Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Antibiyotik Kullanımında Genel Kurallar z Prof. Dr. Firdevs AKTAŞ Sağlık Sunumları:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Antibiyotik Kullanımında Genel Kurallar z Prof. Dr. Firdevs AKTAŞ Sağlık Sunumları:"— Sunum transkripti:

1 Antibiyotik Kullanımında Genel Kurallar z Prof. Dr. Firdevs AKTAŞ Sağlık Sunumları:

2 Antibiyotik Kullanımında Genel Kurallar zAntibiyotik kullanma gerekliliğinin saptanması zKanıtlanmış bakteriyel enfeksiyonun tedavisi, ampirik kullanım, profilaksi zUygun antibiyotiğin seçimi zHasta, mikroorganizma ve antibiyotikle ilgili faktörlerin değerlendirilmesi

3 Kanıtlanmış Bakteriyel Enfeksiyon zKültür, antibiyotik duyarlılık testi zDirekt inceleme ( Gram, ARB, metilen m.) zAntijen saptayan testler zSerolojik testler zKlinik bulgular ve özgülolmayan laboratuar testleri yanıltıcı olabilir.

4 Ampirik Antibiyotik Kullanımı zToplum kökenli ciddi bakteriyel enfeksiyonlar( menenjit, sepsis) zNozokomiyal ve nötropenik hastada görülen enfeksiyonlar zRutin kültür alınması invazif girişim gerektiren durumlar (akut otit, akut sinüzit,beyin apsesi, akut osteomyelit)

5 Profilaktik Antibiyotik Kullanımı zCerrahi profilaksi zTıbbi profilaksi ( Romatizmal ateş profilaksisi, kalp kapak hastasında invazif girişim öncesi antibiyotik profilaksisi gibi)

6 Mikroorganizma İle ilgili Faktörler zEtken nedir? zAntibiyotik duyarlılık durumu nasıldır? zVirulansı nedir? zNozokomiyal ya da toplum kökenli bir bakteri mi? zÜretilen etken kontamine veya kolonize olmuş bir bakteri olabilir mi?

7 Antibiyotik Duyarlılık Testleri zDisk difüzyon yöntemi zHızlı çoğalan, aerob veya fakültatif anaerob bakteriler için yapılır. zKolay ve pratiktir. zİnhibisyonu ölçen kalitatif bir testtir.

8 Antibiyotik Duyarlılık Testleri zMinimal İnhibitör Konsantrasyon ( MIC) zİnhibisyonu ölçer zKantitatif bir testtir. zYeni antibiyotiklerin etkinlik araştırmasında ve bazı özel durumlarda (Pnömokoklarda penisilin direncinin araştırılması gibi) önerilir.

9 Antibiyotik Duyarlılık Testleri zMinimal Bakterisidal Konsantrasyon(MBC) zBakterisidal etkiyi ölçer. zKantitatif bir testtir. zRutin önerilmez. zÖzel konakta, menenjit ve endokarditte tedavi başarısızlığında önerilir.

10 HASTA İLE İLGİLİ FAKTÖRLER ( Yaş) zYeni doğan, çocuk, yaşlılar risklidir. zYeni doğanda ve yaşlıda böbrek ve karaciğer fonksiyonları yetersizdir. zYenidoğanda kloramfenikol toksisitesi glukronil transferaz enzimi yetersizliği sonucudur.Gelişen tablo şok ve kardiyovaskuler kollapsla seyreden Gray sendrom dur.

11 HASTA İLE İLGİLİ FAKTÖRLER ( Yaş) zYenidoğanda sülfonamidler ve seftriakson Kern İkterus a yol açar. zBu antibiyotikler proteine bağlanmada bilirubinke yarışır. zİndirekt bilirubin artar, bilirubin ensefalopatisi gelişir. zÇocuklarda mide asiditesi düşüktür.3 yaşından küçüklerde ve aklorhidride antibiyotik emilimi artar.

12 HASTA İLE İLGİLİ FAKTÖRLER ( Yaş) zYaşlıda izoniyazid hepatotoksisitesi sık görülür. zYaşlılarda başka kullanılan ilaçlar nedeniyle ilaç etkileşimleri sık görülür. zTetrasiklinler 8 yaşından küçüklerde kullanılmamalıdır (diş ve kemik toksisitesi) zKinolonlar 16 yaşından küçüklerde kullanılmamalıdır ( artropati,kıkırdak toksisitesi)

13 Hasta İle İlgili Faktörler (Genetik ve Metabolik Bozukluklar) zG6PD eksikliği olanlarda kloramfenikol ve sülfonamidler hemolize yol açar. zBazı hemoglobinopatilerde sulfonamidler hemolize yol açar zDiyabetli hastalarda antibiyotiklerin IM emilimi bozulabilir. İdrarda yalancı şeker pozitifliği görülebilir.

14 Hasta İle İlgili Faktörler ( Gebelik ve Laktasyon) zGebelikte penisilinler (tikarsilin dışında) sefalosporinler, makrolidler kullanılabilir. zTetrasiklinler gebede karaciğer nekrozuna yol açar. zEmziren anneden sütle antibiyotikler bebeğe geçebilir. Toksik etkiler görülebilir.

15 Hasta İle İlgili Faktörler ( İmmünsüpresyon ve Aşırı duyarlılık) zİmmünsüpresyon durumuna göre olası etkenler farklıdır. zİmmünsüpresyonda toksik etkiler daha sık görülür. zAntibiyotikler yüksek doz, parenteral yoldan ve uzun süre verilmelidir. zAntibiyotik verilmeden allerjik durum sorgulanmalıdır.

16 Hasta İle İlgili Faktörler ( Karaciğer ve böbrek fonksiyonları) zKaraciğerde metabolize olan ilaçlar(Makrolidler, klindamisin, doksisiklin, nafsilin,seftriakson) böbrek yetmezliğinde doz ayarlamadan kullanılabilir. zKaraciğer hastalarında makrolidler,klindamisin, kloramfenikol ve doksisiklin toksik etki yapabilir. zKreatinin klirensine göre doz ayarlanarak penisilinler,sefalosporinler, aminoglikozidler ve glikopeptidler kullanılabilir.

17 Antibiyotikle İlgili Faktörler zAntibiyotiğin farmakokinetik özellikleri Emilim, vücut kompartmanlarına dağılım, eliminasyon zAntibiyotiğin farmakodinamik özellikleri Etki mekanizması ( bakterisidal, bakteriyostatik) Toksisite

18 Konsantrasyona Bağlı Bakterisidal Etki zDoz arttırılınca bakterisidal etki artar zAminoglikozidler ve kinolonlar böyle bakterisidal etki gösterirler zBu antibiyotikler günde tek doz kullanım için uygundur.

19 Süreye Bağlı Bakterisidal Etki zBakterisidal etki için MBC üzerindeki düzeyin sürdürülmesi gerekir. zBeta laktam antibiyotikler ve glikopeptidler böyle etki gösterirler. zDozu arttırmanın bir etkisi yoktur.

20 Postantibiyotik Etki zAntibiyotiğin MBC altındaki düzeylere düştükten sonra da bir süre etki göstermesidir. zKonsantrasyona bağlı bakterisidal etki gösteren kinolon ve aminoglikozidler 1-6 saat PAE gösterirler.Doz arttıkça PAE artar. zKarbapenemler gram negatif bakterilere 2 saat PAE gösterebilirler.

21 Antibiyotiklere Direnç Gelişmesi zHedef değişikliği İlacın bağlandığı reseptör veya bağlanma bölgesinde değişiklik zEnzimatik inaktivasyon zBakteriyel membran değişiklikleri Dış membran ve sitoplazmik geçirgenliğin azalması Aktif pompa mekanizması

22 Antibiyotik Direnç Şekilleri zHedef Değişikliği ( Beta laktam ilaçlara PBP değişikliği sonucu afinite azalması; Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae ) zEnzimatik inaktivasyon ( S. aureus ve gram negatif çomaklarda) zİç ve dış membran geçirgenliğinin azalması( Pseudomonaslarda beta laktamlara) zAktif pompa ( kinolonlar,makrolidler,beta laktamlar, tetrasiklin ve kloramfenkole direnç)

23 Gelişigüzel Antibiyotik Kullanımının Sonuçları zDirenç gelişimi zToksik ve allerjik etkiler zHastalık tanısının maskelenmesi zYüksek maliyet zSonuç alınmada gecikme zHekime ve ilaca güvensizlik zSüper enfeksiyon

24 Antibiyotik Tedavisinde Başarısızlığın Değerlendirilmesi zHastalık tanısı yanlıştır. zMikroorganizma doğru tanımlanmamıştır. zPolimikrobiyal (aerob- anaerob) enfeksiyon vardır. zBakteri tedavi sırasında direnç geliştirmiştir. zSüper enfeksiyon gelişmiştir. zAntibiyotik enfeksiyon odağına ulaşamamaktadır. zYetersiz doz, yetersiz süre ve uygun olmayan veriliş yolu kullanılmış olabilir.

25 ANTİBİYOTİK KOMBİNASYONLARI zADİTİF ETKİ ( Toplam etki) zSİNERJİK ETKİ ( Toplam etkinin üstünde etki) zANTAGONİSTİK ETKİ ( Toplam etkiden daha düşük etki elde edilmesi)

26 Antibiyotik Kombinasyonlarının Gerektiği Durumlar zSinerjik etki sağlamak Betalaktam+ beta laktamaz inhibitörü Ampisilin+ sulbaktam Amoksisilin +klavulanat Piperasilin+tazobaktam Sefoperazon+sulbaktam Beta laktam+ aminoglikozid zCiddi enfeksiyonlarda başlangıç tedavisi olarak geniş spektrum sağlamak

27 Antibiyotik Kombinasyonlarının Gerektiği Durumlar zDirenç gelişimini önlemek Tüberküloz ilaçlarının kombinasyonları zPolimikrobiyal enfeksiyonlar ( beyin ve akciğer apsesi, abdominal enfeksiyonlar, diyabetik ayak enfeksiyonlar gibi) ın tedavisi Aerob ve anaeroblara etkili iki antibiyotiğin kombinasyonu (kinolon+metronidazol, aminoglikozid+ metronidazol) yapılabilir. zİlaçları düşük dozda kombine ederek toksisiteyi azaltmak

28 ANTAGONİSTİK KOMBİNASYONLAR zPenisilin+ tetrasiklin zMakrolid+ klindamisin zKloramfenikol + klindamisin zKloramfenikol+ makrolid Sağlık Sunumları:


"Antibiyotik Kullanımında Genel Kurallar z Prof. Dr. Firdevs AKTAŞ Sağlık Sunumları:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları