Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türk Toraks Derneği III. Mesleki Gelişim Kursu Akciğer Kanseri Prof. Dr. Metin GÖRGÜNER Bodrum, 21-25 Mart 2006.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türk Toraks Derneği III. Mesleki Gelişim Kursu Akciğer Kanseri Prof. Dr. Metin GÖRGÜNER Bodrum, 21-25 Mart 2006."— Sunum transkripti:

1 Türk Toraks Derneği III. Mesleki Gelişim Kursu Akciğer Kanseri Prof. Dr. Metin GÖRGÜNER Bodrum, Mart 2006

2 EPİDEMİYOLOJİ

3 Hala önemli bir sorun ! Dünyada her yıl yaklaşık, – ölüm En yüksek mortalite oranları; Batı Avrupa, Erkekler Tüm kanser ölümleri içinde; Erkek: % 31 - Kadın: % 25 Ortalama sağ kalım; Yaklaşık 8 ay Toplam 5 yıllık sağkalım oranı; % 8 % 15

4 Evrelere göre sağkalım Evre5 yıllık Sağkalım (%) I*50 II30 IIIA17 IIIB5 IV0 - Hiç * Hastaların yaklaşık %60’ında rekürrensten sorumlu, mevcut tanısal yöntemlerle belirlenemeyen ekstratorasik mikrometastatik tutulum Silvestri GA et al. Chest 2003; 123: s

5 Akciğer kanserli olgular büyük oranda ileri evre (Evre IV) ya da lokal ileri evrede (Evre IIIA ve IIIB) saptanmaktadır. TTD – Akciğer ve Plevra Maligniteleri Çalışma Grubunun çalışmasında olguların % 86.7’si ileri evrede yer almaktadır.* Olguların % 70’i tanı anında radikal tedavi yöntemi olan cerrahi şansına sahip olamamaktadır. *Turkish Thoracic Society, Lung and Pleural Malignancies Study Group. Pattern of lung cancer in Turkey Respiration 2002;69: Çoğu kere ileri evre olgular !

6 Sigara – Akciğer Kanseri ilişkisi Epidemiyolojik Çalışmalar İlk araştırmalar Nazi Almanyasından 1950’lerde İngiltere ve ABD’de olgu-kontrol metodu ile güçlü ilişki saptanması İngiltere, ABD’deki öncü kohort çalışmalar 1962’de Royal College of Physicians raporu 1964’de US Surgeon General raporu 1986’da Pasif içicilik ile ilgili ilk rapor Wingo PA et al. J Natl Cancer Inst 1999; 91:

7 Pasif sigara içimi Epidemiyolojik Çalışmaların Meta-analizi Erişkinlerde maruziyet prevalansı: % 40 Evde : toplam RR 1.25 (% 95 CI: 1.15 – 1.37) İşyerinde : toplam RR 1.17 (% 95 CI: 1.04 – 1.32) Önemli bir çevresel karsinojen Boffetta P. Scand J Work Environ Health 2002; 28: 3040.

8 Diğer nedenler Çevresel veya mesleki kanserojenler; radon, arsenik, asbest, kromatlar, nikel, berilyum, klorometileterler, polisiklik aromatik hidrokarbonlar Bina dışı hava kirliliği (kofaktör) Bina içi hava kirliliği; radon, asbest, sigara, pişirme araçları Diet betakaroten, çinko, selenium, E ve C vitamini Skar zemini Genetik faktörler Moleküler epidemiyoloji

9 ABD’de 1930 – 1998 arasında akciğer kanseri mortalite oranları Alberg AJ, Samet JM. Chest 2003; 123: 21S-49S.

10 Wingo PA et al. J Natl Cancer Inst 1999; 91:

11 Pattern of Lung Cancer in Turkey, 1994 – Merkez, Toplam olgu Erkek: % 90.4, Kadın: % 9.6 Ortalama yaş: 58.4 (46 – 65) Smoker: % 77.9, Ex-smoker: % 10.8 Çevresel asbest maruziyeti: % 1, KOAH: % 18.1 KHAK oranı: % 20.5 KHDAK oranı: % 76.6 Sınırlı evre: % 37.9 Adenoskuamöz: % 0.8 Yaygın evre: % 62.1 Karsinoid: % 1 Turkish Thoracic Society, Lung and Pleural Malignancies Study Group. Respiration 2002; 69:

12 Türkiye’nin Akciğer Kanseri Haritası Projesi Toplum tabanlı insidans çalışması Epidemiyolojik, klinik ve tedavisel özellikler İnsidans çalışması yapılacak iller: İzmir, Bursa, Erzurum, Trabzon, Antalya, Diyarbakır, Sivas İnsidans çalışması dışındaki iller: Ankara, İstanbul İl sorumluları, Yardımcı araştırmacılar Türkiye Koordinatörü: Doç. Dr. Tuncay GÖKSEL Araştırma zamanı: – Turkish Thoracic Society, Lung and Pleural Malignancies Study Group

13 Kanser gelişiminin önlenmesi Sigara ile mücadele Gençlerin başlaması önlenmeli İçenlere yönelik bıraktırma tedavisi Beta karoten, retinol, asetil sistein ile kemoprevensiyon önerilmiyor

14 Erken tanı için tarama Prospektif akciğer kanseri tarama çalışmalarının sonuçları ÇalışmaOlguTestlerRezektabiliteYaşamMortalite Mayo Lung Project10933 Erkek PA grafi + BS, 4 ayda bir vs Yıllık grafi + BS Artma Etki yok Johns Hopkins10000 Erkek PA yıllık grafi + 4 ayda bir BS vs Yıllık grafi Artma Etki yok Memorial Sloan Kettering Cancer Center Erkek PA yıllık grafi + 4 ayda bir BS vs Yıllık grafi Artma Etki yok Çekoslavakya6364 Erkek PA yıllık grafi + 6 ayda bir BS (3 yıl) vs 1 ve 3. yılda grafi Artma Etki yok

15 Tarama ve erken tanı Mortaliteyi azalttığının gösterilmemiş olması nedeniyle, semptomsuz hastalarda kitle tarama testi olarak seri PA akciğer radyografisi ya da balgam sitolojisinin yararı yoktur. Randomize çalışmaların henüz tamamlanmamış olması nedeniyle semptomsuz hastalarda tek kontrol çekimi ya da seri olarak düşük doz spiral toraks BT taramasının yararı yoktur.

16 PATOLOJİK SINIFLAMA

17 Patolojik sınıflama Hastaların tedavisinde uyum sağlanması Epidemiyolojik çalışmaların temelini oluşturması Akciğer tümörleri sınıflaması DSÖ tarafından 1999 ve 2004 yıllarında yeniden düzenlemiştir.

18

19

20 Yeni kavramlar (1) Skuamöz hücreli karsinomda papiller, berrak hücreli, küçük hücreli ve bazaloid varyantlar Küçük hücreli karsinomda varyant olarak yalnızca kombine küçük hücreli karsinom Adenokarsinom alt tiplerinde sık görülmeyen yeni varyantlar

21 Yeni kavramlar (2) Büyük hücreli karsinomda büyük hücreli nöroendokrin karsinom Pleomorfik, sarkomatoid ya da sarkomatöz elemanlar içeren karsinomlar grubu Karsinoid tümörlerde kriterlerde değişiklikler

22 Nöroendokrin Tümörlerde Tanı Kriterleri TümörTanım Tipik KarsinoidKarsinoid morfolojili bir tümör ve 2 mm 2 başına ikiden daha az mitoz, nekroz olmaması ve ≥0.5 cm Atipik Karsinoid2 mm 2 başına 2 – 10 mitoz ile birlikte karsinoid morfolojili bir tümör veya nekroz (sıklıkla noktasal) Büyük Hücreli Nöroendokrin Karsinom 1.NE morfolojili bir tümör 2.Yüksek mitotik oran (≥11/2 mm 2 ), ortalama 70/2 mm 2 3.Nekroz (sıklıkla geniş alanlarda) 4.NSCLC sitolojik özellikleri 5.Bir ya da daha fazla NE belirteçleri (NSE dışında) ile pozitif immünohistokimyasal boyanma ve/veya EM’de NE granülleri Küçük Hücreli Karsinom1.Küçük boyut (genellikle üç küçük lenfositin çapından daha küçük) 2.Dar sitoplazma 3.İnce granüler nüklear kromatin, zayıf veya olmayan nükleoller içeren nukleuslar 4.Yüksek mitotik oran (≥11/2 mm 2 ), ortalama 80/2 mm 2 5.Sıklıkla geniş alanlarda sık nekroz Travis W et al. WHO International Histological Classificaton of Tumours, Springer, 1999.

23 Pratik Sınıflama KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ (% 86) KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİ (% 14)

24 TANI

25 Tanıda semptom ve bulgular Primer tümör büyümesine bağlı semptom ve bulgular (öksürük, hemoptizi, dispne, ateş, lokalize ronkus vb.) İntratorasik yayılıma bağlı semptom ve bulgular (Horner syn, SVCS, ses kısıklığı, göğüs ağrısı, aritmi, disfaji vb.) Ekstratorasik yayılıma bağlı semptom ve bulgular Paraneoplastik sendromlar (endokrin, nörolojik, metabolik, iskelet, renal, cilt, hematolojik, koagülopatik, sistemik, kollajen-vasküler)

26 Semptomlar ve Bulgular Sıklık Oranı (%) Öksürük8 – 75 Kilo kaybı 0 – 68 Dispne 3 – 60 Göğüs ağrısı 20 – 49 Hemoptizi6 – 35 Kemik ağrısı 6 – 25 Çomak parmak0 – 20 Ateş 0 – 20 Halsizlik0 – 10 VCS obstrüksiyonu 0 – 4 Disfaji 0 – 4 Wheezing ve stridor0 – 2 Primer tümöre ait semptom ve bulgular Beckles MA et al. Chest 2003; 123: 97S-104S.

27 Pancoast tümörü ve Horner sendromu Vena Cava Superior Sendromu İntratorasik yayılıma ait bulgular

28 Ekstratorasik metastaz semptom ve bulguları Beyin ve spinal kord tutulumuna bağlı bulgular (% 20-50) Kemik tutulumuna bağlı ağrı (% 25) Karaciğer tutulumuna bağlı halsizlik ve kilo kaybı (% 1-35) Adrenal bezler ve para-aortik lenf nodu tutulumu (% 2-22) Lenf nodu tutulumu (supraklavikuler) Cilt tutulumu Beckles MA et al. Chest 2003; 123: 97S-104S.

29 Paraneoplastik sendromlar

30 Tablo. Akciğer kanserleri ile birlikte olan paraneoplastik sendromlar Endokrin Cushing sendromu, nonmetastatik hiperkalsemi, uygunsuz ADH sendromu, jinekomasti, hiperkalsitoninemi*, FSH, LH artışları*, hipoglisemi*, hipertiroidi*, karsinoid sendrom* NörolojikSubakut duyusal nöropati, mononöritis multipleks, intestinal psödo-obstrüksiyon*, Lambert- Eaton sendromu*, kanserle ilişkili retinopati, ensefalomyelit* (limbik, beyin sapı, subakut kortikal serebellar), nekrotizan myelopati* MetabolikLaktik asidoz*, hipoürisemi*, hiperamilazemi* İskeletParmaklarda çomaklaşma, hipertrofik osteoartropati RenalGlomerülonefrit*, nefrotik sendrom* Cilde aitHipertrikoz, lanuginosa, eritema gyratum repens, paraneoplastik akrokeratoz (Bazex hastalığı), eritrodermi (eksfoliyatif dermatit), akantozis nigrikans*, iktiyozis*, palmoplanter keratodermi*, Leser-Trelat bulgusu*, Sweet sendromu*, prürit*, ürtiker* HematolojikAnemi, lökositoz*, eozinofili*, lökomoid reaksiyon*, trombositoz, trombositopenik purpura* KoagülopatilerDissemine intravasküler koagülasyon*, tromboflebit, trombotik non-bakteriyel endokardit* SistemikAteş, anoreksi, kaşeksi, ortostatik hipotansiyon*, hipertansiyon* Kollagen-VaskülerDermatomyozit*, polimyozit*, sistemik lupus eritematozus*, vaskülit* * Nadir tutulumlar

31 Tanıda radyolojik görüntüleme İlk seçilecek radyolojik yöntem iki yönlü akciğer radyografisidir. Direkt (kitle, nodül,infiltratif lezyonlar) ve indirekt (pnömoni, atelektazi, tek taraflı hava hapsi, plevral effüzyon, diyafragma felci) radyografik bulgular değerlendirilmelidir. Spiral BT, 1 cm’den küçük nodüllerin tespit edilmesinde konvansiyonel BT’den üstündür. Çapı 1-3 cm arası, sferik, homojen SPN’ler ayırıcı tanı yönünden dinamik spiral BT ile değerlendirilmelidir.

32 Tanıda laboratuvar Tüm hastalarda tam kan sayımı ile birlikte alkalen fosfataz, albumin, ALT, AST, GGT, total bilirübin, üre, kreatinin, LDH, Na, K, Ca bakılmalı ve EKG çekilmelidir. Diğer testlerin rutin olarak yapılmasına gerek yoktur. Günümüzde akciğer kanserlerini erken evrede saptayabilecek veya hastalığın takibini etkileyebilecek özgül ve duyarlı bir tümör belirleyicisi ortaya konamamıştır ve rutin kullanımda önerilmemektedir.

33 Tanıda sitoloji Santral ve Periferik lezyonlarda ilk adım 3 kez balgam sitolojisi (uygun merkezlerde) olabilir. KHAK için sitolojide tanı yanlışlıkları söz konusu olabilir. Klinik ve radyolojik destek yoksa ileri inceleme yapılmalıdır. KHDAK için sitoloji (balgam, bronkoskopi, TTİİA) güvenilirdir.

34 Tanıda PET (PET – BT) SPN benign – malign olarak ayırıcı tanısı Evreleme Tedaviye yanıtın değerlendirilmesi Tekrarlayan kanser odağının gösterilmesi Prognostik bilgi elde edilmesi

35 Tanıda girişimsel yöntemler (1) Radyolojik olarak operabl santral lezyonlarda, tanı, evreleme ve operabilite amacıyla bronkoskopi yapılmalıdır. Periferik lezyonlarda TTİİA daha etkili yöntem olup öncelikle tercih edilmelidir (direkt cerrahiye verilecek SPN olguları hariç)

36 Tanıda girişimsel yöntemler (2) Klinik ve radyolojik olarak inoperabl olduğu düşünülen olgularda en kolay tanı yöntemi seçilmelidir. Balgam sitolojisi Bronkoskopi TTİİA (akciğer, LAP, metastaz) Torasentez Kuşkulu soliter metastaz ile uyumlu lezyonu olan olgularda İİA ya da doku biopsisi ile metastaz kanıtlanmalıdır.

37 Plevral sıvı birikimi olan olgularda ilk tanı girişimi torasentez olmalıdır. İki sitoloji sonucu negatif ise merkezin olanakları da uygunsa sonraki girişim torakoskopi olmalıdır. Hasta inoperabl ve plevra sıvısı hemorajik ise, diğer benign nedenler de ekarte edildikten sonra, sıvı malign kabul edilip tedavi planlanabilir. Tanıda girişimsel yöntemler (3)

38 EVRELEME

39 Akciğer kanserinde evreleme Hastaları prognoz özelliklerine göre gruplayıp, tedavilerini planlama ihtiyacı bir evreleme sisteminin geliştirilmesine yol açmıştır. “International Union Against Cancer” (UICC), “American Joint Committee on Cancer” (AJCC) tarafından önerilen TNM sistemi – 1996 Tek bir bölgesel lenf bezi haritası – 1996

40

41

42

43

44 TNM sistemine göre evreleme

45 Bölgesel lenf bezi haritası

46 KHAK evrelemesinde ikili sistem Sınırlı Hastalık: Bir hemitoraksa sınırlı tümör; aynı ya da karşı tarafa hiler, mediastinal ve supraklavikular lenf bezi metastazı; aynı taraf malign plevral effüzyon (TNM’ye göre Evre I, II, III) Yaygın Hastalık: Sınırlı hastalık kapsamına girmeyen tümör. (TNM’ye göre Evre IV ) “International Association for the Study Lung Cancer” (IASLC) 1989

47 MEDİASTİNAL (NODAL) EVRELEMEDE NON-İNVAZİV YAKLAŞIM

48 Göğüs radyografisi Üst veya kontralateral mediastinal alanlarda bulky lenfadenopati varlığı Performansı kötü hasta Tedaviye isteksiz hasta Önerilen mümkün olan en az invaziv yöntemle doku tanısı Sonuç “İlk değerlendirme için evet, ancak mediastinal metastazlarda duyarlı değil*” Yeterli ??? Silvestri GA et al. Chest 2003; 123: s

49 Bilgisayarlı Tomografi (BT) Halen en yaygın kullanılan non-invaziv yöntem IV kontrast kullanımı ile vasküler yapıların lenf nodlarından ayırt edilebilmesi avantaj Malign nodal tutulum için değişik BT kriterleri: 1. Uzun eksen çapı ≥ 1 cm 2. Kısa eksen çapı ≥ 1.5 cm 3. Kısa eksen çapı ≥ 1 cm + santral nekroz veya kapsül tutulumu 4. Kısa eksen çapı ≥ 2 cm En yaygın kullanılan kısa eksen çapının ≥ 1 cm Sensitivite ve spesifite oranları değişken* * Bollen ECM et al. Ann Thorac Surg 1994; 58:

50 Klinik Evre T1N0 % 5-15 pozitif tutulum BT’ye göre malign % 40 gerçekte benign Spesifite bazı klinik faktörlerden etkilenebilir (Obstrüktif pnömoni, Geçirilmiş tüberküloz vb.) ATS/ERS. Am J Respir Crit Care Med 1997; 156: McLoud TC et al. Radiology 1992; 182:

51 ATS / ERS RAPORU KHDAK şüpheli her hastada tedavi öncesinde mediastinal lenf nodlarının değerlendirilmesinde BT inceleme önerilmektedir. ATS/ERS. Am J Respir Crit Care Med 1997; 156:

52 BT mediastinal evrelemede yetersiz Ancak invaziv girişimler için iyi bir kılavuz * Toloza EM et al. Chest 2003; 123: s. Mediastinal evrelemede BT’nin doğruluğu “Toplam 23 çalışmanın meta-analizi”

53 Öneriler Bilinen ya da şüpheli akciğer kanseri olan ve tedavi için uygun hastalarda BT çekilmeli BT’de kısa eksen > 1 cm lenf nodları olan hastalarda cerrahi öncesi mediastenin ileri incelemesi yapılmalı Silvestri GA et al. Chest 2003; 123: s

54 Mediastinal evrelemede PET’in doğruluğu “Toplam 18 çalışmanın meta-analizi” PET ile mediastinal nodların değerlendirilmesinde BT’ye göre daha yüksek sensitivite ve spesifite Akciğer kanserinde önemi giderek artmakta Ancak BT gibi mediastinal evrelemede yetersiz Negatif bir sonuç torakotomi öncesi mediastinoskopi gereksinimini ortadan kaldırır Pozitif bir sonuç durumunda ise hala ileri mediastinal incelemeye gereksinim vardır * Toloza EM et al. Chest 2003; 123: s.

55 Öneriler Operabl hastalarda olanak varsa PET çekilmeli Anormal PET bulgusu olan hastalarda cerrahi öncesi ileri mediastinal inceleme yapılmalı PET-BT daha doğru evreleme, daha bedel etkin Silvestri GA et al. Chest 2003; 123: s

56

57 Mediastinal evrelemede MRG Bilinen ya da şüpheli akciğer kanseri olan, tedavi için uygun hastalarda mediastinal evreleme amacıyla MRG çekilmemeli Superior sulcus tümörlerinde brakiyal pleksus veya vertebra invazyonu açısından çekilmeli Öneriler Silvestri GA et al. Chest 2003; 123: s

58 Çalışma sayısı az Sensitivite ve spesifite daha düşük Sonuç olarak EBUS mediastinal evrelemede yetersiz İnvaziv girişimler için iyi bir kılavuz Toloza EM et al. Chest 2003; 123: s. Mediastinal evrelemede EBUS

59 MEDİASTİNAL (NODAL) EVRELEMEDE İNVAZİV YAKLAŞIM

60 BT’de LAP pozitif ise mediastinoskopi önerilir. Servikal mediastinoskopi ile 2R, 2L, 4R, 4L, 7 (anterior) istasyonlara ulaşılabilir. 5 ve 6 numara için genişletilmiş mediastinoskopi, anterior mediastinotomi ya da VATS gerekir. 7 (posterior), 8, 9 numaralar için VATS gerekir. TTİİA, TBİİA, EBUS-İA alternatif, ancak yanlış negatiflik yüksek ve etkinlik daha düşük. Sol üst lob tümörlerinde extended mediastinoskopi (ya da EBUS-İA) veya torakoskopi önerilir. İnvaziv evreleme (1)

61 Kontrastlı BT’de LAP negatif operabl olgularda mediastinoskopi önerilir. Bu hastalarda TTİİA, TBİİA, EBUS-İA önerilmez (yanlış negatiflik yüksek). Sol üst lob tümörlerinde genişletilmiş mediastinoskopi ya da torakoskopi önerilir. İnvaziv evreleme (2)

62 PET’in evrelemede mediastinoskopiye rehberliği: Mediastinal LAP tutuluşu pozitif ise mediastinoskopi ile doğrulama gerekir. Mediastinal LAP tutuluşu negatif ise mediastinoskopi zorunlu değildir, direkt cerrahi uygulanabilir. İnvaziv evreleme (3)

63 EVRELEMEDE METASTAZLARA YAKLAŞIM

64 İlk klinik değerlendirme çok önemli Semptomlar Fizik muayene bulguları Rutin laboratuar testler KHDAK’li olguların yaklaşık yarısında klinik ile anormal görüntüleme bulguları uyumlu 1. Silvestri GA et al. Am J Respir Crit Care Med 1995; 152: Toloza EM et al. Chest 2003; 123: s.

65 Metastaz kuşkusunu arttıran bulgular her hastada sorgulanmalıdır Kilo kaybı (>%10) Lokal kemik ağrısı, kemiklerde hassasiyet Nörolojik semptomlar ya da bulgular >1 cm periferik LAP Ses kısıklığı, VCSS Hepatomegali Yumuşak doku kitlesi Önceden olmayan anemi Ca, ALP, ALT, AST, GGT yüksekliği

66 Tüm bu klinik bulguların olmaması durumunda metastatik hastalık araştırması yapılması önerilmemektedir. Olguların yalnızca % 2.5-5’inde metastaz mevcut 1. Hooper RG et al. Chest 1984; 85: Tanaka K et al. Ann Thorac Surg 1999; 68: Osada H et al. Jpn Thorac Cardiovasc Surg 2001; 49: BTS/STSGB/IWP Thorax 2001; 56:

67 Metastaz taramada sorunlar “Yanlış pozitif bulgular” Adrenal adenomlar (genel populasyonda % 2-9) Hepatik kistler, hemanjiomlar Dejeneratif eklem hastalığı Eski kırıklar Non-metastatik beyin lezyonları Ne yapmalı ? İlave görüntüleme yöntemi ve/veya biyopsi? Ancak komplikasyon ve maliyet sorunu* * Hillers TK et al. Thorax 1994; 49: 14-9.

68 Adrenalde adenom ya da metastaz ! (Küçük, düşük dansiteli, düzgün adrenal nodül) (İki taraflı, düzensiz, lobuler adrenal kitleler) Lockhart ME et al. Eur J Radiol 2002; 41:

69 Karaciğerde hemanjiom Perkins AB et al. J Clin Ultrasound 2000; 28:

70 Klinik bulgu olmaması durumunda BT (ve/veya MRG)’de sadece % 0-10 olguda metastaz (bedel – etkin değil) Yanlış negatif taramada % 3 olgu 12 ay içinde beyin metastazları ile geri dönmekte N2, Adenokarsinom = metastaz olasılığı ↑ Yanlış pozitiflik oranı % 11 (abse, glioma vb.) Tedavi kararı histolojiye bağlı olgularda biyopsi? Beyinde metastaz taraması

71 MRG beyinde BT’ye göre daha duyarlıdır MRG daha küçük ve daha çok lezyon yakalar Ancak sağkalım üzerinde anlamlı fark yok MRG beyin metastazlarında daha spesifik mi? (Bu konuda yeterli çalışma yok) BT halen kabul edilebilir bir modalite Beyinde BT ya da MRG !

72 Tüm vücut PET taraması Sınırlı sayıda çalışma mevcut Randomize bir çalışmada yararlı sonuç* Maliyet sorunu PLUS multicentre randomised trial. Lancet 2002; 359:

73 Metastazlara yaklaşım (1) Uzak metastaz araştırma endikasyonları Metastaz kuşkusu yaratan semptom veya bulgu varsa N2-3 varsa Mediasten invaze tümör (T4) varsa ve radikal tedavi düşünülüyorsa Evre I ve II’de, klinik değerlendirme normal ise metastaz araştırmaya gerek yoktur. KHDAK’un alt gruplarının prognostik önemi yoktur. Metastaz taramada farklı davranılmaz.

74 Metastaz taramada incelemeye hangi bölgeye ait bulgu varsa oradan başlanmalıdır. Tarama amacıyla üst batın BT (toraks BT karaciğer ve sürrenal bezleri tam olarak kapsamıyorsa), kontrastlı beyin BT/MRG, kemik sintigrafisi incelemeleri yapılır. Eğer klinik ve radyolojik görünüm metastaz ile çok uyumlu ise radyolojik bulgu metastaz kabul edilir. Onun dışında kesin metastaz demek ve cerrahiyi dışlamak için İİA ya da doku biopsisi yapılmalıdır. Metastazlara yaklaşım (2)

75 KHAK’de evreleme yaklaşımı Tüm hastalarda rutin sistemik evreleme yapılmalıdır. Tam kan, biyokimya, toraks BT, batın BT, beyin BT veya MRG, kemik sintigrafisi; LDH yüksek ya da sitopeni varsa kemik iliği aspirasyon ve biyopsisi önerilir. Metastaz taraması semptom olan bölgeden başlanır. Bir bölgede metastaz saptanan asemptomatik olgularda ileri taramaya gerek yoktur. Cerrahi düşünülen Evre I olgularda mediastinoskopi mutlaka yapılmalıdır.

76 TEDAVİ

77 KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİNDE TEDAVİ

78 Yüzeyel tümörlerde tedavi İnvazyon derinliği 3 mm’yi ve uzunluğu 1 cm’yi geçmeyen yüzeyel tümör saptanan olgularda önerilen tedavi cerrahidir. Cerrahiyi tolere edemeyecek erken yüzeyel skuamöz hücreli Ca’da FDT bir seçenektir. Bu hastalarda FDT’ye alternatif seçenekler: APC, elektrokoter, kriyoterapi, brakiterapi’dir. Nd-YAG önerilmez, perforasyon riski yüksektir.

79 Evre I KHDAK’nin tedavisi Tedavi cerrahidir ve en az lobektomi olmalıdır. Sistemik lenf bezi diseksiyonu yapılmalıdır. Cerrahi sınır pozitif ise adjuvan tedavi önerilir. Yeniden tamamlayıcı cerrahi ya da RT Neoadjuvan ya da adjuvan KT için sadece klinik çalışma konusudur. Rutin neoadjuvan ya da adjuvan RT önerilmez. İnoperabl olgularda RT önerilir.

80 N1 hastalıkta lobektomi ve sleeve lobektomi pnömonektomiye tercih edilir. Adjuvan RT (N1) Tam rezeksiyon yapılan N1 de adjuvan RT lokal rekürrensi azaltır ancak yaşamı uzatmaz, rutin önerilmez. Evre II KHDAK’nin tedavisi (1)

81 Tam rezeksiyon yapılan olgularda adjuvan KT’nin yararını gösteren çalışmalar mevcuttur. Tam ya da kısmi rezeksiyonda yapılan olgularda adjuvan KT+RT klinik çalışmalar dışında önerilmez. T1-2N1M0, T3NOMO olgularda neo-adjuvan KT önerilmez; klinik çalışma konusudur. Evre II KHDAK’nin tedavisi (2)

82 Superior sulkus tümörlerinin tedavisi (1) Rezektabilite MRG ile değerlendirilmelidir. Subklavian damar, vertebra, derin brakiyal pleksus invazyonu varsa cerrahi önerilmez. Rezeksiyon düşünülen olgularda mediastinoskopi yapılmalıdır. N2 saptanırsa cerrahi önerilmez. Potansiyel rezektabl olgulara neoadjuvan KT+RT ya da sadece RT uygulanmalıdır.

83 Superior sulkus tümörlerinin tedavisi (2) Rezeksiyon tam olmalıdır. Rezeksiyon lobektomi ve tutulan toraks duvarını kapsamalıdır. Komplet ya da inkomplet rezeksiyon yapılan olgularda adjuvan RT önerilmez. Unrezektabl olgularda KT+RT uygulanmalıdır. Küratif tedaviye uygun olmayan olgularda palyatif RT düşünülmelidir.

84 Operasyonda tek istasyon LAP saptanırsa; tümör rezeksiyonu + tam mediastinal lenf bezi diseksiyonu yapılmalıdır. Tam olarak rezeke IIIA hastalarda adjuvant RT sağkalımı arttırmaz ancak lokal rekürensi belirgin azaltır. Seçilmiş olgularda uygulanmalıdır. Tam rezeksiyon yapılan olgularda adjuvan KT’nin yararını gösteren çalışmalar mevcuttur. Adjuvan KT+RT ek sağkalım avantajı sağlamaz, klinik çalışmalar dışında önerilmez. Evre IIIA KHDAK’nin tedavisi (1) (Torakotomi sırasında N2)

85 “Bulky” N2; kısa çap > 2 cm, ekstranodal invazyon birden fazla bölgede Kemoradyoterapi (platinum içeren) bu olgularda en uygun tedavi seçimidir. Evre IIIA KHDAK’nin tedavisi (2) (Unrezektabl “bulky” N2)

86 Neoadjuvant tedavi Sadece cerrahi ya da RT ile sonuçlar kötü Neoadjuvan sıklıkla KT ya da daha az sıklıkta KT + RT ile ilgili son yıllarda yoğun bir tartışma mevcut Bu olgularda genel olarak neoadjuvan KT sonrası “down stage” gözlenirse cerrahi önerilmektedir. “Down stage” olmayan olgularda cerrahinin yeri tartışmalıdır ve özellikle pnömonektomi gerektiren olgularda yüksek mortalite riski nedeniyle cerrahiden kaçınılmalıdır. Tam olmayan rezeksiyonda adjuvan RT uygulanmalıdır. Evre IIIA KHDAK’nin tedavisi (3) (Potansiyel rezektabl N2)

87 Cerrahi uygulanamayan, performans durumu iyi olgularda ardışık ya da eş zamanlı KT + RT uygulanır. Semptomatik sıvısı olan hastalarda drenaj sonrası plöredez yapılmalıdır. Sıvısı az olan hastalarda hemen KT’ye başlanabilir. Evre IIIB KHDAK’nin tedavisi (1)

88 Rezeksiyon düşünülen seçilmiş olgularda dikkatli uzak metastaz araştırması yapılmalıdır. Vena cava superior, sol atrium, vertebra cismi, ana karina, distal pulmoner arterin tutulması olan olgularda 2 -3 kür KT sonrası primer tümörde küçülme varsa, hasta tekrar değerlendirilir. Seçilmiş olgularda rezeksiyonla KT+RT’ye göre daha iyi sağkalım sağlanır. Bu olgularda mediastinoskopi yapılmalıdır. Tümör stabil ya da progresyon varsa sadece RT veya eş zamanlı KT + RT uygulanır Evre IIIB KHDAK’nin tedavisi (2) (T4 N0-1 M0 olgular)

89 Olgularda metastaz taraması ve mediastinoskopi yapılmalıdır. T4 N0-1 M0 olan olgularda cerrahi önerilir. Satellit nodülde tedavi lobektomidir. Evre IIIB KHDAK’nin tedavisi (3) (Aynı lobda satellit nodül)

90 Prognostik özeliklere göre KT endikasyonu PS: 0,1 olgularda KT uygulanmalıdır PS: 2 olgularda yeterli veri yok PS: 3,4 olgularda KT uygulanmamalıdır PS: 0,1 de platinum içeren KT, BSC’e göre sağkalım avantajı ve yaşam kalitesi sağlar. 3-4 kür KT yeterli (devamlı küçülmede 6 kür) KT sonrası progresyon gözlenen ve PS iyi olan olgularda 2. ya da 3. basamak KT önerilir. Hedefe yönelik tedavi Tirozinkinaz inhibitörleri (Gefitinib, Erlotinib) Anti-EGFR antikorları (Cetuximab) Evre IV KHDAK’nin tedavisi (1)

91 Yeni ajanlar BSC’ye göre sağkalım avantajı sağlar Tek yeni ajan ile platinum içeren KT kombinasyonunu karşılaştıran veri az Yeni ajan ile platinum kombinasyonu standart tedavi olmalıdır Yeni ajan kombinasyonların birbirine üstünlüğü bulunmamaktadır Evre IV KHDAK’nin tedavisi (2)

92 İzole organ metastazları Beyinde tek metastaz saptanan ancak akciğerdeki tümörü operabl olan olgularda başka organ metastazı yoksa önce beyine daha sonra primer tümöre cerrahi uygulanır. Surrenalde tek metastaz saptanan benzer olgularda aynı şekilde başka organ metastazı yoksa hem surrenal ve hem primer tümöre cerrahi uygulanır. Evre IV KHDAK’nin tedavisi (3)

93 KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİNDE TEDAVİ

94 Küçük hücreli akciğer karsinomu Erken evre / cerrahi T1-2 N0M0 olgularda Mediastinoskopi yapılmalıdır. Gerçek T1-2 N0M0 ise cerrahi uygulanır. Adjuvant 4 kür KT önerilir. Tam rezeke olgularda KKI önerilir.

95 Küçük hücreli akciğer karsinomu Sınırlı hastalık KT + RT önerilir. Tam yanıt alınan olgularda KKI önerilir. Platin+etoposide + RT > diğer KT + RT Eş zamanlı > ardışık tedavi Erken RT > geç RT (KT+RT için)

96 Küçük hücreli akciğer karsinomu Yaygın hastalık Tedavi KT (platinum içeren kombine KT) 2 kür KT yanıt varsa 4 – 6 küre tamamlanır. Tam yanıt alınan olgularda torasik RT ve KKI düşünülebilir.

97 Küçük hücreli akciğer karsinomu Nüks Tam ya da kısmi yanıt alınan olgularda sürekli tedavinin yararı gösterilememiştir. (4 – 6 ay tedavi yeterli) Relaps ya da refrakter olgularda 2. basamak KT uygulanmalıdır. 3 ay  duyarlı Duyarlı olgularda aynı KT Refrakter olgularda farklı KT (CAV, Topotekan, İrinotekan)

98 DESTEK TEDAVİSİ

99 Destek Tedavisi Dispne; Opiatlar, Kortikosteroidler Uyku bozuklukları Psikiyatrik bozukluklar İştahsızlık ve Kaşeksi; Megestrol asetat, Medroksiprogesteron Kronik anemi; Kan transfüzyonu, Eritropoetin Nötropeni; Molgramostim (GM-CSF), Filgrastim (G-CSF) Kemik Metastazları; Pamidronate, Clodronate Bulantı; Ondansentron, Granisetron, Tropisetron

100 ENDOBRONŞİYAL TEDAVİ

101 Endobronşiyal tedavi yöntemleri Endotrakeal Entübasyon Rijit Bronkoskopi Endobronşiyal Balon Dilatasyon Lazer Tedavisi Argon Plazma Koagülasyon (APC) Elektrokoter Kriyoterapi Stentler Fotodinamik Tedavi (PDT) Brakiterapi

102 Bolliger CT, Mathur PN (eds): Interventional Bronchoscopy. Basel: Karger, 2000:

103 Marquette CH. Interventional Bronchoscopy. Postgraduate-course, ERS, Berlin, 2001 Nd – YAG Lazer Uygulaması

104 Elektrokoter Uygulaması Marquette CH. Interventional Bronchoscopy. Postgraduate-course, ERS, Berlin, 2001

105 Kriyoterapi uygulaması Marquette CH. Interventional Bronchoscopy. Postgraduate-course, ERS, Berlin, 2001

106 İZLEM

107 Kesin tedavi sonrası izlem Multi-disipliner ekip tarafından 3. ve 6. ayda 2 yıl 6 ayda bir sonra yıllık izlem Anamnez, fizik bakı, akc grafisi veya toraks BT Rutin kan testleri, tümör markerleri, PET, balgam sitolojisi, floresans bronkoskopi önerilmez. Hastaların sigara içmesine engel olunmalıdır.

108 Akciğer kanserinin en etkili ve en ucuz tedavisi


"Türk Toraks Derneği III. Mesleki Gelişim Kursu Akciğer Kanseri Prof. Dr. Metin GÖRGÜNER Bodrum, 21-25 Mart 2006." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları