Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bilgiye Erişimin önemi ve Bilgi kaynakları Doç. Dr. Doğan Atılgan Ankara Üniversitesi DTCF Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bilgiye Erişimin önemi ve Bilgi kaynakları Doç. Dr. Doğan Atılgan Ankara Üniversitesi DTCF Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü"— Sunum transkripti:

1 Bilgiye Erişimin önemi ve Bilgi kaynakları Doç. Dr. Doğan Atılgan Ankara Üniversitesi DTCF Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

2 Bilgi İhtiyacı Psikologlar insan gereksinimlerini üç grupta toplarlar:  Fiziksel ihtiyaçlar (yeme, içme, korunma)  Duygusal gereksinimler (başarma, üstün olma)  Bilgi gereksinimi (bir beceriyi öğrenme, plan yapma, karar verme gibi) Not: Bütün gereksinimleri için bilgi gereksinimi

3 Bilgi arama davranışı bilgi gereksinimlerine göre çeşitlilik kazanmaktadır: Örneğin: İlgi alanları ve üzerinde çalıştıkları konular hakkında güncel bilgi isteği Tarihsel bilgi isteği İstatistiki bilgi isteği Okul ödevlerine yardım isteği Bitirme tezi gibi kapsamlı araştırma çalışması yürütme Edebiyat ve güzel sanatlar: Roman, şiir, fotoğraf, müzik kaydı ve poster......

4 Bilgi Kaynakları Fiziksel özelliklerine göre kaynaklar Görsel - işitsel kaynaklar(Film, slayt, fotoğraf, modeller,video,CD,VCD) Elektronik bilgi kaynakları(e- kolleksiyonlar)-Bilgi ağları Elektronik dergiler Veri tabanları Haber ve tartışma listeleri Elektronik kütüphaneler

5 Bilgi Kaynakları İçerik Özelliklerine göre kaynaklar:  Monograflar  Danışma kaynakları  Süreli yayınlar  Devlet yayınları ve gri yayınlar  Patentler  Görsel - işitsel kaynaklar  Elektronik bilgi kaynakları

6 Danışma kaynakları Ansiklopedi ve sözlükler Almanak ve yıllıklar Rehberler Kataloglar  Ulusal Toplu Kataloglar  Uluslararası Toplu kataloglar İndeksler (dizinler)  Süreli yayın indeksleri  Siğer materyale erişim indeklseri

7 Danışma Kaynakları -2- Bibliyografyalar Ulusal bibliyografyalar Uluslararası bibliyografyalar Genel Bibliyografyalar Konu bibliyografyaları Örnek: Türkiye Bibliyografyası Türkiye Makaleler Bibliyografyası

8 En yeni (güncel) bilgi içeren kaynaklar  Bilimsel dergiler  Bazı ilmi ve sanatsal dergiler  Araştırma raporları  Konferans tutanakları  Gazeteler  Standartlar  Patentler  İndeks ve kritik dergileri

9 Kullanıcı Eğitimi Bilgi merkezinin, Bilgi kaynaklarının etkin kullanımı nasıl sağlanır ? Hangi tür bilgiye nasıl, hangi kaynaklarla ve hangi yollarla erişim sağlanabileceğine yönelik kullanıcıyı bilgilendirme konusunda belirli aralıklarla ve belirli bir kapsamda yapılan eğitim çalışması.

10 Bilgi Erişim Geleneksel anlamda: Bilginin kayıtlı olduğu ortama erişimi sağlayan yöntem ve süreçlerin tümü. Günümüzde: Bİbliyografik bir veri tabanı ya da doğrudan online (çevrimiçi) katalogda bulunan bibliyografik verilere ve bu bilgilerle ilişkili tüm verilere ve/ veya aranan bilginin tam metnine yazar soyadı, adı, anahtar terim, konu başlığı gibi erişim uçları ile ulaşma.

11 Bilgi Erişim Bibliyografik veri tabanı: Belirli bir konuda birbiriyle ilişkili veri yapılarının belirli bir sistem uyarınca depolandığı bilgisayar dosyaları.

12 Bilgi Erişimin Temel İkilemi Hakkında bilgi bulmak için bilmediğin bir şeyi tanımlama gereği

13 İdeal Bilgi Erişim Sistemi İlgili belgelerin tümüne ve salt ilgili belgelere erişim sağlamalı “İlgililik” kavramı  Nesnel ilgililik  Öznel ilgililik Birbirine benzeyen bilgileri bir araya getirmek, benzemeyenleri ayırmak

14 Bilgi erişim Yetersizlikleri Bir bilgi ihtiyacı bağlamdan bağımsız olarak ifade edilemez. Bir makineye bir soruyu uygun arama terimlerine çevirmesini öğretmek olanaksızdır. Bir belgenin ilgili olup olmaması görülen diğer belgelere bağlıdır. Bütün ilgili belgelerin bulunup bulunmadığını doğrulamak asla mümkün değildir. Makineler anlamı tanıyamaz -> entellektüel dizinleme kadar başarılı değildir, vs

15 Bilgi erişim Yetersizlikleri Sözcük sıklığı istatistikleri ne anlamı temsil edebilir, ne de anlam yerine geçebilir. Bir bilgi erişim sisteminin bir tekrarlı süreci destekleme yeteneği insanlar tarafından sadece bir kez yapılan ilgililik değerlendirmesiyle değerlendirilimez. Ya sağlam ilgililik değerlendirmesi ya da çok etkili mekanik süreçlere sahip olabilirsiniz, ama ikisine birden asla. Yani, tutarlı bir şekilde etkin olan tamamen otomatik dizinleme ve erişim mümkün değildir

16 Bilgi erişim ve İnternet Yangın hortumundan su içmek” “Dijital belgeler”: devingen, sınırları belirsiz, kendi kendini değiştirebilen belge Dizinleme ve bilgi erişim teknikleri yetersiz Erişim doğrusal ve hantal İnsan beyninde ise dizinleme ve erişim “bağıntılı” Acaba yakın gelecekte taklit edilebilir mi? Ses, koku, vs. bilgisine erişim? Beyin dışında kayıtlı bilgiler insanın düşünme ve sorun çözme gücünün bir parçası haline getirilebilir mi?

17 Bilgi Stratejisi ve Politikaları Bilgi stratejisi: Bilgi ile ne yapmak istiyoruz? Bilgi politikaları: Potansiyel bir güç olan bilginin yönetimi ve kullanımı ile ilgili politikalar

18 Bilginin Denetimi bilgiyi düzenleme biçimimiz çoğu zaman insanları organize ediş biçimimizi saptar ve bunun tersi de geçerlidir

19 Bilgi Davranışı ve Kültürü Birey, grup ya da örgütlerin bilgiye yaklaşım, tutum ve davranışları ve bilgiyi kullanma biçimleri (arama, yararlanma, değiştirme, paylaşma, saklama, görmezden gelme, vs.)

20 Bilgi Personeli İnsanlar halen (hâlâ?) en iyi bilgi bulan, sınıflayan, süzen, yorumlayan ve bütünleştiren kişiler (bilgi profesyonelleri, bilgi teknolojileriyle ilgili personel

21 Bilgi Teknolojisi Bilgi üretmek ve yaymak için kullanılan teknoloji; bu bilgiyi bulmak, süzmek, düzenlemek ve özetlemek için bir yöntem yoksa, yararsızdır.” İçerik-teknoloji bütünleşmesi; “bohçalama”

22 Hızlı bilgi artışı Daha ucuza bilgi üretimi, dağıtımı ve depolanması “Canlı” dokümanların ortaya çıkışı Çok hızlı ve zaman ve mekândan bağımsız bilgi erişim Bilgiye sahip olmadan erişebilme


"Bilgiye Erişimin önemi ve Bilgi kaynakları Doç. Dr. Doğan Atılgan Ankara Üniversitesi DTCF Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları