Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BİLİMDE ETİK BİLİMDE ETİK Yalçın Özdemir Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BİLİMDE ETİK BİLİMDE ETİK Yalçın Özdemir Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi."— Sunum transkripti:

1 BİLİMDE ETİK BİLİMDE ETİK Yalçın Özdemir Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi

2 BİLİMİN TEMEL İLKELERİ  DÜRÜSTLÜK  ŞEFFAFLIK  EVRENSELLİK  ADALET  ERİŞİLEBİLME

3 BİLİMSEL ARAŞTIRMA Bir teoriye veya bilgiye katkıda bulunabilecek, sistem ve disiplin içinde yürütülen uygulamadır.

4 İYİ ARAŞTIRMA İDARESİ - ARAŞTIRMA METODOLOJİSİ - VERİ TOPLANMASI VE SAKLANMASI - VERİ ANALİZİ VE YORUMU - YAYIN

5 Sıkıntı nerelerde Süreçte! Kullanılan yöntem ve teknikler Denek kullanımı (bilgilendirilmiş onam, etik kurul belgeleri) Veriler saklanmalı Doğru ve güvenilir araçlar kullanılmalı Doğru analiz yöntemleri seçilmeli Sonuçlar yansız olarak aktarılmalı

6 BİLİMSEL YAYININ AMACI BİLİM İNSANLARINA, * GÖZLEMLERİMİZİ DEĞERLENDİRME * DENEYLERİ TEKRARLAMA * BİLİMSEL ve ENTELLEKTÜEL DEĞERLENDİRME İMKANI VERMEKTİR

7 ETİK AHLAK DEĞERLERİ BİLİMİ İDEAL İNSAN KARAKTERİ VE UYGULAMALARINI İNCELEYEN BİLİM

8 ARAŞTIRMA ve YAYIN ETİĞİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYINLARDA YÜKSEK AHLAK, DÜRÜSTLÜK VE AÇIKLIK PRENSİPLERİNİN UYGULANMASI

9 BİLİMSEL YANILTMA ARAŞTIRMANIN DEĞERİNİ VE GÜVENİRLİĞİNİ AZALTAN HER TÜR GİRİŞİM

10 BİLİMSEL YANILTMA DİSİPLİNSİZ BİLİMSEL ARAŞTIRMA YALANCILIK ve SAPTIRMA

11 DİSİPLİNSİZ ARAŞTIRMA ARAŞTIRICI : - ARAŞTIRMA PLANLAMASINI, UYGUN METOD SEÇİMİNİ, METOD UYGULAMASINI VEYA SONUÇ ANALİZ VE YORUMUNU BİLMİYOR -YANLIŞLARININ FARKINDA DEĞİL -GÜVENİLİR OLMAYAN SONUÇ ÜRETİYOR AMA “İYİ NİYETLİ !.....”. DİKKATİ ÇEKİLMELİ. ARAŞTIRMA EĞİTİMİ VERİLMELİ. ARAŞTIRMA DİSİPLİNİ ÖĞRETİLMELİ. ARAŞTIRMALARI YAKINDAN TAKİP EDİLMELİDİR

12 BİLİMSEL YALANCILIK VE SAPTIRMA ARAŞTIRICI, AMACI VE BİLİNÇLİ OLARAK ÇALIŞMANIN METOD VEYA SONUÇLARINI SAPTIRMAKTADIR “KÖTÜ NİYETLİ !” -ÖZÜRÜ YOKTUR -UYGUN ŞEKİLDE İNCELENMEYE ALINMALI VE GEREKEN CEZALAR VERİLMELİDİR

13 BİLİMSEL YAYINLARDA ETİK –DIŞI KABUL EDİLEN DURUMLAR UYDURMA ( Fabrication)‏ ÇARPITMA ( Falsification)‏ AŞIRMA ( Plagiarism )‏ DUPLİKASYON ( Duplication)‏ DİLİMLEME ( Least Publishable Units)‏ DESTEK VEREN KURUMUN BELİRTİLMEMESİ İSİM ÇIKARILMASI VEYA EKLENMESİ ‏

14 UYDURMA (FABRICATION)‏ Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, bunları rapor etmek veya yayınlamakAraştırmaya dayanmayan veriler üretmek, bunları rapor etmek veya yayınlamak

15 ÇARPITMA (FALSIFICATION)‏ Araştırma kayıtları ve verileri tahrif etmek Kullanılmayan yöntem,cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek Araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak İlgili teori ve varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak

16 AŞIRMA (İNTİHAL = PLAGIARISM)‏ Başkalarının fikirlerini,metodlarını, verilerini, uygulamalarını,yazılarını ve şekillerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen yazarın kendisinin gibi sunması Yabancı dilden kitap, makale ve benzeri yayınları tercüme ederek kendi eseri gibi basması

17 17 ÇİFT YAYIN (DUPLİKASYON)‏  Editörlerin izni alınmadan orijinal bir çalışmanın aynen veya sonuçlarıyla başka bir yayın organında yayınlanmasıdır  Dergilerin, hakemlerin, editörlerin kaynaklarını boşa harcamaktır  Okuyucuya, araştırıcıya ve bilime saygısızlık ! Farklı dillerde,farklı okuyucu kitlesine hitap etme gerekçesi yeterli değil !

18 DİLİMLEME (SALAMİZASYON)‏ Tek bir yazıda sunulabilecek veri, bulgu ve fikirleri yapay olarak bölerek birden fazla yayın haline getirmektir Tek bir yazıda sunulabilecek veri, bulgu ve fikirleri yapay olarak bölerek birden fazla yayın haline getirmektir *Yayın sayısını arttırmaya yönelik *Önceki yayını kaynak göstermemek *Önceki yayından yeterli düzeyde farklılık göstermeyen yayınlar farklılık göstermeyen yayınlar

19 Yararlanılan kaynaklarının belirtilmemesi Etik-Dışı Davranış olarak kabul edilir Kaynak göstermeden bilgileri farklı sözcüklerle açıklamak da uygun bir davranış değildir (paraphrasing)‏ Alıntılar makul düzeyde, orijinal kaynağa uygun ve emeğe saygılı olmalı KAYNAK GÖSTERMEK

20 20 UYGUN OLMAYAN YAZARLIK Hakkı olduğu halde adı konmayanlar Hakkı olmadığı halde adı konanlar “Gölge yazarlık,onursal yazarlık, hediye yazarlık” Bölüm başkanı,parayı bulan, araştırıcının arkadaşı,eşi,dostu..., hastaları,kanı,idrarı sağlayan...” Hakkı olanların hepsinin adı olmalı, hakkı olmayanların hiçbirinin adı olmamalı...

21 BİLİMSEL YANILTMA Uluslararası örnekler:

22 Prof. Hwang Woo-suk Seoul Üniversitesi Güney Kore “Somatik Hücre Transferi ile Embriyonik Kök Hücre Elde Etme Yöntemi”

23 Dr. WHANG hakkında Soruşturma “Falsifikasyon = Uydurma “ suçlaması Wall Street Journal 16.Aralık.2005

24 24 BİLİMSEL YANILTMA Türkiye’den örnekler

25 Geoff Brumfiel NATURE Vol : September.2007 “ There are some cultures in which Plagiarism İs not even regarded as deplorable.”

26 İhsan Yılmaz NATURE Vol: 449 ; October.2007 “ For those of us whose mother Tongue is not English, using Beautiful sentences for other Studies on the same subject İn our introduction is not unusual” “ Borrowing sentences is the part of a paper that simply helps to better introduce the problem should not be seen as Plagiarism. “

27

28 28 Bilimsel Yanıltmanın Nedenleri Yetersiz araştırma eğitimiYetersiz araştırma eğitimi Hızlı yükselme hırsıHızlı yükselme hırsı Tanınma arzusu (Hollywood send.)‏Tanınma arzusu (Hollywood send.)‏ Üstlerin aşırı ve oransız baskısıÜstlerin aşırı ve oransız baskısı Fazla yayın = prestij duygusuFazla yayın = prestij duygusu Maddi-manevi kazanç hırsıMaddi-manevi kazanç hırsı Psikiyatrik bozukluklarPsikiyatrik bozukluklar

29 BİLİMSEL YANILTMA - ÖNLENMESİ I. ETİK STANDARTLARIN EĞİTİMİ, ÖĞRETİMİ VE KURUMLARDA YERLEŞTİRİLMESİ II. BİLİMSEL YANILTMALARA YOL AÇABİLECEK BASKILARI AZALTMAYA YÖNELİK GİRİŞİMLERİ DESTEKLEMEK III. BİLİMSEL YANILTMAYI FARKEDEBİLECEK VE SONRASINDA GEREKEN PROFESYONEL YAKLAŞIMI GÖSTEREBİLECEK DÜZENLEMELERİN GELİŞTİRİLMESİ

30 Etik Neler yapılmalı! Kullanılan yöntem ve teknikler açıkça anlatılmalı Denek kullanımına dikkat edilmeli Veriler saklanmalı Doğru ve güvenilir araçlar kullanılmalı Doğru analiz yöntemleri seçilmeli Sonuçlar yansız olarak aktarılmalı

31 TÜRKİYE’DE YAYIN ETİĞİ İLE İLGİLİ KURALLAR YÖK –Disiplin ve Etik Yönetmeliği ÜNİVERSİTELERARASI KURUL –Doçentlik Sınavı Etik Kurulu TÜBİTAK –Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu (AYEK)‏ TÜBA –Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu

32 Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Sınavı Etik Komisyonu 2004 Dönemi 98 dosya 98 dosya 23 yaptırım 23 yaptırım Bir daha girememe Bir daha girememe Üç yıl girememe – Üç yıl girememe – İki yıl girememe – İki yıl girememe – Bir yıl girememe Bir yıl girememe

33 Kıntaru min el-ilm-i Yahtac-u vakiyye-tün min el edep Bir kantar ilim, bir okka edebe muhtaçtır. Gaybi Sunullah

34 Söz ma'rifet tacıdır Sanma gayri tac ola Taklid ile tok olan Hakikatte aç ola... Gaybi Sunullah


"BİLİMDE ETİK BİLİMDE ETİK Yalçın Özdemir Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları