Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM MERSİN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ AÇS-AP ŞUBESİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM MERSİN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ AÇS-AP ŞUBESİ."— Sunum transkripti:

1 GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM MERSİN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ AÇS-AP ŞUBESİ

2 Doğum Öncesi Bakım 1900’de ABD’de hemşirelerin gebeleri ziyaretiyle gündeme gelmiştir. 1900’de ABD’de hemşirelerin gebeleri ziyaretiyle gündeme gelmiştir. Gebelik komplikasyonlarının azaldığı görüldüğü için rutin uygulamaya alınmıştır. Gebelik komplikasyonlarının azaldığı görüldüğü için rutin uygulamaya alınmıştır.

3 Tüm gebeler tespit edilip ilk izlemde risk değerlendirmesi formu kullanılarak izlemlerin nasıl yapılacağı kararlaştırılacak, Tüm gebeler tespit edilip ilk izlemde risk değerlendirmesi formu kullanılarak izlemlerin nasıl yapılacağı kararlaştırılacak,

4 DÖB protokolünde risk tespit edilmeyen gebelere en az 4 kaliteli izlem yapılacak,risk durumunda veya kişinin talebi doğrultusunda daha sık izlem yapılacaktır DÖB protokolünde risk tespit edilmeyen gebelere en az 4 kaliteli izlem yapılacak,risk durumunda veya kişinin talebi doğrultusunda daha sık izlem yapılacaktır

5 İl düzeyinde sağlık personeli hizmet içi eğitimleri ekli protokol esas alınarak Güvenli Annelik Modülü ile yürütülecektir İl düzeyinde sağlık personeli hizmet içi eğitimleri ekli protokol esas alınarak Güvenli Annelik Modülü ile yürütülecektir

6 2000 li yılların Türkiyesin de Yılda; 2 milyon gebe 1.5 milyon doğum 700 maternal ölüm

7 ANNE ÖLÜM ORANLARI (YÜZBİN DE) TÜRKİYE:21 TÜRKİYE:21 MERSİN :39 MERSİN : TÜRKİYE :19,5 TÜRKİYE :19,5 MERSİN :14 MERSİN :14

8 İzlemin Amacı Bireylere koruyucu sağlık hizmeti sunmak Bireylere koruyucu sağlık hizmeti sunmak Olası sağlık sorunlarını erken tespit edip tedavisinin yapılmasını sağlayarak Olası sağlık sorunlarını erken tespit edip tedavisinin yapılmasını sağlayarak Genel sağlık düzeyini yükseltmek. Genel sağlık düzeyini yükseltmek.

9 BİRİNCİ BASAMAKTA NİTELİKLİ GEBE TAKİBİ

10 NİTELİKLİ DÖB AMAÇLAR Risk faktörlerini belirlemek Risk faktörlerini belirlemek Önlenebilir risk faktörlerinden korunmayı sağlamak Önlenebilir risk faktörlerinden korunmayı sağlamak Risk faktörlerine göre Risk faktörlerine göre bilgi/uygun tedavi bilgi/uygun tedavi daha sık izlem daha sık izlem sevk sevk

11 DOĞUM ÖNCESİ BAKIMIN YÖNETİMİ İyi iletişim İyi iletişim İzlemlerin zamanında, yeterli ve eksiksiz yapılması İzlemlerin zamanında, yeterli ve eksiksiz yapılması

12 İLETİŞİM Gebeyi nazik bir şekilde karşılama Gebeyi nazik bir şekilde karşılama Gerekli mahremiyeti sağlama Gerekli mahremiyeti sağlama Kendini tanıtma Kendini tanıtma Gebenin adını öğrenme ve kullanma Gebenin adını öğrenme ve kullanma Gerekli olumlu beden dilini kullanma Gerekli olumlu beden dilini kullanma İletişim için gerekli mesafeyi ayarlama İletişim için gerekli mesafeyi ayarlama Gebe ile yüz yüze olma, göz teması kurma Gebe ile yüz yüze olma, göz teması kurma Her aşamada soru sorabileceğini belirtme Her aşamada soru sorabileceğini belirtme

13 DOĞUM ÖNCESİ BAKIM TAKVİMİ Gebenin en az bir bakıma eşi veya bir aile bireyiyle gelmesi teşvik edilmeli Gebenin en az bir bakıma eşi veya bir aile bireyiyle gelmesi teşvik edilmeli Tüm gebeler en az 4 kez izlenmeli Tüm gebeler en az 4 kez izlenmeli 1. izlem 4. aydan önce(14 hft ‘dan önce) 2. izlem 6. ayda(18-24 hft arası) 3. izlem 8. ayda(30-32 hft arası) 4. izlem 9. ayda(36-38 hft arası) Ciddi anemisi olanlar 2 haftada bir Ciddi anemisi olanlar 2 haftada bir Diğer riskli gebelikler (diyabet, preeklampsi vb.) haftada bir Diğer riskli gebelikler (diyabet, preeklampsi vb.) haftada bir TDT bir hafta geçerse gebe sağlık kuruluşuna başvurmalı TDT bir hafta geçerse gebe sağlık kuruluşuna başvurmalı

14 İZLEM PLANI ÖYKÜ ALMA ÖYKÜ ALMA 1. Kişisel 2. Tıbbi 3. Obstetrik 4. Mevcut gebelik FİZİK MUAYENE FİZİK MUAYENE LABORATUVAR LABORATUVAR BAĞIŞIKLAMA ve İLAÇ DESTEĞİ BAĞIŞIKLAMA ve İLAÇ DESTEĞİ BİLGİLENDİRME ve DANIŞMANLIK BİLGİLENDİRME ve DANIŞMANLIK 1. Gebeliğe bağlı yakınmalar 2. Genel İZLEM FİŞİNİN KONTROLU İZLEM FİŞİNİN KONTROLU

15 Kişisel bilgileri T.C Kimlik Numarası (biliniyorsa) T.C Kimlik Numarası (biliniyorsa) Yaş (Doğum tarihi) Yaş (Doğum tarihi) Adres ve telefon numarası Adres ve telefon numarası Medeni hali Medeni hali Akraba evliliği/derecesi Akraba evliliği/derecesi Birinci derece akraba (kardeş çocukları arasında) Birinci derece akraba (kardeş çocukları arasında) İkinci derece akraba (kardeş torunları arasında) İkinci derece akraba (kardeş torunları arasında) Yaşadığı ev tipi,büyüklüğü ve hane halkı sayısı Yaşadığı ev tipi,büyüklüğü ve hane halkı sayısı Yaşadığı mekanın alt yapı koşulları; tuvalet, su kaynağı Yaşadığı mekanın alt yapı koşulları; tuvalet, su kaynağı Yaşadığı mekanın elektrik ve ısınma kaynağı Yaşadığı mekanın elektrik ve ısınma kaynağı Eğitim düzeyi Eğitim düzeyi Ekonomik kaynakları; Ekonomik kaynakları; Kendi mesleği ve çalışma durumu Kendi mesleği ve çalışma durumu Eşinin mesleği ve çalışma durumu Eşinin mesleği ve çalışma durumu Yaşadığı yerin en yakın sağlık kuruluşuna uzaklığı Yaşadığı yerin en yakın sağlık kuruluşuna uzaklığı Ulaşım şartları Ulaşım şartları Sosyal güvencesi Sosyal güvencesi

16 Tıbbi öykü Kronik sistemik hastalıklar Kronik sistemik hastalıklar (Diabetes Mellitus, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, (Diabetes Mellitus, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, kr.böbrek hastalığı, epilepsi, tiroid hastalıkları vb.) kr.böbrek hastalığı, epilepsi, tiroid hastalıkları vb.) Geçirilmiş veya tedavisi sürmekte olan enfeksiyon hastalıkları Geçirilmiş veya tedavisi sürmekte olan enfeksiyon hastalıkları (Tüberküloz, Brucella, paraziter hastalıklar, vb) (Tüberküloz, Brucella, paraziter hastalıklar, vb) CYBE öyküsü CYBE öyküsü Madde bağımlılığı Madde bağımlılığı Toprak vb yeme Toprak vb yeme Psikiyatrik hastalıklar Psikiyatrik hastalıklar Kan transfüzyonu Kan transfüzyonu Talasemi taşıyıcılığı Talasemi taşıyıcılığı Geçirilmiş operasyonlar Geçirilmiş operasyonlar Geçirilmiş jinekolojik operasyonlar Geçirilmiş jinekolojik operasyonlar ( Histerotomi, myomektomi vb) İlaç allerjisi İlaç allerjisi Aile öyküsü Aile öyküsü (Diabetes mellitus, tekraralayan fetal anomaliler, çift yumurta ikizi vb.) Sürekli kullanmak zorunda olduğu ilaçlar Sürekli kullanmak zorunda olduğu ilaçlar (Antiepileptikler, insülin, antihipertansifler vb). Gebelik öncesi kullanılan aile planlaması yöntemi Gebelik öncesi kullanılan aile planlaması yöntemi İnfertilite mevcut ise süresi, gördüğü tedaviler İnfertilite mevcut ise süresi, gördüğü tedaviler

17 Obstetrik öykü (Daha önceki gebelikleri ile ilgili) 1 Bu gebeliği dahil toplam gebelik sayısı ( Gravida) Bu gebeliği dahil toplam gebelik sayısı ( Gravida) Daha önceki doğum sayısı (Parite) Daha önceki doğum sayısı (Parite) Yaşayan çocuk sayısı Yaşayan çocuk sayısı Son gebeliğin sonlanma tarihi-yeri Son gebeliğin sonlanma tarihi-yeri Gebenin her gebeliği ile ilgili öyküsünün ve gebelik sonucunun irdelenmesi; Gebenin her gebeliği ile ilgili öyküsünün ve gebelik sonucunun irdelenmesi; Doğumların kim tarafından nerede yapıldığı Doğumların kim tarafından nerede yapıldığı Gebeliklerin sonlanma şekli ve gebelik haftası Gebeliklerin sonlanma şekli ve gebelik haftası Canlı doğum, ölü doğum, kendiliğinden düşük, isteyerek düşük, ektopik gebelik, mol gebelik Canlı doğum, ölü doğum, kendiliğinden düşük, isteyerek düşük, ektopik gebelik, mol gebelik Bebek ölümü ve nedenleri Bebek ölümü ve nedenleri Çocuk ölümü ve nedenleri Çocuk ölümü ve nedenleri Prematür doğum Prematür doğum Postmatür doğum Postmatür doğum İkiz veya çoğul gebelik İkiz veya çoğul gebelik Tekrarlayan birinci trimester düşükleri Tekrarlayan birinci trimester düşükleri Tekrarlayan ikinci trimester düşükleri Tekrarlayan ikinci trimester düşükleri Yasal tahliye ve isteyerek düşük ve komplikasyonları Yasal tahliye ve isteyerek düşük ve komplikasyonları

18 Obstetrik öykü ( Daha önceki gebelikleri ileilgili )2 Gebelik sırasında yaşanan komplikasyonlar Gebelik sırasında yaşanan komplikasyonlar (Kanama,preeklampsi, eklampsi, gestasyonel diyabet, tromboz, emboli) (Kanama,preeklampsi, eklampsi, gestasyonel diyabet, tromboz, emboli) Doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar Doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar (Plasentanın erken ayrılması, plasenta previa, makat, transvers ve diğer prezentasyon anomalileri, uzamış doğum eylemi, üçüncü derece perine yırtıkları ve masif kanama, plasentanın elle çıkarılması ) (Plasentanın erken ayrılması, plasenta previa, makat, transvers ve diğer prezentasyon anomalileri, uzamış doğum eylemi, üçüncü derece perine yırtıkları ve masif kanama, plasentanın elle çıkarılması ) Doğumun şekli Doğumun şekli (Normal doğum, sezaryen doğum, forseps veya vakumla müdahaleli doğum) (Normal doğum, sezaryen doğum, forseps veya vakumla müdahaleli doğum) Doğum sonrası dönemde yaşanan komplikasyonlar Doğum sonrası dönemde yaşanan komplikasyonlar (Sepsis, kanama, depresyon, meme absesi vb.) (Sepsis, kanama, depresyon, meme absesi vb.) Daha önceki canlı doğumlara ait yaşanan komplikasyonlar Daha önceki canlı doğumlara ait yaşanan komplikasyonlar (Hidrops Fetalis, resüsitasyon veya başka tedavi almış yenidoğan, kromozomal anomali veya malformasyon, düşük doğum ağırlığı, intrauterin gelişme geriliği ve makrozomi) (Hidrops Fetalis, resüsitasyon veya başka tedavi almış yenidoğan, kromozomal anomali veya malformasyon, düşük doğum ağırlığı, intrauterin gelişme geriliği ve makrozomi) Daha önceki canlı doğumlara ait bilgiler Daha önceki canlı doğumlara ait bilgiler (cinsiyeti, doğum ağırlığı, anne sütü alma süresi) (cinsiyeti, doğum ağırlığı, anne sütü alma süresi) Tetanoz toksoid immünizasyon uygulaması Tetanoz toksoid immünizasyon uygulaması

19 Mevcut gebelik öyküsü Son Adet Tarihi (Son adetin ilk günü) Son Adet Tarihi (Son adetin ilk günü) Son adet tarihine (SAT) göre tahmini doğum tarihi Nagele Son adet tarihine (SAT) göre tahmini doğum tarihi Nagele kanununa göre hesaplanır: Tahmini Doğum Tarihi = SAT -3 ay + 7 gün kanununa göre hesaplanır: Tahmini Doğum Tarihi = SAT -3 ay + 7 gün Adetleri düzenli olmayan hastalarda gebelik haftasının SAT ile uyumlu Adetleri düzenli olmayan hastalarda gebelik haftasının SAT ile uyumlu olmayabileceği unutulmamalıdır. olmayabileceği unutulmamalıdır. Bilinmiyorsa; İlk gebelik testi tarihi Bilinmiyorsa; İlk gebelik testi tarihi Gebelikten ilk şüphelendiği tarih Gebelikten ilk şüphelendiği tarih Fetus hareketlerinin ilk hissedildiği tarih Fetus hareketlerinin ilk hissedildiği tarih Adetlerinin düzeni Adetlerinin düzeni Beklenen doğum tarihi Beklenen doğum tarihi Gebelik yakınmaları Gebelik yakınmaları (Bulantı kusma, aşırı tükrük salgılanması, toprak vb.yeme, sık idrara çıkma, meme hassasiyeti, kabızlık, mide yanması, bacaklarda kramplar, nefes darlığı, çarpıntı, halsizlik vb...) Gebelik tehlike işaretlerine ait yakınmalar Gebelik tehlike işaretlerine ait yakınmalar (Vajinal kanama, yüksek ateş, karın ağrısı, solunum güçlüğü veya sık solunum, günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi) (Vajinal kanama, yüksek ateş, karın ağrısı, solunum güçlüğü veya sık solunum, günlük aktivitelerin gerçekleştirilememesi) Alışkanlıkların sorgulanması (sigara, alkol, madde bağımlılığı) Alışkanlıkların sorgulanması (sigara, alkol, madde bağımlılığı) Kullandığı ilaçlar Kullandığı ilaçlar

20 Fizik Muayene Gebenin boy ve kilosunu ölçünüz. Gebenin boy ve kilosunu ölçünüz. Kan Basıncını ölçünüz ( Sistolik kan basıncının 140, diastolik kan basıncının 90 mmHg altında olması normal kabul edilir) Kan Basıncını ölçünüz ( Sistolik kan basıncının 140, diastolik kan basıncının 90 mmHg altında olması normal kabul edilir) Nabzını sayınız. Nabzını sayınız. Ciddi anemi bulgularını kontrol ediniz Ciddi anemi bulgularını kontrol ediniz El tırnakları, konjunktiva, ağız mukozasında solukluk, El tırnakları, konjunktiva, ağız mukozasında solukluk, nefes almakta güçlük, 30’un üzerinde solunum sayısı nefes almakta güçlük, 30’un üzerinde solunum sayısı Hastalığı gösteren diğer tehlike işaretlerini kontrol ediniz Hastalığı gösteren diğer tehlike işaretlerini kontrol ediniz Nefes darlığı, öksürük, yüksek ateş vb. Gebelik haftası ile uterus büyüklüğünün uygunluğunu değerlendirmek Gebelik haftası ile uterus büyüklüğünün uygunluğunu değerlendirmek Semptomatik CYBE bulgusu varsa değerlendiriniz Semptomatik CYBE bulgusu varsa değerlendiriniz Fetus kalp seslerini değerlendiriniz. Fetus kalp seslerini değerlendiriniz. Fetüs kalp atımları fetal steteskop ile , el Doppleri ile haftalardan itibaren duyulabilir Fetüs kalp atımları fetal steteskop ile , el Doppleri ile haftalardan itibaren duyulabilir Bebeğin ilk hareketlerini hissetme zamanını kaydetmesini isteyiniz. Bebeğin ilk hareketlerini hissetme zamanını kaydetmesini isteyiniz.

21 Fizik muayeneden sonraki aşamada risk değerlendirme formundaki sorgulamalar yapılmalı

22 Laboratuvar Testleri İdrar tahlili: İdrar tahlili: Bakteriüri ve proteinüri açısından test çubuğu ile ve mümkünse mikroskobik olarak idrara bakınız Bakteriüri ve proteinüri açısından test çubuğu ile ve mümkünse mikroskobik olarak idrara bakınız Hemogram veya Hb-Hct ölçümü: Hemogram veya Hb-Hct ölçümü: Her izlemde gebeye Hb-Hct bakınız. Her izlemde gebeye Hb-Hct bakınız. Kan grubu tayini: Kan grubu tayini: İlk izlemde gebenin ve eşinin kan grubuna Rh uygunsuzluğu açısından mutlaka bakınız. İlk izlemde gebenin ve eşinin kan grubuna Rh uygunsuzluğu açısından mutlaka bakınız. Gebenin semptomlarına göre gereken diğer testler için sağlık kuruluşunda yapılamıyor ise bir üst basamağa yönlendiriniz. Gebenin semptomlarına göre gereken diğer testler için sağlık kuruluşunda yapılamıyor ise bir üst basamağa yönlendiriniz.

23 Gebeye Verilecek İlaç Desteği, Tedaviler ve Bağışıklama

24 İLAÇ DESTEĞİ İLAÇ DESTEĞİ Folik asit desteği: 400 mikrogram/gün, gebelikten en az 2 ay önce başlanmalı ve gebeliğin 3. ayına kadar devam edilmeli Folik asit desteği: 400 mikrogram/gün, gebelikten en az 2 ay önce başlanmalı ve gebeliğin 3. ayına kadar devam edilmeli İkinci trimesterin başından itibaren günde mg/gün demir preparatı desteği İkinci trimesterin başından itibaren günde mg/gün demir preparatı desteği

25 Üreme Çağındaki Kadınlar için Sağlık Bakanlığı Aşı takvimi Üreme Çağındaki Kadınlar için Sağlık Bakanlığı Aşı takvimi Doz Sayısı Uygulama zamanı Koruma süresi TT1 Gebeliğin 4.ayında Yok TT2 TT1’den en az 4 hafta sonra 1-3 yıl TT3 TT2’den en az 6 ay sonra 5 yıl TT4 TT3’ten en az 1 yıl sonra 10 yıl TT5 TT4’ten en az 1 yıl sonra ya da sonraki gebelikte Doğurganlı k çağı boyunca

26 Bilgilendirme ve Danışmanlık

27 GEBELİĞE BAĞLI OLAĞAN YAKINMALAR Bulantı,kusma Bulantı,kusma Ptyalizm Ptyalizm Pika Pika Sık idrara çıkma Sık idrara çıkma Mastodini Mastodini Meme başındaki glandlarda belirginleşme Meme başındaki glandlarda belirginleşme Kolostrum salınımı Kolostrum salınımı Çocuk hareketlerinin hissedilmesi Çocuk hareketlerinin hissedilmesi Kabızlık Kabızlık Mide yanması Mide yanması Bacaklarda kramplar Bacaklarda kramplar

28 Gebelikte Bulantı ve Kusma Gebeliklerin %50’sinde haftalar arasında görülür. Çoğunlukla sabahları daha şiddetlidir ve yemek kokuları ve diğer kokular bu şikayeti şiddetlendirir. Gebeliklerin %50’sinde haftalar arasında görülür. Çoğunlukla sabahları daha şiddetlidir ve yemek kokuları ve diğer kokular bu şikayeti şiddetlendirir. Anneye hafif kuru gıdaları sık küçük öğünler şeklinde alması önerilir. Anneye hafif kuru gıdaları sık küçük öğünler şeklinde alması önerilir. Yüksek doz B6 eklenmesi hastayı rahatlatabilir. Yüksek doz B6 eklenmesi hastayı rahatlatabilir. Çok ciddi durumlarda kusmayı durdurucu ilaçlar kullanılabilir. Çok ciddi durumlarda kusmayı durdurucu ilaçlar kullanılabilir. Aşırı kusma çoğul gebelik veya mol gebelik işareti olabilir. Aşırı kusma çoğul gebelik veya mol gebelik işareti olabilir. Aşırı kusma dehidratasyon ve ketonüri ve kilo kaybına yol açarak hiperemesis gravidarum tablosunu ortaya çıkarır Aşırı kusma dehidratasyon ve ketonüri ve kilo kaybına yol açarak hiperemesis gravidarum tablosunu ortaya çıkarır

29 Ptializm Aşırı tükrük salımı bazı gebelerde gözlenebilir, çok ciddi rahatsızlığa neden olduğu durumlarda 8-15 mg Belladona ekstresi (güzelavrat otu) ağızdan günde 4 kez verilebilir. Aşırı tükrük salımı bazı gebelerde gözlenebilir, çok ciddi rahatsızlığa neden olduğu durumlarda 8-15 mg Belladona ekstresi (güzelavrat otu) ağızdan günde 4 kez verilebilir.

30 Pika Pika normalde besin olarak kullanılmayan nişasta, tebeşir gibi maddelerin yenilmesidir. Pika normalde besin olarak kullanılmayan nişasta, tebeşir gibi maddelerin yenilmesidir. Annenin iyi beslenmesini engellediği için zararlıdır. Bu gebelerde çinko eksikliği görülebilir, bu yönden destek tedavisi verilmelidir. Annenin iyi beslenmesini engellediği için zararlıdır. Bu gebelerde çinko eksikliği görülebilir, bu yönden destek tedavisi verilmelidir.

31 Sık idrara çıkma Pelvis damarlarındaki genişleme ve hormonlara bağlı olarak mesane fonksiyonlarının değişmesiyle ortaya çıkar. Pelvis damarlarındaki genişleme ve hormonlara bağlı olarak mesane fonksiyonlarının değişmesiyle ortaya çıkar. Gebeliğin ileri haftalarında büyümüş rahimin ve önde gelen fetal kısımların basısı mesane kapasitesini azaltarak sık idrara gitme şikayetini arttırır. Gebeliğin ileri haftalarında büyümüş rahimin ve önde gelen fetal kısımların basısı mesane kapasitesini azaltarak sık idrara gitme şikayetini arttırır. Disüri veya hematüri görülmesinin normal olmadığı ve bu durumlarda sağlık kuruluşuna başvurmaları söylenmelidir Her antenatal izlemde idrar tetkiki yapılmalıdır. Disüri veya hematüri görülmesinin normal olmadığı ve bu durumlarda sağlık kuruluşuna başvurmaları söylenmelidir Her antenatal izlemde idrar tetkiki yapılmalıdır. Gebelikte asemptomatik bakteriüri normal kadınlara göre daha sıktır (%7) Gebelikte asemptomatik bakteriüri normal kadınlara göre daha sıktır (%7)

32 Mastodini Mastodini yani memelerdeki hassasiyet hormonal etkiye bağlıdır. Memelerde dolaşımın artmasına bağlı olarak büyüme ve venöz damarlarda artış ortaya çıkar. Mastodini yani memelerdeki hassasiyet hormonal etkiye bağlıdır. Memelerde dolaşımın artmasına bağlı olarak büyüme ve venöz damarlarda artış ortaya çıkar. Aksesuar meme dokusu olanlarda bu doku da gebelikte hipertrofiye uğrayarak kitle şeklinde algılanılabilir. Aksesuar meme dokusu olanlarda bu doku da gebelikte hipertrofiye uğrayarak kitle şeklinde algılanılabilir.

33 Meme başındaki glandlarda belirginleşme (Montgomery tüberkülleri) (Montgomery tüberkülleri) Gebeliğin 6-8. haftasında hormonal etkilere bağlı olarak oluşur. Gebeliğin 6-8. haftasında hormonal etkilere bağlı olarak oluşur.

34 Kolostrum salınımı Meme başından kolostrum salınımı 16. haftadan sonra ortaya çıkabilir Meme başından kolostrum salınımı 16. haftadan sonra ortaya çıkabilir

35 Kabızlık Diyet ve yeterli sıvı alımı ile düzeltilir. Diyet ve yeterli sıvı alımı ile düzeltilir. Lifli gıdalar, yeşil yapraklı sebzeler, kepekli ekmek ve su alımı genellikle bu sorunu çözmede yeterli olacaktır Lifli gıdalar, yeşil yapraklı sebzeler, kepekli ekmek ve su alımı genellikle bu sorunu çözmede yeterli olacaktır

36 Mide yanması Gebe kadınların üçte ikisinde görülebilir. Hastalara yağlı, acılı yiyecekler yememeleri, yemekten hemen sonra yatmak veya eğilmekten kaçınmaları önerilir. Gebe kadınların üçte ikisinde görülebilir. Hastalara yağlı, acılı yiyecekler yememeleri, yemekten hemen sonra yatmak veya eğilmekten kaçınmaları önerilir. Bu önlemler yeterli olmaz ise hastalara antiasitler verilebilir. Bu önlemler yeterli olmaz ise hastalara antiasitler verilebilir.

37 Bacaklarda kramplar Bacak krampları gebeliğin özellikle son haftalarında gebelerin yarısında gözlenir. Bacak krampları gebeliğin özellikle son haftalarında gebelerin yarısında gözlenir. Bu yakınmalar özellikle geceleri ortaya çıkar, mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Bu yakınmalar özellikle geceleri ortaya çıkar, mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Bacaklara masaj uygulanması veya gerilme egzersizleri ağrıyı gidermede sıklıkla yeterli olmaktadır. Bacaklara masaj uygulanması veya gerilme egzersizleri ağrıyı gidermede sıklıkla yeterli olmaktadır. Tedavide kalsiyum, magnezyum veya sodyum desteği tedavisi denenmiştir. Tedavide kalsiyum, magnezyum veya sodyum desteği tedavisi denenmiştir.

38 Çocuk hareketlerinin hissedilmesi İlk gebeliklerde , daha önce gebeliği olanlarda ise haftalarda hissedilir. İlk gebeliklerde , daha önce gebeliği olanlarda ise haftalarda hissedilir. Barsak hareketleri ile karıştırılabilir. Barsak hareketleri ile karıştırılabilir.

39 DANIŞMANLIK VERİLECEK KONULAR

40 GEBELİKTE DANIŞMANLIK 1 Doğum öncesi bakım takvimi Doğum öncesi bakım takvimi Beslenme ve diyet Beslenme ve diyet Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları Fiziksel aktivite ve çalışma koşulları Gebelikte cinsel yaşam Gebelikte cinsel yaşam Hijyen ve genel vücut bakımı Hijyen ve genel vücut bakımı

41 GEBELİKTE DANIŞMANLIK 2 Diş Bakımı Diş Bakımı Sigara alışkanlığı Sigara alışkanlığı Alkol alışkanlığı ve madde bağımlılığı Alkol alışkanlığı ve madde bağımlılığı Emzirme Emzirme İlaç kullanımı İlaç kullanımı

42 GEBELİKTE DANIŞMANLIK 3 Tetanoz toksoid immünizasyonu Tetanoz toksoid immünizasyonu Gebelikte olağan yakınmalar Gebelikte olağan yakınmalar Doğumun nerede ve kim tarafından yapılacağının planlanması Doğumun nerede ve kim tarafından yapılacağının planlanması Gebelikte tehlike işaretleri Gebelikte tehlike işaretleri Doğum sonrası aile planlaması danışmanlığı Doğum sonrası aile planlaması danışmanlığı

43 BESLENME Beslenme alışkanlıkları Beslenme alışkanlıkları Özel diyet gerektiren hastalık Özel diyet gerektiren hastalık Madde bağımlılığı,alkol ve sigara kullanımı Madde bağımlılığı,alkol ve sigara kullanımı Yeme bozukluğu,gereksiz diyet Yeme bozukluğu,gereksiz diyet Vejeteryan beslenme Vejeteryan beslenme Obezite Obezite Gelir yetersizliği Gelir yetersizliği

44 GEBELİKTE KİLO ARTIŞI İlk gebeliklerde önerilen ortalama kilo artışı 12,5 kg’dır İlk gebeliklerde önerilen ortalama kilo artışı 12,5 kg’dır Aylık kilo artışı 1 kg’ın altında veya 3 kg’ın üstünde ise diyet alışkanlıkları sorgulanmalıdır Aylık kilo artışı 1 kg’ın altında veya 3 kg’ın üstünde ise diyet alışkanlıkları sorgulanmalıdır Gebelik başında 45 kg’ın altında olan gebeler kg kilo artışı için bilgilendirilmelidir. Gebelik başında 45 kg’ın altında olan gebeler kg kilo artışı için bilgilendirilmelidir.

45 GEBELİKTE BESLENME GEREKSİNİMİ Gebelikte artan kalori ihtiyacı: 300 kcal/g, artan protein ihtiyacı ise 5-6g/g Gebelikte artan kalori ihtiyacı: 300 kcal/g, artan protein ihtiyacı ise 5-6g/g Gebeliğin ikinci yarısında protein gereksinimi:1g/kg/günde Gebeliğin ikinci yarısında protein gereksinimi:1g/kg/günde Gerekli olan esansiyel aminoasitler:Hayvansal kaynaklı Gerekli olan esansiyel aminoasitler:Hayvansal kaynaklı Gebeliğin son ayları ve laktasyonda günlük kalsiyum alımı: günde 1.5 g=2 porsiyon süt/süt türevleri,gerekirse kalsiyum desteği Gebeliğin son ayları ve laktasyonda günlük kalsiyum alımı: günde 1.5 g=2 porsiyon süt/süt türevleri,gerekirse kalsiyum desteği Gebelikte yıkanmamış meyve ve sebze, pastörize olmayan veya iyi kaynatılmamış süt/süt ürünleri, çiğ et,çiğ yumurta alımından kaçınılması gerekir. Gebelikte yıkanmamış meyve ve sebze, pastörize olmayan veya iyi kaynatılmamış süt/süt ürünleri, çiğ et,çiğ yumurta alımından kaçınılması gerekir. Günlük kafein miktarı 500 mg’ın üstüne çıkmamalıdır. Günlük kafein miktarı 500 mg’ın üstüne çıkmamalıdır. Vejeteryan gebelerde ve megaloblastik anemisi olanlarda B12 vitamini desteği gerekir. Vejeteryan gebelerde ve megaloblastik anemisi olanlarda B12 vitamini desteği gerekir. Gebelikte normal miktarda tuz alımı sakıncalı değildir. Gebelikte normal miktarda tuz alımı sakıncalı değildir.

46 FİZİKSEL AKTİVİTE VE ÇALIŞMA Sorunsuz gebelikte gün içerisinde 1-2 saatlik dinlenme şartıyla orta derecede aktiviteye izin verilir. Sorunsuz gebelikte gün içerisinde 1-2 saatlik dinlenme şartıyla orta derecede aktiviteye izin verilir. Ata binme gibi tehlikeli aktiviteler ve aşırı fiziksel yükten kaçınılmalıdır. Ata binme gibi tehlikeli aktiviteler ve aşırı fiziksel yükten kaçınılmalıdır. Gebelikte en uygun egzersiz yürüyüştür. Gebelikte en uygun egzersiz yürüyüştür. Gebelikte çalışılabilir ancak aşırı fizik aktivite annenin oksijen tüketimini arttırır ve kalp rezervi üzerine artmış bir yük getirir. Gebelikte çalışılabilir ancak aşırı fizik aktivite annenin oksijen tüketimini arttırır ve kalp rezervi üzerine artmış bir yük getirir. Normal gebeliklerde seyahat sakıncalı değildir ama gidilen yerlerde sağlık hizmetine ulaşma ile ilgili güçlükler dikkate alınmalıdır. Normal gebeliklerde seyahat sakıncalı değildir ama gidilen yerlerde sağlık hizmetine ulaşma ile ilgili güçlükler dikkate alınmalıdır. Kendiliğinden düşük veya mevcut gebelikte kanama öyküsü olan hastalar uzak mesafelere seyahatten kaçınmalıdır. Kendiliğinden düşük veya mevcut gebelikte kanama öyküsü olan hastalar uzak mesafelere seyahatten kaçınmalıdır. Yüzmenin herhangi bir sakıncası yoktur, ama dalmaya izin verilmemelidir. Yüzmenin herhangi bir sakıncası yoktur, ama dalmaya izin verilmemelidir.

47 CİNSEL YAŞAM Normal seyrinde bir gebelikte özellikle ilk iki trimesterde cinsel yaşamla ilgili bir yasaklama getirmeye gerek yoktur. Normal seyrinde bir gebelikte özellikle ilk iki trimesterde cinsel yaşamla ilgili bir yasaklama getirmeye gerek yoktur. Gebeliğin son dönemlerindeki (32. hafta ve ilerisi) koitus doğumu başlatabilir. Gebeliğin son dönemlerindeki (32. hafta ve ilerisi) koitus doğumu başlatabilir. Halen kanaması olan veya erken doğum öykülü gebelerde cinsel ilişki yasaklanabilir. Halen kanaması olan veya erken doğum öykülü gebelerde cinsel ilişki yasaklanabilir. Cinsel yolla bulaşıcı hastalık riskinde ise kondom kullanımı önerilmelidir. Cinsel yolla bulaşıcı hastalık riskinde ise kondom kullanımı önerilmelidir.

48 HİJYEN VE GENEL VÜCUT BAKIMI Gebelikte genel hijyen kurallarına uyulmalıdır. Gebelikte genel hijyen kurallarına uyulmalıdır. Vajinal duş önerilmez Vajinal duş önerilmez Son trimesterde banyo veya duş sırasında kayma ve düşme riskine karşı anneler uyarılmalıdır. Son trimesterde banyo veya duş sırasında kayma ve düşme riskine karşı anneler uyarılmalıdır.

49 GEBELİKTE DİŞ BAKIMI Diş bakımına özen gösterilmelidir. Gebelikte diş etlerinde hipertrofi ve kanamalar görülebilir. Diş bakımına özen gösterilmelidir. Gebelikte diş etlerinde hipertrofi ve kanamalar görülebilir. Lokal anestezi altında yapılabilecek basit işlemler gebeliğin herhangi bir döneminde uygulanılabilir. Lokal anestezi altında yapılabilecek basit işlemler gebeliğin herhangi bir döneminde uygulanılabilir. Uzun sürecek girişimler ikinci trimesterde gerçekleştirilmelidir. Uzun sürecek girişimler ikinci trimesterde gerçekleştirilmelidir. Diş abselerinde, romatizmal kalp hastalığı ve mitral kapak yetmezliği olanlarda girişim öncesi antibiyotikler verilmelidir. Diş abselerinde, romatizmal kalp hastalığı ve mitral kapak yetmezliği olanlarda girişim öncesi antibiyotikler verilmelidir.

50 GEBELİKTE SİGARA KULLANIMI Sigara içen gebelerde doza bağımlı olarak düşük doğum ağırlıklı bebek görülme riski artar. Sigara içen gebelerde doza bağımlı olarak düşük doğum ağırlıklı bebek görülme riski artar. Fetal ölüm riski artar. Fetal ölüm riski artar. Plasenta dekolmanı ve plasenta previya riski artar. Plasenta dekolmanı ve plasenta previya riski artar. Gebelere sigara içmemeleri tavsiye edilmeli ve bu konuda desteklenmelidirler. Gebelere sigara içmemeleri tavsiye edilmeli ve bu konuda desteklenmelidirler.

51 GEBELİKTE ALKOL/MADDE KULLANIMI: Kronik alkolik olan annenin bebeğinde doğum anında yoksunluk sendromu görülür. Kronik alkolik olan annenin bebeğinde doğum anında yoksunluk sendromu görülür. Kronik alkoliklerde bağımlılığa eşlik eden beslenme bozukluğu bebek ve anne sağlığını olumsuz etkiler. Kronik alkoliklerde bağımlılığa eşlik eden beslenme bozukluğu bebek ve anne sağlığını olumsuz etkiler. Alkol bağımlısı olan annelerin bebeklerinde fetal alkol sendromu gelişir. (Gelişme geriliği, yüzde dismorfik gelişim [şekil bozukluğu], santral sinir sistemi ve diğer bozukluklar) Alkol bağımlısı olan annelerin bebeklerinde fetal alkol sendromu gelişir. (Gelişme geriliği, yüzde dismorfik gelişim [şekil bozukluğu], santral sinir sistemi ve diğer bozukluklar) Gebeliğin 3. trimesterinden önce alkolün bırakılması bile olumlu etki yapar. Gebeliğin 3. trimesterinden önce alkolün bırakılması bile olumlu etki yapar. Gebelikte eroin, kokain, methadon kullanımında ciddi anomali ve problemler olur. Gebelikte eroin, kokain, methadon kullanımında ciddi anomali ve problemler olur. Bu bağımlılıkları olanlar uygun merkezlere tedavi için yönlendirilmelidir. Bu bağımlılıkları olanlar uygun merkezlere tedavi için yönlendirilmelidir.

52 GEBELİKTE İLAÇ KULLANIMI Gebelikte bazı ilaçların kullanımı teratojeniktir. Gebelikte bazı ilaçların kullanımı teratojeniktir. Gebelikte gereken durumlarda uygun ilaçlar kullanılabilir. Gebelikte gereken durumlarda uygun ilaçlar kullanılabilir. Gebeler doktor tavsiyesi olmaksızın ilaç kullanmamalıdırlar. Gebeler doktor tavsiyesi olmaksızın ilaç kullanmamalıdırlar.

53 GENETİK ARAŞTIRMA YAPILMASI GEREKEN GEBELER Kadın 35 yaşın üzerinde ise Kadın 35 yaşın üzerinde ise Anomalili bebek öyküsü var ise Anomalili bebek öyküsü var ise Eşlerin ailelerinde anomalili bebek öyküsü var ise Eşlerin ailelerinde anomalili bebek öyküsü var ise Ailevi hastalık varsa Ailevi hastalık varsa Üç veya üstü düşük öyküsü varsa Üç veya üstü düşük öyküsü varsa Kadının rutin kullanmakta olduğu ilaçlar varsa Kadının rutin kullanmakta olduğu ilaçlar varsa

54 Gebe İzlem Fişinin Kontrol Edilmesi İzlem sırasındaki tüm ayrıntıların izlem fişine yazılıp yazılmadığına dikkat ediniz. İzlem fişinin bir örneğini gebeye veriniz. Bir sonraki izlem tarihini belirleyerek randevu kartına yazınız. Kuruluşun telefon numarası, ilgili sağlık personelinin adı ve soyadını da aynı karta not ediniz. Kuruluşun telefon numarası, ilgili sağlık personelinin adı ve soyadını da aynı karta not ediniz.

55 İLK İZLEM İlk 14 hafta içerisinde ( en geç gebeliğin 14 haftasında ) ve süresi 30 dakika olmalı İlk 14 hafta içerisinde ( en geç gebeliğin 14 haftasında ) ve süresi 30 dakika olmalı

56 Gebeliğin Doğrulanması Adet gecikmesi Adet gecikmesi Gebelik testleri: kan, idrar Gebelik testleri: kan, idrar USG USG

57 Gebeliğin Belirti ve Bulguları * Kesin olmayan bulgular * Kesin olmayan bulgular -göğüslerde dolgunluk -göğüslerde dolgunluk -yorgunluk, bulantı, kusma -yorgunluk, bulantı, kusma *pelvik muayene *pelvik muayene -serviks ve uterus yumuşaması -serviks ve uterus yumuşaması -serviks ve uterus arasındaki açının kaybolması -serviks ve uterus arasındaki açının kaybolması -uterus ön-arka çapının artması -uterus ön-arka çapının artması bulgular amenore süresi ile uyumlu değilse dış gebelik, çoğul gebelik, kayıp gebelik, uterus anomalisi, myom ya da mol hidatiform olabilir. bulgular amenore süresi ile uyumlu değilse dış gebelik, çoğul gebelik, kayıp gebelik, uterus anomalisi, myom ya da mol hidatiform olabilir.

58 ÖYKÜ ALMA ÖYKÜ ALMA 1. Kişisel 2. Tıbbi 3. Obstetrik 4. Mevcut gebelik FİZİK MUAYENE FİZİK MUAYENE Risk değerlendirme formu doldurulacak Risk değerlendirme formu doldurulacak LABORATUVAR LABORATUVAR BAĞIŞIKLAMA ve İLAÇ DESTEĞİ BAĞIŞIKLAMA ve İLAÇ DESTEĞİ BİLGİLENDİRME ve DANIŞMANLIK BİLGİLENDİRME ve DANIŞMANLIK 1. Gebeliğe bağlı yakınmalar 2. Genel İZLEM FİŞİNİN KONTROLU İZLEM FİŞİNİN KONTROLU

59 İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER Gebeliğin süresini belirleyiniz SAT ilk günü ile izlem tarihi arasında geçen süre SAT ilk günü ile izlem tarihi arasında geçen süre Beklenen doğum tarihi=(SAT+7)-3 ay Beklenen doğum tarihi=(SAT+7)-3 ay Gebenin öyküsünü belirleyiniz Ayrıntılı öykü ile risk faktörlerini belirleyiniz Ayrıntılı öykü ile risk faktörlerini belirleyiniz Gebenin davranışını değerlendiriniz Mutlu,heyecanlı ya da mutsuz ve tedirgin Mutlu,heyecanlı ya da mutsuz ve tedirgin Gebe muayenesi Riskleri belirlemek için özenle fizik muayene yapınız Riskleri belirlemek için özenle fizik muayene yapınız

60 İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER Kan basıncı ölçümü Kan basıncı ölçümü -Mümkün olan en erken zamanda -Mümkün olan en erken zamanda -Önceki TA biliniyorsa kayıt edilmeli -Önceki TA biliniyorsa kayıt edilmeli -Gebe oturur pozisyonda iken hep aynı koldan -Gebe oturur pozisyonda iken hep aynı koldan -Sistolik ve diyastolik değerlerin ikisi de yazılmalı -Sistolik ve diyastolik değerlerin ikisi de yazılmalı *TA<140/85 mmHg olmalı *TA<140/85 mmHg olmalı *TA normal sınırlar içinde olsa da önceki ölçüme göre 20 mmHg kadar artış varsa daha sık izlenmeli *TA normal sınırlar içinde olsa da önceki ölçüme göre 20 mmHg kadar artış varsa daha sık izlenmeli

61 İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER Kalp vuruşu Kalp vuruşu -1 dakika süre ile nabızdan sayarak -1 dakika süre ile nabızdan sayarak -Dakikada >100 ya da ritim bozukluğu varsa sevk -Dakikada >100 ya da ritim bozukluğu varsa sevk Ödem kontrolü Ödem kontrolü -Gebelikte hormonların etkisiyle su retansiyonu sonucu hafif ödem görülebilir -Gebelikte hormonların etkisiyle su retansiyonu sonucu hafif ödem görülebilir -Bacaklarda önde tibia kemiğine basmakla çökme oluyorsa -Bacaklarda önde tibia kemiğine basmakla çökme oluyorsa Varis kontrolü Varis kontrolü -Ödem kontrolü yapılırken bacak, baldır ve diz arkasında -Ödem kontrolü yapılırken bacak, baldır ve diz arkasında -Vulva -Vulva

62 İLK İZLEMDE YAPILACAK İŞLEMLER Gözlem Gözlem -Solunum,mukoza ve konjonktivada solukluk -Solunum,mukoza ve konjonktivada solukluk -Kalça kemiklerinde sakatlık,aşırı şişmanlık ya da zayıflık,çok kısa boy -Kalça kemiklerinde sakatlık,aşırı şişmanlık ya da zayıflık,çok kısa boy Genel sistem bulguları Genel sistem bulguları Boy ölçümü Boy ölçümü 150 cm sınırında ise duyarlı ölçüm 150 cm sınırında ise duyarlı ölçüm Ağırlık ölçümü Ağırlık ölçümü Doğru bir ölçüm için gebenin üst giysilerini ve ayakkabılarını çıkartarak ölçüm yapınız Doğru bir ölçüm için gebenin üst giysilerini ve ayakkabılarını çıkartarak ölçüm yapınız -zayıflık/şişmanlık -zayıflık/şişmanlık -gebelik süresince ağırlık artışını izleme -gebelik süresince ağırlık artışını izleme

63 GEBELİK HAFTASINA GÖRE BEKLENEN FUNDUS YÜKSEKLİĞİ Gebelik süresi 12 hafta 12 hafta 16 hafta 16 hafta 20 hafta 20 hafta 24 hafta 24 hafta 32 hafta 32 hafta 38 hafta 38 hafta 40 hafta 40 hafta Fundus yüksekliği - pubis kemiği üst sınırında derin palpasyonla belirlenir - pubis kemiği üst sınırında derin palpasyonla belirlenir -pubis kemiği üst sınırı ile göbek arası aralığın ortasında -pubis kemiği üst sınırı ile göbek arası aralığın ortasında -göbeğin iki parmak altında -göbeğin iki parmak altında -göbek hizasında -göbek hizasında -göbek ile ksifoid çıkıntı ortası -göbek ile ksifoid çıkıntı ortası -sternum ksifoid çıkıntı düzeyi -sternum ksifoid çıkıntı düzeyi -36 hafta düzeyi(32-38 hafta arası),baş pelvis içine girdiğinde ise 32 hafta düzeyi -36 hafta düzeyi(32-38 hafta arası),baş pelvis içine girdiğinde ise 32 hafta düzeyi

64 Leopold manevraları I. Leopold fundus yüksekliği I. Leopold fundus yüksekliği II. Leopoldsırtın yeri II. Leopoldsırtın yeri III. Leopoldgelen kısım III. Leopoldgelen kısım IV. Leopoldbaşın yerleşip yerleşmediği IV. Leopoldbaşın yerleşip yerleşmediği

65 RİSK DEĞERLENDİRMESİ OBSTETRiK ÖYKÜ OBSTETRiK ÖYKÜ MEVCUT GEBELİK MEVCUT GEBELİK GENEL TIBBİ ÖYKÜSÜ GENEL TIBBİ ÖYKÜSÜ

66 OBSTETRİK ÖYKÜ Önceki gebeliklerde ölü doğum veya yeni doğan kaybı Önceki gebeliklerde ölü doğum veya yeni doğan kaybı 3 veya daha fazla ardı ardına spontan düşük öyküsü 3 veya daha fazla ardı ardına spontan düşük öyküsü Erken doğum öyküsü (22-37 hf.arası) Erken doğum öyküsü (22-37 hf.arası) Anomalili bebek doğurma öyküsü Anomalili bebek doğurma öyküsü Son bebeğin doğum ağırlığı < 2500g Son bebeğin doğum ağırlığı < 2500g Son bebeğin doğum ağırlığı > 4500g Son bebeğin doğum ağırlığı > 4500g Son gebelik: Yüksek tansiyon veya pre-eklampsi/eklampsi Son gebelik: Yüksek tansiyon veya pre-eklampsi/eklampsi nedeniyle hastaneye yatış nedeniyle hastaneye yatış Üreme organlarına yönelik daha önce geçirilmiş operasyon? Üreme organlarına yönelik daha önce geçirilmiş operasyon? (Miyomektomi, septum ameliyatı, kone biyopsi, klasik CS (Miyomektomi, septum ameliyatı, kone biyopsi, klasik CS servikal serklaj) servikal serklaj)

67 MEVCUT GEBELİK Tanı konmuş veya şüpheli çoğul gebelik Tanı konmuş veya şüpheli çoğul gebelik 18 yaşından genç 18 yaşından genç 35 yaş ve üstü 35 yaş ve üstü Mevcut veya önceki gebeliklerde Rh uygunsuzluğu Mevcut veya önceki gebeliklerde Rh uygunsuzluğu Vajinal kanama Vajinal kanama Pelvik kitle Pelvik kitle Diastolik kan basıncının 90 mmHg üstünde olması Diastolik kan basıncının 90 mmHg üstünde olması Anemi öyküsü Anemi öyküsü

68 GENEL TIBBİ ÖYKÜSÜ İnsülin bağımlı diyabet hastası İnsülin bağımlı diyabet hastası Renal hastalık Renal hastalık Kardiyovasküler hastalık Kardiyovasküler hastalık Tiroid hastalığı Tiroid hastalığı Talasemi taşıyıcılığı Talasemi taşıyıcılığı Sigara, alkol veya diğer madde bağımlılığı Sigara, alkol veya diğer madde bağımlılığı Diğer ciddi tıbbi hastalık veya durum Diğer ciddi tıbbi hastalık veya durum

69 Risk değerlendirme formundaki kriterlerden birine bile “EVET”cevabı verilirse, mutlaka kadın doğum uzmanı bulunan bir sağlık kurumuna sevki yapılmalı Risk değerlendirme formundaki kriterlerden birine bile “EVET”cevabı verilirse, mutlaka kadın doğum uzmanı bulunan bir sağlık kurumuna sevki yapılmalı Uzman hekimce yapılan değerlendirme sonucunda izlemler birinci veya ikinci basamakta koordineli bir şekilde yapılmalı Uzman hekimce yapılan değerlendirme sonucunda izlemler birinci veya ikinci basamakta koordineli bir şekilde yapılmalı İzlem sayısı ve sıklığının ne olacağı belirlenmeli İzlem sayısı ve sıklığının ne olacağı belirlenmeli

70 YÜKSEK RİSKLİ GEBELİKLER Çok genç Çok genç Çok ya ş lı Çok ya ş lı Çok sayıda Çok sayıda Çok sık aralıklı Çok sık aralıklı

71 İKİNCİ İZLEM Gebeliğin haftaları (tercihan haftalar) arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır Gebeliğin haftaları (tercihan haftalar) arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır

72 haftalarda haftalarda Down sendromu için üçlü test Down sendromu için üçlü test USG’de fetal anomali taraması USG’de fetal anomali taraması 20. haftada Fe profilaksisi (60 mg) 20. haftada Fe profilaksisi (60 mg) Multi vitamin gereksiz Multi vitamin gereksiz Gerekli görülürse Amniosentez Gerekli görülürse Amniosentez

73 24-28.haftalarda Fundus pubis mesafesi ölçümü Fundus pubis mesafesi ölçümü Glukoz yükleme testi (50 gr glukoz): Glukoz yükleme testi (50 gr glukoz): 1 saat sonra kan şekeri 140 mg’nin üzerindeyse gestasyonel diabet olabilir. 1 saat sonra kan şekeri 140 mg’nin üzerindeyse gestasyonel diabet olabilir. 100 gr OGTT ile tanıyı kesinleştirmek gerekir. 100 gr OGTT ile tanıyı kesinleştirmek gerekir. Rh ve ind. coombs negatif ise Anti-D Rh ve ind. coombs negatif ise Anti-D

74 Karın muayenesi Gebeliğin 20. haftasından sonra yapılan tüm izlemlerde ÇKS’yi özenle dinleyiniz. Gebeliğin 20. haftasından sonra yapılan tüm izlemlerde ÇKS’yi özenle dinleyiniz. ÇKS en rahat bebek sırtının olduğu yerden,sırtın belirlenemediği küçük gebeliklerde pubis kemiğine yakın yerden,makat gelişlerinde ise göbek üstünden duyulur. ÇKS en rahat bebek sırtının olduğu yerden,sırtın belirlenemediği küçük gebeliklerde pubis kemiğine yakın yerden,makat gelişlerinde ise göbek üstünden duyulur. -ÇKS’yi sessiz ortamda dinleyiniz -ÇKS’yi sessiz ortamda dinleyiniz -Fetoskopu dik olarak yerleştiriniz -Fetoskopu dik olarak yerleştiriniz -ÇKS’yi anne nabzından ayırt ediniz -ÇKS’yi anne nabzından ayırt ediniz -ÇKS duyulduktan sonra bir dakika sayınız -ÇKS duyulduktan sonra bir dakika sayınız vuruş/dk normaldir vuruş/dk normaldir -ÇKS’den şüpheliyseniz sevk ediniz. -ÇKS’den şüpheliyseniz sevk ediniz.

75 Sevk Edilecek Durumlar Sevk Edilecek Durumlar Hemoglobinin 7 gr/dl ve altında olması Hemoglobinin 7 gr/dl ve altında olması Kanama ve lekelenme olması Kanama ve lekelenme olması Preeklampsi belirtileri, hipertansiyon ( 140/90mmHg üzerinde olması, başlangıç tansiyonunun sistolik 30 veya diastolik 15 mmHg’dan daha fazla yükselmesi) ve/veya proteinüri olması Preeklampsi belirtileri, hipertansiyon ( 140/90mmHg üzerinde olması, başlangıç tansiyonunun sistolik 30 veya diastolik 15 mmHg’dan daha fazla yükselmesi) ve/veya proteinüri olması Uterus yüksekliği değerlendirildiğinde beklenen haftayla uyumlu olmaması (büyük veya küçük) Uterus yüksekliği değerlendirildiğinde beklenen haftayla uyumlu olmaması (büyük veya küçük) Gebenin fetus hareketlerini hissetmemesi veya el doppleri ile fetal kalp seslerinin duyulmaması Gebenin fetus hareketlerini hissetmemesi veya el doppleri ile fetal kalp seslerinin duyulmaması Bir önceki izlemde bakteriüri tespit edilen gebenin tedaviye rağmen bakteriürinin devam ediyor olması Bir önceki izlemde bakteriüri tespit edilen gebenin tedaviye rağmen bakteriürinin devam ediyor olması

76 ÜÇÜNCÜ İZLEM Gebeliğin haftaları arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır Gebeliğin haftaları arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır

77 DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN DURUMLAR TA, tam idrar TA, tam idrar TA: 140/90 ve üzeri TA: 140/90 ve üzeri Proteinüri PREEKLAMPSİ Proteinüri PREEKLAMPSİ Ödem:%8 Ödem:%8 Fundus-pubis mesafesi Fundus-pubis mesafesi Oligohidramnios Oligohidramnios Polihidramnios Polihidramnios

78 DÖRDÜNCÜ İZLEM haftaları arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır haftaları arasında yapılmalı, süresi 20 dakika olmalıdır

79 Doğum eylemi ve doğum Doğum eylemi ve doğum Doğumun nerede ve kim tarafından yapılacağının planlanması Doğumun nerede ve kim tarafından yapılacağının planlanması Emzirme Emzirme Postpartum aile planlaması danışmanlığı Postpartum aile planlaması danışmanlığı Neonatal tarama hakkında bilgilendirme Neonatal tarama hakkında bilgilendirme

80 DOĞUM BELİRTİLERİ Kanlı sümüksü akıntı Kanlı sümüksü akıntı Her 20 dakika veya daha sık aralıklarla gelen ağrılı kasılmalar Her 20 dakika veya daha sık aralıklarla gelen ağrılı kasılmalar Suların gelmesi Suların gelmesi

81 DOĞUMUN PLANLANMASI Tüm gebelere doğumlarını sağlık kuruluşlarında yapmasını öğütleyin. Tüm gebelere doğumlarını sağlık kuruluşlarında yapmasını öğütleyin. Bu mümkün değilse sağlık personeli yardımıyla doğum yapmalarının önerin ve sağlık personeline nasıl ulaşabilecekleri hakkında bilgi verin. Bu mümkün değilse sağlık personeli yardımıyla doğum yapmalarının önerin ve sağlık personeline nasıl ulaşabilecekleri hakkında bilgi verin. Annenin sağlık kuruluşuna getirilmesinde ve doğum ve doğum sonrası dönemde evin ve diğer çocukların bakımı için yardımcı olabilecek kişilerin doğum öncesinde bilinmesinin önemini anneye anlatınız. Annenin sağlık kuruluşuna getirilmesinde ve doğum ve doğum sonrası dönemde evin ve diğer çocukların bakımı için yardımcı olabilecek kişilerin doğum öncesinde bilinmesinin önemini anneye anlatınız.

82 ANNENİN ACİL ÇANTASI Doğumunu sağlık kuruluşunda yapacak gebelerde annenin acil çantasını hazırlamasını önerin. Bu çantada aşağıdakilerin bulunması gerekmektedir: Doğumunu sağlık kuruluşunda yapacak gebelerde annenin acil çantasını hazırlamasını önerin. Bu çantada aşağıdakilerin bulunması gerekmektedir: Annenin bu gebelikte yapılan muayene ve tetkiklerine ait kayıtlar Annenin bu gebelikte yapılan muayene ve tetkiklerine ait kayıtlar Annenin devamlı kullandığı ilaçların kayıtları Annenin devamlı kullandığı ilaçların kayıtları Anne ve bebek için gerekli çamaşır, giysi ve örtüler Anne ve bebek için gerekli çamaşır, giysi ve örtüler Anne ve bebek için gerekli ped ve bebek bezleri Anne ve bebek için gerekli ped ve bebek bezleri

83 EVDE DOĞUM İÇİN HAZIRLIK Doğumun gerçekleştirileceği temiz, sıcak bir mekan Doğumun gerçekleştirileceği temiz, sıcak bir mekan Annenin altına serilebilecek temiz bir muşamba örtü Annenin altına serilebilecek temiz bir muşamba örtü Bebeğin kurulama bezleri Bebeğin kurulama bezleri Doğuma yardımcı personelin elini yıkayabileceği şartlar Doğuma yardımcı personelin elini yıkayabileceği şartlar Bebek ve anne için örtüler Bebek ve anne için örtüler Doğumda sağlık çalışanına yardımcı olabilecek bir kişi Doğumda sağlık çalışanına yardımcı olabilecek bir kişi Ilık temiz su Ilık temiz su Hastanın temizlenmesi ve plasentanın konulması için en az iki plastik kap Hastanın temizlenmesi ve plasentanın konulması için en az iki plastik kap Plasentanın içerisine konulabileceği plastik torba Plasentanın içerisine konulabileceği plastik torba

84 POSTPARTUM AP DANIŞMANLIĞI Doğum öncesi dönem, doğum sonu aile planlaması için danışmanlığın verilmesi için uygun bir dönemdir. Doğum öncesi dönem, doğum sonu aile planlaması için danışmanlığın verilmesi için uygun bir dönemdir. Danışmanlık hastanın onayı alınarak eş ile beraber yapılmalıdır. Danışmanlık hastanın onayı alınarak eş ile beraber yapılmalıdır.

85 POSTPARTUM AP DANIŞMANLIĞI Danışmanlıkta aşağıdaki bilgiler verilmelidir: Emzirmezse doğumdan 3-4 hafta sonra gebe kalabilir. Emzirmezse doğumdan 3-4 hafta sonra gebe kalabilir. Doğumlar arasında 2-3 yıl olması anne ve bebek sağlığı için çok önemlidir. Doğumlar arasında 2-3 yıl olması anne ve bebek sağlığı için çok önemlidir. Doğum sonrası kullanılacak aile planlaması yöntemi emzirmesine etkili olmamalıdır. Doğum sonrası kullanılacak aile planlaması yöntemi emzirmesine etkili olmamalıdır. Postplasental rahim içi araç uygulanması veya tüp ligasyonu isteyen gebeler ikinci basamak bir sağlık kuruluşuna sevk edilir. Postplasental rahim içi araç uygulanması veya tüp ligasyonu isteyen gebeler ikinci basamak bir sağlık kuruluşuna sevk edilir.

86 POSTPARTUM AP DANIŞMANLIĞI

87 ACİL SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURU Vajinal kanama Vajinal kanama Konvülziyon (Sara nöbeti gibi kasılmalar) Konvülziyon (Sara nöbeti gibi kasılmalar) Baş ağrısı ile beraber görmede bozulma Baş ağrısı ile beraber görmede bozulma Ateş ve/veya ciddi güçsüzlük Ateş ve/veya ciddi güçsüzlük Ciddi karın ağrısı Ciddi karın ağrısı Solunum güçlüğü veya sık solunum Solunum güçlüğü veya sık solunum Sularının gelmesi ( Evde doğum yapacak miyadında gebede ebeye haber vermek gerekir) Sularının gelmesi ( Evde doğum yapacak miyadında gebede ebeye haber vermek gerekir)

88 ÖZET OLARAK 1. İZLEM(14 hft’den önce) 1. İZLEM(14 hft’den önce) RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILACAK RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILACAK 2. İZLEM(18-24 hft arası) 2. İZLEM(18-24 hft arası) HAFTA HAFTA USG USG ÜÇLÜ TARAMA ÜÇLÜ TARAMA DEMİR DEMİR HAFTA HAFTA GLİKOZ YÜKLEMESİ GLİKOZ YÜKLEMESİ RH UYUŞMAZLIĞI –İNDİREK COOMBS-ANTİ D RH UYUŞMAZLIĞI –İNDİREK COOMBS-ANTİ D 3. İZLEM(30-32 hft) 3. İZLEM(30-32 hft) HİPERTANSİYON HİPERTANSİYON PREEKLAMSİ PREEKLAMSİ 4.İZLEM(36-38 hft) 4.İZLEM(36-38 hft) DOĞUM DOĞUM EMZİRME EMZİRME AP YÖNTEMİ AP YÖNTEMİ NEONATAL TARAMA NEONATAL TARAMA

89 SONUÇ OLARAK; Sorunsuz bir gebelik Sağlıklı bir anne ve sağlıklı bir bebek asıl hedefimizdir.

90 Teşekkürler


"GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM GEBELİK VE DOĞUM ÖNCESİ BAKIM MERSİN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ AÇS-AP ŞUBESİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları