Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Önsöz Son yirmi yılda teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler insanların günlük yaşamını oldukça etkiledi. Bilgisayar penetrasyonunun artmasıyla birlikte.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Önsöz Son yirmi yılda teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler insanların günlük yaşamını oldukça etkiledi. Bilgisayar penetrasyonunun artmasıyla birlikte."— Sunum transkripti:

1 Önsöz Son yirmi yılda teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler insanların günlük yaşamını oldukça etkiledi. Bilgisayar penetrasyonunun artmasıyla birlikte dünya daha dijital bir hal aldı ve günlük hayattaki tüm bilgiler dijital ortama aktarılmaya başlandı. Dünyanın ve yaşamın dijitalleşmesi insanların iş, haberleşme, sosyalleşme, araştırma ve sayısız nedenden ötürü bu dijital dünyaya her an ba ğ lanma gereksinimini ortaya çıkardı. Bu gereksinimden ötürü bilgisayarlar küçüldü, hafifleşti, akıllandı, hızlandı ve artık insanların ellerinden bırakamayıp sürekli kullandı ğ ı cihazlar haline geldi. Bu durum mobil kavramını farklı bir boyuta taşıdı. Mobil kavramının içerisindeki ekosistem bir kartopu gibi büyümeye devam ediyor ve heyecan verici olan bu kartopunun yuvarlandı ğ ı da ğ ın yüksekli ğ i bilinmedi ğ inden kartopunun ne kadar büyüyece ğ i hayal edilemiyor.

2 Önsöz Mobil ekosistem; bu çalışmanın ilk bölümünde donanımsal, ikinci bölümünde yazılımsal, üçüncü bölümünde ise pazarlama odaklı olarak incelenmiştir. Ayrıca konuların anlatımı global araştırma firmalarının yaptı ğ ı ve açıkladı ğ ı istatistiklerle desteklenmiştir.

3 Özet Son zamanlarda bilgisayar endüstrisinde yaşanan hızlı gelişmeler insanların günlük yaşamını oldukça etkiledi. Bilgisayar sektöründe yaşanan sıkı rekabet, bilgisayar parçalarının sürekli küçülmesine, işlevlerinin artmasına ve fiyatlarının düşmesine neden oldu. Rekabet arttıkça firmaların bilgisayar üzerindeki kar marjları azaldı. Bu durum da firmaları yeni, inovatif cihazlar üzerinde çalışmaya itti. Firmaların üzerinde çalıştı ğ ı inovatif ürünler küçüldükçe insanlar mobil olarak çalışmaya ve yaşamaya başladı. Kullanılan klasik cep telefonları akıllı cep telefonlarına, klasik kol saatleri akıllı kol saatlerine, gözlükler akıllı gözlüklere dönüşürken insanlar artık işlerini hareket halinde, kolaylıkla ve hızlı bir şekilde yapmaya başladılar. Bu dönüşüme Nesnelerin İ nterneti kavramı da katılınca artık her şeye sensör yerleştirilebilir ve bu sensörlerden gelen veriler mobil olarak da izlenebilir hale geldi.

4 Özet Mobil cihaz ekosistemi hem kendi kendini döndüren ve büyüyen bir oluşum hem de di ğ er ekosistemlere yardımcı olan bir araçtır. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte insanlar birim zamanda daha çok iş ile ilgilenmekte ve daha hızlı bir yaşam idame etmektedirler. Mobil ekosistem insanlara, hızlı yaşamları içerisinde işlerini hareket halindeyken halletmeleri için uygun cihaz ve yazılımlar sunar. Mobil ekosistem bu nedenle insanların yaşamına sürekli dokunur, onların yaşamlarıyla bütünleşir ve kendi ömrünü uzatır. Son dönemde başına “Mobil” kelimesi eklenen Pazarlama, Ödeme, Bankacılık, Ticaret gibi terimlerin popüler olması ve gelişime devam etmesi bu yüzdendir.

5 Özet Günümüz mobil ekosisteminin akıllı telefon ve tablet alanlarında Apple, Google, Microsoft, Samsung, HTC, Sony, LG, Motorola, Vestel ve birçok firma yarışmaktadır. Bu firmaların amacı; insanların hayatlarına daha çok dokunmak, insanların ürünleri her an kullanabilmeleri sa ğ lamaktır. Bazı firmalar bu ekosistemde yazılımsal olarak bazıları da donanımsal olarak rekabete katkıda bulunmaktadır.

6 Giriş Sony Walkman ‘lerin icadı; Sony şirketi kurucusunun, sık sık çıktı ğ ı uzun yolculuklar sırasında opera dinlemek istemesinden aldı ğ ı ilhama dayandı ğ ı söylenir. Bu sorunu görüp ülkesine dönen ve taşınabilir bir müzik çalar üzerinde çalışan Sony ekibi sonunda daha taşınabilir bir müzik kutusu üretmeyi başarır ve buna Walkman adını verir. Walkman adını o yıllarda duymayan kalmaz ve bu ürün dünyayı kasıp kavurur. Aslında Sony ‘nin yaptı ğ ı tek şey müzik çaları taşınabilir yani mobil hale getirmekti. Ancak daha sonra Sony, Walkman ‘in devamını getirmeye yönelik hamleler yaptıysa da Walkman ‘in başarısını tekrarlayamadı. Ardından bayra ğ ı alan Apple, iPod ürünü ile satış rekorları kırdı. Günümüzde iPod ‘un özelliklerini de taşıyan iPhone, iPad gibi taşınabilir ürünleri ile satış rekorları kırmaya da devam ediyor. Apple ‘ın yeniliklerle kullanıcılarını şaşırtma çabası onun bu bayra ğ ı kolay kolay elinden bırakmayaca ğ ını göstermektedir.

7 Giriş Günümüz mobil ekosisteminde, Apple ‘ın inovatif ve kullanıcı dostu cep telefonları ve tabletlerine, Google ‘ın açık kaynak kodlu işletim sistemi olan Android ‘i kullanan cep telefonları karşı koymaktadır. Android ‘li cihazlar Samsung ‘un liderli ğ inde HTC, Sony, LG, Motorola ve birçok firma tarafından üretilmektedir. Ayrıca Samsung ‘un Android işletim sistemli akıllı saati olan Gear ‘a Apple, 2015 yılının başlarında Apple Watch ile karşı bir hamle yapaca ğ ını açıklamıştır. Apple ile Android ‘in bu rekabeti araçlarda, evlerde, gözlüklerde devam etmektedir. Bunun yanı sıra, aslında di ğ er firmalardan daha önce mobil cihazlar için çalışmalar (Windows Mobile) yapmış olan fakat yaygınlaşmayı başaramayan Microsoft da Nokia ‘yı satın alarak rakipleri ile aradaki farkı kapatmayı hedeflemektedir.

8 Giriş Mobil ekosistemin tarifini yalnızca iOS, Android ve Windows Phone rekabetine dayandırmak do ğ ru de ğ il. Bunların dışında, mobil ekosistemin dokundu ğ u birçok teknolojik ürünü de mobil ekosisteminin yanına koyabiliriz. Bebe ğ in sürekli ateşini ve nabzını ölçen, olumsuz bir durumda ebeveynlerinin akıllı telefonlarına gönderdi ğ i bildirimlerle onları uyaran akıllı bir bebek tulumu ya da evin ışıklandırmasını, ısısını, perdelerini, güvenli ğ ini akıllı cep telefonu uygulamasıyla kontrol edilebilen akıllı ev sistemi gibi örnekleri kapsayan “Nesnelerin İ nterneti (IOT)” her ne kadar mobil ekosistemin kapsamında sayılmasa da bu ekosistem ile iç içe geçmiştir.

9 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon Basit cep telefonlarının sa ğ ladı ğ ı klasik özelliklerin dışında birçok gelişmiş özellikleri bulunan, mobil uygulama ma ğ azalarından uygulama indirilip çalıştırılabilen ve genellikle dokunmatik ekranlı olan cep telefonlarını akıllı telefon olarak adlandırabiliriz. Akıllı telefonlarda genel olarak bulunan bazı gelişmiş özellikler; kişisel asistan, dijital pusula, media oynatıcısı, gelişmiş video kamera, ivme ölçer, web tarayıcısı, Yakın Alan İ letişimi (NFC) ‘dir.

10 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon Klasik cep telefonlarının gelişimi “0G” (Zeroth Generation) ile başladı. 0G sistemleri hücresel de ğ ildi, birkaç görüşme yapılabiliyordu ve çok pahalıydı. Elle tutulabilir ilk cep telefonu Motorola tarafından 1973 ‘te tanıtıldı. Bu telefonlar “1G” (First Generation) kategorisine girmektedir. 1G sistemlerinde daha fazla kapsama alanı ve görüşmeye olanak sa ğ lanmasına ra ğ men hala analog teknoloji kullanılıyordu ve veri iletişimine olanak sa ğ lanmıyordu. Ayrıca 1G teknolojisi güvenli de ğ ildi, isteyen bir kişi başka bir kişinin görüşmelerini kolayca dinleyebilirdi.

11 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1991 yılına gelindi ğ inde Finlandiya merkezli Radiolinja firması GSM sektöründeki rekabeti ateşleyen “2G” (Second Generation) dijital hücresel teknolojisini duyurdu. 2G teknolojisi; daha yüksek kapasite, daha yüksek ses kalitesi, sesin/verilerin şifrelenmesi gibi imkanlar sunarak 1G sistemlerinin yerini almıştır. Daha sonra 2G teknolojisinin 9.6kbps olan düşük internet hızını (veri iletimi) 43.2kbps ‘ye çıkarmayı olanak sa ğ layan “HSCSD” teknolojisi kullanılmaya başlanmıştır. HSCSD teknolojisinin sürekli hatları meşgul etmesi üzerine “GPRS” teknolojisi kullanılmaya başlanmıştır. GPRS, HSCSD gibi sürekli veri bekleyerek hattı meşgul etmek yerine sadece veri iletirken hatları kullanmaktadır. GPRS teknolojisinin daha sonra hızı artırılarak EDGE olarak adlandırılmış ve bu teknoloji kullanılmaya başlanmıştır. GPRS ve EDGE teknolojileri “2.5G” olarak adlandırılmaktadır.

12 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon GSM: Global System for Mobile Communications veya kısaca GSM (Türkçe: Mobil İ letişim İ çin Küresel Sistem), bir cep telefonu iletişim protokolüdür.Türkçecep telefonu HSCSD, İ ngilizce High Speed Circuit Switched Data yani Yüksek Hızlı Şebeke Anahtarlamalı Veri anlamına gelmektedir. 2G GSM standardında daha yüksek hızda veri yollamak için geliştirilmiş olurp 43.2 kbps'ye kadar hızlarda veri transferi sa ğ lar.2GGSM Mobil Telefon Sistemlerinin asa ğ ıdaki nesilleri vardır: 0G0G olarak adlandırılan ilk nesil sistemlerde, analog veri akışı kullanılır. 1G1G olarak adlandırılan ilk nesil sistemlerde, analog veri akışı kullanılır. 2G2G olarak adlandırılan ikinci nesil sistemlerde sayısal veri akışı kullanılır. 2.5G2.5G olarak adlandırılan ikinci nesil sistemlerde devre anahtarlamalı sistemlere ilave olarak paket bazlı veri iletişimin eklenmesini (GPRS, EDGE) içeren şebekeleri ifade eder. GSM 2G ve 2.5G kategorisine giren ikinci nesil bir sistemdirGPRSEDGE2G2.5G 3G3G olarak adlandırılan üçüncü nesil sistem ile daha hızlı veri transferi ve bant genişli ğ inin daha verimli kullanımı mümkün olmuştur. 4G4G olarak adlandırılan dördüncü nesil sistem ile kapsama alanı başta olmak üzere 3G ile çözülememiş olan sorunların çözülmesi beklenmektedir.

13 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 10 yıl sonra 2001 ‘de ise Japonya merkezli NTT DOCOMO firması “3G” (Third Generation) standardını duyurdu. 3G teknolojisi; yüksek hızda veri iletimi, konumlandırma deste ğ i, çoklu ortam dosyalarının (resim, müzik, video) paylaşımı ve görüntülü konuşma gibi gelişmiş özellikleri de beraberinde getirdi. 3G sisteminde, yüksek veri iletimini kullanılırken fazla miktarda işlemci kayna ğ ına gerek duyması nedeniyle “HSDPA” ve “HSUPA” teknolojileri geliştirilmiştir. HSUPA ( İ ngilizce High Speed Uplink Packet Access, yani Yüksek Hızlı Veri Paketi Yükleme İ mkanı) İ ngilizce HSDPA, İ ngilizce High Speed Downlink Packet Access, (Yüksek Hızda veri paketi indirme ba ğ lantısı). 3G teknolojisi üzerine kurulmuştur. İ ngilizce3G

14 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 3G teknolojisindeki bazı problemler ve çoklu ortam paylaşımlarının artmasıyla bunalan altyapı sisteminden ötürü “4G” (Fourth Generation) sistemi üzerinde çalışılmaya başlanmıştır yılında yine NTT DOCOMO firması 4G sistemini duyurmuş ve 2009 yılında ilk kez Verizon firması basın mensupları önünde 4G testini başarıyla gerçekleştirmiştir. 4G standartı, 3G sistemlerine göre teorik olarak 10 kat daha hızlıdır; hareket halindeyken 100mbit, kablosuz ba ğ lantıya (WiFi) ba ğ lıyken 1gbit veri indirme hızındadır. Günümüzde birçok ülkede 4G kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye ‘de şu anda aktif olarak 3G sistemi kullanılmaktadır ve 4G sistemine 2015 ‘te geçilmesi planlanmaktadır. Türkiye ‘deki operatörler 4G testlerini basın mensupları eşli ğ inde gerçekleştirerek bu teknolojiye hazır olduklarını duyurmuşlardır.

15 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon Akıllı telefon alanında asıl kilometre taşı ise 2007 yılında Apple firması tarafından duyurulan iPhone cihazları olmuştur. Hatta mobil ekosistem “iPhone ‘dan önce” ve “iPhone ‘dan sonra” olarak ikiye ayrılabilir. Apple ‘ın iPhone ‘u piyasaya sürmesinden sonra akıllı telefon pazarı büyük bir dinamizm kazanmış, satışlarda büyük bir ivme yaşanmıştır. Ayrıca iPhone ‘un yaptı ğ ı etki öylesine hissedilmiştir ki di ğ er akıllı cihaz üreticileri telefon tasarımlarını de ğ iştirmek zorunda kalmıştır. iPhone öncesi akıllı telefonlar genel olarak dokunmatik yüzeyi olmayan, donanımsal olarak klavyesi olan ve dolayısıyla ekranı küçük kalan cihazlar olarak üretilirken, iPhone sonrası rakip firmaların üretti ğ i cihazlar iPhone ‘a benzer olarak dokunmatik ekranlı, donanımsal yerine yazılımsal klavyeye sahip dolayısıyla da büyük ekranlı akıllı olarak üretildi.

16 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon Şu anda iPhone işletim sistemi olan iOS ‘un en büyük rakibi ve piyasanın dominant işletim sistemi olan Android, Google tarafından satın alındıktan sonra gelişimi büyük bir ivme kazandı. İ lk versiyonu 2008 yılında duyurulan Android, ilk yıllarda hızlı bir çıkış yakalayamasa da şu anda pazarın hakimi konumunda bulunuyor. İ lk yıllardaki yavaş büyümenin sebepleri olarak; - Android işletim sisteminin henüz olgunlaşmamış olması, - Donanım üreticilerinin iPhone ‘a benzer cihaz üretmelerine ra ğ men ilk zamanlarda yazılım/donanım bütünleşik ve stabil çalışma yapısını yakalayamamaları, - Farklı donanım üreticilerinin cihazları Android ‘i çalıştırmasına ra ğ men henüz aralarında pazara yön verecek lider çıkaramamalarından ötürü tüketicilerde kafa karışıklı ğ ına neden olmaları gibi gerekçeler gösterilebilir.

17 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon Zaman içerisinde donanım üreticilerinin üretti ğ i daha stabil çalışan, yüksek kaliteli, kullanışlı akıllı telefonlarin üretilmesi, donanım ve yazılım arasında oluşan uyumsuzlukların giderilmesi, Samsung ‘un bu alanda pazar lideri olmasına ba ğ lı olarak tüketici tercihlerinde öne çıkması gibi gelişmelerle Android kullanımını oldukça artırmış ve mobil işletim sistemi pazarında liderli ğ i eline almıştır. Microsoft ise akıllı telefon ve işletim sistemi pazarında rakiplerine karşı en önemli hamlesini 2010 yılında yeni bir işletim sistemi olan Windows Phone 7 ‘yi duyurarak yapmıştır yılında önemli geliştirmelerle birlikte gelen Windows Phone 8 ile pazar payını artırmayı hedeflemektedir. Şu anda son sürüm olarak Windows Phone 8.1 kullanılmaktadır.

18 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon iPhone ve Android donanım üreticileri arasında rekabet devam ederken akıllı telefon pazarında da bazı önemli gelişmeler yaşandı. Microsoft, akıllı telefon ve işletim sistemi rüzgarına karşı koyamayan ve bir süredir zarar açıklayan NOKIA ‘yı satın aldı. Böylece Microsoft akıllı telefon donanım pazarına hızlı bir giriş yapmış oldu. Ayrıca Windows Phone işletim sisteminin yaygınlaşması ve donanım/yazılım stabilizasyonunun artırılması açısından da güzel bir adım atmış oldu. Bir dönem çok popüler olan BlackBerry, kötü gidişatını durduramadı ğ ından kendisi gibi Kanadalı olan FairFax firmasına satıldı. Lenovo, Google ‘ın sahibi oldu ğ u Motorola Mobility ‘i satın alarak dizüstü bilgisayar donanımında oldu ğ u gibi akıllı telefon pazarında da orta vadede liderli ğ i hedefledi ğ ini açıkladı.

19 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon İ statistikler 1.Mobil Ekosistem 1.1. Akıllı Telefon İ statistikler Bilgi Teknolojileri ve İ letişim Kurumu ‘nun 2014 ‘ün ilk çeyre ğ ine ait raporuna göre Türkiye ‘de mobil abone sayısı 70 milyonu geçmiş bulunuyor ki bu rakam nüfusa oranlandı ğ ında %91,5 penetrasyon oranına karşılık gelmektedir ‘ün ilk çeyre ğ ine ait verilere göre Türkiye ‘de 3G abone sayısı 51 milyona ulaşırken, mobil cepten internet hizmeti alan abone sayısı da 25 milyona yaklaşmıştır.

20 1.Mobil Ekosistem 1.1. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.1. Tablet Akıllı telefonların kullanımı yaygınlaştıkça akıllı telefon gibi kullanımı kolay, işlevsel fakat daha büyük ekranlı, dizüstü bilgisayarlar kadar a ğ ır olmayan internete ba ğ lı cihazların bir ihtiyaç oldu ğ u anlaşıldı. Tabletleri; dokunmatik ekranlı, akıllı telefonların boyutlarından daha büyük, tek parça multimedya bilgisayar olarak tanımlayabiliriz. Tabletler de akıllı telefonlar gibi normal bir bilgisayar kadar güçlü işlemcileri ve devre elemanları yoktur ki zaten buna ihtiyaç da yoktur. Tabletlerde; bilgisayarlarda koşan, çok fazla işlemci ve ram harcayan programlar yerine bu programların mobil dünyaya özel, a ğ ırlıklarından arındırılmış versiyonları olan mobil uygulamalar çalışır. Ayrıca tabletler, kendilerinde dizüstü bilgisayarlarda olmayan birçok yetenek barırdır.

21 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Bunlardan bazıları; 9 gelişmiş kamera, dokunmatik ekran, dijital pusula ve olabildi ğ ince kişiselleştirilmiş yazılımlardır. Tabletler genel olarak fiziksel bir klavye barındırmazlar; yazılımsal klavyeleri (bazı tabletlere bluetooth ile klavye ba ğ lanmaktadır) vardır ve dokunmatik ekranın üzerinde çıkarlar. Tablet boyutları her geçen gün çıkan farklı ürünlerle de ğ işmekle beraber genel olarak 7 inç ile 11 inç (1 inç = 2.54 cm) arasındadır. Günümüz tabletlerinde genel olarak kapasitif ekran teknolojisi kullanırken; 2010 öncesi çıkan bazı tabletler resistif ekran teknolojisini kullanmıştır. Kapasitif ekranların resistif ekranlar göre farkı; çoklu dokunmayı desteklemesi (Örn: Bir resmi 2 parma ğ ınızla küçültüp/büyütmek) ve oldukça hassas (tepki süresinin kısa) olmasıdır. Tabletlerde a ğ ırlı ğ ın düşük tutulması ve daha yüksek performans sa ğ lanması için depolama birimi olarak SSD (Solid State Disk) kullanılmaktadır. Genellikle Android işletim sistemli tabletlerde USB girişi bulunmaktadır. Tabletlerin işlemcileri de kendilerine özel dizayn edilmiştir. Bu özel işlemciler düşük enerji tüketimini ön plana tutarak tabletlerde kullanılan uygulamalara göre yüksek performans sa ğ lamayı amaçlamaktadır.

22 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Tabletlerde bulunan genel özellikler aşa ğ ıda listelenmiştir. Aşa ğ ıdaki listedeki özellikler tablet marka ve modeline göre de ğ işiklik göstermektedir. Donanım o Yüksek çözünürlüklü dokunmatik ekran o Kablosuz internet ba ğ lantısı (Wi-Fi veya SIM kart girişiyle sa ğ lanan mobil genişbant ba ğ lantısı) o Arka ve/veya önde foto ğ raf ve video çekimi için kamera o Dizüstü bilgisayarlara göre oldukça hafif olması o Uzun pil ömrü o Di ğ er cihazlarla veya aksesuarlarla ba ğ lantı kurulabilmesi için Bluetooth ba ğ lantısı o Di ğ er cihazlarla veya aksesuarlarla ba ğ lantı kurulabilmesi için USB girişi o GPS o İ vmeölçer

23 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Yazılım o Mobil internet tarayıcısı o E-Kitap okuyucuları o İ ndirilebilen, her ihtiyaca yönelik mobil uygulamalar o Medya oynatıcıları o E-Posta istemcileri o Sosyal medya ba ğ lantıları o Mobil telefon fonksiyonları (mesajlaşma, mikrofon, adres defteri) o Video-Telekonferans

24 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Depolama Birimi o Flash bellek o Harici bellek birimlerinin ba ğ lanması için portlar o Bulut depolama uygulamalarına ba ğ lanma ve senkronizasyon o Yerel a ğ ba ğ lantısı yardımıyla yerel veri depolama

25 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Di ğ er Girdiler o Yakınlık sensörü (Örn: akıllı telefonu kula ğ ımıza götürdü ğ ümüzde ekran bunu anlar ve kendili ğ inden kararır) o İ vmeölçer (Fiziksel hareketleri ve e ğ ikli ğ i ölçer. iPad ‘i yan çevirdi ğ inizde ekrandaki görsellerin de dönmesini bu sensör sa ğ lar) o Sesli tanıma uygulamaları o Hareket algılayıcı uygulamalar o Metin ve el yazısı tanımlayıcı uygulamalar o NFC (Yakın alan iletişimi; cihazın bir algılayıcıya yakınlaştırılıp işlem yapılmasını sa ğ lar. Apple Pay gibi cihaz ile ödeme sistemlerini bu altyapıyı barındırır) o Parmak izi tanımlama

26 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Tablet bilgisayar kavramı çok geniş oldu ğ undan tabletleri aşa ğ ıdaki gibi gruplandırabiliriz; Tek parça, multimedya tabletler: Bluetooth, USB gibi girdiler yadımıyla klavye vb. çevre birimleri ba ğ lanabilir. o Büyük ekranlı tabletler: 8 inç ‘ten daha yüksek boyutlardaki tabletlerdir. o Küçük ekranlı tabletler: 7 ile 8 inç arasındaki boyutlardaki tabletlerdir. Hibrit Tabletler: Tek parça yada kendi klavyeleri ile birlikte kullanılabilirler. Dizüstü bilgisayarların özelliklerine yakındır ve onun iki parça hali gibi düşünülebilir. Multimedya tabletlere göre oldukça güçlüdür.

27 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Istatistik 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Istatistik Ölçümleme sistemine kayıtlı 3 milyon internet sitesinden 15 milyon sayfa gösterimini analiz eden Statcounter ‘a göre Ocak 2012 ile Ekim 2014 tarihleri arasında masaüstü bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlardan internet sitelerine ba ğ lanma oranlarındaki de ğ işim aşa ğ ıdaki gibidir.

28 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Istatistik 1.Mobil Ekosistem 1.2. Tablet Istatistik Bir önceki sayfadaki grafi ğ e göre, insanların internete ba ğ lanma alışkanlı ğ ının masaüstü bilgisayarlardan akıllı telefon ve tabletlere do ğ ru kaydı ğ ını söyleyebiliriz. Akıllı telefon ve tablet penetrasyonu arttıkça yukarıdaki akıllı telefon ve tablet çizgilerinin masaüstü bilgisayarları geçece ğ ini söyleyebiliriz. Ayrıca bu analizin Türkiye özelindeki verileri Tablo 7 ‘de belirtildi ğ i gibidir.

29 1.Mobil Ekosistem 1.3. Phablet 1.Mobil Ekosistem 1.3. Phablet Son zamanlarda ortaya çıkan “Phablet” kelimesi büyük ekranlı akıllı telefonlar için ortaya atılmıştır. “Phone” ve “Tablet” kelimelerinin birleşiminden üretilen phablet kelimesi tüketiciler nezdinde çok ra ğ bet görmese de phablet olarak tanımlanan cihazlar ilgi görmektedir. Genel olarak 5 ile 7 inç boyutları arasındaki akıllı telefonlar Phablet olarak adlandırılmaktadır yılı öncesinde bazı firmaların büyük ekranlı akıllı telefon yani phablet denemeleri olduysa da 2011 yılında satışa çıkan Samsung Galaxy Note serisi kısa sürede phablet pazarını domine etti. Günümüzde hala Samsung Galaxt Note serisi pazarı domine ederken LG, Sony gibi firmalar bu Pazar için de cihaz üretmeye devam ediyor. Phablet pazarında Samsung ‘un en önemli rakibin ise iPhone 6 Plus ile Apple ‘ın olması bekleniyor.

30 2.Mobil Platformlar 2.1. Giriş 2.Mobil Platformlar 2.1. Giriş Akıllı cihaz ekosisteminde, donanımsal parça ve ürünlerde sıkı bir rekabet bulunurken işletim sistemi kısmında rekabet firmaların rekabeti nispeteden çok daha azdır. Akıllı telefon ve tablet penetrasyonunun hızlı bir şekilde yükselmesiyle birlikte, donanım tarafında pazar payları ve sıralama sürekli de ğ işirken işletim sistemi tarafında ise pazar paylarındaki de ğ işim nispeten daha az olmaktadır. Günümüzde akıllı telefon ve tabletlerde en çok kullanılan işletim sistemleri sırasıyla; - Android - iOS - Windows Phone olarak sıralanmaktadır.

31 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) Apple ‘ın iPhone cihazları için geliştirdi ğ i, daha sonra iPod, iPad ve Apple TV cihazlarında da kullandı ğ ı mobil işletim sistemidir. İ lk olarak Ocak 2007 ‘de tanıtımı yapılmış ve ilk iPhone versiyonu ile birlikte Haziran 2007 ‘de piyasaya sürülmüştür. iOS ilk zamanlarda iPhone OS olarak anılıyordu ve üçüncü taraflara açık de ğ ildi yani di ğ er geliştiriciler iPhone OS için yazılım geliştiremiyorlardı. Mart 2008 ‘de iPhone SDK yayınlanmasıyla birlikte Apple, geliştiricilerin iPhone OS için yazılım geliştirmesine olanak sa ğ ladı. Apple tarafındaki bu gelişmenin, akıllı telefonlar ve mobil uygulamalar tarafında bugün yaşadı ğ ımız devrimde katkısı büyüktür. Apple, yazılım geliştiricilere kendi uygulamalarını geliştirip yayınlamaları için destek olmasaydı, belki de bugün yaşadı ğ ımız mobil devrimi yaşamamış yada mobil alanda bu kadar ilerlemiş olmayacaktık. Akıllı telefon penetrasyonunun bu seviyelere ulaşmasında;

32 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) Yetenekli mobil cihazlar, - Bu yetenekleri kullanan kaliteli mobil yazılımlar, - Bu yazılımları üreten yazılım geliştirici firma ve bireyler, - Yetenekli cihaz ve kaliteli yazılım birleşimini farkedip bu pazara yönelen tüketiciler döngüsünün rolü önemli yer tutmaktadır. Burada Apple ‘ın en önemli hamlesi; yazılım geliştiriciler için uygun ve karlı bir ortam oluşturması olmuştur.

33 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) Apple iPhone OS SDK ‘sını yayınlandıktan sonra iOS markasının kullanım haklarını Cisco ‘dan satın alarak, Haziran 2010 ‘da iPhone OS yerine artık iOS markasını kullanılaca ğ ını duyurmuştur. Günümüzde de iOS markası kullanılmaktadır ve son kararlı versiyonu iOS 8.1 ‘dir. iOS 8.1 işletim sisteminin içerisindeki varsayılan özellikler genel olarak aşa ğ ıdaki gibidir; - Telefon: Telefon uygulaması - E-Posta: E-Posta istemcisi - Safari: Tarayıcı - Müzik: Taşınabilir müzik çalar - Video: Video oynatıcısı - Önyüz: Ana ekran, Arama ekranı, Klasörler, Arka planda çalışan uygulamalar ekranı - Mesaj: SMS, MMS, iMessage (internet üzerinden mesaj gönderme uygulaması) - Takvim: Takvim uygulaması - Foto ğ raf: Foto ğ raf görüntüleyici, Video görüntüleyici, - Kamera: Kamera çekimi, Kamera kayıt özelli ğ i, Otomatik odaklanma, HDR, Foto ğ raf düzenleme modülleri, Panoramik çekim, Foto ğ raf filtreleri, Otomatik çekim

34 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) -Facetime: Görüntülü video konferans uygulaması - Photo Booth: Özel efektleri olan ayrı bir kamera uygulaması - Borsa: Yahoo Finans ‘ın sa ğ ladı ğ ı borsa bilgileri - Hava Durumu: The Weather Channel ‘ın sa ğ ladı ğ ı hava durumu bilgileri - Not Defteri: Not alma programı - Harita: A-GPS sistemi, Apple kaynaklı haritalar, Haritaları kullanarak adım adım navigasyon - Gazete Standı: Gazete ve Dergilerin uygulama ma ğ azası - Hatırlatıcı: Yapılacaklar uygulaması, Lokasyona ba ğ lı hatırlatıcı - Ses Kaydı: Ses kayıt edici uygulamasi - Hesap Makinası: Basit hesap makinası, Bilimsel hesap makinası - Saat: Dünya saatleri, Alarm, Kronometre - Ayarlar: Telefonun tüm ayarlarının düzenlenebildi ğ i ayarlar uygulaması - Rehber: Adres ve Telefon defteri - iTunes: iTunes Müzik Ma ğ azası ve Podcast ‘lere erişim - AppStore: iOS uygulama ma ğ azası - Compass: Pusula uygulaması

35 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) - Game Center: Çoklu oyun oynama, Global puan durumu, Kazanımlar - Ses Kontrol: Basit sesli kontrol - Siri: Gelişmiş sesli komutla çalışan asistan - Touch ID: Parmak izi tanımlama - Passbook: Geçiş, bilet, kupon, kredi kartı için sanal cüzdan uygulaması - CarPlay: Araçlar için geliştirilmiş iOS uyumlu uygulama - AirDrop: WiFi, Bluetooth tabanlı dosya paylaşım uygulaması - Sa ğ lık: Kişisel sa ğ lık verilerinin görüntülenmesine ve incelenmesine olanak veren uygulama - İ pucu: Fonksiyonların nasıl çalıştı ğ ı ile ilgili bilgiler veren uygulama - Podcast: Entegre Podcast oynatıcısı - iBooks: Entegre iBook görüntüleyicisi

36 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) Apple, iOS işletim sisteminin ve içerisindeki uygulamalar için önerdi ğ i “Heuristics Design” (sezgisel tasarım) anlayışını bir kenara bırakarak iOS 7 ile birlikte “Flat Design” (Yüzeysel Tasarım) anlayışına geçti. iOS 8 ‘de de Flat Design anlayışı devam etmektedir. Heuristics yani sezgisel tasarım anlayışında iOS ‘un kendisinin ve mobil uygulamalarının tasarımları derinlik anlayışıyla ve gerçekçi olarak tasarlanmaktaydı. Bu tasarım anlayışına göre örne ğ in bir radyo uygulaması hayata geçirilecekse; uygulamanın arayüzü tamamen gerçek bir radyo gibi tasarlanır, kullanıcı sezgileriyle uygulamayı kolayca kullanabilirdi. Flat yani yüzeysel tasarım anlayışında ise iOS işletim sisteminin ve mobil uygulamalarının tasarımları katmanlardan ve derinlikten arındırılmaktadır. Bu tasarım anlayışı ile bir uygulama hayata geçirilecekse; uygulamanın arayüzü sadelik ve basitlik prensipleriyle yüzeysel olarak tasarlanmaktadır.

37 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) Günümüzde, sezgisel tasarım anlayışı ile katmanlı ve gerçekçi tasarlanıp Apple ‘a AppStore ‘da yayınlanması için gönderilen uygulamalar geri çevrilmektedir. Apple eski uygulamalar konusunda anlayışlı davranmakla birlikte, yeni uygulama tasarımlarının yüzeysel olarak tasarlanmasını beklemektedir. Aşa ğ ıdaki görsellerde iki tasarım anlayışı arasındaki fark incelenebilir.

38 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) 2.Mobil Platformlar 2.2. IOS(Eski adıyla Iphone OS) Kullanıcılar; iPhone, iPad ve iPod cihazlarına mobil uygulamaları AppStore yani Apple Uygulama Ma ğ azası ‘ndan indirebilmektedir. AppStore ‘da uygulamalar; - Ücretli - Ücretsiz - Ücretsiz fakat uygulama içi satın alım yapılabilir olarak üç farklı fiyat segmentinde satılmaktadır. Uygulama geliştiren birey yada firma, uygulamasının hangi kategori altında olaca ğ ını kendi belirlemektedir. Fiyatlandırma da yayıncıya bırakılmıştır fakat Apple ‘ın fiyat listesindeki rakamlardan biri seçilmesi gerekmektedir. Bu, çok farklı fiyatlarla kullanıcının kafasının karışmaması için alınan bir önlemdir. Kullanıcıların ücretli uygulamaları indirilebilmeleri ya da uygulama içi satın alım yapabilmeleri için AppStore ‘a kredi kartlarını tanıtmaları gerekmektedir. Şu anda ABD ‘de de kullanılmaya başlanan ve yakın zamanda Türkiye ‘de de kullanılacak olan Apple Pay ödeme sisteminin kullanılması için de kredi kartının tanıtılması gerekecektir.

39 2.Mobil Platformlar 2.3. Android 2.Mobil Platformlar 2.3. Android Android; Google, Open Handset Alliance ve özgür yazılım toplulu ğ u tarafından geliştirilmiş, mobil cihazlara yönelik açık kaynak kodlu işletim sistemidir. Akıllı telefon kullanımı için geliştirilen Android işletim sistemi günümüzde; tabletlerde, akıllı saatlerde, araçlarda, oyun konsollarında, uydu alıcılarında kullanılmaktadır. Android ‘in bu kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor olmasının sebebi açık kaynak kodlu olmasıdır. Bu nedenle açık ara ile en yaygın kullanılan mobil işletim sistemidir. Android, şirket olarak 2003 yılında dijital foto ğ raf makinalarını için daha etkili bir işletim sistemi geliştirilmek üzere kurulmuştur. Dijital foto ğ raf makinaları için işletim sistemi geliştirilme fikri iyi olsa da yeterince Pazar oluşmadı ğ ı için kurucular akıllı telefon işletim sistemi geliştirmeye yönelmiş ve piyasada baskın olarak bulunan Windows Mobile ve Windows Mobile ‘a rakip olmuştur.

40 2.Mobil Platformlar 2.3. Android 2.Mobil Platformlar 2.3. Android

41 Android işletim sistemi, di ğ er işletim sistemleri gibi farklı katmanlardan meydana gelmiştir. Android ‘in katmanları aşa ğ ıdaki gibidir; - Çekirdek: Linux kernelidir. Güvenlik, hafıza yönetimi, süreç yönetimi, a ğ yı ğ ınları ve sürücü modellerini içermektedir. - Android Runtime: Sanal makinedir. - Kütüphaneler: Veritabanı kütüphaneleri, web tarayıcı kütüphaneleri, grafik ve arayüz kütüphanelerini içermektedir. - Uygulama Çatısı: Uygulama geliştiricilere geniş bir platform sunan kısımdır. - Uygulama Katmanı: Do ğ rudan Java (programlama dili) yle geliştirilmiş uygulamaları içermektedir.

42 2.Mobil Platformlar 2.3. Android 2.Mobil Platformlar 2.3. Android Kullanıcılar, Android işletim sistemleri için geliştirilen uygulamaları “Google Play” (eski adıyla Android Market) aracılı ğ ıyla indirebilmektedir. Google Play ‘deki uygulamalar; - Ücretli - Ücretsiz olarak iki segmentte listelenmektedir. Uygulama içi satın alma özelli ğ i olan uygulamalar ise AppStore ‘dan farklı olarak Ücretsiz kategorisi altında yer almaktadır. Android işletim sistemi, kullanıcılara telefonlarıyla yapabilecekleri konusunda daha geniş olanaklar sa ğ lamaktadır. Verilen bu özgürlük Android kullanıcıları tarafından sevilmekle beraber bazı kesimlerce güvenlik açısından risk oluşturabilece ğ i eleştirisi almaktadır.

43 2.Mobil Platformlar 2.3. Android 2.Mobil Platformlar 2.3. Android Android, 5.0 Lollipop versiyonu ile birlikte materyal tasarıma (material design) geçti ğ ini açıkladı. Daha önce de yüzeysel tasarım ilkelerine göre hareket eden Android, materyal tasarım ile yüzeysel tasarımdan vazgeçmeden belirli prensipler üzerine tasarımını konumlandırmaktadır. Ayrıca materyal tasarımda aksiyonlar da vardır ve rastgele olmamakla birlikte belirli açı ve do ğ rultuda aksiyonlar kullanılmaktadır.

44 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone Windows Phone, Microsoft tarafından akıllı telefonlar için geliştirilen işletim sistemidir. İ lk kararlı sürümü olarak kabul edilen Windows Phone 7, Ekim 2010 tarihinde duyurulmuştur. Günümüzde kullanılan kararlı son sürümü Windows Phone 8.1 olmakla beraber Nisan 2014 ‘te kullanıma açılmıştır. Microsoft, daha önceki mobil işletim sistemi olan Windows Mobile serisinin geliştirilmesi gerekti ğ ini farkedip 2004 yılında bunun üzerinde çalışmaya başlamıştır. Eski mimari üzerinde de ğ işiklikler yaparak yeni işletim sistemi oluşturma düşüncesiyle Photon kod adıyla geliştirilen versiyon uzun sürece ğ i gerekçesiyle durdurulmuştur. Microsoft, 2008 yılında tekrar bir hamleyle yeniden mobil işletim sistemi geliştirmelerine başladı ve 2009 yılında ara sürümü olan Windows Mobile 6.5 ‘i duyurdu. Bu ara sürüm Microsoft ‘a zaman kazandırmış olsa da Windows Phone 7 kullanıma açıldı ğ ında ortada büyük bir sorun bulunuyordu; Windows Phone 7 işletim sistemi, Windows Mobile 6.5 için geliştirilen uygulamaları desteklemiyordu. Bu durum, Windows Phone ‘un heybesinden ve a ğ ırlıklarından kurtularak daha rahat hareket edebilmesi için aslında iyi bir hamle olarak da yorumlanabilir.

45 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone Haziran 2012 ‘de ise Microsoft ‘un radikal de ğ işiklik ve güncellemeler yaptı ğ ı Windows Phone 8 ‘i duyurdu. Microsoft, Windows Phone ve Windows Mobile serilerinde kullandı ğ ı Windows CE kernelinden vazgeçerek Windows NT kerneline geçiş yaptı. Bu kernel aynı zamanda bilgisayarlarda kullanılan, x86 tabanlı Windows 8 ‘de de kullanılmaktadır. Bu sayede Windows 8 ile çalışan bilgisayarlar ve Windows Phone 8 ile çalışan telefonlar için geliştirilen uygulamalar kolaylıkla iki platforma da çevrilebilmektedir. Böylece Microsoft, bilgisayar ve mobil işletim sistemlerinde aynı arayüz ve uygulamaların kullanılmasını sa ğ layarak farklı platformlar arasında birleşim kümesi oluşturmuş; kullanıcılarına aynı deneyimi vermeyi hedeflemiştir. Microsoft ‘un son zamanlarda yaptı ğ ı mobil ekosisteme giriş hamleleri bununla da sınırlı de ğ il ‘ün sonralarına do ğ ru yapılan açıklamayla, Microsoft ‘un, aynı zamanda stratejik orta ğ ı olan telefon üreticisi Nokia ‘nın operasyon ve üretim birimlerini satın aldı ğ ı duyuruldu. Böylece Microsoft mobil ekosistemdeki yarışa ortak olmak için önemli bir hamle yapmış oldu.

46 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone Kullanıcılar, bilgisayarlar için geliştirilmiş olan Windows 8 uygulamalarını Windows Store üzerinden, akıllı telefonlar için geliştirilmiş işletim sistemi olan Windows Phone 8 uygulamalarını ise Windows Phone Store üzerinden indirebilmektedir. Windows Phone Store ‘da uygulamalar ücretli ve ücretsiz olarak iki kategoride listelenmektedir.

47 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone Windows Phone 8 ‘de, Microsoft tarafından geliştirilen “Metro Arayüz Tasarımı” (Metro UI) kullanılmaktadır. Bu arayüz aynı zamanda Microsoft ‘un bilgisayarlar için kullanılan işletim sistemi Windows 8 ‘de de kullanılmaktadır. Metro arayüz iyi tipografi ve gözün kolay algılayabilece ğ i kadar büyük metinlerin kullanılmasını temel alır. Metro arayüz tasarımı ikon temellidir ve açılış ekranında uygulamaları temsil eden ikonlar sıralanmakadır. Bu arayüz tasarımında oval nesnelerden daha çok köşeli nesneler (kare, dikdörtgen vb.) kullanılmaktadır. Bu tasarım prensibine Metro denilmesinin amacı ise; ayakta metronun geçişi sırasında vagonların yatay olarak tek yönlü hareketinden esinlenilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle Windows Phone 8 uygulamaları; sayfa geçişleri, ekranı sa ğ a ve sola çekilerek yapılacak şekilde tasarlanmaktadır.

48 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone 2.Mobil Platformlar 2.4. Windows Phone

49 2.Mobil Platformlar 2.5. İ statistikler 2.Mobil Platformlar 2.5. İ statistikler Önemli araştırma şirketlerinden IDC ‘nin açıkladı ğ ı verilere göre dünya üzerinde kullanılan mobil işletim sistemlerinin yıllara göre de ğ işimi aşa ğ ıdaki grafikte belirtilmiştir. Bu grafi ğ e göre 2011 yılından bu yana Blackberry ve di ğ er mobil işletim sistemlerinin paylarının toplamı %44 seviyelerinden, %1 seviyelerine kadar düştü ğ ü, onların pazar payını ise Android ‘in aldı ğ ı yorumu yapılabilir. Ayrıca Apple ürünlerinde çalışan iOS işletim sisteminin pazar payında da yılları arasında yaklaşık %36 oranında düşüş yaşanmıştır. Bu durum, açık kaynak işletim sistemi olan Android ‘in başarısının göstergesidir.

50 2.Mobil Platformlar 2.5. İ statistikler 2.Mobil Platformlar 2.5. İ statistikler Statista sitesinde yayımlanan grafi ğ e göre Temmuz 2014 itibariyle uygulama ma ğ azalarındaki toplam uygulama sayıları aşa ğ ıdaki grafikte belirtilmiştir.

51 2.Mobil Platformlar 2.5. İ statistikler 2.Mobil Platformlar 2.5. İ statistikler Bu verilere göre, dünya genelindeki mobil cihaz pazarında Android ‘in oldukça gerisinde olan Apple ‘ın mobil uygulama ekosisteminde oldukça güçlü oldu ğ u söylenebilir. Bunun yanında Blogmost sitesinde yer alan ve 2013 yılındaki veriler ışı ğ ında hazırlanan grafi ğ e göre; - AppStore ‘da , Google Play ‘de ve Windows Phone Store ‘da ise uygulama bulunmaktadır. - Uygulama yayıncıları; AppStore ‘da 6.4 milyar dolar, Google Play ‘de 1.2 milyar dolar, Windows Phone Store ‘da 0.95 milyar dolar gelir sa ğ lamıştır. Bu verileri de dikkate alarak, Apple ‘ın uygulama yayıncılarına sa ğ ladı ğ ı kazançlı pazar yerinden dolayı; yayıncı sayısı, uygulama sayısı, nitelikli uygulama sayısı alanlarında AppStore; Google Play ve Windows Phone Store ‘a nazaran daha güçlü oldu ğ u söylenebilir.

52 3.Mobil Pazarlama 3.Mobil Pazarlama Pazarlama duayeni Philip Kotler ‘e göre pazarlama; firmaların, hangi malların veya hizmetlerin müşterilerinin ilgisini çekece ğ ini tayin etmeleri ve satışlar, iletişim ve işletme idaresi geliştirmeleri için stratejileri belirlemeleri sürecidir. Doç.Dr. Hüseyin Kanıbir ‘in tanımlamasına göre ise pazarlama bir ikna sanatıdır. Pazarlama, müşterilerine erişmek için müşterilerinin zaman geçirdi ğ i kanalları tercih etmiştir. Geleneksel pazarlama uzun süre radyo, televizyon, basılı mecralar (gazete, dergi, broşür), mektup, bilboard gibi kanalları kullandı. Teknolojinin gelişmesine parelel olarak, mobil cihaz penetrasyonunun artmasıyla birlikte insanların hayatlarına yeni cihazlar girmeye başladı. Gün geçtikçe bu cihazlar ve cihazların içerisindeki sanal ortamlar genişledi. Dolayısıyla insanlar, yeni akıllı cihazlarıyla daha çok zaman geçirmeye başladı. Bunun farkına varan pazarlama ise kendini hızlı bir şekilde mobil dünyaya adapte etti; “Mobil Pazarlama” kavramı oluşturuldu ve mobil cihazları kullanan tüketicilere farklı yöntemlerle temas kurmak hedeflendi.

53 3.Mobil Pazarlama 3.Mobil Pazarlama Yamamoto tarafından mobil pazarlama: ‘‘Müşteriye ulaşma yönüyle, uzaktan ve kablosuz iletişime uygun olan cep telefonları, cep bilgisayarları ve benzeri gereçler yoluyla müşterilere veya potansiyel müşterilere ulaşılarak kurum, ürün, hizmet, fikir,eylem ve kişilere ilişkin pazarlama faaliyetlerinin yapılması’’ olarak tanımlanmaktadır(Yamamoto, 2009). Bir di ğ er tanıma göre ise mobil pazarlama, interaktif iletişim araçlarını ve özellikle cep telefonları vasıtasıyla tüketiciye ulaşıp çeşitli stratejiler geliştirilerek, reklam, bilgilendirme, kişisel satış, satış tutundurma, halkla ilişkiler, marka farkındalı ğ ı ve imaj yaratma çabasıdır. Mobil pazarlama çabalarıyla birlikte ça ğ rı merkezleri, do ğ rudan e- posta, mobil cihazlar ve internet sayfaları da aynı amaca hizmet etmektedir (Arıkan, 2008, s:4). Mobil pazarlamanın, di ğ er iletişim araçlarının sunmadı ğ ı avantajlar sayesinde büyük potansiyel vaat etti ğ i kanıtlanmıştır. (Tek, 2006, s:274)

54 3.Mobil Pazarlama 3.Mobil Pazarlama Mobil cihazlar “kişiselleştirilebilir” ve “erişilebilir” olma özellikleriyle pazarlamada bir adım öne çıkmaktadır. Kişiselleştirilebilir; mobil cihazlarda kullanılan teknolojiler ve bu teknolojileri kullanan mobil uygulamalar ile oldukça kişiselleştirilebilirlerdir. Akıllı telefonların içerisindeki lokasyon algılayıcısı, ivmeölçer, kamera gibi donanımsal özellikler, telefona yüklenen bazı mobil uygulamalar tarafından kullanılıp kullanıcıya anlamlı bilgiler sunar. Bu bilgiler mobil uygulamalar ve operatörler tarafından algılanıp, kullanıcıya anlık olarak anlamlı pazarlama yapılabilir. Kişiselleştirilebilir kısmı için örneklere Vaka Analizi kısmında yer verilecektir. Erişilebilir; mobil cihaz kullanıcıları baz istasyonları, iBeacon/NFC gibi bluetooth teknolojileri, internet ba ğ lantısı gibi teknolojilerle neredeyse her an erişilebilir durumdadırlar. Bu da markalara, her an müşterilerine pazarlama faaliyeti yapabilmesi için büyük bir fırsat sunmaktadır. Geleneksel pazarlama yöntemlerinin çok kullandı ğ ı televizyon, radyo, broşür gibi her ne kadar hala revaçta olsa bile popülaritesi mobil cihazlar karşısından azalan kanallar, markalara her an ulaşılabilir özelli ğ i sa ğ layamamaktadır. Bilboard gibi pazarlama materyallari ise karekod, iBeacon gibi yöntemlerle mobil cihazlarla etkileşimli olacak şekilde dönüşüme ve de ğ işime başlamış bulunmaktadır.

55 QR Code(Karekod) Nedir? QR Code(Karekod) Nedir? Tüm bu oluşturma işlemleri sonrasında, oluşturdu ğ unuz barkodu nasıl okuyaca ğ ınızı bilmiyorsanız bu konuda çok kolay. Bütün ihtiyacınız olan üzerine program yüklenebilir bir mobil cihaz veya bilgisayar ve bir adet kamera. Bu konuda akıllı telefon kullanıcıları zaten gerekli ekipmana sahip olacaklardır. Android, ios veya Microsoft tabanlı cihazınızın store bölümüne girip, qr reader diye arattı ğ ınızda pek çok qr code okuyucu ücretsiz program oldu ğ unu göreceksiniz. Birisini mobil cihazınıza indirip, programı çalıştırıp, kamera ile barkodu görüntüledi ğ inizde bakod içerisine yerleştirilmiş tüm bilgilere hızlıca ulaşabilirsiniz.

56 iBeacon Nedir? iBeacon Nedir? Temelde bir bölgeye yerleştirilmiş vericilere yüklenen verilerin da ğ ıtımı için kullanılan iBeacon, telefonunuz geçerli alana giriş yaptı ğ ında size bu vericilerin iletti ğ i bilgilerin ulaştırılması için kullanılıyor. Bluetooth düşük enerji teknolojisi kullanan vericiler, GPS yardımıyla etki alanlarındaki iBeacon uygulaması açık olan iPhone'ları tespit ediyor ve mesajı iBeacon uygulaması ile size iletiyor. Böylece fiyatını ya da bedeni,ni sormak istedi ğ iniz bir ürün için ma ğ aza yetkilisini bulmak zorunda kalmıyorsunuz. Şu an için kullanım alanının çok da yaygın olmadı ğ ını söyleyebilece ğ imiz iBeacon uygulaması gelece ğ in teknolojilerine ışık tutan bir işaret fişe ğ i olabilir.

57 iBeacon Nedir? Kullanım Alanı iBeacon Nedir? Kullanım Alanı Bir kütüphanede oldu ğ unuzu düşünün. Bir kitap arıyorsunuz ve kütüphane görevlisi yerinde de ğ il. Neden telefonunuzdan kitap listesine ulaşıp kitabın nerede oldu ğ una kendiniz bakamayasınız ki? Üstelik bunun için ayrı bir kütüphane uygulaması indirmenize gererk yok. Kütüphanenin çeşitli yerlerine yerleştirilmiş olan vericiler size istedi ğ iniz listeyi gönderecektir. Ya da bir ma ğ aza sizi sezon sonu kampanyası hakkında bilgilendirmek istiyor; ma ğ azaya girdi ğ iniz anda iBeacon ile size indirim reyonunun yerini, kampanyalı ürünlerin bilgisini gönderebilir. Belki de elinizdeki elbisenin bedeni üst kattadır! iBeacon size söylesin, ma ğ aza personelini armakla u ğ raşmayın. Müzelerde de istenilen her parçaya ya da sergiye bir beacon yerleştirilerek o parçayı görmeye gelen ya da sergiyi ziyaret eden herkesi bilgilendirmek mümkün.

58 iBeacon Nedir? Kullanım Alanı iBeacon Nedir? Kullanım Alanı Arabanız size göre şekil alsın E ğ er ailece aynı arabayı, farklı sürüş pozisyonlarında kullanıyorsanız iBeacon sizin yerinize koltuk ve direksiyon pozisyonunu ayarlayabilir. Telefonunuzun gönderdi ğ i sinyal sayesinde sürücü koltu ğ unda kimin oturdu ğ unu algılayan iBeacon, hafızasına yerleştirilmiş olan sürüş pozisyonlarına göre seçti ğ iniz ayarları artık otomatik olarak yapabilir. Üstelik bunun için telefonunuzun açık olması yeterli. Ya da evinizin herhangi bir odasındaki ışık sadece siz içeri girdi ğ inizde yanabilir. Akıllı kilitlerle donatılmış kapılarınız siz gelmedi ğ iniz sürece herkese kapalı kalacaktır.

59 3.Mobil Pazarlama 3.Mobil Pazarlama Bu özelliklere ek olarak mobil pazarlama faaliyetlerinin markalara sa ğ ladı ğ ı avantaj ve kolaylıklardan bazıları aşa ğ ıdaki gibidir; - Birebir pazarlama anlayışına sahip olması: Mobil pazarlama faaliyetleri için birebir pazarlama anlayışı geçerlidir. Tüketiciyle kitlesel olmayan medya aracılı ğ ıyla do ğ rudan iletişim kurulmaktadır. Bu sayede tüketicinin spesifik ihtiyaçlarının tespit edilmesi ve tüketiciye özel ürün ya da hizmetlerin sunulabilmesi sa ğ lanmaktadır. - İ zinli pazarlama yöntemini kullanması: İ zin alınmadan gerçekleşen pazarlama faaliyetleri tüketici üzerinde olumsuz bir etki bırakmaktadır. Mobil pazarlama faaliyetlerinin etkin olabilmesi için mutlaka hedef kitleden izin alınarak yapılması ve tüketicilere sadece bekledikleri ve almak istedikleri iletişim mesajlarının gönderilmesi gerekmektedir.

60 3.Mobil Pazarlama 3.Mobil Pazarlama -Düşük maliyete sahip olması: Mobil pazarlama aynı zamanda do ğ rudan pazarlama uygulamalarından biri olmasından dolayı maliyetleri de düşük olmaktadır. Günümüzde başta GSM operatörleri olmak üzere birçok firma çok düşük maliyetler ile mobil pazarlama altyapısını firmalara kurabilmektedirler. - Markaya yönelik yüksek oranda farkındalık yaratması: Mobil pazarlama uygulamalarının algılanma düzeyleri yüksektir. Kişisel kanallar kullanılarak müşteriye ulaşılmaktadır. - İ letişimin tek veya çift taraflı olması: Mobil pazarlama uygulamaları etkileşimli yapıya sahip pazarlama uygulamalarıdır. Bu bakımdan bazı durumlarda müşteri, bu uygulamaların aktif birer üyesi konumunda olabilmektedir. Özellikle sosyal medya kullanılarak bu tip etkileşimler arttırabilmekte ve bu sayede müşterinin beklentilerinin anlaşılması ve tatmin edilmesi kolaylaşmaktadır. -Hızlı olması: Mobil altyapı teknolojileri sayesinde mesaj, tüketiciye saniyeler içerisinde ulaştırılabilmektedir. Böylelikle geri bildirimi birkaç dakika içerisinde almak mümkün hale gelebilmektedir.

61 3.1.Mobil Pazarlama Araçları 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Pazarlama uygulamalarında kullanılan bazı kalıplaşmış yöntemler bulunmaktadır ve teknolojinin gelişimine ba ğ lı olarak Mobil Pazarlama yatay ve dikey olarak genişlerken, yöntemler de gelişmekte ve de ğ işime u ğ ramaktadır. Bu yöntemlerden en çok kullanılanlar aşa ğ ıdaki gibidir; - SMS ve MMS, - Mobil Uygulama, - Anlık Bildirim (Push Notification) - Mobil Site - Karekod (QR Code) - Bluetooth Tabanlı Sistemle

62 3.1.Mobil Pazarlama Araçları SMS/MMS 3.1.Mobil Pazarlama Araçları SMS/MMS Mobil pazarlama alanında kullanımı en yaygın metot; markaların, müşterilerine SMS/MMS göndermesidir. Markaların SMS ve MMS gönderimi ile müşterilerini; bilgilendirmeyi, farkındalık yaratmayı, kampanyalardan haberdar etmeyi ve onları satın alma sürecine girmesini amaçlamaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kullanıcılara SMS ve MMS metotlarından daha interaktif ve müşterilerin ilgisini çekebilecek farklı mobil pazarlama yöntemleri gelişse de SMS ve MMS için, markaların en çok kullandı ğ ı mobil pazarlama yöntemleri oldu ğ u söylenebilir.

63 3.1.Mobil Pazarlama Araçları SMS/MMS 3.1.Mobil Pazarlama Araçları SMS/MMS Son dönemde operatörler kurumsal müşterileri için SMS ve MMS ‘in daha akıllı versiyonu diyebilece ğ imiz interaktif mesaj gönderim ürünlerini kullanıma sundular. İ nteraktif mesajlar, kullanıcılara bilgi metni ve onun aşa ğ ısında tıklanabilir seçenekler şeklinde giden mesajlardır. Bilgi metni kısmında: “Mevcut internet paketiniz bitmiştir. Faturanıza 5TL ek ile 1GB daha internet paketi satın almak ister misiniz?” sorusu ve onun aşa ğ ısında tıklanabilir “Evet” ve “Hayır” butonlarının oldu ğ u mesajları interaktif mesajlara örnek gösterilebilir. İ nteraktif mesajlar; - Yeni ürünlerin veya mevcut ürünün bir üst paketinin pazarlanması, - Bilgi toplanması, - Anket yapılması, - Eksik müşteri bilgilerini tamamlaması gibi amaçlarla kullanılabilir. Müşteri geri dönüşlerinin oldukça fazla olması sebebiyle yakın zamanda markalar bu tür interaktif mesajlara yönelecek ve bu mesajların kullanımı oldukça artacaktır.

64 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Mobil uygulamalar, mobil ekosistemin temelini oluşturan, kullanıcıların uygulama marketlerinden akıllı cihazlarına indirebildi ğ i yazılımlardır. Mobil uygulama ma ğ azalarında kategorilere ayrılmış olarak birçok çeşitte yüzbinlerce uygulama hali hazırda bulunmaktadır ve bu rakam her geçen gün artmaktadır. Mobil pazarlama açısından, mobil uygulama kategorileri ayrı ayrı kanal olarak de ğ erlendirilebilir fakat kullanıcının karşısına çıkan pazarlama materyali en temelinde mobil uygulama içerisine entegre edildi ğ inden bu kategoriler Mobil Uygulama başlı ğ ı altında toplanmıştır.

65 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Mobil uygulama ma ğ azalarındaki yayıncı sayıları StarDust firmasının 2013 yılında yaptı ğ ı araştırmada aşa ğ ıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.

66 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Statista istatistik sitesinde yayımlanan grafi ğ e göre Temmuz 2014 itibariyle uygulama ma ğ azalarındaki toplam uygulama sayıları Tablo 17 ‘deki grafikte belirtilmiştir.

67 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Statista ‘nın yayınladı ğ ı bir başka araştırmaya göre 2011 ile 2017 yılları arasındaki mobil uygulama ma ğ azalarından uygulama indirilme sayıları Tablo 18 ‘deki grafikte gösterilmiştir.

68 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 2013 son çeyrek verilerine göre ise, akıllı telefon ve tablet kullanıcıları ayda ortalama 26.8 uygulama kullanırken bu uygulamalarda 30 saat 15 dakika harcamışlardır. Bu iştah kabartıcı veriler ışı ğ ında markaların, mobil pazarlama yöntemlerini uygularken mobil uygulamalarla entegre olacak şekilde pazarlama senaryoları oluşturmak, amaçlarına yönelik önemli faydalar sa ğ layabilir.

69 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Mobil uygulamalar içerisindeki reklamlar genel olarak aşa ğ ıdaki şekillerde kullanıcıların karşısına çıkmaktadır; - Uygulamanın kendisi (Bazı uygulamalar sadece pazarlama faaliyeti olarak yayınlanır), - Uygulama içeri ğ inde marka ve ürüne yönelik tanıtım/reklam faaliyetleri, - Uygulama ikonuna tıklanıp, uygulamanın anasayfası açılmadan önce çıkan reklam görselleri, - Kullanıcı uygulama içerisinde iken alt veya üst kısımda sabit olarak çıkan görseller, - Kullanıcı uygulama içerisinde iken orta kısımda çıkan ve kapatılabilen görseller,

70 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Mobil uygulamalar içerisindeki reklamlar genel olarak aşa ğ ıdaki şekillerde kullanıcıların karşısına çıkmaktadır; - Gelişmiş SDK ‘lar ile telefonun bilgisini alıp ona göre kullanıcıya görünen görseller, o Senaryo 1: Uygulama, telefonun şarjının azaldı ğ ı anlayıp “Sekreter” servisi reklamını çıkararak telefon kapandıktan sonra arayanların notlarını kayıt eden hizmetin reklamını yapar. o Senaryo 2: Uygulama, telefonun hafızasının doldu ğ unu anlayıp “Buluta Depolama” servisi reklamını çıkararak kullanıcının ihityacı oldu ğ u anda ona ilgili hizmetin reklamını yapar.

71 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Uygulama Mobil uygulamalar içerisindeki reklamlar genel olarak aşa ğ ıdaki şekillerde kullanıcıların karşısına çıkmaktadır; -Gelişmiş SDK ‘lar ile telefonda hedef uygulamanın olup olmadı ğ ının algılanması ve yoksa hedef uygulamanın indirilmesine yönelik görsellerin yayınlanması, o Senaryo 3: Kullanıcının telefonunda yüklü olan gazete uygulaması, telefonda yüklü olan uygulamalar içerisinde, pazarlama anlaşmasını yaptı ğ ı banka uygulamasının olup olmadı ğ ına bakar ve e ğ er yoksa uygulamanın indirilmesi için reklam görselini kullanıcıya gösterir. - Uygulamanın, cihazın bulundu ğ u konumu algılayıp ona göre kullanıcıya çıkan reklam görselleri, o Senaryo 4: Kullanıcının telefonunda yüklü olan gazete uygulaması, kullanıcının konumunu algılayıp, yakındaki restoranın reklam görselini kullanıcıya gösterir. o Senaryo 5: Uygulama ba ğ ımsızlı ğ ı olmaksızın, markaların operatörler ile anlaşarak, izinli kullanıcıların konumlarına yönelik ilgili markaların reklam mesajları kullanıcılara gönderilir.

72 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Anlık Bildirim (PushNotification) 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Anlık Bildirim (PushNotification) Anlık bildirimler etkili bir mikro pazarlama örne ğ idir. Uygulamanız yardımıyla kullanıcılarınıza kısa mesajlar gönderirsiniz. Farklı mesaj türlerinde gönderinin okunması için kullanıcının onu açması gerekir. Buna karşın anlık mesajlarda gönderi, kullanıcının mobil cihazının ekranında do ğ rudan görüntülenir. Üstelik bunun için uygulamanın o esnada çalışır durumda olması da gerekmez. Bu sayede kullanıcılarınıza direkt ulaşma şansını elde etmiş olursunuz. Anlık bildirimlerin dikkat çekme oranı çok yüksektir ve do ğ ru kullanıldı ğ ı müddetçe, müşteri ilişkilerinizi geliştirmek ve farkındalık yaratmak için oldukça etkili bir araç olabilir. Mobil uygulamalar ile popülerleşen anlık bildirimler, genellikle daha önceden yüklenmiş olan uygulamaların; - Ürün farkındalı ğ ı oluşturulmasını, - Kampanya bildirimlerinin gönderilmesini, - Yeni ürünlerin veya mevcut ürünün bir üst paketinin pazarlanmasını, - Uygulamanın aktif olarak kullanımının sa ğ lanmasını sa ğ lamaktadır. Anlık bildirimler ile markalar, mobil uygulamalarının indirilmesini sa ğ ladıktan sonra uygulamalarının aktif olarak kullanılmasını sa ğ layabilir.

73 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Site 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Mobil Site Akıllı telefon ve tablet kullanım oranlarının artmasıyla birlikte kullanıcıların hareket halindeyken, masaüstü bilgisayarlara göre nispeten küçük ekranlardan internet sitelerine ulaşma gereklili ğ i oluşmuştur. İ nternet sitelerine, mobil cihazlardan gelen kullanıcıların istatislikleri dikkat çekici boyutlara ulaşınca markalar mobil uyumlu internet sitelerini hayata geçirmeye başladı. Bu durumun farkında olan markalar; internet sitelerini masaüstü bilgisayar, tablet, akıllı telefonlarla uyumlu çalışacak şekilde esnek tasarlayarak (Responsive Design) ya da mobil cihazlar için ayrı site oluşturarak müşterilerinden gelen talebe cevap vermektedir. Firmaların internet sitelerinin mobil cihazlarla uyumlu olarak çalışabilmesi bile başlı başına bir pazarlama faaliyetidir. Müşteriler, mobil cihazlarından markaların internet sitelerine giriş yaptı ğ ında küçük ekranlı dokunmatik cihazlara uygun bir tasarım ile karşılaşmazlarsa, yapmak istediklerini hızlı, kolay, etkin bir şekilde yapamayacaklar; belki de istedikleri işlemi hiç tamamlayamayacaklardır. Bunun sonucunda; - Müşteri memnuniyetsizli ğ i oluşacak, - Marka, müşteri gözünde de ğ er ve itibar kaybedecek, - Müşteri alternatif markaları düşünmeye başlayacak, - Müşteri kendisine yeterince de ğ er verilmedi ğ ini hissedecek, - Müşteri, markanın yeterince altyapı yatırımı yapmadı ğ ını düşünecektir.

74 BOOTSTRAP NED İ R BOOTSTRAP NED İ R

75 3.1.Mobil Pazarlama Araçları KareKod(QR Code) 3.1.Mobil Pazarlama Araçları KareKod(QR Code) Asıl adı “Quick Response” (Hızlı Tepki Veren) olan kod Türkçe ‘ye karekod olarak çevrilmiştir. Karekod endüstride hali hazırda kullanılırken, akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal mecraların da etkisiyle pazarlama açısından popüler hale gelmiştir. Karekod kendine özgü kodlamasıyla içerisinde küçük bir veri barındırabilmektedir. Hedef kullanıcılar, akıllı telefonlarında hazır bulunan ya da uygulama marketlerinden indirdikleri karekod okuyucu mobil uygulamalar vasıtasıyla bu veriyi tanıyabilmektedir. E ğ er karekod içerisine veri olarak internet sitesi linki girilirse, okuyucu linki tanıyıp otomatik olarak ilgili site adresine kendili ğ inden yönlenecektir. E ğ lenceli senaryolarla karekod oluşturan marka ve ajanslar özellikle genç neslin dikkatini çekmeyi amaçlamaktadır. Burada önemli olan; karekod görsel tasarımı oldu ğ u kadar, kullanıcının yönlendirilece ğ i internet sayfasının mobil uyumlu olması ve senaryoya ba ğ lı olarak hazırlanan özel içeri ğ in kullanıcının dikkatini çekebilecek kadar iyi olması gereklili ğ idir.

76 3.1.Mobil Pazarlama Araçları KareKod(QR Code) 3.1.Mobil Pazarlama Araçları KareKod(QR Code)

77 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Bluetooth Tabanlı Sistemler 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Bluetooth Tabanlı Sistemler Bluetooth ile mobil pazarlama klasik cep telefonlarından itibaren kullanımda olan bir pazarlama yöntemidir. Akıllı cep telefonları yaygınlaşmadan önce etkileyici pazarlama örneklerini gördü ğ ümüz bluetooth ile mobil pazarlama bazı engellerden ötürü yaygınlaşamamıştır. Bunların sebepleri arasında; - Genel olarak stant, bilboard gibi ba ğ ımsız alanlara yerleştirilen bluetooth vericilerinin güç kayna ğ ına ihtiyacı olması, - Bluetooth vericilerinin düşük kapsama alanı, - Kullanıcılara hedef mesaj gelmeden önce “Size bir ileti gönderilmek isteniyor. Kabul ediyor musunuz?” gibi negatif algısı daha yüksek bir yöntemle kullanıcıdan izin istenmesi, - Klasik telefonların düşük kabiliyetleri sayılabilir. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte bluetooth teknolojisi ve telefonların kabiliyetleri paralel olarak arttı. Bluetooth, 4.0 versiyonu ile birlikte daha düşük enerji tüketimi, daha geniş kapsama alanı gibi özellikler kazanırken telefonlarda bu teknolojiye uyumlu hale geldi. Bluetooth, eskiden oldu ğ u gibi belli konumlarda, yerel olarak mobil pazarlama amaçlı olarak kullanılmaya devam etmektedir.

78 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Bluetooth Tabanlı Sistemler 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Bluetooth Tabanlı Sistemler Bunun yanında akıllı cihazlarında bluetooth teknolojisini kullanım türü de evrim geçirmeye devam ediyor. Apple ‘ın iBeacon teknolojisini duyurmasıyla birlikte mobil pazarlama için yeni bir kanal oluştu ğ u söylenebilir. iBeacon cihazları basit bluetooth vericilerinden ibarettir ve sürekli çevrelerine sinyal gönderirler. Akıllı telefonundaki bluetooth algılayıcısı açık olan kullanıcılar, telefonları iBeacon sinyallerini algılayınca anlık bir bildirim ile karşılaşır. Bu bildirim özellikle ma ğ azalar tarafından kullanılmakla birlikte müze, sinema, alışveriş merkezlerinde gibi alanlarda da kullanım örneklerine rastlanmaktadır. iBeacon ‘ı özel kılan yönlerinden biri, bu sistemle kullanıcının yeri, hangi reyona kaç kez geldi ğ i, ma ğ azaya kaç kez giriş yaptı ğ ı gibi bilgiler elde edilebimektedir. Böylece iBeacon markalara, oluşturaca ğ ı senaryolarla müşteri sadakatini artırma imkanı sunmaktadır. iBeacon, günümüzde Apple Store ‘larda Apple Pay ödeme sistemiyle entegre olarak çalışmakla birlikte yakın zamanda bu entegrasyonu birçok ma ğ aza sa ğ layacaktır.

79 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Bluetooth Tabanlı Sistemler 3.1.Mobil Pazarlama Araçları Bluetooth Tabanlı Sistemler iBeacon sisteminin engelleri ise; - Kullanıcıların, telefonlarındaki bluetooth algılayıcılarının açık olması gereklili ğ i, - Kullanıcıların, telefonlarının iBeacon ‘dan gönderilen sinyalleri algılayabilmeleri için SDK ‘larının bir uygulamaya entegre edilmesi gerekmektedir; yani pazarlama bildirimlerinin aktif hale gelebilmesi için bir uygulamadan yardım alınması gerekmektedir. Günümüzde pazarlama ajansları; gazete, radyo, haber gibi yaygın kullanılan mobil uygulamalara kendi iBeacon SDK ‘larını entegre ederek kullanıcıların ayrıca bir uygulama yüklemesine gerek kalmaksızın iBeacon ‘dan gönderilen sinyalleri bu tür uygulamalar yardımıyla algılayıp, pazarlama bildirimlerini gösterilmesini sa ğ lamaktadır.

80 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Akıllı Depo 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Akıllı Depo Akıllı Depo mobil pazarlama kampanyası Mindshare tarafından Turkcell için hazırlanmıştır. Pazarlama ajansı daha önceden anlaştı ğ ı ve insanların yaygın olarak kullandıkları radyo, gazete, haber gibi mobil uygulamalara entegre edilmiş olan SDK ile telefonun durumunu algılayıp ona göre reklam çıkarabilmektedir. Bu senaryoda; ilgili uygulamaları hali hazırda kullanmakta olan insanlar, uygulamalarını normal bir şekilde kullanmaktadırlar. E ğ er kullanıcı, sık kullandı ğ ı bu uygulamalar içerisinde gezinirken telefonunun depolama alanı dolmuş yada çok az bir boş alan kaldıysa, kullanıcıya tam sayfa Akıllı Depo reklam görseli görünür.

81 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Akıllı Depo 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Akıllı Depo - Motto: “Do ğ ru kullanıcıya, do ğ ru mesaj ve içerik ile ulaşma” - Hedef: Depolama - Format: Tam sayfa ekran kaplama - Aksiyon: App Store

82 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Akıllı Depo 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Akıllı Depo Sonuç olarak bu kampanya kullanıcının dikkatini çekti ve bu kullanıcılar Akıllı Depo mobil uygulamasını indirdi. Kullanıcıların ihtiyacı oldu ğ u anda onlara ihtiyaçları ile ilgili çözüm üreten Turkcell bu hedefli kampanya ile oldukça başarılı oldu.

83 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Kim Aramış 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Kim Aramış Kim Aramış mobil pazarlama kampanyası Mindshare tarafından Turkcell için hazırlanmıştır. Pazarlama ajansı daha önceden anlaştı ğ ı ve insanların yaygın olarak kullandıkları radyo, gazete, haber gibi mobil uygulamalara entegre edilmiş olan SDK ile telefonun durumunu algılayıp ona göre reklam çıkarabilmektedir. Bu senaryoda; ilgili uygulamaları hali hazırda kullanmakta olan insanlar, uygulamalarını normal bir şekilde kullanmaktadırlar. E ğ er kullanıcı, sık kullandı ğ ı bu uygulamalar içerisinde gezinirken telefonunun şarjı %20 ‘nin altına düşerse ya da zaten %20 seviyesinin altındaysa, kullanıcıya tam sayfa Akıllı Depo reklam görseli görünür.

84 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Kim Aramış 3.2. Vaka Örnekleri Turkcell Kim Aramış -Motto: “Do ğ ru kullanıcıya, do ğ ru mesaj ve içerik ile ulaşma” - Hedef: Depolama - Format: Tam sayfa ekran kaplama - Aksiyon: App Store

85 3.2. Vaka Örnekleri Garanti Bankası Cep Şubesi 3.2. Vaka Örnekleri Garanti Bankası Cep Şubesi Dijital mecralarda yapılan reklam yatırımlarının büyük bir bölümünde görüntülenme sayıları yüksek oldu ğ u halde geri dönüşler düşük oluyor. Bunun en önemli sebebi olarak hedef kitlenin yeterince detaylı hedeflenememesini gösterebiliriz. Bu yüzden, mobilden hedef kitleye nokta atışı yapacak bir yolla mobil bankacılık uygulamasının indirilme adetlerini yükseltmek amacıyla, Punch ajansı ile bir mobil entegrasyon projesi hazırladık. Proje için, Türkiye’nin haber ve finans sektöründe en fazla trafi ğ i olan mobil uygulamalarının bulundu ğ u bir medya planı hazırlandı. Bu mobil uygulamalarda display banner gösterimleri yapılmasına karar verildi. Bu banner’ın benzerlerinden çok önemli bir farkı vardı. Mobil uygulamalar başka bir mobil uygulamanın cihazın içinde olup olmadı ğ ını kontrol edebiliyordu. Tıpkı Facebook’un gerekti ğ inde Twitter’ı tetiklemesi gibi. Bu özellik mobil cihazlarda display banner kullanımının yanı sıra yapılan teknoloji entegrasyonu ile ilk defa bir reklam mecrası fikrine dönüştürüldü.

86 3.2. Vaka Örnekleri Garanti Bankası Cep Şubesi 3.2. Vaka Örnekleri Garanti Bankası Cep Şubesi Bannerın yayınlandı ğ ı uygulamalara ve Garanti Cep Şubesi uygulamasına bir kod entegrasyonu yapıldı. Bannerın oldu ğ u uygulama açıldı ğ ında arka planda cihaza “burada Garanti Cep Şubesi var mı?” sorusunu sordu. E ğ er Cep Şubesi varsa banner gösterimi yapılmadı. Ama yoksa Cep Şubesi’nin özel teklifi ile beraber banner gösterimi yapıldı. Sonuç olarak, sadece cep telefonunda Garanti Cep Şubesi olmayanlara banner gösterimi yapılması ve tıklama bazında satın alma yapılması sayesinde düşük medya bütçesiyle yüksek geri dönüşler elde edildi. Gösterilen banner’ın download (indirilme) dönüşümü %18 ile bu zamana kadar yapılmış kampanyaların ortalamasının 10 katı bir performans gösterdi. Uygulama, kampanya üzerinden her gün 500 adetin üzerinde indirildi ve birim maliyetler kampanya öncesi dönemin yarısı kadar oldu.

87 3.2. Vaka Örnekleri Garanti Bankası Cep Şubesi 3.2. Vaka Örnekleri Garanti Bankası Cep Şubesi

88 3.2. Vaka Örnekleri Avea Fırsat 3.2. Vaka Örnekleri Avea Fırsat Avea, GSMA Mobile World Congress 2014 kapsamında verilecek olan Global Mobile Awards 2014’te “GSM Konumu Bazlı Anlık Bildirim” servisiyle, “En İ yi Şebeke Tabanlı Çözüm” kategorisinde finale kaldı. Geliştirdi ğ i yenilikçi servisi ile dünyada bir ilke imza atan Avea, bu sayede mobil kullanıcılara, yakınlarında bulunan marka ortaklı ğ ı kampanya ve indirimleri gibi fırsatlarla ilgili anlık bildirim yapabiliyor. Dünyada bir ilk olan GSM Konumu Bazlı Anlık Bildirim çözümü, Avea tarafından mobil kullanıcılara konum bazlı mesajlar iletmek üzere geliştirildi. Bu yenilikçi servis sayesinde mobil kullanıcılara, yakınlarında bulunan kampanya, indirim vb. fırsatlarla ilgili anlık bildirim yapılabiliyor. Bu sayede müşteriler, gereksiz bilgilendirmelerle meşgul edilmezken; yakınlarındaki fırsatlardan da haberdar olabiliyor.

89 3.2. Vaka Örnekleri Avea Fırsat 3.2. Vaka Örnekleri Avea Fırsat Hedeflenen kitleye do ğ ru zamanda, do ğ ru yerde ve etkili şekilde promosyon, reklam ve bilgi gönderimi yapılmasına olanak sa ğ layan servis, bir OTT yetene ğ i olan anlık bildirim ve bir GSM yetene ğ i olan konum bilgisi birleştirilerek geliştirildi. Pil ömrünün uzaması, veri kullanımının azaltılması, telefon performansının yüksek tutulması da bu anlık bildirim yönteminin avantajları arasında yer alıyor. Avea GSM Konumu Bazlı Anlık Bildirim hizmeti, Avea Fırsat uygulamasıyla tüketicilerin kullanımına sunulmuş durumda. Avea kullanıcıları, ücretsiz olarak indirilebilen Avea Fırsat uygulaması üzerinden anlık bildirimlerle marka avantajlarını her an takip edebiliyor ve tek bir tıkla kolaylıkla fırsat kodlarını alarak özel indirimlerden faydalanabiliyor. Ayrıca uygulama içinden arkadaşlarının do ğ um günlerini de takip edip kutlayarak, onlara uygulama içinden ücretsiz hediyeler gönderebiliyor.

90 3.2. Vaka Örnekleri Rixos Sanal Gerçeklik Uyg Vaka Örnekleri Rixos Sanal Gerçeklik Uyg. Müşteri: Rixos Hotels – Avea Amaç: Otel içinde lokasyon bulma sorunu yaşayan müşterilere gidecekleri yer (oda, cafe vs.) konusunda yardımcı olma.. Hedef Kitle ve Gönderim Yapılan Kişi Adedi: Rixos müşterileri Kullanıldı ğ ı Mecralar: Mobil uygulama üzerinden sanal gerçeklik (Augmented Reality) Sonuçlar / Kampanya Geri Dönüşleri: Rixos Sungate AR App. toplam olarak adet indirilmiştir. Bunun adetini Türkiye, adeti is Rusya Federasyonu geriye kalanı toplam 27 farklı ülke vatandaşı oluşturmaktadır.

91 3.2. Vaka Örnekleri Rixos Sanal Gerçeklik Uyg Vaka Örnekleri Rixos Sanal Gerçeklik Uyg.

92 3.2. Vaka Örnekleri Evernote Uygulaması 3.2. Vaka Örnekleri Evernote Uygulaması En iyi not defteri uygulaması olarak kabul ediliyor. -Kitap – dergi okurken Evernote Siz de benim gibi kitabınızı okurken çizmeye kıyamayanlardansanız aldı ğ ınız notlar için Evernote en güzel seçenek. Hele sektörel dergilerde paylaşılan datalara daha sonra tekrar bakmak isterseniz cep telefonunuz ile o sayfaların foto ğ rafını çekip uygulamayı yükledi ğ iniz telefonunuzdan görseli Evernote’a ekle diyebilirsiniz. -Faturaları biriktirmek için Evernote Örne ğ in Apple iTunes’dan aldı ğ ım her uygulamaya dair bir makbuzu Evernote not defterimde biriktiriyorum. Daha do ğ rusu mail ile bana gelen her ödendi makbuzu için bu işlemi benim yerime Evernote usulca yapıyor. İ ster kira, ister do ğ algaz faturası… Bu iş için de ifttt’den yardım alıyorum. Alıcının mail adresini ifttt’de bir reçeteye tanımlamanız yeterli. İ fttt nedir? nasil-kullanilir/

93 3.2. Vaka Örnekleri Evernote Uygulaması 3.2. Vaka Örnekleri Evernote Uygulaması Çeşitli konular hakkında daha sonra göz atmak için kimi web sitelerine mi bakıyorsunuz? Mesela ortam çok gürültülü. Okusanız da bir şey anlamayacaksınız diyelim. Ya da hafta sonu için bu konu hakkındaki tüm kaynakları peşpeşe okumak istiyorsunuz diyelim. Bu tür durumlarda araştırdı ğ ınız konunun adını etiket olarak kullanın ve Evernote’un kullanımı oldukça kolay olan Chrome eklentisini kurun. Örne ğ in bu hafta bir nedenden dolayı Kurt Cobain’in intiharı ile ilgili biraz bilgi ö ğ renmek istedim. Internetteki kaynaklar o kadar çoktu ki. İ şlerim de yo ğ undu. En iyisi hafta içi bu konuya ilgili web sitelerini Evernote’a aktarayım uykunun tutmadı ğ ı bir gece göz atarım dedim. Güzel bir kaynakça olmuş. Birazdan tek tek okuyaca ğ ım.

94 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) Müşteri: Akbank – MediaCom Pazarlama Hedefi: Yeni cep şubesinin tanıtımını yapmak amacıyla Akbank Direkt Mobil Bankacılık kapsamında mobil uygulama geliştirildi. Dijital anlamda hedef kitleye ulaşmak adına 360 derece tüm mecralar kullanıldı. Türkiye’de bir ilke imza atarak rakiplerinden önce ilk defa kullanılan bu uygulamanın tanıtımını yapmak, ilk oldu ğ u algısını yaratmak ve sonucunda kullanıcıların uygulamayı indirmesini sa ğ lamak öncelikli amacımızdı. Hedef Kitle: Hedef kitlemiz 20 yaş üzeri ve yeniliklere açık her türlü dijital ortamda varolan insanlardı. Hedef kitlemize ulaşmak için kullanılan mecralar çeşitli ve yenilikçi bir şekilde gerçekleştirildi. Yaratıcı Strateji: Türkiye’de akıllı telefon kullanımının artmasıyla mobil uygulamaların da önemi arttı. Bu do ğ rultuda Akbank yeni çıkardı ğ ı mobil uygulamayı do ğ ru zamanda do ğ ru şekilde kullanarak yaratıcı anlamda da ulaşmaya çalıştı ğ ı hedef kitleye ulaşarak inovatif bir şekilde kullanmış oldu.

95 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(2) 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(2) Pazarlama ajansı daha önceden anlaştı ğ ı ve insanların yaygın olarak kullandıkları radyo, gazete, haber gibi mobil uygulamalara entegre edilmiş olan SDK ile telefonun içerisindeki uygulamaları algılayıp ona göre aksiyon alabilmektedir. Bu senaryoda; ilgili uygulamaları hali hazırda kullanmakta olan insanlar, uygulamalarını normal bir şekilde kullanmaktadırlar. Kullanıcı, sık kullandı ğ ı bu uygulamalar içerisinde gezinirken, uygulama o telefonda Akbank Direkt mobil uygulaması olup olmadı ğ ına bakar ve e ğ er yoksa; Akbank Direkt uygulamasının indirilmesi için reklam görseli gösterilir.

96 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(2) 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(2) Sonuç olarak Akbank do ğ ru zamanda, ihtiyacı olan kitleye, düşük maliyet ve üst düzey etki ile mobil pazarlama faliyeti gerçekleştirmiştir.

97 3.2. Vaka Örnekleri Samsung Share To Go 3.2. Vaka Örnekleri Samsung Share To Go Samsung, Galaxy serisi akıllı telefonlarındaki yakın alan iletişimi (NFC) teknolojisine dikkat çekmek için geniş kapsamlı bir kampanya düzenledi. Bu kampanya bazı şehirlerde uygulandı. İ lgili şehirlere stantlar yerleştirildi. Bu stantlarda, elindeki telefonunu öne uzatmış insan resimleri vardı ve bu telefon resminin arkasında NFC çipi bulunuyordu. Mesaj olarak da; - “Seninle paylaşmak için bir kitabım var” - “Seninle paylaşmak için bir müzi ğ im var” - “Seninle paylaşmak için bir sinema biletim var” - “Seninle paylaşmak için bir tiyatro biletim var” - “Seninle paylaşmak için bir filmim var” - “Seninle paylaşmak için bir resmim var” gibi ifadeler vardı. Samsung Galaxy kullanıcıları, telefonlarını resimdeki telefona yaklaştırarak paylaşılan içeri ğ i kısa bir zaman içerisinde telefonlarına yüklediler. Samsung bu kampanya ile kullanıcılarına hediye verip müşteri memnuniyetini ve sadakatini artırmayı amaçlarken aynı zamanda NFC konusunda müşterilerini bilinçlendirmeyi amaçlamıştır. Samsung bu kampanya ile beklenenden 3 kat fazla etki yapmıştır; 1,4 milyon görüntülenme ve etkileşimle kampanya sonuçlanmıştır.

98 3.2. Vaka Örnekleri Samsung Share To Go 3.2. Vaka Örnekleri Samsung Share To Go uygulamalari/

99 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) Uygulama: Akbank Direkt Mobil uygulamayla Axess, Wings ve Fish kredi kartı sahipleri kart bilgileriyle cep telefonları üzerinden bankacılık işlemlerini gerçekleştirebilme imkanı sa ğ lanıyor. Türkiye’de bir ilk olan bu uygulama ile artık kredi kartı müşterilerimiz de limit bilgilerini ve dönem içi harcamalarını bulundukları yerden istedikleri zaman görüntüleyebiliyorlar. Bankacılı ğ ı müşterilerimizin oldu ğ u yere taşımaya devam etti ğ imiz "Akbank Direkt Mobil" uygulaması ayrıca kişiselleştirilebilen ana sayfası ile çok farklı kullanıcı deneyimleri yaşatmak üzere tasarlandı. Akbank Direkt Mobil uygulaması iOS ve Android işletim sistemli cihazlara indirilebiliyor.Bu uygulamanın kullanım alanları olarak önemli haber ve finans sitelerinde banner ve rich media kullanımlar yapıldı. Mobil tarafta ise, uygun olan tüm akıllı cihazlarda uygulama başlatıldı. İ lk aşamada itunes ‘dan başlanıldı. Rich media ile App tanıtıldı ve sonrasında CPC bazlı satın alma ile, uygulamayı indirmeye yönelik strateji başladı. Ekim ayında android uygulamanın lansmanı yapıldı – aynı şekidle illerlendi.

100 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) Etkiyi daha da yükseltmek için ve kampanyanın ikinci aşamasında kullanıcı sadakati yaratmak adına cep şubesini kulananlara La Liga Barcelona – Madrid maçına gitme şansı çeşitli dijital iletişim kanallarıyla sunuldu. Önce Akbank Direkt Mobil cep şubesi lansmanı yapılarak hedef kitle üzerinde algı yaratıldı. İ kinci aşamada ise kazandı ğ ı müşterilerin sadakatini sa ğ lamak için La Liga yarışması başlatıldı ve bu aşamada yeni müşteriler kazanmaya devam etti. Sonuçlar: 15 Eylül tarihinde başlayıp 31 Aralık tarihinde sona eren ve kampanyanın sonunda ulaşılması beklenen hedefe 1,5 ayda ulaşıldı. Yenilenen mobil uygulamada OcakAralık tarihlerinde %730 artış görüldü Eylül ayındaki lansman sonrasında kullanıcı sayısında %440 artış, havale de %600 artış, kredi kartı borç ödemesinde ise %1800 artış sa ğ landı. Bunun yanında Uygulama AppStore’da live olduktan sonra 6 saat içinde Application Store top free kategorisinde 1. Sıraya yükselmiş ve 3 gün üstüste yerini korumuştur. 3 hafta boyunca da ilk 10 içerisinde yer almaya devam etti.

101 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1) 3.2. Vaka Örnekleri Akbank Direkt(1)

102 CPM VE CPC NED İ R? CPM VE CPC NED İ R? CPM Nedir? CPM (Cost Per Mille) Bin gösterim başına maliyet olarak tanımlanır. Reklam medyanız 1000 kez gösterildi ğ i zaman bu 1 CPM anlamına gelir. CPM fiyatları mecra bazında de ğ işiklik göstermekle birlikte ço ğ unlukla her bin gösterim için 1 ila 5 TL arasında fiyatlandırmalar yapılmaktadır. CPC Nedir? CPC (Cost Per Click) Tıklama başna maliyet olarak tanımlanır. Reklam medyanızın 1 kez tıklanması 1 CPC anlamına gelir. CPC fiyatları ço ğ unlukla 0,08 TL’den başlar ve mecranın kalitesine göre yükselir. Sabit Satın Alma Nedir? Tıklama veya gösterim garantisi olmayan satın almalardır. Yıllık, aylık, günlük hatta saatlik satın almalar yapılabilir. Mecra, reklam medyasının gösterildi ğ i alan, gün ve saat bazında de ğ işiklik gösterir.

103 CPM VE CPC NED İ R? CPM VE CPC NED İ R? CPM mi, CPC mi, Sabit Satın Alma mı Yapmalıyım? Online satın alma yaparken CPC mi, CPM mi yoksa sabit satın alma mı yaptı ğ ınız önemlidir. Hangi yönetmin do ğ ru oldu ğ unun kesin bir cevabı yoktur. En iyi yöntem mecra bazında deneme yapmaktır. Örne ğ in amacınız sitenize maksimum trafik çekmek ve X mecrasındaki CPC maliyeti 0,25 TL. Aynı mecranın CPM bedeli 1 TL olsun. CTR (Click Through Rate) yani tıklanma oranı % 0,4 ise bu her bin gösterimde 4 tıklama kazanmanız anlamına gelir. Bu durumda CPC ile CPM bedeli arasında fark olmaz. Çünkü 4 tıklama maliyeti 1 TL, yani 1 tıklama 0,25 TL yapar. Bu örnekte tıklama oranı yükseldikçe CMP daha avantajlı hale gelir. Tıklama oranının düşük oldu ğ u bir mecrada ise CPC satın alma yaprak görünüm (impression) oranınızı maksimumda tutmak akıllca bir yöntem olabilir. Reklam verenlerin genellikle sabit satın almalardan kaçındıkları süphe götürmez bir gerçektir. Çünkü hiçbir görüntüleme ve tıklama garantisi yoktur. CPC her zaman güvenli bir fiyatlandırmayken, CPM ve sabit satın alma reklam verenleri korkutan alanlardır. Bu işte do ğ ru olan denemeden karar vermemektir.


"Önsöz Son yirmi yılda teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler insanların günlük yaşamını oldukça etkiledi. Bilgisayar penetrasyonunun artmasıyla birlikte." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları