Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GELİR DAĞILIMI. GELİR DAĞILIMI İLE İLGİLİ KAVRAMLAR VE TANIMLAR GELİR TÜRLERİ GELİR DAĞILIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GELİR DAĞILIMININ ADALETSİZ OLMASININ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GELİR DAĞILIMI. GELİR DAĞILIMI İLE İLGİLİ KAVRAMLAR VE TANIMLAR GELİR TÜRLERİ GELİR DAĞILIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GELİR DAĞILIMININ ADALETSİZ OLMASININ."— Sunum transkripti:

1 GELİR DAĞILIMI

2 GELİR DAĞILIMI İLE İLGİLİ KAVRAMLAR VE TANIMLAR GELİR TÜRLERİ GELİR DAĞILIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GELİR DAĞILIMININ ADALETSİZ OLMASININ SEBEPLERİ TÜRKİYE’DE GELİR DAĞILIMI LORENZ EĞRİSİ VE GINI KATSAYISI TÜRKİYE’NİN GINI KATSAYISI İLE DİĞER ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRILMASI SONUÇ

3 GELİR: Gelir bir milli ekonomide belirli bir dönemde genellikle bir yılda yeniden yaratılan mal ve hizmet değerlerinin toplamıdır. Hane halkı ya da fert açısından gelir, üretime yapılan katkı karşılığında belirli bir sürede elde edilen değerlerin toplamıdır.

4 Kişisel Kullanılabilir Gelir üretim faktörlerine yapılan gerçek ödemeler + kamu ve özel teşebbüslerden ve dış alemden kimselere yapılan tek taraflı transferler - dolaysız vergiler ve hane halkının devlete yaptığı tek taraflı transferler

5 Hane halkı kullanılabilir gelir Hanede yer alan her bir ferdin yıllık kullanılabilir gelirinin toplamından hane halkı kullanılabilir gelirine ulaşılabilinmektedir.

6 1. % 202. %203. % 204. % 205. % 20 Tahmini hanehalkı sayısı 3 509 804 Tahmini fert sayısı 14 566 205 13 395 793 14 212 659 14 715 167 14 721 345 15 ve daha yukarı yaştaki fert sayısı 9 235 958 9 481 535 10 183 791 11 077 144 11 466 136 15 yaştan küçük fert sayısı 5 330 247 3 914 258 4 028 867 3 638 023 3 255 209 Çalışan fert sayısı 4 252 838 4 222 657 4 612 920 5 127 275 5 789 923 Gelir getiren fert sayısı 5 725 910 5 875 612 6 190 490 6 764 270 7 508 162 Toplam hane geliri 15 467 821 29728 317 985 20240 479 110 52157 779 851 101113 594 982 567 Ortalama hane geliri 4 407 8 068 11 533 16 462 32 365 Ortalama fert geliri 1 062 2 114 2 848 3 927 7 716 Grubun en düşük geliri - 6 492 9 745 13 586 20 163 Grubun en yüksek geliri 6 492 9 745 13 586 20 163 387 597 Medyan geliri 4 677 8 046 11 494 16 250 26 902

7 GELİR TÜRLERİ: 1)Faaliyet gelirleri Ücret, maaş ve yevmiye gelirleri Müteşebbis gelirleri 2)Faaliyet dışı gelirler Gayrimenkul gelirleri Menkul kıymet gelirleri Karşılıksız gelirler

8

9 Gelir Dağılımını Etkileyen Faktörler: Servetin dağılımı İşgücü niteliğinin tanımı Faktör fiyatlarının dağılımı Diğer faktörler; yüksek enflasyon, para arzı artışları, yüksek faizler, yüksek devalüasyon, bütçe açıkları, nüfus artışı, iç borçlanma, etkin olmayan vergi sistemi.

10 TÜRKİYE’DE GELİR DAĞILIMINDAKİ EŞİTSİZLİĞİN ARTMASININ NEDENLERİ: 1) 1970’li yıllardan beri giderek artan enflasyon 2) İç ticaret hadlerinin süratle tarım sektörü aleyhine gelişmesi 3) İç piyasada satın alma gücünü kırarak iç talebi daraltma ve ihracatı arttırmak amacı ve bu amaçla yürürlüğe konulan ekonomi politikası önlemleri 4) genel bütçeden eğitim, kültür ve sağlık hizmetleri için ayrılan ödeneklerin reel olarak azalması, kamu kesiminin ürettiği mal ve hizmetlere durmadan zam yapılması, toptan vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin payının yükselmesi

11 TÜRKİYE’DE GELİR DAĞILIMI KİŞİSEL GELİR DAĞILIMI: Bir ülkede belirli bir sürede yaratılan tüm gelirin haneler ya da kişiler arasında bölüşüldüğünün ortaya konulması, hanelerin sosyal ve ekonomik yapılarında zaman içinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi.

12 HANEHALKI YÜZDELERİ 196319681973198619871994 Birinci %20 4,5 3,0 3,53,9 5,2 4,9 İkinci %20 8,57,08,08,49,68,6 Üçüncü %20 11,510,012,512,614,012,6 Dördüncü%20 18,520,019,519,221,119,0 Beşinci %20 5760,056,055,949,954,9

13

14 Hanelerin Yüzde 20’lik Dilimlere Göre Gelirleri ve Gini Katsayısı GÖSTERGELERTÜRKİYEKENTKIR 1973198719941987199419871994 BİRİNCİ %203,505,244,865,434,835,215,57 İKİNCİ %208,09,618,639,338,1910,0310,14 ÜÇÜNCÜ %2012,5014,0612,6113,6011,8714,9814,80 DÖRDÜNCÜ %2019,5021,1519,0320,7117,9021,9721,79 BEŞİNCİ %2056,5049,9454,8850,9357,2247,8247,70 GİNİ KATSAYISI0,510,430,490,440,510,41 Kaynak: Sıddık Ensari, “Son Yirmi Yılda Gelir Dağılımı” Ekonomik Forum Dergisi, 15 Nisan 1997. S.18.

15

16

17 %20’lik dilimler TÜRKİYEKENTKIR 19942002200320042005199420022003200420019942002200320042005 TOPLAM 100 BİRİNCİ %20 4,95,36,0 6.1 4,85,56,16,4 6.4 5,65,26,46,3 6.1 İKİNCİ %20 8,69,810,310,7 11.1 8,29,710,310,8 11.5 10,110,311,011,2 11.3 ÜÇÜNCÜ %20 12,614,014,515,2 15.8 11,913,914,515,2 16.0 14,814,715,015,8 15.9 DÖRDÜNCÜ %20 19,020,820,921,9 22.6 17,920,520,821,4 22.6 21,821,721,222,7 22.6 BEŞİNCİ %20 54,950,148,346,2 44.4 57,250,448,346,1 43.5 47,748,046,343,9 44.2 GİNİ KATSAYISI 0,490,440,420,40 0.38 0,510,440,420,39 0.37 0,410,420,390,37 0.38 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu

18

19

20

21 BÖLGESEL GELİR DAĞILIMI: Milli gelirin ülkedeki farklı bölgelerde yaşayan kişilere göre dağılımıdır. Bölgeler arasındaki sosyo-ekonomik dengesizlikler, bölgeler arasında tarım, sanayi, ticaret, hizmet, haberleşme, ulaştırma, sağlık, eğitim, demografik ve sosyal göstergeler bakımından farklılıklar olmasından kaynaklanmaktadır.

22 Co ğ rafi Bölgelere Göre Hanehalk ı Say ı s ı ve Kullan ı labilir Gelirlerin Da ğı l ı m ı BÖLGELER197319871994 Hh.sayısıToplam gelirHh.sayısıToplam gelirHh.sayısıToplam gelir TOPLAM 100 MARMARA- EGE 33,7837,7336,9644,9942,1652,48 AKDENİZ 15,1813,1513,4410,6612,4811,06 İÇ ANADOLU 21,8923,4724,2721,5217,9015,42 KARADENİZ 14,5015,7610,608,9212,8010,86 DOĞU-G.DOĞU ANADOLU 14,669,8914,7213,9114,5510,18 Kaynak: Sıddık Ensari, “Son Yirmi Yılda Gelir Dağılımı” Ekonomik Forum Dergisi, 15 Nisan 1997. S.21.

23

24 I.%20II.%20III.%20IV.%20V.%20 MARMARA4,37,510,716,461,1 EGE5,49,714,120,949,9 AKDENİZ5,29,113,219,652,9 İÇ ANADOLU5,09,113,821,950,2 KARADENİZ5,19,513,820,151,5 DOĞU ANADOLU 6,311,316,223,143,1 G.DOĞU ANADOLU 7,111,114,920,846,1 TÜRKİYE4,98,612,619,054,9 DİE.,1994 Hanehalkı Gelir Dağılımı Anketi Sonuçları, Türkiye- Kent-Kır ve Bölgelere Göre %20, %10, %5 ve %1'lik Gelir Dağılımı, Ankara. 1997. Türkiye’de Bölgeler İtibariyle Yüzde 20’lik Kesimlerin Milli Gelirden Aldıkları Pay (1994)

25

26 Türkiye’de bölgelerin milli gelirlerinden almış oldukları pay, 1996 (%) MARMARA 36,0 EGE 16,1 AKDENİZ 12,3 KARADENİZ 9,4 İÇ ANADOLU 16,4 DOĞU ANADOLU 5,7 GÜNEY DOĞU ANADOLU 5,3 Kaynak:DİE

27

28 Bölgeler Toplam- BirinciİkinciÜçüncüDördüncüBeşinci (Milyon TL-)% %20 Gini Ege24.749.670.741100,06,611,115,221,945,20,38 Batı Marmara8.140.661.180100,07,011,815,921,843,40,36 Akdeniz22.855.518.122100,06,010,314,721,147,90,41 Doğu Marmara16.157.831.642100,06,810,914,921,146,40,39 Batı Anadolu19.680.879.224100,05,710,114,822,047,40,41 Orta Anadolu8.509.918.108100,07,511,714,920,345,70,38 Batı Karadeniz8.795.504.098100,06,311,215,321,645,60,39 Doğu Karadeniz7.065.020.357100,07,611,815,922,242,60,35 Kuzeydoğu Anadolu 4.042.294.721100,06,111,015,722,644,60,38 Ortadoğu Anadolu5.703.783.630100,06,511,416,223,542,40,36 Güneydoğu Anadolu 7.442.527.860100,07,111,615,621,843,90,36 HANE GELİRLERİNİN, GELİRE GÖRE SIRALI %20’LİK DİLİMLER 2003 YILI Kaynak:DİE

29

30 FONKSİYONEL GELİR DAĞILIMI: Emek,sermaye, müteşebbis ve doğal kaynaklardan oluşan üretim faktörlerinin milli gelirden aldıkları pay, fonksiyonel gelir dağılımını göstermektedir.

31 Tablo 2:Hanehalkı yıllık kullanılabilir gelirlerinin türlerine göre dağılımı Kaynak: DİE 2002 Hanehalki Bütçe Anketi

32 TürkiyeKentKır Gelir Türleri199420021994200219942002 Maaş ve Ücret23,735,827421623 Yevmiye52,95354 Müteşebbis Gelir42,434,533266353 Mülk Geliri (1)5,26,96736 Transfer Geliri10,017,510181016

33

34

35

36

37 SEKTÖREL GELİR DAĞILIMI: Tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinin ulusal gelirden aldıkları paylar, bunların uzun dönemdeki durumları, devletin hangi sektörler aleyhine ve hangi sektörler lehine ulusal gelirin dağılımını etkilediğini gösterir(Türk, 2003: 314 - 315).

38

39

40

41

42

43 EĞİTİM DURUMUNA GÖRE GELİR DAĞILIMI: Eğitim seviyesi yükseldikçe, elde edilen gelirin de artması beklenmektedir. Ancak yapılan araştırmalarda eğitim seviyesi arttıkça gelir dağılımı eşitsizliğinin de artması gözlenmiştir.

44 Gelir Elde Eden Fertlerin Eğitim Durumuna Göre Fert Sayısı ve Gelirleri Dikey %

45

46 CİNSİYETE GÖRE GELİR DAĞILIMI: 1994 yılında Türkiye’de gelir getiren fertlerin yaklaşık olarak %36’sı kadın; %64’ü ise erkektir. Buna karşılık 1994 içinde yaratılan gelirin sadece %12’si kadınlara; %88’e erkeklere aittir. Ayrıca 1994 yılı itibariyle erkeklerde fert başına düşen ortalama gelirin kadınların ortalama gelirinin 4,2 katı olduğu görülmektedir.

47 TABLO.9. Gelir Getiren Fertlerin Cinsiyetine Göre Fert Sayısı ve Gelirleri, 1994 Dikey %

48

49

50 TÜRKİYE’DE GELİR DAĞILIMININ ÖLÇÜLMESİ LORENZ EĞRİSİ Gelir dağılımı çalışmalarında yaygın olarak kullanılan Lorenz eğrisi gelir dağılımındaki eşitsizliğin grafiksel olarak gösterilme yollarından biridir.

51

52 GİNİ KATSAYISI: Lorenz eğrisi gösteriminden elde edilen Gini Katsayısı, eşitsizlik düzeyini tek bir sayıyla ifade ederek çeşitli gelir dağılımlarının karşılanmasını sağlar.

53 Kaynak: TUİK

54 YILLAR19942002200320042005 GINI KATSAYISI0,490,440,420,400,38

55 ÜLKELERİLGİLİ YILLARGINI KATSAYISI AVUSTURYA200029,1 BRAZİLYA200057 BELÇİKA200433 KANADA200032,6 ÇİN200446,9 FİNLANDİYA200026,9 ALMANYA200028,3 YUNANİSTAN200034,3 İSKOÇYA200034,3 İTALYA200036 MEKSİKA200446,1 NORVEÇ200025,8 POLONYA200234,5 RUSYA200239,9 GÜNEY AFRİKA200057,8 İSPANYA200034,7 İSVEÇ200025 TÜRKİYE200342 İNGİLTERE199936 AMERİKA200040,8 TÜRKİYE’NİN GINI KATSAYISI İLE DİĞER ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRILMASI

56 SONUÇ Türkiye bireysel gelir dağılımı eşitsizliğinin en fazla olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Türkiye gelir dağılımı bakımından Şili, Peru, Brezilya gibi Güney Amerika ülkelerinden daha iyi, fakat sanayileşmiş ülkelerden daha kötü durumdadır.

57 Dünya bankası raporlarında tüm gelişmiş ülkelerde gelirin daha adil ağıldığını, kapitalist modelle gelişme çabasında olan yarı sanayileşmiş ülkelerde gelir paylaşımının son derece eşitlikten uzak olduğunu görüyoruz.

58 Eşitlikçi bir gelir dağılımı anlayışı: gelirin farklı gruplar arasında büyük uçurumlar oluşmasına ortam yaratmayan dağılım olması; asgari gelir düzeyinin belli bir seviyenin altına düşmemesi.

59 Eşitlikçi dağılımın kendiliğinden adil olarak gerçekleşmesi beklenemez. Bu nedenle, gelir dağılımına devlet tarafından müdahale edilmesi “sosyal devlet”in bir gereğidir. Varolan eşitsizlikleri azaltma ve gelir düzeyi düşük kesimlerin gelirlerini ekonomik gelişmeye paralel olarak arttırmak önemli.


"GELİR DAĞILIMI. GELİR DAĞILIMI İLE İLGİLİ KAVRAMLAR VE TANIMLAR GELİR TÜRLERİ GELİR DAĞILIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GELİR DAĞILIMININ ADALETSİZ OLMASININ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları