001). Türkiye İstatistik Yıllığı Ankara, ss Türkiye Bankalar Birliği. (2005). Bankalarımız İstanbul, s.3.

66 GAZETELER Mustafa AYSAN. Atatürk ve Ekonomi Politikası. Cumhuriyet Gazetesi. 18 Aralık 1978, s.2. BASILMAMIŞ TEZLER ve DERS NOTLARI Mert URAL. (1998). Türk Bankacılık Sisteminde Verimlilik. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İzmir, s.33. Mert URAL. (2005). İktisat Metodolojisi ve Araştırma Teknikleri Ders Notu. Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi. İzmir, s.18. ÇEVİREN J. M. ALBERTINI. (1990). Ekonomik Sistemler: Uygulamada Kapitalizm ve Sosyalizm. (Çev.Cafer UNAY). Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları, s.7. DERLEYEN, DÜZENLEYEN Edward F. BUFFIE. (1989). Mexico : From Stabilizng Development to the Debt Crisis. (Ed:Jeffrey D. SACHS). Developing Country Debt and the World Economy. USA: National Bureau of Economic Research, ss

67 KAYNAKÇA [American Psychological Association (APA) Sistemine Göre] BALASSA, B. (1986). Gelişmekte Olan Ülkelerde Dışa Açılma ve Döviz Kuru Politikaları. (Çev:A.Nejat COŞKUN). Ekonomi Üzerine Makaleler, Maliye ve Gümrük Bakanlığı APK Kurulu Başkanlığı, Yayın No:1986/270, Ankara. BORDO, M.D. (1985). Financial Crises, Banking Crises, Stock Market Crashes and the Money Supply: Some International Evidence, Financial Crises in the World Banking System. (Ed.Forrest CAPİE ve Geoffrey E.WOOD). St.Martin’s Press, DURUSOY, S. (2000). Finansal Liberalleşmenin Sorgulanmasının Nedenleri. Dış Ticaret Dergisi. Dış Ticaret Müsteşarlığı, htm, (5 Aralık 2000). EKİNCİ, N. (1993). Türkiye’de 1980 Sonrasında Para Politikaları. Türkiye’de Kamu Maliyesi, Finansal Yapı ve Politikalar. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

68 IMF. (1998). Financial Crises: Characteristics and Indicators of Vulnerability. World Economic Outlook. o0598/pdf/0598ch4.pdf, ( ). KAZGAN, G. (1994). Yeni Ekonomik Düzende Türkiye’nin Yeri, İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi. KINDLEBERGER, C.P. (1989). Manias, Panics, and Crashes: A History of Financial Crises. Revised Edition, New York: Basic Books Inc. UYGUR, E. (1990). Financial Liberalization and the Real Sector in Turkey. The Central Bank of the Republic of Turkey Research Department. Discussion Papers, No:9010, December. ÜNSAL, E.M. (2005). Makro İktisat. Ankara: İmaj Yayınevi.

69 ÇOK YAZARLI ÖNEKLER (APA) METİN İÇİ KAYNAK GÖSTERME Yükselen faizler ve gayrimenkul piyasalarında yaşanan daralmanın bir sonucu olarak sadece kafalarda kuşku şeklinde yer alan çekinceler 2007'nin ortalarında gelen açıklamalarla yerini tedirginlik ve panik havasına bıraktı (Toprak ve diğerleri, 2007:148). İlk batış haberi, Haziran 2007'de ABD'nin beşinci büyük aracı kurumu, dünyanın en büyük hedge fon yöneticisi ve ABD'nin ikinci büyük mortgage tahvilleri ihracatçısı konumunda olan uluslararası yatırım bankası Bear Stearns'den geldi (Çetin ve Kızıl, 2008:25). Bear Stearns, mortgage kredileri yatırımı yapan 2.6 milyar dolarlık 2 fonunu kapattı. Bu durum endişeleri artırırken, tüm dünya borsalarında satış dalgası yarattı (Ceylan ve diğerleri, 2008: ).

70 SAYFA ALTI (DİPNOT) KAYNAK GÖSTERME (Çok Yazarlı ) Yükselen faizler ve gayrimenkul piyasalarında yaşanan daralmanın bir sonucu olarak sadece kafalarda kuşku şeklinde yer alan çekinceler 2007'nin ortalarında gelen açıklamalarla yerini tedirginlik ve panik havasına bıraktı[1]. İlk batış haberi, Haziran 2007'de ABD'nin beşinci büyük aracı kurumu, dünyanın en büyük hedge fon yöneticisi ve ABD'nin ikinci büyük mortgage tahvilleri ihracatçısı konumunda olan uluslararası yatırım bankası Bear Stearns'den geldi[2]. Bear Stearns, mortgage kredileri yatırımı yapan 2.6 milyar dolarlık 2 fonunu kapattı. Bu durum endişeleri artırırken, tüm dünya borsalarında satış dalgası yarattı[3].[1][2][3] [1] Murat TOPRAK, Erkin DEMİR ve Aylin OKUR. (2007). Mortgage Krizi. İstanbul: Güzem Yayınları, s.148. [1] [2] Cengiz ÇETİN ve Ufuk KIZIL. (2008). Hedge Fonlar ve Global Kriz. Küresel Bunalım. (Ed. Osman AYTEK) İstanbul: Beta Yayınları, s.25. [2] [3] Ali CEYLAN ve diğerleri. (2008). Küresel Kriz ve Etkileri. İktisat, İşletme ve Finans Dergisi. Cilt:24, Sayı:274, İstanbul, ss [3]

71 HER İKİ YÖNTEME GÖRE KAYNAKÇA CEYLAN, A., E. BAKIR, A. İZCİ ve M. EREN. (2008). Küresel Kriz ve Etkileri. İktisat, İşletme ve Finans Dergisi. Cilt:24, Sayı:274, İstanbul, ss ÇETİN, C. ve U. KIZIL. (2008). Hedge Fonlar ve Global Kriz. Küresel Bunalım. (Ed. Osman AYTEK) İstanbul: Beta Yayınları, ss TOPRAK, M., E. DEMİR ve A. OKUR. (2007). Mortgage Krizi. İstanbul: Güzem Yayınları.

72 Kaynakça N. Emrah Aydınonat, İktisat Ögrencileri için Ödev Yazma Kılavuzu, du.tr/aydinona/rehber/Aydinonat_20 06_Odev_Rehberi.pdf ( ) Halil Seyidoğlu, Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı, Güzem Yayınları, Geliştirilmiş 8. Baskı, İstanbul, 2000


"1 Ekonomik Araştırmalarda Bilgisayar Kullanımı. 2 Bilim Yöntemi Bilim yöntemi, genel anlamıyla uygulamalı bir araştırmada gerçeğe ulaşmak için izlenen." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları