Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD."— Sunum transkripti:

1 ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

2

3 Vücut ısısı yüksek  ‘Merkezi ısı ayarı’nın yükseğe ayarlanması ile birlikte olan vücut ısısındaki artışa ‘ateş’ denir.  ‘Merkezi ısı ayarı’nda değişme olmaksızın vücut ısısı artışına hipertermi denir.

4 41 40Set point 40Vücut ısısı 40Vücut ısısı 39 38 37 Set point 36Vücut ısısı Set point 36 35 Normal Ateş Hipertermi

5 Vücut ısısı 38°C (rektal) Çocuklar ne zaman ateşli olarak kabul edilir ?

6  İnfeksiyon mu ? Viral mi ? Bakteriyel mi ?  Ağır bir enfeksiyon mu ?  Basit bir enfeksiyon mu ? Akut ateşli durumlarda

7 Çocuklarda akut ateşe neden olan infeksiyonlar VİRAL HASTALIKLAR Sepsis İYE Menenjit Pnömoni Gizli bakteriyemi

8 Ateşli çocuklara yaklaşım Öykü-ayrıntılı Mevsim Tatil CBE riski yüksek olanlar Yaş Ateş ve döküntü Ateş-yalancı ateş ? Ateşin düzeyi Ateşin süresi Ateşin tipi Tekrarlayan ateş Klinik Bulgular Laboratuvar bulguları

9 Ateş; Düzeyi; 39-39.4 C %1-2 CBE >40.5 C %5-26 CBE Süresi Akut ateş; ateşin odağı belli ateşin odağı belli değil Nedeni bilinmeyen ateş; Tekrarlayan ateş Ateşin tipi

10 Ateşli çocuklarda YAŞ’ın önemi Sınıflama A-Yenidoğan B-1-3 ay C-3 ay-3 yaş D-3 yaşın üstü Neden;  İmmün olgunlaşma ?  Etiyolojik etkenlerin değişimi  Doğum çevresi  Aile çevresi  Sosyal çevre  Aşı

11 Ateşin süresi A-Akut ateş:Beş (5-10gün) günden kısa Ateş odağı belli olan Ateş odağı belli olmayan B-Nedeni belli olmayan ateş : 15 günden fazla süren günde en az bir kez ateşi(38.5°C) olup etiyolojisi belli olmayan C-Periyodik ateş

12 Uzamış ateş

13 1-İnfeksiyonlar A-Merkez Sinir Sistemi Bakteriyel menenjit Ansefalit B- Üst Solunum Yolları Akut epiglottit Retrofarinjial abse Difteri (az) Krup Sendromu C- Alt Solunum Yolları Ağır pnömoni Tüberküloz, D- Kardiyak Miyokardit Bakteriyel endokardit Süpüratif perikardit E-Gastroentestinal AGE,Apandisit,Peritonit F-Kas-iskelet sistemi Nekro. miyozit/fasitis G-Üriner enfeksiyon H-Sistemik infeksiyon Meningokoksemi, Sepsis Toksik şok sendromu AKUT ATEŞ;Yaşamı tehdit edebilecek hastalıklar

14 2.Kollajen-Vasküler hastalıklar ARA, Kawasaki, Stevens-Johnson send. 3.Diğer nedenler Tirotoksikoz, Sıcak çarpması Zehirlenmeler (atropin,aspirin,amfetamin,kokain ) Malin hastalıklar Yaşamı tehdit edebilecek...

15 Nedeni bilinmeyen ateş nedenleri (NBA) 1-Atipik gidişli infeksiyonlar İYE,ÜSYE,CMV,EBV,ARA Pnömoni, Menenjit, 2-İnfeksiyonlar Osteomiyelit,Septik artrit Piyelonefrit,Endokardit, TBC, Brusella,Sıtma,Salmonella Spiroket, Riketsiya Gizli abse, 3-Kollajen hastalıklar JRA,SLE 4-Maliniteler Lösemi,Lenfoma,Nörobla stom 5-Diğer Crohn, İlaç ateşi,Serum hast, Sarkoidoz, Ektodermal displazi Yalancı ateş Mortalite %6.1-9

16 NBA-Feigin (1930-2004) 2475 hasta, 965’i 21 yaşından küçük 1-İnfeksiyöz hastalık%47 2-Kollajen-Vasküler%20 3-Malinite%8.5 4-Diğer (histiositoz,ektodermal displazi,familial disotonomia) %3.7 5-Tanı yok%20

17 Periyodik ateş  Ateş, ataklar halinde tekrarlayan bir hastalığın temel belirtisidir  Atak sırasında görülen diğer belirtiler, beklenen benzer belirtilerdir  Atakların süresi günler veya haftalar sürebilir  Ataklar arasında tam iyileşme olur  Ataklar ‘kurulmuş saat’ gibi aynı sürede veya ‘düzensiz’ aralıklarla tekrarlar

18 Çocuklarda Periyodik Ateş (Cassidy;Pediatric Rheumatology,2005) İnfeksiyöz Hastalıklar Romatizmal Hastalıklar Siklik Hemopoez Herediter Oto- inflamatuvar Hastalıklar İdiyopa tik BrusellaJIA(sistemik)HerediterFMFPFAPA Relapsing Fever BehçetKazanılmış (nötropeni) Kriyopirinopati Rat-bikeSLE FCAS SıtmaCrohn Hast. MWS Tekrarlayan polikondrit NOMİD/CİNCA TRAPS HIDS

19  Otoinflamatuvar hastalıklar filogenetik olarak daha eski olan doğal immunitenin doğuştan olan bozuklukları nedeniyle ortaya çıkmaktadır.  İnflamatuvar yanıtı düzenleyen proteinleri kodlayan genlerdeki mutasyonlar farklı monojenik otoinflamatuvar hastalıklara neden olmaktadır  Temel klinik belirtiler, inflamasyonun ana sitokini olan IL-1β’nın genellikle aşırı salınımından kaynaklanır  Ataklar arasında hiçbir belirti yoktur Oto-inflamatuvar hastalıklar

20 Ne zaman oto-inflamatuvar hastalık düşünülmeli ?  Düzenli veya düzensiz aralıklarla tekrarlayan ateş atakları (6 aydan fazla )  Bir neden olmadan atağın aniden başlaması ve kendiliğinden sonlanması  Ataklara eşlik eden belirtilerin benzer olması  Solunum sistemine ait belirtilerin olmaması  Ataklarda anemi, lökositoz, nötrofili, trombositoz ve akut faz yanıtlarının artması  Ataklar arasında tam iyilik hali  Otoantikor ve antijen spesifik T hücrelerinin olmaması  İnfeksiyon, allerji ve immun yetersizliğin olmaması

21 Ateşli çocuklarda fizik muayene... FM: Ayrıntılı-Sistematik Amaç: 1- Genel durumu değerlendirmek Ağlamanın kalitesi Çocuğun aileye davranışı Bilinç durumu Deri rengi Hidrasyon durumu Çevreye ilgisi 2- Ateş odağını saptamak

22 Genel Durumun Değerlendirilmesi ? Subjektif: GD iyi GD orta (hasta görünümlü) GD kötü (toksik), Objektif : Doku perfüzyonu KDZ  2sn TA Bilinç durumu: Letarjik, uykuya eğilim Huzursuzluk-irritabilite Hipotoni, hipertoni Bilinç değişikliği Koma

23 Ateşi var ve genel durumu iyi  Gülen-oynayan, kuvvetli ağlayan ama teskin edilebilen  Beslenmesi iyi,  Dehidratasyonu yoktur  Derisi pembe-sıcaktır  Solunum sıkıntısı yoktur

24 Ateşi var GD orta  Kısa süreli gülerler,huzursuzdurlar, beslenmesi iyi değildir, günlük aktiviteleri azdır.  Hafif-orta dehidratasyon vardır  Fakat periferik dolaşımları iyidir

25 Ateşi var GD kötü; Ağır Hasta-TOKSİK  Huzursuz, çevreye ilgisi az, sürekli ağlayanlar  Peteşi-purpurası olanlar  Ağır dehidratasyonlular  Periferik dolaşımı bozuk,etrafı soğuk olanlar  Deri rengi soluk ve beneklenmeleri olanlar  Solunumu artmış(>60/dak), siyanoz veya apnesi olanlar

26 Hastanın GD göre CBE riski İyi görünümlü olanlarda <%3 Hasta görünenlerde <%26 Tosik olanlar <%92

27 Genel değerlendirme  Yaşamsal belirtiler: KTA –Bradikardi Relatif bradikardi Bradikardi -Taşikardi Relatif taşikardi Solunum sayısı TA Nabız KDZ Bilinç durumu Turgor Terleme ????

28 CBE sepsis riski yüksek olan çocuklar  Tüm a teşli yenidoğanlar  GD iyi olmayan (toksik olanlar)  İmmün yetersizliği olanlar  İmmünsupressif tedavi altındakiler  Hemorajik döküntü  Orak hücreli anemili, splenektomili  Hiperpireksi (41.0 ºC )  Malnütrisyonu olanlar  Aşılanması tam olmayanlar  Yakın zamanda antibiyotik alanlar  Dehidratasyonu olanlar  Ülke içi-ülke dışı tatilden dönenler

29 Ateş odağının araştırılması Ayrıntılı FİZİK muayene Meninjiyal iritasyon bulguları ? Solunum sistemi, Kardiyovasküler sistem Döküntü: Viral hastalıklar Peteşiyal döküntü Vaskülit Konjuktivit ?? Lenfadenopati, Kulak muayenesi, Batın Kas ve iskelet sistemi, Muayeneyi tekrarla…

30 Lab. araştırması Bakteriyel?, Viral ? Hemogram  BK (5-10bin/mm3)  Mutlak nötrofil sayısı ( >10bin)  Band/Nötrofil oranı (>0.2 )  Toksik granülasyon  Trombosit sayısı  Malinite İdrar ve dışkı inceleme Akut Faz Yanıtları  C-reaktif protein  Sedimantasyon;  100mm/h Kollagen doku-vaskülit  Prokalsitonin  Sitokinler

31 Mikrobiyolojik Tanı  Diğer testler  Antijen testi (sensitivite düşük )  GELECEKTE  Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile DNA tayini Altın standart Normalde steril olması gereken yerlerde bakteri üretilmesi

32 Ateşli çocuklarda tedavi yaklaşımı A- Semptomatik tedavi; AMAÇ: ÇOCUĞU RAHATLATMAK B-Belirlenen ateş nedeninin tedavisi; AMAÇ: ETiYOLOJİYE YÖNELİK TEDAVİ

33 A- Ateşin semptomatik tedavisi Temel ilke çocuğun rahatılması Hafif ateş (<39 º C,kulaktan)  Giysiler çıkarılır veya ince giydirilir,  Fazladan sıvı verilir,  Ilık su uygulaması,  Soğuk uygulama ? Yüksek ateş ( >39 º C,kulaktan )  Antipiretikler  Parasetamol (10-15mg/kg,oral,4-6 saat)  Aspirin  Ibuprofen (5-10mg/kg,6-8 saat)  Ardışık tedavi tartışmalı( Parasetamol+İbufen)  Nonsteroidal anti-enflamatuvar  Dantrolen (malin hipertermi, kas kasılmasını önler)  Kortikosteroidler

34 Semptomatik ateş tedavisi  Ateşin 41 º C’den yüksek olması genellikle infeksiyon dışı nedenlerden kaynaklanır.  Sağlıklı çocuklarda 39 º C’nin altında ateş düşürücü gerekmez  Ateş düşürücüler öncelikli olarak kronik kardiyopulmoner, metabolik, nörolojik hastalığı olanlar ve ateşli konvülziyon öyküsü olanlarda kullanılmalıdır.  Semptomatik ateş tedavisine yanıt alınması ciddi bakteriyel infeksiyonlarla viral infeksiyonların ayırıcı tanısında faydalı değildir.

35 B-Akut ateşli çocuklarda nedene yönelik tedavi GENEL İLKE  GD iyi olmayan (toksik) tüm çocuklar sepsis gibi,  Ateş odağı saptanmış ise ona yönelik tedavi  Ateş odağı saptanamamış ise;  Yaşa göre tedavi yaklaşımı değişir.

36 Bulaşma: Anne/doğum kanalı,doğum çevresi Etkenler :  Bakteriyel  Grup B streptokok (GBS), (prematüre)  Gram (-) enterik mikroorganizmalar,  L. monocytogenes,  Viral  Enterovirüs  Herpes simplex Ateşli YD’larda enfeksiyonlar

37 Ateşli YD’lara (0-28) yaklaşım  Ateşli bütün yenidoğanlar  Hastaneye yatırılmalı,  SEPSİS araştırılmalı (%13 bakteriyel sepsis)  Kültür sonuçlanıncaya kadar  Ampirik antibiyotik tedavisi (IV); 0-15 günlük : Ampisina+Gentamisin Büyüklerde : Ampisina+3.kuşak sefalosporin

38 Yaş; Yenidoğanlar (0-28) Ateşli YD’ların %12-18’i CBE’dir %39 menenjit,%10 menenjit dışı fokal,%7 sepsis  CBE riski düşük yenidoğanlar  Rochester kriteri  Boston kriteri  Philadelphia kriteri  Sepsis araştırması  BK sayısı ?  Hemokültür  İdrar tahlili ve kültürü  BOS incelemesi  Akciğer grafisi( solunum sistemi bulguları var ise)  Dışkı (ishali var ise) Viral infeksiyon düşünülmesi yukarıdaki araştırmanın yapılmasını önlemez

39 Yaşı 28-90 gün olanlara yaklaşım  Ateş odağı belirlenenler  Ateş odağı belirlenememiş olanlar  GD kötü olanlar  GD iyi olanlar

40 Yaşı 28-90 gün olan çocuklar :  Bulaşma: Aile ve sosyal çevreden  Bakteriyel :  S. Pneumoniae,  H. İnfluenzae,  GBS  Viral:  Enterovirüs,  Herpes simplex  Aşılanma

41 Yaşı 28-90 gün olan çocuklar Bu yaştaki çocukların hepsine sepsis araştırması yapılmalı ve hastaneye yatırılmalı mıdır ???

42 Yaşı 28-90 gün olanlarda akut ateşe yaklaşım GD kötüGD iyi Hastaneye yatır SEPSİS araştır Tedavi başla. CBE riski ? Risk yüksek: Hastaneye yatır Sepsis araştır Tedavi başla Risk düşük ise Ayaktan izle ( CBE riski %1)

43 28-90 günlüklerde düşük CBE riski GD iyi, ateş odağı yok Rochester; CBE %1 60 günden küçüklerde Klinik  Daha önce sağlıklı  GD iyi ve ateş odağı yok Laboratuvar ;  BK : 5-15.000/mm3,  Bant sayısı <1.500/mm3  İdrar Gram boyama (-)  İdrarda BK<5/alan  Dışkıda BK<5 /alan BOS incelemesi önerenler; Boston; 1-3ay,ateş>38C, BK>20.000) CBE riski %5.4 Philadelphia; 29-56 gün,ateş>38.2, CBE riski %8-10

44 3-36 aylık olan akut ateşli çocuklar  Ateş nedeni saptananlar  Ateş odağı saptanamayan GD kötü olanlar  Ateş odağı saptanamayıp  GD iyi olan ve ateşi ≤39.0ºC’  GD iyi ve ateşi ≥39.0ºC’

45 Akut ateşli 3-36 aylık çocuklarda Ateş odağı belirlenememiş ise GD iyi değil-Toksik görünüyor ise  Hastaneye YATIR,  Sepsis ARAŞTIR  Kültürler sonuçlanıncaya kadar  İntavenöz ANTİBİYOTİK

46 Yaş 3-36 ay; Ateş odağı belirlenememiş  GD iyi ve Ateşi <39.0°C ise Araştırma ve tedaviye gerek yok, Antipiretik verilebilir Aileyi uyar: -Ateşli ise 48 saat sonra KONTROL -Kötüleşme olursa DEĞERLENDİR  İdrar tahlili (%2-4)

47 Yaşı 3-36 ay; ( hib ve pnömokok aşı öncesi ) Ateş odağı belirlenememiş ise GD iyi ve Ateşi 39.0°C ise  Gizli bakteriyemi:( %5 )  S. pneumonia (%85),  H.influenzae (%10)  N. menengitis (% 3) Gizli bakteriyemisi olanların ancak %6-10’unda Menenjit gelişiyor AŞILAR…

48 3-36 aylık akut ateşli çocuklar * Öncesinde sağlıklı * GD iyi, Odak yok, ATEŞ>39c Gizli İYE 1-Tüm<6 ay 2-Kız<24 ay ve riskli Ateş>2 gün Yaş<12 ay Beyaz ırk Ateş odağı yok 3-Sünnetsiz<12 ay 4-Ateş 38.3-38.9, 2 risk faktör Gizli Bakteriyemi Gizli pnömoni Solunum sorunu? Akciğer grafisi Ateş>39 Bk>20.000mm3 Isimine P Emerg Med Clin N Am-2007

49 Gizli bakteriyemi riski (3-36 ay) Yüksek risk <2 Pnömokok aşısı Ateş>40C Meningokoklu ile temas Peteşi Uzun süreli AGE İdrar testinde (+)<18 ay Düşük risk  >2 Pnömokok aşısı yapılmış  Risk kriteri yok ARAŞTIRMA YOK 1-Yaklaşım;Hemokültür 2-Yaklaşım;Hemokültür,Kan sayımı GD iyi, Öncesinde sağlıklı Odak yok, ATEŞ>39c Gizli İYE 1-Tüm<6 ay 2-Kız<24 ay ve riskli At eş> 2 gün Ya ş< 12 ay Be yaz ırk At eş oda ğı yok 3-Sünnetsiz<12 ay 4-Ateş 38.3- 38.9, 2 risk faktör Gizli pnömoni Sol sorunu? Akciğer grafisi At eş> 39 Bk >2 0.0 00 mm 3 Gizli Bakteriyemi

50 Üç yaşından büyük olan akut ateşli çocuklara yaklaşım  Genellikle ateş odağı belirlenebilir  En sık lokalize enfeksiyonlar görülür,  Kollajen-vasküler hastalıklar bu yaşlarda sık görülür,  Meningokoksemiye dikkat !

51 Nedeni belli olmayan ateşli çocuklara yaklaşım  Ayrıntılı öykü  Ayrıntılı fizik muayene Gelişimi değerlendir Dikkatli muayene Terleme Oftalmolojik muayene  Bulber konjuktivit  Palpebral konjuktivit  Pupiller konstriksiyon yokluğu ( hipotalamik disfonksiyon)  Göz yaşı ve korneal refleks olmayışı (Familial disotonomi Ağızda ülser, ekzantem, eklemde anormallik, lenf bezi Ateşle birlikte ortaya çıkan herpetik lezyon ? Kemik ve kas ağrıları Rektal muayene

52 NBA’te ileri tetkik  Kan sayımı,periferik yayma incelemesi  Sed, CRP  Kan biyokimyası (ürik asit özellikle)  İmmunglobulinler  PPD  Akciğer grafisi, diğer tetkikler şüphe üzerine  BOS’un biyokimyasal incelemesi, BOS Kültürü,PCR incelemesi  Viral araştırma (PCR,Serolojik)  Hemokültür  Kemik iliği incelemesi ve kültürü  İdrar tahlili ve kültürü  Serolojik testler  Biyopsi

53 NBA’e yaklaşım  Hasta hastaneye yatırılır  Hastanın durumuna göre uzun süre aldığı antibiyotikler kesilir Antibiyotikler ateş düşürücü değildir Antibiyotik ateşi ? (72 saat)  Tetkikler alınır  Sonra gerekiyorsa ateş tedavisi başlanır  Araştırma sonuçlarına göre tedavi

54 ÖZET  Dikkatli ve ayrıntılı muayene  Yakın İzlem


"ATEŞLİ ÇOCUKLARA YAKLAŞIM Prof Dr.Yücel Taştan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları