Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Celal KARLIKAYA Trakya Üniversitesi TTD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu Başkanı Tütün Kontrolü ve Hekimin Rolü Türk Toraks Derneği Okulu 16-20 Ocak 2008,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Celal KARLIKAYA Trakya Üniversitesi TTD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu Başkanı Tütün Kontrolü ve Hekimin Rolü Türk Toraks Derneği Okulu 16-20 Ocak 2008,"— Sunum transkripti:

1 Celal KARLIKAYA Trakya Üniversitesi TTD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu Başkanı Tütün Kontrolü ve Hekimin Rolü Türk Toraks Derneği Okulu Ocak 2008, Antalya

2 Sigaraya Bağlı Hastalık Yükü Sigara İçme Oranları Tütün Kontrolü Çalışmaları ve engeller

3 Her yıl Dünya genelindeki 4.9 milyon insan Avrupa genelindeki 51 ülkede 1.2 Milyon Ülkemizde ise yaklaşık 100,000 kişi (tüm ölümlerin %14’ü). ÖLMEKTEDİR / ÖLDÜRÜLMEKTEDİR.

4 Türkiye Genelinde Seçilmiş Risk Faktörlerinin Ortadan Kaldırılması İle Önlenebilecek DALY Sayılarının Dağılımı (UHY-ME Çalışması, 2004, Türkiye) Disability Adjusted Life Year (Sakatlığa Uyarlanmış Kayıp Yaşam Yılı = Erken ölümler (YLL) + Sakatlığa Bağlı Kayıp Yıllar (YLD )

5  Türkiye’de  Türkiye’de her yıl 100,000 insan sigaradan ölmektedir. Bu rakam önlem alınmazsa 2025 yılında 250,000 insana ulaşacaktır

6

7 Türkiye’de sigara (tüttürme) prevalansı ■ Erişkin (15+ yaş)** ’ *** : % ( ♂ erkek: %57-62, ♀ kadın: %13-25) ■ Çocuklar (7-13 yaş)** ’ *** : 13% ■ Lise*** : 20% ■ Gebeler* : 15% ■ Emziren anneler* : 20% Sources: * Turkey Demographics and Health Survey, 2003, ANKARA. **The Ministry of Health of Turkey, 2002, ANKARA. *** World Bank Database,2002.

8 13-15 yaş grubu öğrenciler arasında HALEN SİGARA İÇENLER % 11,9% 5,0 % 9,1 Sağlık Bakanlığı Küresel Gençlik Tütün Araştırması (2003)

9 Gelişmekte olan ülkelerde tüketim neden artacak? 1) Nüfus artışı 2) Gelir artışı 3) Kadınların sosyal tabularının kalkması 4) Sağlık etkileri konusunda bilgisizlik 5) Kontrol önlemlerinin yetersizliği 6) Sigara firmalarının saldırgan pazarlama taktikleri

10 Tütün ve akciğer kanseri epidemilerinin evreleri World Cancer Report 2003

11 Tütün kullanımı küresel bir bulaşıcı hastalıktır Konak Devlet ve Halk Ortam Dünya Ticareti Bilişsel küreleşme Bilgilenmedeki asimetri Ajan Reklam Sinema ve medya Politik etkiler

12 Tütün endüstrisi Sigaranın zararlı sağlık etkilerini ve bağımlılık özelliğini bilerek inkar ederler Çocukları, gençleri ve kadınları da hedef alarak acımasız pazarlama taktikleri uygularlar Pasif sigara içme konusundaki bilimsel gerçekleri çarpıtırlar Tüketicileri düşük katran ve düşük nikotin gibi sahte tanımlamalar ile aldatırlar Gelişmekte olan ülkelerde saldırgan politikalar sürdürürüler Sigara kaçakçılığına yardımcı olurlar

13 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

14 Doktorların tütün kontrolünde etkili olabilecek özel güçleri vardır Hastalık konusunda ayrıntılı tıbbi bilgiye sahiptirler Sadece sağlığa taraf olan bağımsız, sigara konusunda çıkar gütmeyen bireylerdir Çeşitli toplumsal veya özel kuruluşlara, basına danışmanlık görevleri olabilmektedir Hastaların en hazır olduğu zaman teke tek ilişki içinde Olabilmektedirler Karar vericilere ulaşabilmektedirler Çoğunlukla toplumda güvenilir ve saygın bir konumları vardır

15 Sigara ile mücadelede başarılı olacağımızı bildiğimiz stratejiler Sigarayı şu şekilde azaltabiliriz: 1.İyi bilinmediği toplumlara sigaranın zararlı etkileri bilgisini yaymak 2.Fiyatların arttırılması 3.Sigara içimine dair düzenlemeler (yasak ve kısıtlamalar) 4.Doktorları sigarayı bırakma sürecine dahil etmek 1. to 4: see Levy et al (2005) Addiction, 100, Lancaster & Stead (2004) Cochrane Database Syst Rev

16 Doktorun sorumluluğu Kişisel imaj – rol modeli –“sigara içmeyen” davranış, görünüm “doktorlar da içiyor” !!! Profesyonel rol –“bütün” hastalara sigara alışkanlığı sor –Sigaranın zararları konusunda eğitim –Bırakmak isteyene yardım et Politik rol –“lobbying”- yasal düzenleme –Sigara mücadelesi etkinliklerine katılım

17 Türkiye’de Sağlık Çalışanlarında Sigara ■ Hekimler : % (E: %40-66, K: %20-41) ■ Hemşireler: 51% ■ Diş Hek.: 52% (E: %52, K: %33) ■ Tıp Öğr.: 38% (E: %48, K: %23) Bilir, N., Güçiz, B., Yıldız, N., 1999, Erbaycu A.E.,Toraks Dergisi 5:1;2004, Cooper R. Et all., Turkish Journal of Cancer 34:4;2004, Cirit M. et all., Toraks Dergisi 3:

18 Hekimler olarak Önce biz bırakmalıyız Hastanelerimizi sigarasızlaştırmalıyız Tıp Fakültelerini sigarasızlaştırmalıyız Kongrelerimizi sigarasızlaştırmalıyız Bırakmak isteyen hastalarımıza destek olmalıyız Tütün kontrol çalışmalarına destek olmalıyız Halk sağlığı için aktif politika yapmalıyız

19 WHO Europe, 2005 Avrupa’daki doktorların günlük sigara içme prevalansı

20 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

21 Fiyat Artışı Dünya Bankasına! göre fiyat artışı en etkin ve en maliyet etkin yöntemdir.

22 FİYAT VE VERGİLENDİRME Fiyat değişimi Tüketim değişimi Gelişmiş Ülkeler Gelişmekte olan Ülkeler

23 € 5.00 € 7.36 € 6.35 € 2.90 € 3.80 € 2.80 € 3.70 € 4.47 € 4.00 € 3.50 € 4.00 € 4.16 € 4.26 € 4.10 € 2.07 € 2.25 € 1.73 € 2.14 € 8.02 € 1.78 € 1.85 € 4.06 € 1.08 € 1.23 € 7.57 € 3.92 € 3.49 Marlboro Satış Fiyatı 1 Ocak 2006 (in € / 20) € 2.75 Other EU Accession EU - 25 EFTA € EU

24 Türkiye’deki sigara içen kişi başı vergi geliri AB ortalamasından düşüktür Sigara içen kişi başına düşen vergi geliri $ Source: WHO Country profiles, USDA and WB calculation

25 Kaçakçılık Vergi politikalarının altını oyar Ucuz sigara bulmayı kolaylaştırır Gençler – yeni başlayanlar ! Sosyo-ekonomik durumu bozuk gruplar ! Ürün denetimini bozar Fiyat karşıtı endüstri taktiği

26 Kaçakçılığın boyutu Dünya sigaralarının satışının % 8, İhracatın 1/3’ü 440 milyar sigara, Yıllık kayıp 33 Milyar $

27  Türkiye’de  Türkiye’de her yıl 100,000 insan sigaradan ölmektedir. Bu rakam önlem alınmazsa 2025 yılında 250,000 insana ulaşacaktır.

28 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

29 Klas A Karsinojen ABD Çevre Koruma ajansı (EPA) ÇSD yi 1992’de A sınıfı karsinojen ilan etti Sadece 15 diğer madde Klas A: ör asbestos, radon, benzene, arsenic, ve hardal gazı MARUZİYET İÇİN KABUL EDİLEBİLİR EŞİK DEĞER YOKTUR!

30 Yeni CalEPA raporu ve Meme Kanseri En az 1,000 çalışmaya dayanarak hazırlanan California EPA raporu Dünya Kongresinde de gündeme gelmiştir Bu rapora göre ÇSD genç kadında meme kanseri riskini % arttırıyor. Ayrıca erken doğum ve düşük doğum ağırlığı kanıtlanıyor

31 ÇSD.ye bağlı kısa sürede ortaya çıkan kardiyovasküler etkilenmeler 5 dakikalık maruziyet=1 sigara içmek kadar aort duvarında sertleşme 20 dk. maruziyet = kan pıhtılaşmasında artış; kalp krizi ve inme riskinde artış 30 dk. maruziyet = damar çeperinde yağ depozitleri; kalp krizi ve inme riskinde artış 2 saatlik maruziyet = aritmi olasılığını arttırır; fatal olabilir veya kalp krizini tetikleyebilir KALP için: PASİF ≈ AKTİF maruziyet 2004’te, CDC Kalp Hastalarına Çevresel sigara dumanına maruz kalmamaları yönünde bir uyarı yayınladı.

32 Solunumsal zarar Çok çalışma. ÇSD sosyal/iş yeri ortamlarında amfizeme yol açar: Carnevali et al (2003) Am J Physiology. Erişkin astımına yol açar: Maritta (2003), new Finnish study in American Journal of Public Health. Diğer : Çok çalışma var; ÇSD ile risk artışı gösterilmiş hastalıklar: Birahaneye giden gençlerde Meningokokkal hastalık Tüm yaşlarda osteoporoza bağlı kemik kırıkları Kadın fertilesi kaybı Erkekte seks dürtüsü kaybı Tip 2 DM gelişimi Gebe kadına zararları

33 Sigarasız ülkeler 2008

34 31 Mayıs 2005 Celal Karlıkaya Türkiye’nin ilk Sigarasız Hastanesi Sigara İçilmeyen Hastane (Havası Temiz) Çevremizi sigaradan ve dumandan arındırma kararlılığımızla birlikte, sigaranın günümüzün nasıl bir numaralı sağlık riski olduğuna dikkat çekmek istiyoruz.

35 Tütün hastanelerdeki hastalıkların- ölümlerin ana nedenidir ~150 ~300 > Toplam ölümler (milyon)

36

37 TAMAMEN SİGARASIZ ALANLAR Hemen, şimdi, lütfen!

38 5727 Sayılı Yasa 3 Ocak 2008

39 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

40 Kaynak Sağlık Bakanlığı Türk Toraks Derneği TAPDK? TTB ….

41 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

42 Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun (1996) Çocuklara sigara satışı yasağı –18 yaşından küçüklereuyum ??? Reklam yasağı –Basın, TV, bilboard, sponsorluk,... –İhlaller çok: –OYUNCAK BENZERİ TÜTÜN ÜRÜNLERİ –Giysilerde sigara markası –Sigara firması araçları ve personeli –Promosyonlar vs –Formula 1 yayınları –Medya (TV, Gazete, dergi vs)

43 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

44 SİGARA BIRAKMA HAYAT KURTARIR! Sigara bırakma tütün mücadelesinde en hızlı ve muhtemelen en büyük yarar sağlayan yöntemlerden biridir 50 yaşından önce bırakanlar sonraki 15 yılda sigaraya bağlı hastalıklardan ölme risklerini %50 azaltmış olurlar. California Department of Health Services. October Pierce JP, et al. JAMA 1998;280(10):893–9. Hu T-W, et al. Am J Public Health 1995b;85(9):1218–22.

45 Sigara bırakma akciğer hastalıklarında ana tedavidir KOAH: sigara bırakma > rehabilitasyon > inhale steroid > bronkodilatator Cerrahi sonrası küçük hücreli olmayan akciğer kanseri: sigara bırakma > radyoterapi > kemoterapi Kaynak: ENSP

46 Sigara bırakma akciğer kanserinde ana tedavidir Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde, sağkalımı arttıran faktörler: – + % 50 sigara bırakma – + % 7 kemoterapi – + % 0 radyoterapi Küçük hücreli akciğer kanserinde sigara bırakma: – 2. yılda sağkalım x2 – 5. yılda sağkalım x5 Kaynak: ENSP

47 SİGARA BIRAKMA Her hangi bir doktor hasta ortamında kısa (3 dk) bir konuşma bir mucize yaratabilir!!

48 Destek ve farmakolojik girişim en yüksek bırakma oranlarını sağlar Sadece istenç…………………………….3%* Kişisel yardım materyalleri………………4%* Kısa (3 dk) doktor tavsiyesi……………..5%** Kısa (3 dk) doktor tavsiyesi + NRT……..6% * 12 aylık bırakma hızı * Parrot et al, Thorax ** Richmond, Int J Tuberc Lung Dis 1999.

49 Nikotin bağımlılığı ile mücadele > 6 ay içmemek için etkili yöntemler: 1.Bırakma girişimlerini desteklemek üzere seanslar halinde psikolojik destek (~4%) hafta nikotin replasman tedavisi, bupropion veya nortriptilin (~7% to 9%) 3.12 haftalık varenicline (~13%) 1.Lancaster & Stead (2005) Cochrane Database Syst Rev 2.Silagy et al (2005) Cochrane Database Syst Rev; Hughes et al (2004) Cochrane Database Syst Rev 3.Tonstad et al (2005) Am Heart Assoc

50 Tedavilerin etkinliği Difference between active and placebo/control and 95% CI Note: direct comparisons should not be made between different treatments

51 Tedaviye ulaşamama sorunu Türkiye’de sigara bırakma polikliniği sayısı 50-60? Verilen hizmet amatörce, bilimsel merak öncelikli, idealistçe (tedavi hizmeti vermeye başlamak kolay, ya sürdürmek?) Sonuç: Haftada birkaç hasta...günde birkaç hasta... YİNE DE ÇOK BÜYÜK İŞLEVİ VAR!

52 Etkin Tütün Kontrolü Fiyat : 30 puan Sigara yasak ve kısıtlaması: 22 puan Tütün kontrolüne kaynak : 15 puan Reklam yasağı: 13 puan Sigara bırakma: 10 puan Uyarı yazıları: 10 puan kaynak: ENSP 2004

53 Sağlık uyarıları Kanada, Brezilya ve Avustralya büyük resimlerle uyarı yazılarını koymuşlardır

54

55 Sonuç Sigara fiyatları vergiler yoluyla arttırılmalıdır Sigara kaçakçılığı ciddi bir sorundur Çevresel tütün dumanı ile ilgili toplumsal bilinç düşüktür Tütün kontrolüne planlı kaynak ayrılması yoktur Tütün şirketlerinin gizli reklamları, spoonsorlukları ve promosyonları önlenememektedir Sigara bırakma tedavisi çok yetersizdir; engelleri çoktur. Hekimler ve sağlık sistemi acilen işe koyulmalıdır Sigara konusunda uyarıcı yazılar yetersizdir

56 Dr. Celal Karlıkaya Türk Toraks Derneği Tütün Çalışma Grubu Başkanı (lütfen imza kampanyamıza destek veriniz!)


"Celal KARLIKAYA Trakya Üniversitesi TTD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu Başkanı Tütün Kontrolü ve Hekimin Rolü Türk Toraks Derneği Okulu 16-20 Ocak 2008," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları