Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Envanter Yönetimi; Ünite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © 2012-13- Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Ünite 6: Envanter Yönetimi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Envanter Yönetimi; Ünite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © 2012-13- Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Ünite 6: Envanter Yönetimi."— Sunum transkripti:

1 Envanter Yönetimi; Ünite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Ünite 6: Envanter Yönetimi İşletme Bölümü GÜZ

2 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 2 Çizelge: Anahtar Kavramlar Stok tanımı ve yönetimi Stok problemleri Stok noktaları Stokun önemi Niçin stok bulundurulur? Stok problemlerini sınıflandırma Stok maliyetleri ABC analizi Bağımsız talep için stok kontrol sistemleri Stok modelleri

3 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 3 Neden Stok bulunduruyoruz? Satışlar ve üretim zamanındaki değişimlerin dalgalanmaların etkisini yok etmek için (güven stoğu) Mevsimlik talebe sahip ürünlerin, sınırlı üretim kapasitesinden ötürü ölü sezonda üretilip bekletilmesi. Üretim ve satın almada ölçek ekonomisinin avantajından yararlanmak için (fiyat indirimi). Üretimde çeşitli aşamalarda beklenmeyen durumlar ve darboğazlar için stok bulundurulur.

4 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 4 Stok veya Envanter tanımı Firmanın gelecekte kullanmak üzere elinde bulundurduğu hammadde, yarı mamul, mamul ya da varlıklardır. Envanteri elde etme ve elde tutmaya ilişkin harcamalar büyük bir maliyet oluşturur. Envanter yöneticileri hem talebi karşılayacak kadar stok bulundurmak hem de en düşük stok maliyetlerini sağlamaya çalışırlar.

5 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 5 Envanter yönetimi işletim ve üretim yönetimlerinin temel unsurudur. İyi bir stok yönetimi bir işletmenin ve onun tedarik zincirinin başarısını göstermentedir. Kötü bir stok yönetimi işletim sistemini engeller, müşteri memnuniyetini azaltır ve işletim maliyetini artırır. İyi bir stok yönetiminde işletim sistemi, pazarlama ve finans her zaman önemli rol oynayan birimlerdir. (Stok) Envanter Tanımı

6 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 6 Stok kalemlerinin nasıl sınıflandırılacağı. Stok kayıtlarının doğru olarak nasıl tutulacağı. (Stok) Envanter Yönetiminin Anlamı

7 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 7 İstenilen (en uygun) yani optimal düzeyde tutulması ve talep’e uygun fiyat çercevesinde karşılık vermesi. Bu amacı gerçekleştirirken iki noktayı düzeltmeye çalışıyor;  Yetersiz üretimden dolayı stok seviyesinden yaşanan azalma ve satışlardaki kaybın artmasını.  Stok seviyesinin artmasından dolayı, ticari malların kullanım sürelerinin geçme riski ve fiyatlardaki dengesizliği. Envanterin Önemi

8 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 8 Finansal açıdan: Stoklar finansal yatırım gerektirir. Stokların maliyeti: tedarik etme, ulaştırma, depolama, elde tutma süresi nedeniyle maliyetler yüksek olabilir. Stokların az olması yönünde baskı yapar. Üretim açısından: Üretimin aksamaması ve darboğazların önlenmesi için stok istenir. Envanterin Önemi

9 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 9 Bir eşyanın stoklanması veya uygun bir depoda tutulması. Üretilen veya depolanan eşyanın talepe karşılık vermesi. Katma-değere işlenmemiş atılı kaynak. Küçük parçalardan büyük (para değeri yüksek) parçalara kadar herşey sayılabilinir. Örneğin Kalem, araba, uçak gibi... Envanter

10 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 10 Envanter Bağımsız Talep – Bitmiş mamuller (ürünler).  Örnek, Bilgisayar Bağımlı Talep – Bitmiş ürünün parçaları  Örnek, Yonga ve sistem ünitesi gibi

11 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 11 Bağımsız Talep A B(4) C(2) D(2)E(1) D(3) F(2) Bağımlı Talep Bağımsız Talep belirsizdir. Bağımlı talep belirli ve tahmin edilebilir. Envanter

12 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 12 Stok Türleri Hammadde ve satın alınan parçalar Bileşenler (montaj için bekleyen parçalar) Yarı işlenmiş parçalar (üretim aşamaları arasında) İşlenmiş parçalar-mamul Tamamlayıcı mallar (üretim ve diğer fonk. tamamlayan direk üründe olmayan parçalar) aletler-ofis malzemesi vs. Sevkiyat sırasındaki mallar

13 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 13 Envanterin Fonksiyonları(İşlevleri) Üretim sürecinin değişik kısımlarının birbirinden ayrıştırılmasını sağlar. Talepteki dalgalanmalardan firmayı korur ve müşteriler için bir seçme imkanı sağlar. Miktar iskontolarından yararlanmayı sağlar. Enflasyona karşı koruyucu rol oynar.

14 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 14  Mal çeşidi (kalem sayısı):  Stok kontrol modelleri genellikle tek ürün içindir. Firmaların çok çeşitli kalemler için ayrı ayrı stok politikası uygulamaları güçtür.  Ürünler gruplandırılabilir (ABC). Çok çeşitli mal olduğunda stok politikasını etkileyen çeşitli kısıtlar olabilir. Para, depo vs.. Sorunu gibi. Optimum stok düzeyini belirlemek güçleşir. Stok Problemlerini Sınıflandırma

15 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 15  Talebin yapısı:  (bağımsız, bağımlı-dengeli, değişken- statik, dinamik) talep bağımsız olduğunda, üretimden değil pazardan etkilenir.  Tamamlanmış malların stoğu bağımsız talep özelliği taşır. Çoğu durumda talep dengelidir, doğru tahminlenebilir. Deterministik taleptir. Talep yıl içinde dalgalanabilir veya dengelidir. (ekmek dengeli-statik; tatil malları değişken –dinamik) Stok Problemlerini Sınıflandırma

16 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 16  Dönem sayısı: (Tek ya da çok) Bazı durumlarda satış mevsimi kısadır, saklamak uygun değildir. Bunlar tek dönemlik stok problemi gerektirir.  Bekleme süresi: Sipariş verme ile teslim alma arasındaki süredir. Bekleme süresi sabit ya da değişken olabilir. Ulaştırma şeklinden etkilenebilir. Bu süreye mal hazır değilse beklenen süre de eklenir. Stok Problemlerini Sınıflandırma

17 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 17  Stoksuzluk:  Talebi karşılayacak bir stok elde olmadığı zaman; siparişlerin geç karşılanması ya da satış kaybı söz konusudur.  Siparişlerin zamanında karşılanamaması ya da satış kaybı ek maliyet doğurur. Müşteriye hizmet açısından stoksuzluk istenmez.  Ancak yüksek değerli mallarda planlı bir stoksuzluk politikası izlenir (Uçak...).  Planlanmamış stoksuzluğa, yanlış öngörü, teslimin zamanında yapılamaması, personel hatası, kalite problemi, yetersiz güven stoğu, kazalar vs.Neden olabilir. Stok Problemlerini Sınıflandırma

18 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 18  Malın kendi maliyeti (genelde sabit-fiyat indirimi olursa önemli)  Sipariş verme (üretime hazırlık) maliyeti  Stok bulundurma (elde tutma) maliyeti  Stoksuzluk maliyeti Stok Maliyetleri

19 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 19  Satın alınan her kalem için; ısmarlama işlemi, formlar, tedarikçiyi seçme, bilgiyi gönderme, dökümanları alma ve alınan malı muayene etme gibi işemlere harcanan masraflar..  Sipariş verme maliyeti satın alınan kalem sayısına bağlı değil, sipariş verme sayısına bağlıdır. Sipariş Verme Maliyeti

20 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 20  Stok bulundurmadan ötürü olan tüm maliyetler. Kira, elektrik, ısıtma, soğutma, sigorta, vergi, hasarlı ve eskimiş, bozulmuş mallar, sermaye maliyeti...  Sermaye maliyeti; birim stoğun değeri, bekleme süresi, stoğa bağlanan paranın faizinden oluşur. Stok Tutma Maliyeti

21 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 21  Stoksuzluk ya siparişin zamanında karşılanamaması ile sonuçlanır, bu durumda müşteri malı bekler.  Ya da satış kaybı ile sonuçlanır, müşteri malı başka yerden alır.  Her iki durum da gelir kaybına neden olur. Ek maliyet gerekir veya fırsat kaybı olur. Belirlenmesi güçtür. Genellikle birim başına stoksuzluk maliyeti olarak hesaplanır. Stoksuzluk Maliyeti

22 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 22 ABC Analizi Vilfredo Pareto (1906) ilk kez bu tekniği kullanarak nufusun küçük bölümünün büyük miktarda paralara sahip olduğunu ve küçük miktardaki paralara sahip olan büyük çoğunluğu idare ettiğini ortaya koymuştur- (%20-%80) Analiz birçok farklı envanter kaleminin olması durumunda envanterleri incelemede yardımcı olur. Bu analiz önemli stok kalemlerini belirleme ve kontrol etmek amacıyla çok sayıdaki stok kalemini 3 gruba ayırır-ABC. ABC envanter sınıflandırma sistemi, yakın kontrol gerektiren kalemleri yakın izleme ve kontrol gerektirmeyen kalemlerden ayırmaya yarayan etkin basit bir tekniktir.

23 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 23 ABC Analizi Analiz A gurubu: Pahalı değerde az sayıda kalem A sınıfı olarak gruplanır. (toplam değerin %70-80, toplam çeşidin % sini oluşturan kalemler) B grubu: orta değerde ve sayıdaki kalemler B sınıfı olarak gruplanır.(değer olarak %15- 20,çeşit olarak %40-50) C grubu: çok sayıda fakat ucuz olan kalemler C sınıfı olarak gruplanır.(toplam değerin %5-10, toplam kalemlerin miktar olarak %40-50 sini oluşturan kalemler) ABC analizi envanter kalemlerinin toplam envanter içindeki kümülatif % lerine göre sınıflandırılmasından ibarettir.

24 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 24 ABC Analizi Yüksek değerli A kalemlerinden az miktarda bulundurmak ancak kontrolunu sıklaştırmak gerekli, doğru ve ayrıntılı kayıtlar gerekli. Düşük değerli C kalemlerinden bol miktarda bulundurulmalı, kontrol, sipariş ve kayıt işlemleri basit tutulmalıdır. ABC analizi ile yıllık büyük harcama gerektiren mallara dikkati çekmek, böylece A grubunun stok düzeylerini düşürerek stok yatırımında bariz bir düşüş sağlamak amaçlanır.

25 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 25 ABC Analizinde Mukayese

26 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Stok Numara sı Stoklanan Kalemlerin Sayısının Yüzdesi Yıllık Miktar (Ünite) x Birim Maliyet = Yıllık Parasal Değer Yıllık Parasal Değerin Yüzdesi Class # %1,000 $ $ 90, %72%A # , %A #127601, , %B # % ,0016.4%23%B #105001, ,5005.4%B ABC Analizi

27 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Stok Numara sı Stoklanan Kalemlerin Sayısının Yüzdesi Yıllık Miktar (Ünite) x Birim Maliyet = Yıllık Parasal Değer Yıllık Parasal Değerin Yüzdesi Class # $ $ 8, %C #140752, ,200.5%C # % %5%C #013071, %C # %C ABC Analizi

28 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları A Sınıfı B Sınıfı C Sınıfı Yıllık Parasal Değer Yüzdesi – – – – – – – – 0 0 – |||||||||| Stoklanan kalemlerin sayısal yüzdesi ABC Analizi

29 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları  Kullanılan politikalar şunları içerebilir.  A kalemleri için tedarikçinin geliştirilmesine önem vermek  A kalemleri için fiziksel stok kontrolunun çok sıkı takibi.  A kalemlerinin tahmininde daha fazla dikkat. ABC Analizi

30 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 30 Stok (Envanter) Kontrol sistemler Periodik gözden geçirme sistemi  Malların haftalık yada aylık Fiziksel sayımını içerir. Sürekli gözden geçirme sistemi  Mallar sürekli izlenir. Yeniden sipariş noktası’nın (YSN) altına düştüğünde tekrar ısmarlanır. Çift kutu yöntemi (sistemi) – En basit sitemdir. Birinci kutu boşaltıldığı zaman, tekrar sipariş verilir. İkinci kutu her zaman Talebi karşılayacak doluluktadır. Evrensel Barkod sistemi (UPC) – Ticari mallar üzerinde olan ve bir takım sayıları içeren ve daha çok büyük mağzalarda ve supermarketler’de iş kolaylığı sağlayan etiketlerdir. Radyo frekansıyla tanımlama (RFID)- Özellikle tedarik zincirindeki malları takipini kolaylaştırır. Sebze ve meyve taşımacılığında ürünün hangi ısı derecesinde taşındığını kontrol eder.

31 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 31 Evrensel Barkod sistemi (UPC)

32 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 32 Sürekli Stok Kontrolü Sistemi

33 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 33 Periyodik Stok Kontrolü Sistemi

34 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 34 Envanter Kontrolün Amacı Yetersiz kontrollar ya aşırı stok yığılımına yada gereğinden az stoklamaya sebebiyet verir. Gereğinden az stoklama hatalı siparişlerden, satışlardaki kayıplardan, müşteri memnuniyetsizliğinden ve üretimdeki darboğazdan kaynaklanmaktadır Aşırı stok yığılımı kapitali gereksiz yere bağlama ve birbaşka alanda verimli bir şekilde kullanılmamaya sebebiyet verir. Stok devir hızı (Inventory turnover) Bir firmnın stoklarının bir yıl boyunca kaç kez satılıp yerine yenisinin konulduğunu ifade eder. Yıllık satış maliyetinin (hacminin) ortalama stok değerine bölünmesi ile bulunur.

35 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 35  Ekonomik sipariş Miktarı (ESM) En iyi bilinen temel envanter modeli 1900 lü yılların başında geliştirilmiş  Modelin Önemli Varsayımları 1.Talep bilinmekte, sabit ve bağımsız 2.Tedarik (bekleme/teslim) süresi biliniyor ve sabit 3.Stokun teslimiyatı defaten ve aynı anda 4.Miktar iskontosu yok 5.Değişken maliyetler: Elde tutma ve sipariş maliyeti 6.Elde bulundurmama söz konusu değil Envanter Yönetiminde karar modelleri

36 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Figure 12.3 Sipariş Miktarı= Q(Maksimum stok seviyesi) Stok Seviyesi Zaman Kullanım hızı Ortalama eldeki tutulan stok Q2 Minimum stok Stokların Zamana Göre Değişimi

37 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Amaç toplam maliyetin minimize edilmesidir Table 11.5 Yıllık Maliyet Sipariş miktarı Toplam maliyet eğrisi Elde tutma maliyeti Hazırlık veya (sipariş) maliyet eğrisi Minimum toplam maliyet Optimal sipariş miktarı Maliyetlerin Minimize Edilmesi

38 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 38 Toplam Stok Maliyet Elde Tutma Maliyeti (ETM) Elde Etme Maliyeti (EEM) Toplam stok maliyeti (TSM) = + TSM = Q*Q* 2 H D Q*Q* S + Q= Sipariş başına parça sayısı Q*= Optimal sipariş miktarı Q*= Optimal sipariş miktarı D= Yıllık talep S= Her bir sipariş için sipariş veya hazırlık maliyeti H= Her birim için yıllık elde tutma veya taşıma maliyeti

39 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 39 ETM sipariş sayısı ile doğru orantılıdır EEM sipariş sayısı ile ters orantılıdır TSM parabolik bir yapıya sahiptir. TSM minimum noktasına eriştiği zaman ETM ve EEM birbirlerine eşittir. Maliyet Çeşitleri Arası Matematiksel İlişkiler Q 2 H D Q S =

40 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 40 Optimal sipariş miktarı formulünün türetimi Toplam maliyetin miktara göre türevi alınarak sıfıra eşitlenirse, optimal sipariş miktarı formule etmiş oluruz.

41 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 41 Örnek 1- ESM modeli  Bir araba tekeri bayisinin yıllık satış beklentisi yaklaşık olarak 9600 teker olarak değerlendirilmiştir. Yıllık taşıma maliyeti teker başı 16 $ dır. Sipariş maliyeti ise 75 $ dır. İlgili bayi yılda 288 gün çalışmaktadır. (a) Ekonomik sipariş miktarını hesaplayınız. (b) Yıllık ihtiyaç miktarını belirleyiniz. (c) Sipariş arası süreyi hesaplayınız. (d) Toplam stok maliyetini hesaplayınız.

42 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 42 Örnek- ESM-Cevap (a) ESM (b) YIM (c) SAS (d) TSM=ETM+EEM

43 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 43 Örnek 2- Optimal Miktar Bir televizyon firması güvenlik kemarası üretiyor. Yılda ortalama birim fiyatı 65$’dan 3600 tane tv lambası satın alıyor. Sipariş maliyeti 31$ olduğu zaman taşıma maliyet ise birim fiyatın %20’sini teşkil etmektedir. (a) Optimal miktarı hesaplayınız. (b) Elde tutma maliyetini bulunuz. (c) Elde etme maliyetini belirleyiniz. (d) Toplam maliyeti hesaplayınız.

44 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 44 Örnek - Optimal Miktar-Cevap (a) OM (b) ETM (c) EEM (d) TM

45 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 45 Toplam siparişin sürekli olarak partiler olarak alınması olayıdır. Bir parçayı üretme kapasitesi o parçanın kullanım yada talep oranından daha büyük olması. Üretim devam ettiği sürece, envanterin kapsitesi büyür. Periodik bir şekilde ama partiler halinde üretim devamlı üretimden daha mantıklıdır. Bu modeldeki varsayımlar ESM modeli ile aynidir, yalınızca sipariş partiler halinde alınmaktadır. Üretim Parti Büyüklüğü/ Sürekli Tedarik Halinde ESM

46 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 46 Yalınızca tek parça siparişi mevcut Yıllık talep biliniyor Kullanım oranı sabit Kullanım sürekli oluşur Üretim oranı sabit Tedarik süresi değişmiyor Miktar iskontosu yok Üretim Parti Büyüklüğü/ Sürekli Tedarik Halinde ESM

47 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Bir sipariş verildikten sonra zaman içinde oluşan stoklar için kullanılır Bir sipariş verildikten sonra zaman içinde oluşan stoklar için kullanılır Hem üretim hem de tüketimin aynı anda olduğu durumlarda kullanılır Hem üretim hem de tüketimin aynı anda olduğu durumlarda kullanılır Üretim Sipariş Miktarı Modeli

48 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Envanter Seviyesi Zaman Üretim olmadığı sadece tüketimin olduğu çevrim Hem üretim hem de kullanımın olduğu çevrim t Maksimum Envanter Üretim Sipariş Miktarı Modeli

49 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 49 Üretim Parti Büyüklüğü/ Sürekli Tedarik Halinde ESM)-Formülleri

50 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 50 Örnek- Sürekli tedarik hali  Bir oyuncak imalatçısı oyuncak arabalar için adet plastik teker üretiyor. Üretim oranı günde 800 olarak hesaplanıyor. Taşıma maliyeti teker başı 1 $ dır. Elde etme maliyati ise 45$ dır. Firmanın çalışma günleri yıllda 240 gündür. (a) Ekonomik sipariş miktarını bulunuz (b) Toplam maliyeti belirleyiniz (c) Çevirim süresini hesaplayınız (d) Tedarik süresini belirleyiniz

51 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 51 Örnek- Sürekli tedarik hali-cevap (a) ESM (b) TSM (c) Çevirim süresi (d) Tedarik süresi

52 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 52 Miktar İskontosu/İndirim halinde ESM Yıllık ETM SAM TM =+ Q 2 H D Q S + + Yıllık EEM P*DP*D + Bazı firmalar büyük miktarda mal alımlarında değişik fiyat uygula politikalarına giderler. Bir başka değişle büyük hacimli mal alımlarında fiyat miktarını aşağıya çekerler Fiyat azalırken miktar artar. Bu modelde alıcının ana amacı maliyeti minimize etmesidir.

53 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 53 Miktar İskontosu/İndirim halinde ESM Yüksek miktarlar satın alındığında düşük fiyatlar söz konusudur Azalan ürün maliyetiyle artan elde tutma maliyeti arasında bir denge noktası aranır

54 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 1,000 2,000 Toplam Maliyet$ 0 Sipariş miktarı 2. İndirim için Q* en düşük maliyeti verdiği için bu aralıktaki başlangıç değeri 1000 birimlik miktarı seç ab 1. Fiyat kırımı 2. Fiyat kırımı 1.İndirim için toplam maliyet eğrisi 2.İndirim için toplam maliyet eğrisi 3.İndirim için toplam maliyet eğrisi Miktar İskontosu/İndirim halinde ESM

55 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 55 Miktar İskontosu/İndirim halinde ESM EEM ESM Miktar TM TMaTMa TMcTMc TMbTMb Azalan fiyatlar ETM a,b,c Taşıma maliyeti sabit olduğu zaman tüm eğriler in minimum noktası ayni miktardadır. Seviyeler farklı olduğu zaman, birim fiyatın ayni olmadığı gözlemlenir.

56 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 56 Örnek- Miktar İskontosu/İndirim  Bir hastahanede yıllık kullanılan temizlik malzemeleri 816 adettir. Sipariş maliyeti12 $, taşıma maliyeti ise yıllık bazında 4 $ dır. Birim fiyat listesi tabloda verildiği gibidir. Bu durumda; (a) ESM belirleyiniz (b) Optimal sipariş miktarındaki TM’yi hesaplayınız. (c) Diğer sipariş miktarlarındaki TM’yi bulunuz. Sipariş MiktarıBirim Fiyat $ veya fazlası 16

57 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 57 Örnek- İskonto Modeli-Cevap (a) ESM (b) TM (c) TM TM= ETM + EEM + SAM Sipariş MiktarıBirim Fiyat $ veya fazlası 16

58 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 58 Örnek 2- Miktar İskontosu/İndirim  Bir elektrik firması yılda 4000 anahtar kullanıyor. Elekrik anahtarlarının birim fiyatı aşağıdaki tabloda veriliyor. Sipariş için harcanan miktar 30 $ dır. Taşıma maliyati ise birim fiyatın % 40’ını teşkil ediyor. Sipariş MiktarBirim Fiyat $ fazlası 0.80 (a) ESM belirleyiniz (b) Optimal sipariş miktarındaki TM’yi hesaplayınız. (c) Diğer sipariş miktarlarındaki TM’yi bulunuz.

59 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 59 Miktar İskontosu/İndirim-Cevap (a) ESM (b) TM (c) TM TM = ETM + EEM+ SAM H= 0.40 P H= 0.40 (0.80)=0.32 H= 0.40 (0.85)=0.34 Sipariş MiktarBirim Fiyat $ fazlası 0.80

60 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları ESM modeli ‘’ne kadar’’ sorusuna cevap verir Tekrar Sipariş Noktası ise ne zaman sorusuna cevap verir ROP = Yeni Bir Talep İçin Tedarik Süresi – gün Olarak Günlük Talep = d x L d = D Bir yılda çalışılan iş günü sayısı YSN-Yeniden Sipariş Noktası-ROP

61 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notlarıQ* ROP (ünite) Stok seviyesi (birim) Zaman (günler) Tedarik süresi= L Eğim = birim/gün = d YSN-Yeniden Sipariş Noktası-ROP

62 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 62 Örnek - YSN  Yaşlı bir kadın günde iki tane vitamin tablet alıyor. Tedarik süresi 7 gün tutduğuna göre, bu hanefendi’nin tekrar sipariş noktası ne olmalıdır?  Kullanım günde 2 tablet Tedarik süresi 7 gün ROP=(2) (7)= 14 vitamin  Kısacası, İlgili hanfendi elinde 14 vitamin kaldığı zaman tekrar sipariş vermelidir.

63 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 63 Emniyet Stoku Tedarik. Süresi Zaman Beklenen talep Maksimum talep ROP Miktar Emniyet Stoku Emniyet stoku tedarik süresince stoksuzluk riskini azaltır. ROP= Beklenen talep+ emniyet stoku

64 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 64 ROP/YSN ROP Stoksuzluk riski Servis seviyesi Stok olma olasılığı Beklenen zaman Emniyet stoku 0z Miktar z-ölçeği Tekrar sipariş noktası beklenen sürenin normal dağılımına bağlıdır. ROP= Beklenen talep + Z α talep z ölçek sayısı, α talep ise standart sapma

65 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 65 Örnek – ROP and Z  Bir inşaatta tedarik süresince talep edilen ortalama kum miktarı 50 tondur. Normal dağılımda standart sapması 5 ton olduğunda stoksuzluk riski yüzde 3 olarak hesaplanıyor. (a) Z-ölçeğinin değerinin bulunuz. (b) Ne kadar emniyet stoku tutulması gerekmektedir? (c) YSN/ROP hangi miktarda olması gerekmektedir?

66 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 66 Cevap– ROP and Z (a) Z-değeri? Miktar 50 ton α taleb =5 ton risk = % =0.97 z-tablosundan, z= 1.88 (slayıt 68) (b) Emniyet stoku? Emniyet stoku = Z α talep = (1.88) (5)= 9.40 ton (c) YSN/ROP? ROP= Beklenen talep+ Z*α talep = = ton

67 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 67 Z-Tablosu

68 Envanter Yönetimi; Unite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları 68 Teşekkürler


"Envanter Yönetimi; Ünite 6 YONT 405 Üretim Yönetimi, 2012/13 © 2012-13- Doç. Dr. Sami Fethi, DAÜ, tüm haklar saklıdır;Ders notları Ünite 6: Envanter Yönetimi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları