Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PEDİATRİDE ABDOMİNAL MUAYENE Doç. Dr. Meltem UĞRAŞ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PEDİATRİDE ABDOMİNAL MUAYENE Doç. Dr. Meltem UĞRAŞ."— Sunum transkripti:

1

2 PEDİATRİDE ABDOMİNAL MUAYENE Doç. Dr. Meltem UĞRAŞ

3

4 Karın muayenesinde dikkat edilmesi gereken özellikler: Hasta rahat olmalı, Bacaklar kalçadan ve dizden fleksiyonda olmalı, Baş sol yana çevrilmiş olmalı, Sırt üstü yatar pozisyonda olmalı, Baş altında yastık olmamalı veya baş kaldırılmamalı

5 Eller sıcak ve temiz olmalı, Tırnaklar uzun olmamalı, Tüm batın açık olmalı, pantolon veya etek varsa olabildiğince aşağıya indirilmeli, Bacaklar örtü ile örtülmeli, Palpasyon ve oskültasyon sırasında sürekli olarak hastanın yüzüne bakılmalı, Konuşularak dikkati başka bir yöne çekilmeli, Sert uygulamalardan kaçınılmalıdır.

6 Muayeneye sağ alt kadrandan başlanmalı ve yavaş yavaş yukarı çıkılmalı, aynı işlem sol taraf içinde uygulanmalı, Primer yakınma karından kaynaklanıyorsa önce sağlam bölgeden palpasyona başlanır daha sonra hasta taraf veya bölge muayene edilir, Karına tüm el ayası temas etmeli, parmaklar birbiri ardında hareket ettirilerek yukarı çıkılmalı,

7

8

9

10

11 Oskültasyon İnspeksiyon Palpasyon Perküsyon

12 OSKÜLTASYON

13 Karın muayenesine önce oskültasyonla başlanmalıdır. Barsak hareketleri palpasyon ve perküzyondan etkilenerek artabileceğinden dolayı palpasyon ve perküzyondan önce karın oskültasyonu yapılmalıdır.

14  Barsak hareketleri:  Gastroenterit ve intestinal obstrüksiyonların başlangıcında artar.  Azalma periton irritasyonunda ve ileus da saptanır.  Karaciğer üzerinde üfürüm  Aort boyunca üfürüm  Renal arterler hizasında sırttan üfürüm  Kitleler üzerinde üfürüm

15  Göbek etrafında ve üzerinde üfürüm: Portal hipertansiyonda umbilikal venin tekrar açılması ile üfürüm duyulabilir. Buna Cruveilhier-Baumgarten üfürümü, göbek etrafındaki genişlemiş venlere Cruveilhier-Baumgarten belirtisi = Caput medusa ve oluşan hastalık tablosuna da Cruveilhier-Baumgarten hastalığı veya sendromu denir.

16 Peristaltizm: İçi boş organlarda istemsiz oluşan dalga benzeri harekettir Normal barsak sesleri peristaltik aktiviteye bağlı olarak oluşur

17

18 İNSPEKSİYON

19 Hastaların yatış pozisyonu hastalıkları hakkında bilgi verebilir. Akut karın olan hastalar, özellikle peritoniti olan hastalar yerlerinde kıpırdamadan yatarlar ve bacaklar karına doğru çekilmiştir. Renal ve bilier kolikli hastalar yerlerinde duramaz ve sürekli postür değiştirirler ve iki büklüm olabilirler. Hastanın yatış pozisyonu:

20 Karın şekli Yenidoğan bebekte; özofagus atrezisi trakeal fistül olmadan var ise veya diyafragmatik hernide batın içe doğru göçüktür. Buna skafoid karın adı verilir.

21 Skafoid abdomen, trakea-ösefageal atrezi fistül olmaksızın

22 Alt seviyelerdeki obstrüksyonlarda ve ileus da karın şiştir. Asitli olan hastalarda karın iki yandan sarkık olarak görülür. Karın içi kitlelerde ve hepatosplenomegalilerde de karın şişliği olur. Malnütrisyon ve bağırsaktan emilim bozukluklarında da karın şişliği oluşur Mezenter kistinde ise karın yukarı, göbeğe doğru şiş ve daha yuvarlak durur

23 İleus

24 Mekonyum peritonit

25 İntraabdominal kitle

26 Hirschprung hastalığına bağlı karında distansiyon

27 Çö lyak hastalığına bağlı batında distansiyon

28 Nöroblastoma bağlı karın şişliği

29 Diyastazis rekti Ksifoid altında ve göbeğin üst kısmında rektus kası fasyasının ayrılması sonucu meydana gelen kabarıklığa diyastazis rekti adı verilir. Yatar durumdan oturur pozisyona gelirken daha iyi gözlenir. Palpasyonla rektus kasının açıklığı saptanır. Klinik önemi yoktur.

30 Diastasis recti

31 Spider nevi: Spider angioma Kronik karaciğer hastalıklarında yıkılamayan östrojene bağlı olarak deride meydana gelen arteriovenöz fistüldür. Ortadan çıkan damar etrafa radyal olarak yayılır. Ortasına toplu iğne başı ile bastırıldığında solar.

32 spider

33

34 Karın fıtığı

35 Kaput medusa Vena porta basıncının yüksek olduğunu gösterir. Vena porta akımının paraumbilikal venlerle vena kava inferiora taşınmasının bir bulgusudur. Batında dilate venlerle karakterize olup, akım yönü yukarı doğrudur.

36

37 Caput medusa

38

39 Assit

40 Ameliyat izi

41 Karın venlerinde dolgunluk Bunların doluş yönüne bakılmalıdır. Her iki işaret parmağı ven üzerine konarak ven sıvazlanır. Parmaklardan biri kaldırılır. Venin dolup dolmadığına bakılır. Aynı işlem diğer parmak kaldırılarak tekrar yapılır. Ven yukarıdan aşağıya doğru doluyorsa vena kava superiorda tıkanıklık var demektir. Venin doluşu aşağıdan yukarıya doğru ise tıkanıklık vena kava inferiorda veya vena portadadır.

42 Prune-Belly sendromu Karın adalelerinin yokluğu ile karakterize bir durumdur. Karın görünümü tipiktir. Karın muayenesinde karında tonus yoktur. Ayrıca inmemiş testisler, dilate üreterler, dilate kaliksler, clubfoot ve diğer organ anomalileri de bulunur. Özellikle erkek çocuklarda görülür.

43

44 Karında görülen peristaltik dalgalar Mide-barsak sisteminde obstr ü ksiyon olduğunda g ö zlenir. Pilor stenozunda bebek beslendikten sonra mide loju g ö zlendiğinde peristaltik dalgalar g ö r ü lebilir.

45 Pilor stenozunda mide lojundaki peristaltik haraketler

46 Solunum tipi  Diyafragma yardımı … ……….abdominal solunum;  göğüs kasları yardımı … ……….. göğüs solunumu  Bebeklikte daha çok abdominal tarzındadır.  Çocuk büyüdükçe 6-7 yaşından sonra göğüs solunumu ön plana çıkar.

47  Büyük çocuklarda abdominal solunum ön plana çıkmışsa  yan ağrıları,  kosta kırıkları,  ankilozan spondilit ve  göğüs adalesi felçlerini  Bebeklikte göğüs solunumu ön planda ise  Peritonit,  intraabdominal kitleler,  diyafragma paralizisi gibi.

48 Cullen belirtisi Akut pankreatitde göbek etrafında oluşan mavimsi-grimsi renk değişikliği. Hemoperitoneum belirtisidir.

49 PALPASYON

50 Ağrılı noktalar tespit edilir, Defans varsa belirlenir, Organ büyüklüklerinin sınırları saptanır, Organların kıvamı hakkında bilgi elde edinilir, Organlarda yer değiştirme olup olmadığı araştırılır, Karın içinde sıvı toplanıp toplanmadığına bakılır.

51 Karında hassasiyet: Defans: Akut karın tanısı için çok önemli bir muayene bulgusudur. Karına dokunulduğunda karın adalelerinin kasılarak sertleşmesine defans adı verilir.

52  İstemli defans: Hastanın kendisinin isteyerek yaptığı defanstır. Karın derisine dokunulunca huylanmasına bağlı olarak ortaya çıkar. Çocukların ağlamaları sırasında veya kendisine dokunulmasını protesto etme amacı ile karın adalelerini sıkması sonucu gelişir.  İstemsiz defans: Akut karın olaylarında gelişir. Periton irritasyonunu gösterir. Enfeksiyöz, kimyasal (safra, mide asidi, kan, gaita) veya inflamatuvar (FMF) kaynaklı olabilir. Hasta ayakları üzerinde zıpladığında, karına bastırıldığında ağrısının olduğu saptanır. Karın ağrısının basmakla artışı enfeksiyonu düşündürür.

53 McBurney noktası: Krista iliaka anterior superior ile göbeği birleştiren hat 3 parçaya ayrıldığında göbekten 2/3 uzaklıktaki noktadır. Apandisitin ağrı ve hassasiyetinin en iyi algılandığı noktadır.

54 Rebound hassasiyet: Direkt rebound hassasiyeti; karın duvarına parmak uçları ile bastırılıp, aniden geriye çekilmesi sonucu bastırılan yerde geçici ağrı olmasına denir. İndirekt rebound hassasiyeti ise karında başka bir bölgenin bastırılması ve elin aniden çekilmesi sonucu ağrının ilk olarak hassasiyet alınan yerde duyulmasına denir

55 Asit: Karında toplanan sıvıya asit adı verilir. Kronik karaciğer hastalıklarında, nefrotik sendrom gibi hipoproteinemilerde, idrar kaçaklarında asit oluşabilir.

56 Asit muayenesi  Serbest asitte sıvının yanlara toplanması nedeni ile karın iki yana doğru yayılmıştır.  Ballote etmek: Karın iki yandan sallandığında ele vuran solid kitlenin hissedilmesidir.  Fluktuasyon alınması: Bir el karnın bir yanına konur. Diğer el ile karnın diğer yanına üçüncü ve baş parmak kullanılarak fiske vurulur. Hastanın eli karnın ortasına dik olarak konur. Vurulan fiskenin karşı elde hissedilmesine fluktuasyon alınması olarak ifade edilir.

57

58 Abdominal palpation

59 Derin Palpasyon Hassas alanlar en son muayene edilir Abdominal kitle veya derin hassasiyet değerlendirlir

60 Derin palpasyon Yumuşak yapılmalıdır. Karın içinde kitle, oliv, sucuk kıvamında invaginasyon, askaris yumağı aranır. Böbrekler çift elle muayene edilmelidir. Her iki lumbal bölge iki el arasına alınarak palpe edilir.Bazen sağda çekum, solda sigmoid kolon palpe edilebilir.

61 İki el tekniği Hasta obes, çok iri ise Derin palpasyon zor olduğunda uygulanır

62 Karın derisinde kitle: Lipom, fibrom, hemangioma, kist ve apseler yüzeyel deride yer alır.

63 Karın içi kitle:  Böbrek kökenli:  Multikistik böbrek  Polikistik böbrek  Hidronefroz  Wilms tümörü  Nöroblastom  Non-Hodgkin lenfoma  Glob vezikale  İnvajinasyon: Sucuk şeklinde sağ alt kadranda  Hipertrofik pilor stenozu: Ksifoid ile göbek arası mesafenin orta sağtarafında hiportrofik pilor zeytin (oliv) olarak palpe edilebilir.  Aort anevrizması: Orta hatta pulsasyonu olan kitle.

64 Karaciğerin palpasyonu: Hastanın sağında durulur. Sağ elle muayene edilir. Büyüklüğü orta klavikular hat üzerinde kostaya olan uzaklığı cm olarak ifade edilir. Ayrıca kıvamı, üzerinde nodül olup olmadığı, kenarının keskin mi künt mü olduğu, hassasiyeti not edilir. Orta klavikular hatta 3.5 cm, hassas olmayan, sert kıvamlı, kenarı künt ve üzeri nodüllü gibi. Ksifoid altında sol lobda muayene edilir.

65 Karaciğer palpasyonu ( Standard Method)

66 Dalak palpasyonu Sağ elle yapılır. Çentiği palpe edilmeye çalışılır. Sol üst kadranda ele gelen kitlenin çentiği palpe edilebiliyorsa bu dalaktır. Böbrekte çentik yoktur. Büyüklüğü ön aksiler hat üzerinde kostaya olan uzaklığı ile ifade edilir. Dalak palpasyonunda sol el alta konarak destek yapılabilir.

67 Böbrek muayenesi Hastaya derin nefes aldırılır. Alt pol hissedilir. Çocuklarda rutinde palpe edil(e)mez Zayıf çocuklarda veya polikistik böbrek hastalığı olanlarda böbrek palpe edilebilir

68 Safra kesesi palpasyonu: Normalde safra kesesi palpe edilmez. Ancak sağ üst kadranda kistik oluşum şekilde ele gelirse safra kesesi hidropsu düşünülmelidir.

69 Safra kesesi hidropsu

70 PERKÜSYON

71 Perküsyon

72 Karın ön duvarına ses çıkaracak şekilde vurarak yapılan muayeneye karın perküzyonu denir.

73 Sol elin orta parmağı karın ön duvarına konur. Sağ elin orta parmağı ile perküzyon yapılır. Perküte edilen nokta sol elin orta parmağının tırnak dibi ile proksimal interfalangial eklem arasıdır. Perküzyon bilekten yapılmalıdır. İnterkostal aralığa yerleştirilen parmağa diğer parmaklar temas etmemelidir. Önce sağ üst kadrandan başlanır. Karaciğer üst hududu belirlenir. Daha sonra batına doğru perküzyon devam eder. Sağ alt kadranın en alt bölgesine kadar perküte edilir. Daha sonra sol kosta altından başlanarak sol alt kadranın en alt noktasına kadar devam edilir. Traube aralığı ayrıca perküte edilir. Perküzyon yaparken uyulması gereken kurallar

74 Perküzyon sesleri:  Sonor ses: Akciğer sahasında duyulan ses.  Hipersonor ses: Küçük çocuklarda göğüs duvarının ince olması nedeni ile sonor sese göre daha şiddetli duyulan ses.  Timpanik ses: Karın perküzyonunda duyulan sestir. Matite: Kitleler üzerinde duyulan ses.

75 Karaciğer üst sınırının perküsyonla belirlenmesi Küçük çocuklarda karaciğer üst sınırı 4. interkostal aralık hizasındadır. Büyük çocuklarda 5. interkostal aralık civarındadır. Sakinken üst sınır belirlendikten sonra hastanın derin nefes alıp tutması istenir. Normalde akciğerlerin açılması ile birlikte karaciğer üst sınırı aşağıya doğru yer değiştirir.

76 Karaciğer üst sınırının yukarıya kayması  Hepatomegali  Subfrenik apse  Sağ diyafragma paralizisi  Sağ alt lob pnömonisi  Sağ plörezi  Sağ akciğerde atalektazi

77  Karaciğer matitesinin yerinde sonorite-timpanik ses alınması: İntestinal perforasyon sonucu serbest havanın karaciğer üzerinde perküte edilmesi  Karaciğer üst sınırının aşağıya kayması: Amfizem Pnömotoraks  Derin inspiryum ile karaciğer üst sınırının değişmemesi: Sağ diyafragmatik paralizi

78 Traube bölgesi Symphysis pubis ile juguler çentik arasındaki hattın orta nokta transpilorik noktadır. Bu noktadan geçen transvers çizgi transpilorik hattır. Midklavikular hat ile transpilorik hat 90 derecelik açı yapar. Midklavikular hattın 6. kostayı kestiği noktadan açı noktasına çizilen ve en dış kenarı 9. kostayı kesen parabolun dış hattı ile açı kolları arasında kalan bölgedir. Buraya perküzyon yapıldığında normalde mide gazından dolayı sonorite alınır.

79 Matite alındığı takdirde şunlar düşünülmelidir: Dolu mide Splenomegali Sol alt plevral sıvı toplanması Karaciğerin sol lobunda büyüme Dekstrokardi

80

81 Hepatomegali

82 Batın içi sıvıların değerlendirilmesi Asitin tanımlanması: Asit karında açıklığı yukarı bakan bir matiteye neden olur. Mesane, over kisti: Açıklığı aşağıya bakan matiteye neden olur.

83 Asit ve glob vezikalenin matite görünümleri

84 Cost vertebral Tenderness (Often with renal disease) Use the heel of your closed fist to strike the patient firmly over the costovertebral angles. Compare the left and right sides.

85 Warn the patient Patient sit up on the exam table

86 Shifting Dullness ( For peritoneal fluid) Percuss from anterior abdomen laterally to outline areas of dullness noted

87 Examination for Shifting Dullness Patient rolled slightly toward the examined side; movement of the dull point medially is described as “shifting dullness” and suggests ascites

88 Shifting Dullness

89

90 Fluid wave

91 Gastroşizis

92 Karın duvarı defektlerinden omfalosel. Göbek kordonu korunmuş Omfalosel

93 Göbek granülomu

94 Omfalit

95 Harrison oluğu (raşitizm)

96 Hepatosplenomegali

97 Genital muayene  Yenidoğanda aileye doğru bilgi vermek için dış genitallerin incelenmesi şarttır.  Peniste hipospadias, epispadias, fimozis olup olmadığı gözlenmelidir.  Hipospadias sünnet için kondrendike bir durum olduğundan penisin ventral yüzeyine mutlaka bakmak lazım.  Küçük çocuklarda 2 yaşına kadar prepusyum ile glans arasında yapışıklıklar vardır.  Bu yapışıklık phimosis olarak değerlendirilmemeli ve prepusyum geri çekilmek için zorlanmamalıdır.  2 yaşından sonra yapışıklık kaybolur.  Skrotumda 2 testis palpe edilmezse konjenital adrenogenital sendrom düşünülmelidir.

98 Test is mua yen esi  Testisler skrotumda bulunmazsa sıcak elle inguinal bölgeye yukarıdan aşağıya doğru masaj yapılarak, bu manevra ile inip inmediği kontrol edilmelidir.  Bir yaşında büyük çocuklarda testislerin skrotumda palpe edilmemesi kriptorşidizm olark ifade edilir.  Hidrosel skrotumda sıvı toplanmasıdır.  İlk 2-4 ay hidrosel normaldir.  Skrotumda kuvvetli bir ışık kaynağı tutulduğunda ışığın homojen olarak geçişi hidrosel tanısı konulur. Genital muayene

99  Kız çocuklarında labia minörler belirgindir, giderek küçülür.  Klitoris normal yenidoğanlarda hafif büyüktür. Belirgin büyüklüğü adrenogenital sendrom akla gelir.  Yenidoğan döneminde anne hormonlarının etkisi ile geçici vaginal akıntı ve kanama olabilir.  Perinenin her iki tarafa lateral ve aşağıya doğru çekilmesi ile uretra ve vagina orifisleri görülür.  Büyük çocuklarda cinsel gelişmede not edilmelidir. (Tanner evrelemesi)

100 TEŞEKKÜRLER....


"PEDİATRİDE ABDOMİNAL MUAYENE Doç. Dr. Meltem UĞRAŞ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları