Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD."— Sunum transkripti:

1 ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

2

3 Vücut ısısı yüksek  ‘Merkezi ısı ayarı’nın yükseğe ayarlanması ile birlikte olan vücut ısısındaki artışa ‘ateş’ denir.  ‘Merkezi ısı ayarı’nda değişme olmaksızın vücut ısısı artışına hipertermi denir.

4 41 40Set point 40Vücut ısısı 40Vücut ısısı Set point 36Vücut ısısı Set point Normal Ateş Hipertermi

5 Vücut ısısı 38°C (rektal) Çocuklar ne zaman ateşli olarak kabul edilir ?

6  İnfeksiyon mu ? Viral mi ? Bakteriyel mi ?  Ağır bir enfeksiyon mu ?  Basit bir enfeksiyon mu ? Akut ateşli durumlarda

7 Çocuklarda akut ateşe neden olan infeksiyonlar VİRAL HASTALIKLAR Sepsis İYE Menenjit Pnömoni Gizli bakteriyemi

8 Ateşli çocuklara yaklaşım Öykü-ayrıntılı Mevsim Tatil CBE riski yüksek olanlar Yaş Ateş ve döküntü Ateş-yalancı ateş ? Ateşin düzeyi Ateşin süresi Ateşin tipi Tekrarlayan ateş Klinik Bulgular Laboratuvar bulguları

9 Ateş; Düzeyi; C %1-2 CBE >40.5 C %5-26 CBE Süresi Akut ateş; ateşin odağı belli ateşin odağı belli değil Nedeni bilinmeyen ateş; Tekrarlayan ateş Ateşin tipi

10 Ateşli çocuklarda YAŞ’ın önemi Sınıflama A-Yenidoğan B-1-3 ay C-3 ay-3 yaş D-3 yaşın üstü Neden;  İmmün olgunlaşma ?  Etiyolojik etkenlerin değişimi  Doğum çevresi  Aile çevresi  Sosyal çevre  Aşı

11 Ateşin süresi A-Akut ateş:Beş (5-10gün) günden kısa Ateş odağı belli olan Ateş odağı belli olmayan B-Nedeni belli olmayan ateş : 15 günden fazla süren günde en az bir kez ateşi(38.5°C) olup etiyolojisi belli olmayan C-Periyodik ateş

12 Uzamış ateş

13 1-İnfeksiyonlar A-Merkez Sinir Sistemi Bakteriyel menenjit Ansefalit B- Üst Solunum Yolları Akut epiglottit Retrofarinjial abse Difteri (az) Krup Sendromu C- Alt Solunum Yolları Ağır pnömoni Tüberküloz, D- Kardiyak Miyokardit Bakteriyel endokardit Süpüratif perikardit E-Gastroentestinal AGE,Apandisit,Peritonit F-Kas-iskelet sistemi Nekro. miyozit/fasitis G-Üriner enfeksiyon H-Sistemik infeksiyon Meningokoksemi, Sepsis Toksik şok sendromu AKUT ATEŞ;Yaşamı tehdit edebilecek hastalıklar

14 2.Kollajen-Vasküler hastalıklar ARA, Kawasaki, Stevens-Johnson send. 3.Diğer nedenler Tirotoksikoz, Sıcak çarpması Zehirlenmeler (atropin,aspirin,amfetamin,kokain ) Malin hastalıklar Yaşamı tehdit edebilecek...

15 Nedeni bilinmeyen ateş nedenleri (NBA) 1-Atipik gidişli infeksiyonlar İYE,ÜSYE,CMV,EBV,ARA Pnömoni, Menenjit, 2-İnfeksiyonlar Osteomiyelit,Septik artrit Piyelonefrit,Endokardit, TBC, Brusella,Sıtma,Salmonella Spiroket, Riketsiya Gizli abse, 3-Kollajen hastalıklar JRA,SLE 4-Maliniteler Lösemi,Lenfoma,Nörobla stom 5-Diğer Crohn, İlaç ateşi,Serum hast, Sarkoidoz, Ektodermal displazi Yalancı ateş Mortalite %6.1-9

16 NBA-Feigin ( ) 2475 hasta, 965’i 21 yaşından küçük 1-İnfeksiyöz hastalık%47 2-Kollajen-Vasküler%20 3-Malinite%8.5 4-Diğer (histiositoz,ektodermal displazi,familial disotonomia) %3.7 5-Tanı yok%20

17 Periyodik ateş  Ateş, ataklar halinde tekrarlayan bir hastalığın temel belirtisidir  Atak sırasında görülen diğer belirtiler, beklenen benzer belirtilerdir  Atakların süresi günler veya haftalar sürebilir  Ataklar arasında tam iyileşme olur  Ataklar ‘kurulmuş saat’ gibi aynı sürede veya ‘düzensiz’ aralıklarla tekrarlar

18 Çocuklarda Periyodik Ateş (Cassidy;Pediatric Rheumatology,2005) İnfeksiyöz Hastalıklar Romatizmal Hastalıklar Siklik Hemopoez Herediter Oto- inflamatuvar Hastalıklar İdiyopa tik BrusellaJIA(sistemik)HerediterFMFPFAPA Relapsing Fever BehçetKazanılmış (nötropeni) Kriyopirinopati Rat-bikeSLE FCAS SıtmaCrohn Hast. MWS Tekrarlayan polikondrit NOMİD/CİNCA TRAPS HIDS

19  Otoinflamatuvar hastalıklar filogenetik olarak daha eski olan doğal immunitenin doğuştan olan bozuklukları nedeniyle ortaya çıkmaktadır.  İnflamatuvar yanıtı düzenleyen proteinleri kodlayan genlerdeki mutasyonlar farklı monojenik otoinflamatuvar hastalıklara neden olmaktadır  Temel klinik belirtiler, inflamasyonun ana sitokini olan IL-1β’nın genellikle aşırı salınımından kaynaklanır  Ataklar arasında hiçbir belirti yoktur Oto-inflamatuvar hastalıklar

20 Ne zaman oto-inflamatuvar hastalık düşünülmeli ?  Düzenli veya düzensiz aralıklarla tekrarlayan ateş atakları (6 aydan fazla )  Bir neden olmadan atağın aniden başlaması ve kendiliğinden sonlanması  Ataklara eşlik eden belirtilerin benzer olması  Solunum sistemine ait belirtilerin olmaması  Ataklarda anemi, lökositoz, nötrofili, trombositoz ve akut faz yanıtlarının artması  Ataklar arasında tam iyilik hali  Otoantikor ve antijen spesifik T hücrelerinin olmaması  İnfeksiyon, allerji ve immun yetersizliğin olmaması

21 Ateşli çocuklarda fizik muayene... FM: Ayrıntılı-Sistematik Amaç: 1- Genel durumu değerlendirmek Ağlamanın kalitesi Çocuğun aileye davranışı Bilinç durumu Deri rengi Hidrasyon durumu Çevreye ilgisi 2- Ateş odağını saptamak

22 Genel Durumun Değerlendirilmesi ? Subjektif: GD iyi GD orta (hasta görünümlü) GD kötü (toksik), Objektif : Doku perfüzyonu KDZ  2sn TA Bilinç durumu: Letarjik, uykuya eğilim Huzursuzluk-irritabilite Hipotoni, hipertoni Bilinç değişikliği Koma

23 Ateşi var ve genel durumu iyi  Gülen-oynayan, kuvvetli ağlayan ama teskin edilebilen  Beslenmesi iyi,  Dehidratasyonu yoktur  Derisi pembe-sıcaktır  Solunum sıkıntısı yoktur

24 Ateşi var GD orta  Kısa süreli gülerler,huzursuzdurlar, beslenmesi iyi değildir, günlük aktiviteleri azdır.  Hafif-orta dehidratasyon vardır  Fakat periferik dolaşımları iyidir

25 Ateşi var GD kötü; Ağır Hasta-TOKSİK  Huzursuz, çevreye ilgisi az, sürekli ağlayanlar  Peteşi-purpurası olanlar  Ağır dehidratasyonlular  Periferik dolaşımı bozuk,etrafı soğuk olanlar  Deri rengi soluk ve beneklenmeleri olanlar  Solunumu artmış(>60/dak), siyanoz veya apnesi olanlar

26 Hastanın GD göre CBE riski İyi görünümlü olanlarda <%3 Hasta görünenlerde <%26 Tosik olanlar <%92

27 Genel değerlendirme  Yaşamsal belirtiler: KTA –Bradikardi Relatif bradikardi Bradikardi -Taşikardi Relatif taşikardi Solunum sayısı TA Nabız KDZ Bilinç durumu Turgor Terleme ????

28 CBE sepsis riski yüksek olan çocuklar  Tüm a teşli yenidoğanlar  GD iyi olmayan (toksik olanlar)  İmmün yetersizliği olanlar  İmmünsupressif tedavi altındakiler  Hemorajik döküntü  Orak hücreli anemili, splenektomili  Hiperpireksi (41.0 ºC )  Malnütrisyonu olanlar  Aşılanması tam olmayanlar  Yakın zamanda antibiyotik alanlar  Dehidratasyonu olanlar  Ülke içi-ülke dışı tatilden dönenler

29 Ateş odağının araştırılması Ayrıntılı FİZİK muayene Meninjiyal iritasyon bulguları ? Solunum sistemi, Kardiyovasküler sistem Döküntü: Viral hastalıklar Peteşiyal döküntü Vaskülit Konjuktivit ?? Lenfadenopati, Kulak muayenesi, Batın Kas ve iskelet sistemi, Muayeneyi tekrarla…

30 Lab. araştırması Bakteriyel?, Viral ? Hemogram  BK (5-10bin/mm3)  Mutlak nötrofil sayısı ( >10bin)  Band/Nötrofil oranı (>0.2 )  Toksik granülasyon  Trombosit sayısı  Malinite İdrar ve dışkı inceleme Akut Faz Yanıtları  C-reaktif protein  Sedimantasyon;  100mm/h Kollagen doku-vaskülit  Prokalsitonin  Sitokinler

31 Mikrobiyolojik Tanı  Diğer testler  Antijen testi (sensitivite düşük )  GELECEKTE  Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile DNA tayini Altın standart Normalde steril olması gereken yerlerde bakteri üretilmesi

32 Ateşli çocuklarda tedavi yaklaşımı A- Semptomatik tedavi; AMAÇ: ÇOCUĞU RAHATLATMAK B-Belirlenen ateş nedeninin tedavisi; AMAÇ: ETiYOLOJİYE YÖNELİK TEDAVİ

33 A- Ateşin semptomatik tedavisi Temel ilke çocuğun rahatılması Hafif ateş (<39 º C,kulaktan)  Giysiler çıkarılır veya ince giydirilir,  Fazladan sıvı verilir,  Ilık su uygulaması,  Soğuk uygulama ? Yüksek ateş ( >39 º C,kulaktan )  Antipiretikler  Parasetamol (10-15mg/kg,oral,4-6 saat)  Aspirin  Ibuprofen (5-10mg/kg,6-8 saat)  Ardışık tedavi tartışmalı( Parasetamol+İbufen)  Nonsteroidal anti-enflamatuvar  Dantrolen (malin hipertermi, kas kasılmasını önler)  Kortikosteroidler

34 Semptomatik ateş tedavisi  Ateşin 41 º C’den yüksek olması genellikle infeksiyon dışı nedenlerden kaynaklanır.  Sağlıklı çocuklarda 39 º C’nin altında ateş düşürücü gerekmez  Ateş düşürücüler öncelikli olarak kronik kardiyopulmoner, metabolik, nörolojik hastalığı olanlar ve ateşli konvülziyon öyküsü olanlarda kullanılmalıdır.  Semptomatik ateş tedavisine yanıt alınması ciddi bakteriyel infeksiyonlarla viral infeksiyonların ayırıcı tanısında faydalı değildir.

35 B-Akut ateşli çocuklarda nedene yönelik tedavi GENEL İLKE  GD iyi olmayan (toksik) tüm çocuklar sepsis gibi,  Ateş odağı saptanmış ise ona yönelik tedavi  Ateş odağı saptanamamış ise;  Yaşa göre tedavi yaklaşımı değişir.

36 Bulaşma: Anne/doğum kanalı,doğum çevresi Etkenler :  Bakteriyel  Grup B streptokok (GBS), (prematüre)  Gram (-) enterik mikroorganizmalar,  L. monocytogenes,  Viral  Enterovirüs  Herpes simplex Ateşli YD’larda enfeksiyonlar

37 Ateşli YD’lara (0-28) yaklaşım  Ateşli bütün yenidoğanlar  Hastaneye yatırılmalı,  SEPSİS araştırılmalı (%13 bakteriyel sepsis)  Kültür sonuçlanıncaya kadar  Ampirik antibiyotik tedavisi (IV); 0-15 günlük : Ampisina+Gentamisin Büyüklerde : Ampisina+3.kuşak sefalosporin

38 Yaş; Yenidoğanlar (0-28) Ateşli YD’ların %12-18’i CBE’dir %39 menenjit,%10 menenjit dışı fokal,%7 sepsis  CBE riski düşük yenidoğanlar  Rochester kriteri  Boston kriteri  Philadelphia kriteri  Sepsis araştırması  BK sayısı ?  Hemokültür  İdrar tahlili ve kültürü  BOS incelemesi  Akciğer grafisi( solunum sistemi bulguları var ise)  Dışkı (ishali var ise) Viral infeksiyon düşünülmesi yukarıdaki araştırmanın yapılmasını önlemez

39 Yaşı gün olanlara yaklaşım  Ateş odağı belirlenenler  Ateş odağı belirlenememiş olanlar  GD kötü olanlar  GD iyi olanlar

40 Yaşı gün olan çocuklar :  Bulaşma: Aile ve sosyal çevreden  Bakteriyel :  S. Pneumoniae,  H. İnfluenzae,  GBS  Viral:  Enterovirüs,  Herpes simplex  Aşılanma

41 Yaşı gün olan çocuklar Bu yaştaki çocukların hepsine sepsis araştırması yapılmalı ve hastaneye yatırılmalı mıdır ???

42 Yaşı gün olanlarda akut ateşe yaklaşım GD kötüGD iyi Hastaneye yatır SEPSİS araştır Tedavi başla. CBE riski ? Risk yüksek: Hastaneye yatır Sepsis araştır Tedavi başla Risk düşük ise Ayaktan izle ( CBE riski %1)

43 28-90 günlüklerde düşük CBE riski GD iyi, ateş odağı yok Rochester; CBE %1 60 günden küçüklerde Klinik  Daha önce sağlıklı  GD iyi ve ateş odağı yok Laboratuvar ;  BK : /mm3,  Bant sayısı <1.500/mm3  İdrar Gram boyama (-)  İdrarda BK<5/alan  Dışkıda BK<5 /alan BOS incelemesi önerenler; Boston; 1-3ay,ateş>38C, BK>20.000) CBE riski %5.4 Philadelphia; gün,ateş>38.2, CBE riski %8-10

44 3-36 aylık olan akut ateşli çocuklar  Ateş nedeni saptananlar  Ateş odağı saptanamayan GD kötü olanlar  Ateş odağı saptanamayıp  GD iyi olan ve ateşi ≤39.0ºC’  GD iyi ve ateşi ≥39.0ºC’

45 Akut ateşli 3-36 aylık çocuklarda Ateş odağı belirlenememiş ise GD iyi değil-Toksik görünüyor ise  Hastaneye YATIR,  Sepsis ARAŞTIR  Kültürler sonuçlanıncaya kadar  İntavenöz ANTİBİYOTİK

46 Yaş 3-36 ay; Ateş odağı belirlenememiş  GD iyi ve Ateşi <39.0°C ise Araştırma ve tedaviye gerek yok, Antipiretik verilebilir Aileyi uyar: -Ateşli ise 48 saat sonra KONTROL -Kötüleşme olursa DEĞERLENDİR  İdrar tahlili (%2-4)

47 Yaşı 3-36 ay; ( hib ve pnömokok aşı öncesi ) Ateş odağı belirlenememiş ise GD iyi ve Ateşi 39.0°C ise  Gizli bakteriyemi:( %5 )  S. pneumonia (%85),  H.influenzae (%10)  N. menengitis (% 3) Gizli bakteriyemisi olanların ancak %6-10’unda Menenjit gelişiyor AŞILAR…

48 3-36 aylık akut ateşli çocuklar * Öncesinde sağlıklı * GD iyi, Odak yok, ATEŞ>39c Gizli İYE 1-Tüm<6 ay 2-Kız<24 ay ve riskli Ateş>2 gün Yaş<12 ay Beyaz ırk Ateş odağı yok 3-Sünnetsiz<12 ay 4-Ateş , 2 risk faktör Gizli Bakteriyemi Gizli pnömoni Solunum sorunu? Akciğer grafisi Ateş>39 Bk>20.000mm3 Isimine P Emerg Med Clin N Am-2007

49 Gizli bakteriyemi riski (3-36 ay) Yüksek risk <2 Pnömokok aşısı Ateş>40C Meningokoklu ile temas Peteşi Uzun süreli AGE İdrar testinde (+)<18 ay Düşük risk  >2 Pnömokok aşısı yapılmış  Risk kriteri yok ARAŞTIRMA YOK 1-Yaklaşım;Hemokültür 2-Yaklaşım;Hemokültür,Kan sayımı GD iyi, Öncesinde sağlıklı Odak yok, ATEŞ>39c Gizli İYE 1-Tüm<6 ay 2-Kız<24 ay ve riskli At eş> 2 gün Ya ş< 12 ay Be yaz ırk At eş oda ğı yok 3-Sünnetsiz<12 ay 4-Ateş , 2 risk faktör Gizli pnömoni Sol sorunu? Akciğer grafisi At eş> 39 Bk > mm 3 Gizli Bakteriyemi

50 Üç yaşından büyük olan akut ateşli çocuklara yaklaşım  Genellikle ateş odağı belirlenebilir  En sık lokalize enfeksiyonlar görülür,  Kollajen-vasküler hastalıklar bu yaşlarda sık görülür,  Meningokoksemiye dikkat !

51 Nedeni belli olmayan ateşli çocuklara yaklaşım  Ayrıntılı öykü  Ayrıntılı fizik muayene Gelişimi değerlendir Dikkatli muayene Terleme Oftalmolojik muayene  Bulber konjuktivit  Palpebral konjuktivit  Pupiller konstriksiyon yokluğu ( hipotalamik disfonksiyon)  Göz yaşı ve korneal refleks olmayışı (Familial disotonomi Ağızda ülser, ekzantem, eklemde anormallik, lenf bezi Ateşle birlikte ortaya çıkan herpetik lezyon ? Kemik ve kas ağrıları Rektal muayene

52 NBA’te ileri tetkik  Kan sayımı,periferik yayma incelemesi  Sed, CRP  Kan biyokimyası (ürik asit özellikle)  İmmunglobulinler  PPD  Akciğer grafisi, diğer tetkikler şüphe üzerine  BOS’un biyokimyasal incelemesi, BOS Kültürü,PCR incelemesi  Viral araştırma (PCR,Serolojik)  Hemokültür  Kemik iliği incelemesi ve kültürü  İdrar tahlili ve kültürü  Serolojik testler  Biyopsi

53 NBA’e yaklaşım  Hasta hastaneye yatırılır  Hastanın durumuna göre uzun süre aldığı antibiyotikler kesilir Antibiyotikler ateş düşürücü değildir Antibiyotik ateşi ? (72 saat)  Tetkikler alınır  Sonra gerekiyorsa ateş tedavisi başlanır  Araştırma sonuçlarına göre tedavi

54 ÖZET  Dikkatli ve ayrıntılı muayene  Yakın İzlem


"ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları