Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

 Örgütler, insanlardan oluşan sosyal varlıklardır. Bu yüzden, örgütlerin varlığının nedeni ve yaşamsal öğesi insanlardır. İnsanlar olmadan bir örgütün.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: " Örgütler, insanlardan oluşan sosyal varlıklardır. Bu yüzden, örgütlerin varlığının nedeni ve yaşamsal öğesi insanlardır. İnsanlar olmadan bir örgütün."— Sunum transkripti:

1

2  Örgütler, insanlardan oluşan sosyal varlıklardır. Bu yüzden, örgütlerin varlığının nedeni ve yaşamsal öğesi insanlardır. İnsanlar olmadan bir örgütün doğması ve yaşaması da mümkün değildir. Bu yüzden yönetimde insan odaklı olmak başarının kaynağıdır. Bir örgütte insan ilişkilerinin olumlu ve etkili olması, örgütsel ve yönetsel başarı açısından önemlidir. 2

3  Örgütlerde insan ilişkileri, örgütsel amaca yönelik olarak başkalarıyla iletişim ve etkileşimde bulunmaktır. Bu yüzden, örgütlerde çalışanların yaşamlarının büyük bir bölümü ast ve üstleriyle, eşdüzeydeki personel ile iş sahipleri ve müşterilerle ilişki ve etkileşim içinde geçmektedir. 3

4  Örgütlerde insan ilişkilerinin amacı, örgütün kalitesine, etkinliğine, verimliliğine ve çalışanların işten doyumuna katkıda bulunmak ve aynı zamanda etkili ve verimli olarak çalışmalarını sağlamaktır. Ekip çalışması, örgütte uyum ve işbirliği, dostluğa dayalı bir ortam sağlamak temel amaçtır. 4

5  Örgütlerde insan ilişkilerinin etkili ve verimli olarak gerçekleşmesi, yöneticilerin yeterliliğine ve etkili iletişim becerilerine bağlıdır. 5

6  Örgütsel ve toplumsal yaşamda insan ilişkilerinde uygulanması gereken temel ilkeler; -İnsana önem vermek -Güvenilir olmak -Giyime ve görünüme önem vermek -Söz ve davranışlara dikkat etmek -Vücut dilini iyi kullanmak -Olumlu iletişim kurmak -Empati kurmak 6

7  Demokratik ve insan merkezli bir yönetim için, çalışanların örgütsel faaliyetler konusunda önceden bilgilendirilmeleri önemli bir husustur. Astlara sormadan, danışmadan ve onlarla tartışmadan alınan kararlar genellikle kağıt üzerinde kalır. Yöneticiler örgütlerde liderlik vasıflarını göstererek, çalışanlar için yeni hedefler oluşturmalıdır. 7

8 1.Astın Psikolojisini Anlama  Çalışma hayatında astların yöneticileri ile ilişki kurmalarının nedeni genellikle görevleri veya çıkarlarıdır. Astların yöneticileri ile kurdukları olumsuz ilişkiler mutsuz ve başarısız olmalarına neden olmaktadır.  Ast-üst ilişkilerinde astın ihtiyaçları bilinmeli ve davranışlarının nedenlerinin bu ihtiyaçlarda aranması gerekir. 8

9  Örgütlerde insan yönetiminin temelinde verimlilik elde etmek, olumsuz tavırları ortadan kaldırmak, kişisel ihtiyaçları anlayabilmek, daha iyi çalışmalar elde etmek için insanları motive etmek vardır. Buradan hareketle, çalışanları pozitif motive etmek gerekir. 9

10  İnsan yönetimi, çalışanlara güvenme ve ona ait yetki ve sorumluluk vermeyi onu eğitmek ve yetiştirmek, bilgi ve beceriyle donatmayı gerektirir. Yönetimin amacı, her çalışmanın içindeki potansiyel örgüt lehine açığa çıkarmaktır. Çalışanlar kontrol edilmeli ancak aşırıya kaçması korku ve güvensizlik yaratır. 10

11  Yöneticilerin astlarını motive etmek için onları dinlemek, işle ilgili görüş ve önerileri almak, onlarla yüz yüze görüşmek ve göz temasında bulunmak, onları tembel ve beceriksiz görmemek, kişiyi değil, davranışı ve hatayı eleştirmek, kişinin kararlara katılımını sağlamak, huzurlu, sağlıklı ve eğlenceli bir çalışma ortamı sağlamak gibi görevleri de vardır. 11

12  Olumlu faktörlerin yanında, çalışanları aşağılama, utandırma, ayıplama ve kınama, ayrım yapma, kişisel özelliklerinden dolayı yadırgama ve aşağılama gibi davranışlar motivasyonu olumsuz etkilemektedir. 12

13 2.Uygun Bir Örgütsel Ortamın Oluşturulması  Güven duygusunun yaratılması için yöneticilerin yarattıkları örgütsel ortam önemlidir. Astlar, üstlerinin samimiyetine inandıkları ölçüde güvenli olurlar. Üstün samimiyeti, gösterdikleri davranış biçimlerine göre değerlendirilir. 13

14  Örgüt iklimi, örgüte kimliğini kazandıran, görevlilerin davranışlarını etkileyen ve onlar tarafından algılanan, örgüte egemen olan özelliklerdir. Örgütte hissedilen psikolojik ortamdır.  Örgütlerde açık iklim, örgüt üyelerinin ileri ölçüde bir birlik duygusuna sahip oldukları bir örgütsel durumu belirtmektedir. Böyle bir örgütte insan ilişkileri istenen şekildedir. 14

15  Uygun bir örgüt iklimi çalışanların örgütsel hedeflerle bütünleşmelerini ve örgütün kurallarına uymalarını sağlar. 15

16 3.Temsil Yeteneği Yüksek Örgütsel Kültürün Oluşturulması  Örgütsel kültür, örgüt üyelerine farklı bir kimlik veren ve örgüte bağlanmalarına yardımcı olan ve örgüt üyeleri tarafından paylaşılan iç değişkenleri sunmaktadır. Kültür boyutu insanı robotlaşmaktan çıkarır.  Örgütsel kültür, üyelerin, değerler, normlar ve beklentileri öğrenmesine yardımcı olur. 16

17  4.Bilgi Verme ve Bilgi Alma Yöntemi  Bilgi almada, her yöneticinin tercihi ve yöntemi farklıdır. Yöneticinin bilgi alma tercihine göre bilgi verme yönüne gidilmelidir. 17

18  Astlar da yöneticiler gibi örgütsel bilgiye ihtiyaç duyarlar.Astların ihtiyaç duyduğu bilgi çeşitleri şunlardır: 1.Örgütün bütününe ilişkin yönetsel felsefe ve politikaya ait bilgiler 2. İşe ilişkin kurallar ve yönetmelik ile ilgili bilgiler 3. İşin gereklerine, astların görev, yetki ve sorumlulukları ile örgüt içerisindeki yerlerine ilişkin bilgiler 4. Üstlendiği role ilişkin bilgiler 5.Astların bilgi, yetenek ve tecrübelerinin uygulanmasını etkileyecek olan yöntem, teknoloji ve diğer yeniliklere ilişkin verilecek bilgiler 18

19 5.Yönetimde Örnek Olmanın Önemi  Yönetimde, yöneticilerin astlarına karşı örnek olmanın başlıca yöntemleri şunlardır. 1.Yöneticiler bilgi ve tecrübeleri ile astlarına örnek olmalıdır. 2. Astlarınıza rol model(davranış, giyim, iletişim becerileri) olun. 19

20 6.Yönetime Katılma ve Demokratik Yönetim  Yönetime katılma çalışanların işyerindeki sorunlara ilişkin problem çözme ve karar alma sürecine katılmasını öngören bir yaklaşımdır.  Yönetime katılma iki şekilde tanımlanır: Birincisi ekonomik anlamda katılma, ikincisi ise politik anlamda katılmadır. 20

21  Yönetime katılma üç önemli özellik taşır. a.Bir örgütün alt yönetim kademelerinin veya iş görenlerin, örgüt politikası ve yönetimi konusunda kararlara katılması b. Katılanların böyle bir yönetim türü ile psikolojik gereksinimleri tatmin edecekleri bir demokratik ortama kavuşmaları c. Yönetici ile iş gören arasında bir diyalog ve iş birliği kurarak, örgütün yönetsel etkinlik ve verimliliğinin arttırılması 21

22  Yönetime katılma, personelin güdülenmesini, çalışma gruplarının tavır ve davranışlarının değişmesini, eğitsel amaçlara ulaşmayı, sosyal ilişkilerin daha sakin bir ortamda yürütülmesini ve astlara kendilerini ilgilendiren konularda düşüncelerini açıklama imkanı sağlar. 22

23 7.Yönetime Katılma Biçimleri a.Gönüllü Katılma: Yasal açıdan böyle bir zorunluluğun olmadığı, kişinin kendi isteği ile katılması. b. Temsili Katılma: Yasal olarak işveren temsilcileri ile iş gören temsilcilerinin ortaklaşa oluşturdukları işyeri komitelerinin katılma biçimidir. c. Eşit Sayıda Katılma: İşveren ve işgören temsilcilerinin eşit sayıda katıldıkları katılma biçimidir. 23

24 d. Sendikal Katılma: Yönetime katılma hakkının sendika vasıtası ile yapılmasıdır. e.Kendi Kendini Yönetim: Bu türdeki katılma biçiminde iş gören temsilcileri işveren temsilcileri olmaksızın çalıştıkları işletmeyi yönetmektedirler. Bu sistemde, işyerini yöneten beş temel organ vardır. Bunlar, işçiler meclisi, işçi konseyi, yönetim komitesi, denetim komitesi ve örgüt yöneticisidir. 24

25 Yönetime Katılmanın Başlıca Yararları  Çalışanların güdülenmesine katkı sağlar.  Çalışma gruplarının tavır ve alışkanlıklarının değişmesini sağlar. Yönetime katılma astlara yeni ve değişik fikirlerin benimsetilmesinde etkin bir araçtır.  Astların da sorumluluk alması sağlanır.  Kişisel amaçlarla örgütsel amaçların dengelenmesini sağlar.  Astlara, kendilerini ilgilendiren konularla ilgili düşüncelerini açıklama fırsatı verilir.  Personel devir hızının azalmasına yardımcı olur.  Örgüt içindeki sosyal ilişkilerin gelişmesine yardımcı olur. 25

26 Yönetime Katılmanın Başlıca Sakıncaları  Üst yönetiminin ayrıcalıklarını zayıflatmaktadır.  Yönetime katılmanın gerçekleşmesi politik veya ekonomik koşullara göre değişebilir.  Yönetime katılanlar kendi aralarında bir grup olarak hareket edebilir ve alınan kararlara karşı gelebilirler.  Astların yönetime sürekli katılması bilmedikleri konularda da yanlış karar verilmesine neden olabilir. 26

27  Sendikal hareketi zayıflattığı düşüncesi ile sendika yöneticileri tarafından yönetime katılma istenmemektedir.  Mülkiyet hakkı açısından sorunları da beraberinde getirebilir. 27

28 Etkili Bir Yönetime Katılmanın Başlıca Koşulları 1.Yönetime katılması söz konusu olan astlar veya iş görenlerde bu eyleme karşı istekli olmalıdır. 2.Astlar yönetime katılmanın bilincinde olmalıdır.. 3.Astlar, kişisel yaşamları ve ihtiyaçları ile yönetime katılma konusu arasındaki ilişkiyi sezmelidir. 28

29 4.Astların arzu ve isteklerini açıklıkla ifade edebilecekleri bir ortam sağlanmalıdır. 5. Yönetime katılma yöneticinin otoritesini ortadan kaldırmamalıdır. 6. yönetime katılma astların güvenliği üzerinde olumsuz sonuçlar doğurmamalıdır. 7. Astları, işletmenin işlevleri ve amaçları konusunda bilgilendirmek gereklidir. 29

30  Örgütte insan kaynaklarından verimli ve etkin bir şekilde yararlanmanın yollarından biri, yöneticilerle çalışanların karşı karşıya değil, aynı çatı altında yan yana verimli ve mutlu olmalarının sağlanmasıdır. 30

31 1.Örgütlerde Baskı ve Korkuya Dayanan Davranışlar  Baskı bir insana veya bir gruba, belirli bir faaliyeti yaptırmak üzere zorlayıcı tedbirler alınmasıdır. Baskı, insanı belli işi yapmak üzere harekete geçirir. Üstlerin astlar üzerinde gerçekleştirdikleri baskı mekanizması, onları çalıştırmak ve örgütsel amaçları gerçekleştirmek üzere harekete geçirmek amacıyla yapılır. 31

32  Baskı fiilinin araçları: Ücret vermeme, prim kesme, ikramiye vermemek, terfiyi durdurmak, işten kovmak vs. gibidir. Baskı araçları işgören üzerinde korku duygusunu ortaya çıkarabilir. Korku bir çok yeteneklerin körelmesine sebep olmaktadır.  Korku, ilk anlarda astlar üzerinde çalışma gücü doğurabilir ve itaat sağlanabilir. Bazen görünüşte uyum sağlamış göründüğü halde, gizli sabotajlar, iş yavaşlatmalar, görünmeyen israflar gibi içten yıkıcı faaliyetler yönetsel etkinliği ve verimliliği azaltacak ve ortadan kaldıracaktır. 32

33 2.Üstlerde Güç ve Yetke(Otorite)  Güç bir şeyi yapabilme yeteneğidir. Bir kararı uygulamaya koyma, kabul ettirebilme veya ödüllendirebilme yeteneğidir. Yetki ise bir hak veya doğruluk veya adaletin yasal, ahlaki tarafıdır. Yetki, yasal bir güç olarak kabul edilir. 33

34  Yönetimde yöneticileri etkilemek ve yönlendirmek ancak etkili güç sayesinde mümkündür. Güç birisine normal olarak yapmayacağı bir şeyi yaptırmak ya da normal olarak yapacağı bir şeyi yapmasını engellemek demektir. 34

35 Güç Biçimleri a.Fiziksel Güç: Beden gücü anlamındaki fiziksel güç, örgütlerde bir çok ilişkide görülebilir. b. Ekonomik Güç: Para ve diğer kaynakları kontrol edebilme gücüne sahip olmaktır. c.Bilgi Gücü: Yöneticiler ve uzmanlar, kendilerine güç sağlayan bilgilere sahiptirler. d.Performans Gücü: Örgütlerdeki yönetici ve personel, görevlerini daha iyi yaptıkları zaman beğeni kazanırlar. 35

36 e.Kişilik Gücü: Bazı insanların kişiliğinden kaynaklı bir gücü vardır. f. Ödüllendirme Gücü: Yönetici eğer astının terfi etmesi veya yükselmesi üzerinde söz sahibi ise, o ast üzerinde gücü var demektir. g. Cezalandırma Gücü: Bir yönetici, astını işlediği bir kusurdan ya da suçtan dolayı çeşitli şekillerde cezalandırabilir. h. Zorlayıcı Güç: Bir organizasyonda belirli görevleri yapmakla yükümlü bireyler üzerinde başarısızlık halinde baskı ve korku gibi olumsuz etkiler yapmaya dayanan cezalandırıcı nitelikteki güçtür. 36

37 ı. Yasal Güç: Bir örgütte çalışan veya örgüt içinde faaliyette bulunan grupların o örgütün yöneticisinde uygulamadan gelen yasal ilke ve kurallar ile yönetmelikler nedeniyle itaat etmeleri hakkını veren güçtür. 37

38 Güç ve Otoritenin Kullanım Biçimleri Yönetimde gücün ve etkinin işlerlik kazanması için, çalışanların niteliklerinin üç ana boyutunu işlemesi gerekir. Bunlar ulaşma, uzmanlık ve çabadır. 1.Ulaşma:Gücünüzü işler duruma getirmek için üç alana ulaşmanız gerekir. a.Kişilere b.Bilgilere c.Kendinizi gösterme imkanına 38

39 2.Uzmanlık: Belli bir konuda çok fazla bilmiyor olabilirsiniz. Ama eğer yöneticinizden fazla biliyorsanız, bu durumu kullanma imkanınız vardır. 3.Çaba: Yalnızca kişilere ve bilgilere ulaşmak ve uzman olmak sizin bir güç sağlamanıza yetmez. Çaba göstermeye de istekli olmak gerekir. 39

40 3. Çalışanlara İyi Alışkanlıkların Kazandırılması İyi alışkanlıkların kazandırılmasında ilk olarak çalışanlara alışkanlığı fikren kabul ettirmek gerekir. Alışkanlığı kazandıracak temel etmenler şunlardır. a.Beklenen davranışların nedenlerinin açıklanması b. Kural ve davranışların uygulanabilir olması c.Uygulanan kuralların herkes için geçerli ve örgütün genel politikasına uygun olması d.Çalışanların elde edeceği kazançların açıklanması e.İstisnalar koymaktan kaçınılması 40

41 4.Kötü Alışkanlıklarla Mücadele Kötü alışkanlıkların önlenmesi için de çeşitli kurallar geliştirilmiştir. a.Yanlış davranışı her zaman durdurmak gerekir. b. Yanlış davranışlar tekrarlandıkça cezalandırıcı tutum takınılmalıdır. c. Kötü alışkanlıkları durdururken iyi alışkanlıklar teşvik edilmelidir. 41

42  İnsan alışkanlık ve davranışlarından dolayı ortaya çıkan zarar ve kayıpları gidermek, arzu edilen davranış ve alışkanlıkları kazandırmak, son derece güç bir iş olduğu için örgütsel disiplin şarttır. Örgüt için yararlı olan davranış biçimlerinin alışkanlık haline gelmesi ve uygulanmasına disiplin denir.  İş görenin davranışlarını kontrol etmek, olumlu ve örgütsel koşullara uygun biçimde yönlendirmek ve geliştirmek disiplin konusunu ilgilendirmektedir. 42

43  Disiplin kelimesi uygulamada ceza verme ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır, cezalandırma disiplin kavramının küçük bir parçasını oluşturur ve ancak iyileştirici ve yönlendirici tüm girişimlerin olumlu sonuç vermediği durumlarda sınırlı biçimde kullanılan bir araç olmalıdır.  Disiplin kavramı, çalışanın inanarak ve arzu ederek işyeri kurallarına ve düzenine uygun davranış göstermesini sağlayan güç olarak tanımlayabiliriz. 43

44 Örgütsel Disiplinin Saplanması Disiplinin sağlanması için aşamalı disiplin politikası uygulamak için şu adımları izlemek uygun olur. Sözlü İkaz: Sözlü olarak sorunu karşı tarafa anlatmak Tavsiyelerde Bulunma: Kendisinden beklenenin ne olduğu açıklanmalı ve sorunu çözebilmesi için çeşitli yollar önerilmelidir. 44

45 Yazılı Uyarılar: Çalışının hatası ve beklenen davranış yazılı olarak bildirilir. Dinleme: Çalışanın sorunu kendi yönünden ifade etmesine fırsat vermek uygun olabilir. Bekleme: Uzun bir süre sorunla ilgili herhangi bir şey yapmamak İşten Çıkarma: Eğer bütün alternatif yollar denendiyse son olarak bu yol denenmelidir. 45

46  Disiplin yöntemlerinden biri olan ceza yönteminde amaç, ceza ile bir sonucun alınmasıdır. Cezanın zamanı, şiddeti, tutarlılığı ve ertelenip ertelenmeyeceği gibi faktörler, cezalandırmada etkilidir. a. Cezanın Şiddeti: Cezanın şiddeti ne kadar arttırılırsa, cezalandırılan davranış o kadar bastırılır. b. Cezanın Tutarlılığı: Aynı suça aynı cezanın verilmesidir. c. Cezanın Ertelenmesi: Cezanın etkili olması için anında uygulanması gerekir. 46

47 Emirin veriliş biçimi, astları harekete geçiren, işgören arzularını arttıran önemli bir etmendir. Bu nedenle emri verirken bazı noktalara dikkat etmek gereklidir. 1. Astlara verilen emirler açık ve anlaşılabilir olmalıdır. 2. Emir, onu alan astların bilgi, yetenek ve uzmanlık alanına uygun olmalıdır. 3. Her ast tek bir üstten emir almalıdır. 4. Emir, astın organizasyondan beklediği çıkarlara aykırı düşmemelidir. 47

48 5. Emir, astı müşterek bir çabaya davet etmelidir. 6. Emir, emri veren amir dışında bir organ veya daha bir üst yönetici tarafından gerekirse kontrol edilmelidir. 48

49 Kaynakça Nihat AYTÜRK, Örgütsel ve Yönetsel Davranış,Detay Yayıncılık, Ankara,2010. Hasan Tutar- Cumhur Erdönmez, İşletme Becerileri ve Grup Çalışması, Detay Yayıncılık,Ankara, Erol EREN, Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, Beta Yayıncılık, İstanbul,


" Örgütler, insanlardan oluşan sosyal varlıklardır. Bu yüzden, örgütlerin varlığının nedeni ve yaşamsal öğesi insanlardır. İnsanlar olmadan bir örgütün." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları