Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAN GAZLARI Doç. Dr. Metin Özkan GATA Göğüs Hastalıkları AD

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAN GAZLARI Doç. Dr. Metin Özkan GATA Göğüs Hastalıkları AD"— Sunum transkripti:

1 KAN GAZLARI Doç. Dr. Metin Özkan GATA Göğüs Hastalıkları AD

2 Normal Arterial Kan Gazı Değerleri* pH PaCO mm Hg PaO mm Hg ** SaO % HCO 3 ¯ mEq/L %MetHb< 2.0% %COHb< 3.0% Base excess-2.0 to 2.0 mEq/L CaO ml O 2 /dl * Deniz seviyesinde ** Yaşa bağlı

3 O anda ölçülen gerçek değerdir. Normal değeri 24 (22-26) mmol/L’dir. Düşmesi metabolik asidozu, yükselmesi metabolik alkalozu akla getirir. Aktüel bikarbonat (HCO 3 -act) O anda ölçülen gerçek değerdir. Normal değeri 24 (22-26) mmol/L’dir. Düşmesi metabolik asidozu, yükselmesi metabolik alkalozu akla getirir. Standart bikarbonat (HCO 3 -std) 37°C’ de ve %100 O 2 saturasyonunda, PCO 2 40mmHg’ya kalibre edilerek ölçülen plazma bikarbonat konsantrasyonudur. Normal değeri 24(22-26)mmol/L Solunumsal kompanzasyon ekarte edildiğinden metabolik komponenti gösterir.

4 HCO 3 -act ve HCO 3 -std arasındaki fark serum HCO3 üzerindeki respratuar etkiyi yansıtır: Respiratuar asidoz: HCO 3 -act > HCO 3 -std Respiratuar alkaloz: HCO 3 -act < HCO 3 -std Metabolik asidoz: HCO 3 -act = HCO 3 -std Normal

5 Baz Fazlalı ğ ı (Base Excess) (BE): Baz fazlalığı, tam oksijenize kanın, 37°C’de ve 40mmHg’lık parsiyel CO 2 basıncında, pH’sını 7.40’a getirmek için ilave edilen asit veya baz miktarıdır. Normal değeri –2 ve +2 mmol/L arasındadır. BE, metabolik olayların göstergesidir. Negatif BE metabolik asidozu, pozitif BE metabolik alkalozu düşündürür.

6 SORU-1 Doğru olanı seçiniz. Kan gazı için: 1. Daha kolay ulaşıldığı için radial arter tercih edilir 2. Femoral ve brakial arterlere ulaşmak daha kolaydır 3. En çok ulnar arter tercih edilir

7 Genellikle 3 anatomik bölge kullanılır: Radial Brakial Femoral Radial arter tercih edilir: Daha yüzeyel Palpasyonu ve kompresyonu kolay Eşlik eden büyük bir ven yok Ulnar arter kollateralleri mevcut ARTER SEÇİMİ

8 Brakial ve femoral arterlerden ponksiyon daha kolay ancak kanama ve hematom oluşumu daha sık Özellikle femoral arter ponksiyonundan sonra arteriyosklerotik plaklardan kopabilecek plak materyali periferik tromboza neden olabilir. Ponksiyon yerindeki tromboz, distalde iskemi oluşturabilir.

9 Allen testi

10

11

12

13 Kontrendikasyonlar BRAKİAL ARTER Terminal arter olduğundan distalinde dolaşım bozukluğu varsa. İnfeksiyon girişi riskini artıracağından dirsek çevresindeki kırıklarda. Ön kolda bir arteriyovenöz fistül varlığında. FEMORAL ARTER Yaygın vasküler hastalık. Plağın yerinden oynaması ve distalde emboli riski yaratması nedeniyle. Artere greft varsa. Çocuk hasta (septik artrit ve sinir yaralanması riski yüksek). RADİAL ARTER Ulnar sirkülasyon bulunmaması. Elde dolaşım bozukluğu (Raynaud’s hastalığı ya da Burger hastalığı gibi). Alttaki kemikte travma. Dializ için arteriyovenöz fistül varlığı.

14 Arter ponksiyonu sırasında: Enjektör steril olmalı Enjektör ve iğne en az 0.1ml heparinle yıkanmalı Palpabl arterde kollateral dolaşım kontrol edilmeli Ponksiyon sırasında HT, lokal anevrizma, kanama diyatezi ve antikoagulan kullanıyor olmaması Arter üzerindeki deri sterilize edilmeli Ponksiyonu takiben pistona müdahale edilmemeli Hava kabarcığı olmamalı Hızla analiz yapılmalı

15 Kan gazı ölçümünde sonucu etkileyen faktörler Gecikmiş analiz Kan enjektöre alındıktan sonra da oksijen tüketimi ve CO2 oluşumu devam eder. Buz içinde iletilen örnekler 1-2 saat içinde değerlendirilebilirken buzsuz örnekler hızla özelliğini kaybeder PaCO2; 3-10 mmHg/saat PaO2; başlangıç değeri ve Hb saturasyonuna göre değişir

16 AKG DE Ğ ERLEND İ RME AKG DE Ğ ERLEND İ RME 6-Basamaklı değerlendirme: 1. Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] **pH ve [H+] uyumsuzsa AKG uygun değildir. pHUygun [H+] (mmol/L) pH = PCO2 = 28.5 PO2 = 99.9 HCO3 act = 12.0 HCO3 std = 12.9 [H+] = 24x =57

17 2. Basamak : Alkalemi veya asidemi? Asidemi arter kanında H+ > 45 nmol/L, pH < 7.35 Alkalemi kanda H Asidoz PaCO 2 >45 mmHg, arteriyel bikarbonat <22 mmol/L, pH değişmeyebilir. Alkaloz arteriyel bikarbonat > 26 mmol/L, PaCO 2 < 35 mmHg, pH normal sınırlarda olabilir.

18 Soru- 2 pH = PCO 2 = 28.5 PO 2 = 99.9 HCO 3 act = 12.0 HCO 3 std = 12.9 Primer bozukluk: a. Solunumsal b. Metabolik c. miks

19 3. Basamak: Primer Bozukluk Solunumsal mı? Metabolik mi? pH anormal VE pH ve PCO 2 aynı yönde değişiyorsa, METABOLİKTİR Primer bozukluk METABOLİKTİR Eşlik eden respiratuar bozukluk?

20 Soru- 3 pH = PCO 2 = 64.3 PO 2 = 42.1 HCO 3 act = 45.7 HCO 3 std = 43.0 Primer bozukluk: a. Solunumsal b. Metabolik c. miks

21 Beklenen CO2 Metabolik Asidoz için: Beklenen PCO x HCO 3 + 8(±2) ( Winter’s formula) Metabolik Alkaloz için: Beklenen PCO x HCO 3 PCO 2 beklenenden büyükse birlikte respiratuar asidoz PCO 2 beklenenden küçükse birlikte respiratuar alkaloz

22 Soru-3 pH = PCO 2 = 28.5 PO 2 = 99.9 HCO 3 act = 12.0 HCO 3 std = 12.9 Primer bozukluk: a. Solunumsal b. Metabolik c. miks Beklenen PCO 2 = 1.5 x HCO 3 + 8(±2) PCO 2 = 1.5 x = 26

23 Soru-4 pH = PCO 2 = 64.3 PO 2 = 42.1 HCO 3 act = 45.7 HCO 3 std = 43.0 Primer bozukluk: a. Solunumsal b. Metabolik c. miks Beklenen PCO 2 = x HCO3 PCO 2 = 40 + (0.6 x 21.7) = 53.02

24 3. Basamak (devam): Primer Bozukluk Solunumsal mı? Metabolik mi? pH anormal VE pH ve PCO 2 farklı yönlerde değişiyorsa, Primer bozukluk RESPİRATUARDIR.

25 Örnek -1 pH = PCO 2 = 78.5 PO 2 = 94.9 HCO 3 act = 25.4 HCO3 std = 20.7 Oklar farklı yönde ve pH düşük olduğu için primer olay respiratuar asidozdur.

26 Ö rnek -2 pH = 7.50 PCO 2 = 35 HCO 3 = 27 Oklar farklı yönlerde ve pH yüksek olduğu için primer olay respiratuar alkalozdur.

27 pH’daki değişim Respiratuar olaylarda beklenen pH hesaplanarak (+) metabolik komponent araştırılır. Akut respiratuar asidoz, pH =0.008 x (PCO ) kadar fark beklenir. Düşüş daha az ise metabolik alkaloz, daha fazla ise metabolik asidoz eşlik etmiştir. Birinci örneği tekrar ele alalım: pH = PCO 2 = 78.5 PO 2 = 94.9 HCO 3 act = 25.4 HCO3 std = 20.7 pH =0.008 x (PCO ) = x ( )= – = olmalıydı. Örneğimizde pH = Bu örnekte respiratuar asidoza metabolik alkaloz eşlik etmekte.

28 pH’daki değişim Respiratuar olaylarda beklenen pH hesaplanarak + metabolik komponent araştırılır. Akut respiratuar alkalozda, pH = x (40- PCO 2 ) kadar fark beklenir. Daha az artış metabolik asidoz, daha fazla artış ise metabolik alkalozun eşlik ettiğini gösterir. Kronik olaylarda ise 0.003’le çarpılır. İkinci örneği tekrar ele alalım: pH = 7.50 PCO 2 = 35 HCO 3 = 27 pH = x (40- PCO 2 ) = x (40-35)= = 7.44 olmalıydı. Örneğimizde pH = 7.50 olduğu için olaya metabolik alkalozda eşlik etmiştir.

29 Respiratuar asidozda, > 0.8 birlikte metabolik asidoz = 0.8 Akut respiratuar asidoz pH / PCO 2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.3 birlikte metabolik alkaloz Respiratuar alkalozda, > 0.8 birlikte metabolik alkaloz = 0.8 akut respiratuar alkaloz pH / PCO 2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.2 birlikte metabolik asidoz

30 Respiratuar asidozda, pH = PCO 2 = 78.5 PO 2 = 94.9 HCO 3 act = 25.4 HCO3 std = 20.7 pH / PCO 2 x = = /48.5x100=0.55 kısmen kompanze resp.asidoz Respiratuar alkalozda, pH = 7.50 PCO 2 = 35 HCO 3 = 27 pH / PCO 2 x = =5 0.10/5x100=2 Birlikte metabolik alkaloz

31 3. Basamak (devam): Primer Bozukluk Solunumsal mı? Metabolik mi? pH normal fakat PCO 2 anormalse Miks metabolik-respiratuar bozukluk mevcuttur. PCO 2 = miks respiratuar asidoz, metabolik alkaloz PCO 2 = miks respiratuar alkaloz, metabolik asidoz Normal PCO 2 = normal asit baz durumu Kombine metabolik asidoz-metabolik alkaloz? Bu durumda anyon açığına bakılır.

32 Örnek pH = PCO 2 = 59.7 PO 2 = HCO 3 act = 36.7 HCO 3 std = 34.3 pH normal sınırlarda PCO2 yüksek oldu ğ u için miks respiratuar asidoz-metabolik alkaloz vardır

33 4. Basamak: Uygun kompanzasyon var mı? Genellikle kompanzasyonla pH normale (7.35 – 7.45) dönmez. [HCO3-] = 5(∆ PaCO2/10) to 7(∆ PaCO2/10) Kronik respiratuar alkaloz [HCO3-]= 2(∆ PaCO2/10)Akut respiratuar alkaloz PaCO2 = 0.6(∆HCO3-)Metabolik alkaloz [HCO3-]= 3.5(∆ PaCO2/10)Kronik respiratuar asidoz (3-5 gün) [HCO3-]= ∆ PaCO2/10 ± 3Akut respiratuar asidoz PaCO2 = (1.5 x [HCO3-]) +8 ± 2Metabolik asidoz KompanzasyonBozukluk Eğer saptanan kompanzasyon beklenen kadar değilse birden fazla asit-baz bozukluğu vardır.

34 5. Basamak: Anyon gap’i sapta (metabolik asidoz varsa): AG= [Na+]-( [Cl-] + [HCO3-] )=12 ± 2 Normal anyon gap yaklaşık 12 meq/L. Hipoalbuminemi varsa; her 1 gm/dL azalma için anyon gap 2.5 meq/L azalır. Örnek, plazma albumini 2.0 gm/dL olan bir hasta için anyon gap yaklaşık 7 meq/L. olmalı

35

36 Anion Gap ARTMIŞ: Methanol zehirlenmesi Üremi Diyabetik ketoasidoz, akolik ketoasidoz, Paraldehit toksikasyonu İzoniazid Laktik asidoz (en sık neden) Ethanol veya etilen glikol zehirlenmesi Salisilat zehirlenmesi Azalmış ◦ Artmış ölçülemeyen katyonlar (Ca ++, K +, Mg ++ ) ◦ Fazla miktarda katyon verilmesi ◦ Albuminde azalma ◦ Hiperviskozite ve ciddi hiperlipidemi NORMAL: [Cl-] artışı ile seyreder GI HCO3- kaybı ◦ Diayare, ileostomi, proksimal kolostomi, ureteral diversion Renal HCO3- kaybı ◦ proksimal RTA ◦ Karbonik anhidraz inhibitorü (acetazolamide) Renal tubuler hastalık ◦ Akut tubuler nekroz ◦ Kronik renal hastalık ◦ Distal RTA ◦ Aldosteron inhibitörleri veya yetersizliği ◦ NaCl infüzyonu, TPN, NH4+ uygulanması

37 6. Basamak: Anyon Gap artmışsa: Anyon gap’teki artış ile [HCO3-]’daki azalma arasındaki ilişkiyi inceleyin ∆AG/∆[HCO3-] Komplike olmayan bir anyon gap metabolik asidoz varsa ◦ Bu oran arasında olmalı Bu oranlar dışına çıkıyorsa diğer bir metabolik bozukluk vardır. ∆AG/∆[HCO3-] < 1.0 ise eşlik eden non-anyon gap metabolik asidoz olabilir ∆AG/∆[HCO3-] > 2.0 ise eşlik eden metabolik alkalozis olabilir NOT: Hipoalbuminemi varsa beklenen anyon gap ona göre hesaplanmalı

38 Oksijenasyon Pa0 2 Pa0 2 ile Fi0 2 arasındaki ilişki Sa0 2 = mm Hg P(A-a)O 2= P(A-a)O 2= 5 to 25 mm Hg Ca0 2 = (Hb x 1.34 x Sa0 2 ) + (0.003 x Pa0 2 ) CaO2= ~ ml O 2 /dl Oda havasındaki: Fi0 2 ~ %20 Normal koşullarda; : Pa0 2 ~ 4-5 X Fi0 2 Oksijenizasyon oranı: Pa0 2 / %Fi0 2 = 5

39 PaO 2 : Normal i : mmHg ( kPa) Yaşa göre tahmini değer: PaO 2 =100mmHg-( yaşx 0.33)

40 İnspire O2 – PaO2 İlişkisi Beklenen Min PaO2 (mm Hg) FIO2 (%) Eğer PaO2 < FIO2 x 5 ise hasta muhtemelen oda havasında Hipoksemiktir.

41 H ipoksi  Hafif : 80-60mmHg  Orta : 60-40mmHg  Ağır : <40mmHg

42 Solunum yetmezliği PaO 2 <60mmHg Solunum yetmezliği Not: Deniz seviyesi, oda havası, diğer hastalıklar ekarte edilmiş (kalp hast.)

43 PaCO 2 Alveoler ventilasyonun göstergesidir. Normal de ğ eri 40 mmHg ; yaşdan etkilenmez. Venöz kanda (PvCO 2 ) 45mmHg’dir. VCO 2 x PaCO 2 = VA VCO 2 = CO 2 üretimi VA = VE – VD VE = dakika (total) ventilasyon (= Sol. sayısı x tidal volüm) VD = ölü boşluk ventilasyonu (= sol. sayısı x ölü boşluk vol.) VCO 2 ve VA birimlerini mm Hg’a çevirir

44 Solunum yetmezliğinin sınıflandırılması T i p Ⅰ T ip Ⅱ PaO2 (mmHg) <60 <60 PaCO2 (mmHg) ≤50 >50

45 Diğer parametreler SaO2 : Normali: Önemi: Hipoksiyi göstermede önemli ancak sensitivitesi düşük Oksijen Disosiasyon Eğrisi ODC ( Oksijen Disosiasyon Eğrisi ):

46 SaO 2 ve O ksijen içeriği Ne PaO 2 ne de SaO 2 kanda ne kadar O2 olduğunu göstermez. Bunu “oksijen içeriği” (oxygen content) CaO 2 (units = ml O 2 /dl) gösterir. CaO 2 = hemoglobine bağlı O 2 + plazmada çözünmüş O 2 CaO 2 = (Hb x 1.34 x SaO 2 ) + (.003 x PaO 2 ) CaO 2 = ml O 2 /dl

47 Oksijen Disosiasyon E ğ risi: SaO 2 - PaO 2 %15 gm ve %10 gm hemoglobin seviyesindeki CaO2 ml O2/dl. Olarak gösteriliyor.

48 SaO 2 – Hesaplanmalı mı Ölçülmeli mi? SaO 2 “CO-oximeter.” ile ölçülür. Kan gazı cihazları sadece pH, PaCO 2, ve PaO 2, ölçerken CO-oximeter; SaO 2, karboksihemoglobin, methemoglobin ve hemoglobin içeriğini ölçer. SaO 2 hesaplanmayıp ölçüldüğünden emin olun, yeni bir bilgi vermediği gibi CO zehirlenmesinde veya methemoglobinemide bilgi vermez. CO ve metHb PaO 2 ’yi etkilemez fakat SaO 2 yi düşürür.

49 İlk kan gazında PaO2 80 mm Hg, PaCO2 38 mm Hg, pH SaO2 ilk kan gazında O2- disosiasyon eğrisinden %97 olarak saptanmış ve normal olarak değerlendirilmiş Hasta evine gönderiliyor ancak bir süre sonra mental konfüzyonla tekrar geldiğinde bu kez SaO2 ve COHb Ölçülmüş (SaO2 “X” ile gösteriliyor): PaO2 79 mm Hg, PaCO2 31 mm Hg, pH 7.36, SaO2 53%, karboksihemoglobin %46. İlk değerlendirmede SaO2 ölçülmediği için CO zehirlenmesi atlanmıştı!

50 P (A-a)O 2 ( Alveolar- arteriel oksijen basınç gradiyenti) Düşük PaO 2 ekstrapulmoner - pulmoner nedenlerden hangisinden kaynaklanmaktadır? P(A-a)O 2 = 149-(PaO 2 +PaCO 2 ) Normal: 15-20mmHg

51 PaCO2 Yüksek mi? E H Hipoventilasyon P(A-a)O2 artmış mı? E H HEHE Düşük PaO2 oksijenle düzeliyor mu? ŞantV/Q uyumsuzluğu Hipoventilasyon + Diğer patolojiler Sadece hipoventilasyon 1. Solunum işinde azalma 2. NM hastalık 1. Alveoler kollaps (atelektazi) 2. İntraalveoler dolma (pnömoni, ödem) 3. İntrakardiyak şant 4. Pulmoner vasküler şant 1. Havayolu hastalığı (Astım, KOAH) 2. İnterstidyel akciğer hastalığı 3. Alveoler hastalık 4. Pulmoner vasküler hastalık İnspire PO2 düşük 1. Yüksek irtifa 2.Düşük PO2

52 SORU-Tanınız nedir? Yeni doğan bebek oksijen maskesi aracılığıyla % 45 O2 alırken artmış solunum sıkıntısı içinde.Kan gazı değerleri: pH = 7.24 PCO 2 = 49 mmHg PO 2 = 55 mmHg HCO 3 act = 20.6 mEq/L SO 2 = % 83 a. Metabolik alkaloz b. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz c. Solunumsal asidoz + metabolik alkaloz d. Metabolik asidoz

53 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x49/20.6= kan gazı materyali uygun. pH = 7.24 PCO2 = 49 mmHg PO2 = 55 mmHg HCO3 act = 20.6 mEq/L SO2 = % Basamak: Asidoz-Alkaloz: ASİDOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Respratuar asidoz. pH: 0.008x(PaCO2-40) pH: x 9 = ; 7.32 pH/ PCO2x100: 0.16/9x100:1.77 > 0.8 birlikte metabolik asidoz = 0.8 Akut respiratuar asidoz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.3 birlikte metabolik alkaloz Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Beklenen kompanzasyon: HCO3 artışı olmalı. Ne kadar? Akut respratuar asidozda: [HCO3-]= ∆ PaCO2/10 ± 3. bu vakada artmadığı gibi metabolik asidoz da eşlik ediyor. P(A-a)O2 = 149-(PaO2+PaCO2) = =45 oldukça artmış. Alveolokapiller memranı ilgilendiren bir solunum yetmezliği

54 PaCO2 Yüksek mi? E H Hipoventilasyon PAO2-PaO2 artmış mı? E H P(A-a) O2 artmış mı? HEHE Düşük PaO2 oksijenle düzeliyor mu? ŞantV/Q uyumsuzluğu Hipoventilasyon + Diğer patolojiler Sadece hipoventilasyon 1. Solunum işinde azalma 2. NM hastalık 1. Alveoler kollaps (atelektazi) 2. İntraalveoler dolma (pnömoni, ödem) 3. İntrakardiyak şant 4. Pulmoner vasküler şant 1. Havayolu hastalığı (Astım, KOAH) 2. İnterstidyel akciğer hastalığı 3. Alveoler hastalık 4. Pulmoner vasküler hastalık İnspire PO2 düşük 1. Yüksek irtifa 2.Düşük PO2

55 SORU-Tanınız nedir? 42 yaşındaki erkek hasta ; hızlı ve derin solunumu mevcut. Kan gazı de ğ erleri : pH = 7.26 PCO 2 = 28 mmHg PO 2 = 107 mmHg HCO 3 act = 12 mEq/L SO2 = % 97 Na = 139 mEq/L Cl = 104 mEq/L a. Metabolik alkaloz b. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz c. Solunumsal asidoz + metabolik alkaloz d. Metabolik asidoz

56 pH = 7.26 PCO2 = 28 mmHg PO2 = 107 mmHg HCO3 act = 12 mEq/L SO2 = % 97 Na = 139 mEq/L Cl = 104 mEq/L pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x28/12= 56 kan gazı materyali uygun. 2. Basamak: Asidoz-Alkaloz: ASİDOZ 3 ve 4. Basamak: pH-PCO2 aynı yönde değişmiş= Metabolik asidoz. Metabolik Asidoz için: Beklenen PCO2 1.5 x HCO 3 + 8(±2) = (1.5x12)+8 =26±2 Metabolik asidoz. 5. Basamak AG= [Na+]-( [Cl-] + [HCO3-] )=12 ± 2 = 139-(104+12) =23 ±2 YÜKSEK ANYON GAP METABOLİK ASİDOZ 6. Basamak∆AG/∆[HCO3-] = 12/12 = 1 Komplike olmayan bir anyon gap metabolik asidoz varsa Bu oran arasında olmalı

57 METABOLİK ASİDOZ ASİT (CO 2 ) BAZ (HCO 3 ) SOLUNUMSAL KOMPONENT METABOLİK KOMPONENT ARTMIŞ ANYON GAP: Methanol zehirlenmesi Üremi Diyabetik ketoasidoz, akolik ketoasidoz, Paraldehit toksikasyonu İzoniazid Laktik asidoz (en sık neden) Ethanol veya etilen glikol zehirlenmesi Salisilat zehirlenmesi NORMAL ANYON GAP: [Cl-] artışı ile seyreder GI HCO3- kaybı Diayare, ileostomi, proksimal kolostomi, ureteral diversion Renal HCO3- kaybı proksimal RTA Karbonik anhidraz inhibitorü (acetazolamide) Renal tubuler hastalık Akut tubuler nekroz Kronik renal hastalık Distal RTA Aldosteron inhibitörleri veya yetersizliği NaCl infüzyonu, TPN, NH4+ uygulanması

58 SORU-Tanınız nedir? Bir bayan hasta evinde komşuları tarafından baygın bulunarak acil servise getirilmiştir. Kan gazı de ğ erleri; pH = 7.21 PCO 2 = 86 mmHg PO 2 = 39 mmHg HCO 3 act = 34.8 mEq/L SO2 = % 62 a. Metabolik alkaloz b. Solunumsal asidoz c. Kompanse solunumsal asidoz + metabolik alkaloz d. Kısmen kompanse solunumsal asidoz

59 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x39/34.8= 59.3 kan gazı materyali uygun. pH = 7.21 PCO2 = 86 mmHg PO2 = 39 mmHg HCO3 act = 34.8 mEq/L SO2 = % Basamak: Asidoz-Alkaloz: ASİDOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Respratuar asidoz. pH: 0.008x(PaCO2-40) pH: x 46= = 7.04 pH/ PCO2x100: 0.36/46x100:0.78 > 0.8 birlikte metabolik asidoz = 0.8 Akut respiratuar asidoz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.3 birlikte metabolik alkaloz Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Beklenen kompanzasyon: HCO3 artışı olmalı. Ne kadar? Kronik respratuar asidozda: [HCO3-]= 3.5(∆ PaCO2/10) ± 3.= 3.5x46/10= 16.1; 22-24’e eklendiğinde olması gerekiyordu.Kısmen kompanse resp. asidoz. P(A-a)O2 = 149-(PaO2+PaCO2) = =24 hafif artmış. Hipoventilasyon+diğer patolojiler

60 Solunumsal Asidoz ASİT (CO 2 ) BAZ (HCO 3 ) SOLUNUMSAL KOMPONENT METABOLİK KOMPONENT NEDENLERİ Hava yolu obstrüksiyonu - Üst - Alt KOAH astım SSS depresyonu OSA Nöromusküler patoloji Restriksiyon Artmış CO2 üretimi: Titreme, kasılma, bayılma, malign hipertermi, hypermetabolizm, fazla karbonhidrat tüketimi Yanlış mekanik ventilasyon ayarları

61 SORU-Tanınız nedir? 68 yaşındaki bayan hasta kalça kırı ğ ı nedeniyle opere edilmiş. Kan gazı de ğ erleri, pH = 7.48 PCO 2 = 31 mmHg PO 2 = 73 mmHg HCO 3 act = 22.9 mEq/L SO2 = % 96 a. Solunumsal alkaloz b. Solunumsal alkaloz + metabolik asidoz c. metabolik alkaloz d. Metabolik asidoz

62 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x31/22.9= 32.4 kan gazı materyali uygun. pH = 7.48 PCO2 = 31 mmHg PO2 = 73 mmHg HCO3 act = 22.9 mEq/L SO2 = % Basamak: Asidoz-Alkaloz: ALKALOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Solunumsal alkaloz. pH: 0.008x(40-PaCO2) pH: x 9= = 7.32 Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Akut resp. Alkalozda beklenen [HCO3-] düşüşü= 2(∆ PaCO2/10) =1.8 P(A-a)O2 = 149-(PaO2+PaCO2) = =45 artmış. Olası PTE Respiratuar alkalozda, > 0.8 birlikte metabolik alkaloz = 0.8 akut respiratuar alkaloz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.2 birlikte metabolik asidoz 0.08/9 x100 =0.8

63 PaCO2 Yüksek mi? E H Hipoventilasyon P(A-a) O2 artmış mı? E H HEHE Düşük PaO2 oksijenle düzeliyor mu? ŞantV/Q uyumsuzluğu Hipoventilasyon + Diğer patolojiler Sadece hipoventilasyon 1. Solunum işinde azalma 2. NM hastalık 1. Alveoler kollaps (atelektazi) 2. İntraalveoler dolma (pnömoni, ödem) 3. İntrakardiyak şant 4. Pulmoner vasküler şant 1. Havayolu hastalığı (Astım, KOAH) 2. İnterstidyel akciğer hastalığı 3. Alveoler hastalık 4. Pulmoner vasküler hastalık İnspire PO2 düşük 1. Yüksek irtifa 2.Düşük PO2

64 Solunumsal Alkaloz ASİT (CO 2 ) BAZ (HCO 3 ) NEDENLERİ SSS stimulasyonu: ateş, ağrı, korku, sinirlilik, CVA, beyin tm, SSS infeksiyonları Hipoksemi veya hipoksi: akciğer hastalığı, düşük FiO2 plevral effüzyon, pnömoni, emboli, px İlaçlar, hormonlar: salisilatlar, katekolaminler, medroksiprogesteron, progestinler Hamilelik, KC hast, sepsis, hipertiroidi uygunsuz MV ayarları SOLUNUMSAL KOMPONENT METABOLİK KOMPONENT

65 55 yaşında erkek hasta nefes darlığı tanımlıyor. Tedavi olarak diüretik ve aspirin kullanıyor. Sigara 1P/gün. pH 7.53 PaCO237 mm Hg PaO262 mm Hg HCO3-30 mEq/L SaO2 87% FIO2.21 %COHb7.8% Hb14 gm% CaO216.5 ml O2/dl SORU-Tanınız nedir? a. Solunumsal alkaloz b. Solunumsal alkaloz + metabolik alkaloz c. metabolik alkaloz d. Metabolik asidoz

66 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x37/30= 29.6 kan gazı materyali uygun. pH 7.53 PaCO237 mm Hg PaO262 mm Hg HCO3-30 mEq/L SaO2 87% FIO2.21 %COHb7.8% Hb14 gm% CaO216.5 ml O2/dl 2. Basamak: Asidoz-Alkaloz: ALKALOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Solunumsal alkaloz. pH: 0.008x(40-PaCO2) pH: x 3= = 7.37 Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Akut resp. Alkalozda beklenen [HCO3-] düşüşü= 2(∆ PaCO2/10) =0.6 HCO3’deki değişiklik beklenenden çok fazla. Bu durumda Metabolik alkaloz olaya eşlik ediyor. P(A-a)O2 = 149-(PaO2+PaCO2) = =50 artmış. Olası PTE + diüretik tedavisine bağlı metabolik alkaloz Respiratuar alkalozda, > 0.8 birlikte metabolik alkaloz = 0.8 akut respiratuar alkaloz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.2 birlikte metabolik asidoz 0.024/3 x100 =0.8

67 SORU-Tanınız nedir? 46 yaşında erkek hasta pnömoni nedeniyle iki gündür hastanede yatıyor. Aniden ses kısıklığı, nefes darlığı ve hipotansiyon gelişiyor. 3L/dak. Nazal oksijen alıyor. pH :7.40 PaCO 2 :20 mm Hg %COHb:1.0% PaO 2 :80 mm Hg SaO 2 :95% Hb:13.3 gm% HCO 3 - :12 mEq/L CaO 2 :17.2 ml O 2 /dl a. Solunumsal asidoz b. Solunumsal alkaloz + metabolik asidoz c. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz + metabolik alkaloz d. Solunumsal asidoz +metabolik alkaloz

68 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x20/12= 40 kan gazı materyali uygun. 2. Basamak: Asidoz-Alkaloz: Normal pH 3. Basamak: pH normal ancak PCO2 azalmış. = miks respiratuar alkaloz, metabolik asidoz. Tersine PCO2 artmış olsa idi Respratuar asidoz+metabolik alkaloz olacaktı.tablo ani geliştiği ve enfeksiyon da olduğu için olası tanı SEPSİS pH :7.40 PaCO 2 :20 mm Hg %COHb:1.0% PaO 2 :80 mm Hg SaO 2 :95% Hb:13.3 gm% HCO 3 - :12 mEq/L CaO 2 :17.2 ml O 2 /dl

69 SORU-Tanınız nedir? 58 yaşında bayan hasta akut dispne ile acil servise baş vuruyor. Kan gazı değerleri: FIO 2 :.21 pH :7.19 PaCO 2 :65 mm Hg %COHb:1.1% PaO 2 :45 mm Hg SaO 2 :90% Hb:15.1 gm% HCO 3 - :24 mEq/L CaO 2 :18.3 ml O 2 /dl a. Solunumsal asidoz b. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz c. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz + metabolik alkaloz d. Solunumsal asidoz +metabolik alkaloz

70 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x37/30= 29.6 kan gazı materyali uygun. FIO 2 :.21 pH :7.19 PaCO 2 :65 mm Hg %COHb:1.1% PaO 2 :45 mm Hg SaO 2 :90% Hb:15.1 gm% HCO 3 - :24 mEq/L CaO 2 :18.3 ml O 2 /dl 2. Basamak: Asidoz-Alkaloz: ASİDOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Solunumsal ASİDOZ. pH: 0.008x(PaCO2-40) pH: x 25= = 7.2 Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Akut resp. Asidozda beklenen [HCO3-] artışı= [HCO3-]= ∆ PaCO2/10 ± 3 =2.5. HCO3 beklenenin altında. + Metabolik asidoz P(A-a)O2 = 149-(PaO2+PaCO2) = =39 artmış. Respiratuar asidozda, > 0.8 birlikte metabolik asidoz = 0.8 akut respiratuar asidoz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.3 birlikte metabolik alkaloz 0.2/25 x100 =0.8

71 SORU-Tanınız nedir? 23 yaşında erkek hasta ağır pnömoni nedeniyle acil servisde değerlendiriliyor. Solunum sayısı 38/dak ve yardımcı solunum kaslarını kullanıyor FIO 2.90Na mEq/L pH 7.29K mEq/L PaCO 2 55 mm HgCl mEq/L PaO 2 47 mm HgCO 2 24 mEq/L SaO 2 86% HCO mEq/L %COHb2.1% Hb13 gm% CaO ml O 2 /dl a. Solunumsal asidoz b. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz c. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz + metabolik alkaloz d. Solunumsal asidoz +metabolik alkaloz

72 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x55/23= 29.6 kan gazı materyali uygun. FiO2: 0.90Na+ :154 pH:7.29K+ :4.1 PaCO2:55Cl- :100 PaO2:47CO2 :24 HCO3-:23Hb :13 CaO2: Basamak: Asidoz-Alkaloz: ASİDOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Solunumsal ASİDOZ. pH: 0.008x(PaCO2-40) pH: x 15= = 7.28 Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Akut resp. Asidozda beklenen [HCO3-] artışı= HCO3- : PaCO2/10 : 15/10: 1.5: Beklenen artış olmamış : + Metabolik Asidoz Basamak 5: AG= [Na+]-( [Cl-] + [HCO3-] )=12 ± 2: : 31 Artmış. Muhtemel laktik asidoz. Basamak 6: ∆AG/∆[HCO3-] : 17/2.5: 6.8 ∆AG/∆[HCO3-] < 1.0 ise eşlik eden non-anyon gap metabolik asidoz olabilir ∆AG/∆[HCO3-] > 2.0 ise eşlik eden metabolik alkalozis olabilir Respratuar Asidozda > 0.8 birlikte metabolik asidoz = 0.8 Akut respiratuar asidoz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.3 birlikte metabolik alkaloz 0.11/15x100: 0.73

73 METABOLİK ALKALOZ ASİT (CO 2 ) BAZ (HCO 3 ) SOLUNUMSAL KOMPONENTMETABOLİK KOMPONENT NEDENLERİ Kusma Aşırı bikarbonat alımı Aşırı kan transfüzyonu (sitrat verilmesi) Hiperaldesteronizm Diüretikler

74 SORU-Tanınız nedir? 45 yaşında erkek hastanın 3 gündür devam eden nefes darlığı yakınması var. Kan gazları: pH 7.35, PaCO 2 60 mm Hg, PaO 2 57 mm Hg, HCO mEq/L. a. Solunumsal asidoz b. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz c. Solunumsal asidoz + metabolik asidoz + metabolik alkaloz d. Solunumsal asidoz +metabolik alkaloz

75 pHUygun [H+] (mmol/L) Basamak: değerler tutarlı mı? Henderseon-Hasselbach eşitliği: [H+] = 24(PaCO2) [HCO3-] [H+]= 24x60/31= 46.4 kan gazı materyali uygun. pH 7.35, PaCO 2 60 mm Hg, PaO 2 57 mm Hg, HCO mEq/L 2. Basamak: Asidoz-Alkaloz: ASİDOZ 3. Basamak: pH-PCO2 farklı yönde değişmiş= Solunumsal ASİDOZ. pH: 0.008x(PaCO2-40) pH: x 20= = 7.24 Basamak 4. Kompanzasyon var mı? Akut resp. Asidozda beklenen [HCO3-] artışı= PaCO2/10 : 20/10: 2: Beklenenden fazla artış olmuş : + Metabolik Alkaloz Respratuar Asidozda > 0.8 birlikte metabolik asidoz = 0.8 Akut respiratuar asidoz pH / PCO2 x 100 = kısmen kompanse RA < 0.3 birlikte metabolik alkaloz 0.05/20x100: 0.25

76


"KAN GAZLARI Doç. Dr. Metin Özkan GATA Göğüs Hastalıkları AD" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları