Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FLOROSKOPİK İNCELEMELERDE HASTA DOZ ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Turan OLĞAR Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FLOROSKOPİK İNCELEMELERDE HASTA DOZ ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Turan OLĞAR Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü."— Sunum transkripti:

1 FLOROSKOPİK İNCELEMELERDE HASTA DOZ ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Turan OLĞAR Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü

2 DOZ ÖLÇÜM TEKNİKLERİ DİREKT ÖLÇÜM TEKNİKLERİ –Doz ölçüm sonuçlarının sonradan değerlendirildiği teknikler TLD tekniği X-ışın Film Dozimetresi Radyokromik Film –Eş zamanlı ölçüm teknikleri MOFSET Radyasyon detektörleri Sintilasyon dozimetreleri İNDİREKT ÖLÇÜM TEKNİKLERİ DAP metreler Kolimatör çıkışında doz ölçümleri

3 HASTA DOZU ÖLÇÜM GEOMETRİSİ Tüp Hasta Görüntü Güçlendirici Organ Dozu Hava Kerma TLD DAP metre Film

4 TLD HASTA ÜZERİNDE CİLT DOZUNUN SAPTANMASI: TLD TEKNİĞİ

5 TLD TEKNİĞİ

6 AVANTAJLARI Hasta üzerine yerleştirilebilirler. Doku eşdeğeri olup küçük boyuttadırlar. Görüntüyü etkilemezler Dozimetre küçüktür ve pahalı değildir DEZAVANTAJLARI Dozlar ışınlama sonrası işlemler sonrasında saptanır. Işınlama esnasında değerlendirme yapılamaz Maksimum doz noktasının önceden bilinmesi mümkün değildir.

7 TLD KALİBRASYONLARI 1- Her fosforun farklı hassasiyette olması Tüm TLD ler aynı miktarda ışınlanır, ortalama değerden belirli bir oranda sapanlar çalışmaya dahil edilmezler 2- Foto tüp akımının ışınlama ya da doz birimine çevrilmesi gerekir Belirli sayıda TLD bir iyon odası ile beraber ışınlanarak akım-doz (nC-mGy) dönüşümü bulunmalıdır

8 X IŞIN FİLM DOZİMETRESİ AVANTAJLARI Deri dozu dağılımı detaylı olarak elde edilir. Uygun kalibrasyon ve sensitometre ile nümerik doz ölçümü sağlanır. Herhangi bir X ışın sistemi ile kullanılabilir. DEZAVANTAJLARI Sınırlı doz aralıkları vardır (10mGy-2Gy) Filmin hassasiyetini etkileyen faktörler vardır (Banyo İşlemi, demet enerjisi,saklama koşulları) Hastaya göre pozisyonlanması zordur.

9 KALİBRASYON EĞRİSİ

10 RADYOKROMİK FİLMLER Kimyasal Dozimetre : Işınlama ile renk değişikliği oluşur Önceden hazırlanmış kalibrasyon şeritleri ile doz değerleri Işınlamanın hemen sonrasında bulunabilir 1 Gy3 Gy 5 Gy7 Gy 2 Gy 10 Gy Kalibrasyon Skalası

11 KALİBRASYON EĞRİSİ Işığa hassas değildir Doku eşdeğeridir Kendi kendine banyo özelliğindedir Diagnostik aralıkta enerjiden bağımsızdır Dinamik aralık 0.1 Gy ile 15 Gy arasındadır PAHALIDIRLAR!!!!!!

12 EŞ ZAMANLI DİREKT DOZ ÖLÇÜM TEKNİKLERİ Doz ışınlama sırasında elde edilir. Hasta üzerinde doğru noktaya yerleştirilmelidir. MOSFET (Metal Oxide Semiconductor Field Effect Transistör) Radyasyon Dedektörleri Sonuçlar ışınlanmanın yönüne bağlılık gösterir. Doz okumalarında ışınlama sonrası saptamalar gözlenir. Alçak ışınlamalarda hassasiyeti iyi değildir. (1,5 mGy de %25 belirsizlik) Sintilasyon Dozimetriler ZnCd (1mm x 0,1 mm aktif alan) Probun pozisyonlanması Hasta giriş noktası Kolimatör çıkışına

13 15 cm Isocenter IRP 15 cm Isocenter IRP Noktasal Detektörler (İyon odası, diyod ya da MOSFET detektörleri Interventional Radyoloji Noktasında (IRP) doz saptanması (iyon odası ya da hesaplama ile) EŞ ZAMANLI DİREKT DOZ ÖLÇÜM TEKNİKLERİ

14 İNDİREKT ÖLÇÜM TEKNİKLERİ Doz-alan Ölçüm metreleri (DAP metre) Toplam doz ölçülür Sonuçlar odak noktasından olan mesafeden bağımsızdır Deri doz ölçümleri direkt olarak yapılamaz Her sistem için kalibrasyonu gereklidir Yatak azalımı için ayrıca düzeltme yapılmalıdır Kolimatör çıkışında doz ölçümleri Uygun dozimetre kolimatör çıkışına takılır Belirli mesafedeki dozlar ölçüm sonuçlarından hesaplanır

15 Doz-Alan Çarpımı ve Noktasal Giriş Dozu ölçümlerinde kullanılan Diamentor sisteminin elektrometresi ve iyon odası DOZ ALAN ÇARPIMI ÖLÇÜMÜ (DAP)

16 DAP ve AK ölçümleri için iyon odaları (M4 KDK) Diamentor Diasoft DİAMENTOR SİSTEMİNİN BİLGİSAYARA BAĞLANMASI

17 DOZ ALAN ÇARPIMI (DAP) Geçirgen özellikte iyon Odası

18 DOZ ALAN ÇARPIMI (DAP) 0.5 m 1m1m 2 m Hava Kerma : Alan : Alan Doz Çarpımı : 40*10 3  Gy 2.5*10 -3 m  Gy m 2 10*10 3  Gy 10*10 -3 m  Gy m 2 2.5*10 3  Gy 40*10 -3 m  Gy m 2

19 Film Kaseti 10 cm İyon Odası K.F = H.K. x Film Boyutu DAP Değeri DOZ ALAN ÇARPIMI (DAP) KALİBRASYONU K.F = (Hava Kerma) iyon odası (Hava Kerma) diamentor

20 PEMNET(Patient Exposure Monitoring Network System) SİSTEMİ CAREGRAPH SİSTEMİ SİSTEM PARAMETRELERİNDEN HASTA DOZLARININ SAPTANMASI

21 PEMNET SİSTEMİ Tüp kilo voltajı Tüp akımı Işınlama zamanı Odak-doku mesafesi Kalibrasyon algoritması Işınlama geometrisi Hasta pozisyonu Toplam deri dozunun eş zamanlı gösterimi Dozun deri üzerindeki dağılımı gösterilmez

22 CAREGRAPH SİSTEMİ Matematik Modelleme DAP ölçümü Işınlama geometrisi bilgisi Hasta boyut ve pozisyonu Doz hızı Toplam doz Hasta yüzeyinde doz dağılım grafiği

23 Hasta pozisyonu (Masa pozisyon bilgisinden) ışınlama süresince sabittir Çevre uzunluğu 90= cm dairesel toraks dikkate alınmıştır Kabuller: Ölçülen parametreler: Masa pozisyonu ve yerden yüksekliği (3D olarak) Gantry rotasyonu, dönme açısı, odak görüntü güçlendirici mesafesi Kolimatör açıklığı, DAP değeri X-ışın modu, flora süresi, digital (ya da Cine) puls sayısı CAREGRAPH SİSTEMİ

24

25 HASTA DOZU ÖLÇÜMÜNDEN ÖNCE YAPILAN KALİBRASYONLAR M4KDK Diamentor Sistemi Kalibrasyonu TLD Kalibrasyonu Radyokromik Film Kalibrasyonu Yatak Azalım Katsayısı Kalibrasyonu

26 Odak - İyon Odası Mesafesi 1 İyon Odası –Hasta Mesafesi 1 Odak – Yer Mesafesi 2 1 : Odaktan belli bir mesafede hava kerma değerinin bulunması için Diamentor sistemine girilir Odak-Görüntü Güçlendirici Mesafesi Yer- Masa Mesafesi 3 2 : Her sistem için belirlenir 3 : Odak-hasta mesafesinin bulunması için inceleme sırasında not edilir EŞZAMANLI ÖLÇÜLEN PARAMETRELER ED Ölçümü

27 KAYIT EDİLEN IŞINLAMA PARAMETRELERİ Floroskopi –Projeksiyon –II FOV –II açısı –Ortalama mA –Ortalama kVp –Floroskopi süresi –Masa-Yer Mesafesi –DAP (Gycm 2 ) –ED (mGy) Radyografi –Projeksiyon –II FOV –II açısı –mA –kVp –Puls genişliği (ms) –Görüntü sayısı / sn –Toplam görüntü sayısı –Masa-Yer Mesafesi –DAP (Gycm 2 ) –ED (mGy)

28 DAP ve ED DEĞERLENDİRMELERİ RadyografiFloroskopi

29 ORGAN DOZUNUN ÖLÇÜLMESİ İnsan benzeşimindeki fantomların kullanılmasından Standart insan boyutları için hazırlanmış tablolardan Her hasta için Monte Carlo hesaplamalarından

30 ETKİN DOZ Organ dozlarından ve her bir organ için verilen radyasyon ağırlık faktörlerinden hesaplanır Somatik riskin hesaplanmasında kullanılır W T, organ ağırlık faktörü H T, T organ yada dokusundaki eşdeğer dozdur. W R : radyasyon ağırlık faktörü olup X-ışınları için değeri 1’dir. D TR : Organ yada dokuda soğurulan doz

31 ORGAN DOZUNUN ÖLÇÜLMESİ FİZİKSEL FANTOM ( RANDO FANTOM) MATEMATİKSEL FANTOM ( MONTE CARLO METODU) XDOSE YAZILIMI PCXMC YAZILIMI

32 ORGAN DOZU ÖLÇÜMLERİ (Rando Phantom)

33 Organın aldığı toplam doz = D = Σ F i x D i F i : Fantomun i kesitindeki organ kesri D i : Bu kesitteki soğurulan doz miktarı RANDO FANTOM

34 Vertebral Kolon Organların AP görüntüsü MATEMATİKSEL FANTOMLAR

35 PCXMC PROGRAMINDA ETKİN DOZ HESABI

36

37

38 TEŞEKKÜRLER


"FLOROSKOPİK İNCELEMELERDE HASTA DOZ ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Turan OLĞAR Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları