Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GASTROENTERİTLİ ÇOCUĞA YAKLAŞIM Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GASTROENTERİTLİ ÇOCUĞA YAKLAŞIM Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com."— Sunum transkripti:

1 GASTROENTERİTLİ ÇOCUĞA YAKLAŞIM Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com

2 İSHAL Gaita ile aşırı sıvı ve elektrolit kaybı (dehitratasyon, beslenme yetersizliği) İnfantlarda günlük gaita miktarı 5gr/kg Erişkinlerde günlük gaita miktarı 200 gr/gün

3 DSÖ ishali 24 saatte 3’ten fazla sulu dışkılama veya sadece anne sütü ile beslenen bebeklerde ise her zamankinden daha sık sulu dışkılama olarak tanımlamakta ve Bu hastalıkları klinik olarak “Akut ishal”, “Dizanteri” ve “Persistan ishal” olmak üzere 3 gruba ayırmaktadır.

4 İshal beş yaş altı çocuk ölümlerinde ikinci sırayı alırken, gelişmekte olan ülkelerde her yıl 2 milyondan fazla çocuk ishal nedeni ile kaybedilmektedir. Oysa uygun tedavi ile ishalden olan ölümlerin %90’ını önlemek mümkündür. DSÖ 2000 Raporu

5 Gelişmekte olan ülkelerde hastane yatışlarının %30’unun nedeni ishalli hastalıklardır. ABD’de yılda çocuk ishal nedeni ile hastaneye yatırılmakta ve hastaneye yatırılış hastalıklar oluşturmaktadır.

6 UNICEF 2002 YILI RAPORU Ülkemizde her yıl 5 yaş altında çocuk yaşamını yitirmekte olup, bu ölümlerin ’den başta pnömoni ve ishal olmak üzere enfeksiyon hastalıkları sorumlu tutulmaktadır.

7 T.C. Sağlık Bakanlığı 1998 yılı Verileri

8 ÜLKEMİZDE 5 YAŞ ALTI ÇOCUKLARDA İSHAL PREVALANSI Türkiye genelinde ortalama prevalans %30, Kırsal kesimlerde %36, Doğu Anadolu’da %40, Eğitimsiz anne çocuklarında %36 T.C. Sağlık Bakanlığı, 1998

9 İshal Nedeni İle Kaybedilen Çocuklarda Risk Faktörleri Prematüreler Küçük yaştaki anne çocukları İmmün eksikliği olan çocuklar

10 Konak FaktörleriMalnütrisyon İmmünsüpresyon Terapötik FaktörlerDehidratasyonda oral rehidratasyon tedavisinin uygulanmaması İnvazif ishal olgularında antimikrobiyal tedavisinin uygulanmaması Mikrobiyal Faktörlerİnfantlarda Rotavirüs enfeksiyonları İnvazif mikroorganizmalar (Shigella tür) Enterotoksikojenik bakteri (V. cholerae) İshalli Hastalıklarda Ölüme Neden Olan Predispozan Faktörler

11 BakteriParazitVirüs Aeromonas tür. Bacillus cereus C. jejuni Clostridium difficile E. coli P. shigelloides Salmonella tür. Shigella tür. S. aureus V. cholerea V. parahemalyticus Y. enterocolitica Cryptosporidium parvum Cyclospora cayetanensis E. histolytica G. lamblia Isospora belli Mikrosporidia Astrovirüs Calicivirüs Enterik Adenovirüs Rotavirüs ETİYOLOJİ

12 Antimikrobiyal Tedavi Çocuk Bakımevleri Hospitalizasyon Besin veya Su Kökenli Seyahat İmmun- süpresyon İSHAL Klinik Bulgular Akut / Kronik Enflamatuar / Nonenflamatuar Ekstraintestinal manifestasyonlar Tanı Klinik Laboratuvar Tedavi Sıvı – elektrolit Diyet Antibiyotik Antidiaretik ilaçlar

13 Red Book, 2000 BESİN VE SU KÖKENLİ İSHAL Aynı yemekleri yiyen iki veya daha fazla kişide bulantı, kusma, ishal, nörolojik semptomlar ve barsak dışı diğer belirtilerin ortaya çıkması Tanıda besinlerle bulaşan hastalıkların kuluçka süreleri ve hastalıkların klinik özellikleri yardımcıdır.

14 Parazitler : Giardia, Tenya, Trichinosis BESİN VE SU KÖKENLİ İSHAL Kimyasal kontaminantlar:Ağır metaller ve bileşikler Bakteriyel Toksinler : B. cereus, C. perfingens, S. aureus Diğer bakteri enfek.ları : Salmonella, Shigella, E. coli, Brusella, Yersinia Camphylobacter,Listeria Virüsler : Norwalk virüsleri, Rotavirüs, Hepatitis A

15 Çiğ ve az pişmiş etler Salmonella, Camphylobacter, E. coli, L. monocytogenes KİRLENME OLASILIĞI BULUNAN GIDA ÜRÜNLERİ (1) Pastörize edilmemiş süt ve peynir Salmonella, Camphylobacter, E. coli, Brucella, L. monocytogenes Yumurta Salmonella Red Book, 2000

16 KİRLENME OLASILIĞI BULUNAN GIDA ÜRÜNLERİ (2) Pastörize edilmemiş meyva suları E. coli, Salmonella Taze meyve ve sebze Cryptosporidium, Cyclospora, Giardia, E. coli, Shigella Red Book, 2000 Çiğ balık ve kabuklu deniz hayvanları Scombroid, ciguetera, domoic asid, paralitik istiridye zehirlenmesi Bal C. botulinum

17 SEYAHAT İSHALİ Sıklıkla Enfekte Eller Yolu İle Bulaşma Norwalk ve Norwalk benzeri virüsler, HAV, S. typhii, Shigella, S. aureus, S. pyogenes Sıklıkla Kaynağında / Hazırlanırken Bulaşma Cryptosporidium parvum, E. histolytica, E. coli, Enterotoksikojenik E. coli, Gierdia lamblia, Nonthyphoidal Salmonella, Taenia solium, Vibrio chlorea, Yersinia enterocolitica

18 ANTİBİYOTİK İSHALİ (C. difficile) İMMÜN EKSİKLİKLİ ÇOCUKLARDA İSHAL (CMV, C. jejuni, C. difficile, Shigella, Salmonella, Giardia, E. histolytica, H. simplex) ÇOCUK BAKIMEVLERİNDE İSHAL (Rotavirüs, Adenovirus, Shigella, E. coli, Giardia) HASTANE KÖKENLİ İSHAL (Rotavirüs, C. difficile)

19 İshaldeki Patojenik Mekanizmalar Patogenez Etki Mekanizması KlinikÖrnek Mukozaya yapışma Mukozada kolonizasyon ve ince barsak mukozasında hasar Sekretuar ishalLoalize ve diffüz adhere EPEC, EAgEC, ETEC Toksin Yapımı Nörotoksin Enterotoksin Sitotoksin OSS etkileme Sıvı sekres. Mukoza hasarı Enterik sempt. Sulu ishal Dizanteri, inf. kolit Staph. enterotoksin b C.botulinum, V. chlorae, Salmonella C. difficile (A toksini) S.dysentrerica 1, E. coli O157:H7 C. difficile (B toksini) Mukozaya invazyon Mukoza penetrasyonu ve epitel hücre hasarı Dizanterik Sendrom S.dysentrerica 1 C.jejuni EIEC Yersinia

20 ÖYKÜ Yuva ve kreşe devam etme Endemik bölgeye seyahat İyi yıkanmamış yiyecek, deniz ürünü, çiğ et, pastörize edilmemiş süt alma Antibiyotik kullanma İmmün eksiklik Ateş, bulantı, kusma, karın ağrısı, konvülziyon İshalin süresi ve derecesi Gaitanın özellikleri

21 HafifOrtaAğır Genel DurumSusuz, Huzursuz, Susuz, Huzursuz, Ajite Uykuya eğilim, somnolans, koma NabızNormalHızlı, zayıf Ön fontanelNormalÇökükÇok çökük Göz KüreleriNormalÇökükÇok çökük GözyaşıVarYok İdrarNormalAzalmış, konsantre Yok Kilo kaybı%4- 5% 6-9> 10 Çocuklarda Dehitratasyonun Belirlenmesi

22 TANI İshal epizodlarının çoğu kendiliğinden düzeldiğinden laboratuar çalışmalarına gerek duyulmaz.

23 FEKAL LÖKOSİT Shigella Salmonella C. jejuni Yersinia enterocolitica İnvazif E. coli Enterohemorajik E. coli V. parahaemolyticus Aeromonas tür. Plesiomonas shigeloides Dışkıda lökositlerin varlığı ishalin % 80 bakteriyel orijinli olduğunu düşündürmekle beraber, antibiyotik kullanma endikasyonu değildir.

24 GAİTA KÜLTÜRÜ Polikliniklerde rutin dışkı kültürü gereksizdir. Kültür sonucu en erken saatte alınmakta, sonuç alınana kadar tedavi yaklaşımı çoktan yapılmış olmaktadır. Kültür sadece % 2-3 vakada pozitif olmakta, bir pozitif kültürün maliyeti 900 USD’a çıkmaktadır

25 GAİTA KÜLTÜRÜ ENDİKASYONLARI Hemolitik- Üremik Sendrom şüphesi Kanlı ishal Fekal lökosit İshal salgınları İmmün eksiklikli hastada persistan ishal

26 Erken ve etkili standardize edilmiş tedavi, ishale neden olan faktörlerin etkin ve erken tanı ve tedavisi, etkin ev tedavisi, iyi beslenme, anne sütü ile besleme ve kızamığın önlenmesi, gastrointestinal sistem enfeksiyonlarından olan çocuk ölümlerini en aza indirecektir. TEDAVİ

27 Etiyolojisi bu denli karmaşık olan ishal olgularında hem ölüm oranını hem de maliyeti düşürmek için standart tedavi protokolleri uygulanmalıdır. Tedavi protokollerinin seçiminde hekime yardımcı olan en önemli unsurlar ishalin süresi (>14 gün), dehitratasyonun ciddiyeti ve dışkıda kan olup olmadığıdır (sulu ishal, dizanteri). TEDAVİ

28 3) Riskli vakalarda etiyolojiyi belirlemek ve gerekirse uygun tedavi vermek Akut İshalli Çocuğa Yaklaşımda Temel Prensipler 1) Dehidratasyonun derecesini saptamak ve sıvı ve elektrolit dengesini sağlamak 2) Enteropatojenin yayılmasını önlemek

29 TEDAVİ Sıvı, Elektrolit Tedavisi Diyet Antibiyotik Nonspesifik Tedavi

30 SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ II) İntravenöz Sıvı Tedavisi I) AST (Ağızdan Sıvı Tedavisi)

31 ORAL REHİDRATASYON SIVISI (ORS) TEDAVİSİ 1980 WHO İshalli Hastalıkların Kontrolü (İHK) Programı 1986 Türkiye’de İHK

32 ORS TEDAVİSİ ÖZELLİKLERİ Etiyoloji ne olursa olsun ishal sırasında glikoz ve aminoasitlerin sodyuma bağlı emilimleri dolayısıyla da pasif su ve elektrolit emilimi devam etmektedir. Bu olayın devam etmesi düşük olan intrasellüler sodyum konsantrasyonun sürdürülmesi ile mümkündür.

33 ORS TEDAVİSİ ÖZELLİKLERİ Hücre içi Sodyum konsantrasyonunu düzenleyen sodyum/potasyum pompası da akut ishal sırasında etkilenmemektedir Bu nedenle içinde belli oranda glikoz ve sodyum içeren sıvıların ishal sırasında verilmesi sıvı ve elektrolitlerin geri emilimini sağlayacaktır.

34 ORS İÇERİĞİ Glikoz2.0 g/dl Na90 mEq/L K20 mEq/L Cl80 mEq/L Bikarbonat30 mEq/L

35 ORS TEDAVİ PRENSİPLERİ Uygun miktarda Hafif Dehidratasyon (50-75 cc/kg) Orta Dehidratasyon ( cc/kg) Uygun sürede (4-6 saat) Uygun hızda (1 tatlı kaşığı /dk)

36 EVDE ORS TEDAVİSİ YaşHer Dışkıdan Sonra Verilecek Miktar <2½-1 çay bardağı ( ml) 2-10½-1 su bardağı <( ml) > 10İstediği kadar

37 ORS’NİN ETKİSİZ KALDIĞI DURUMLAR Ağır Dehitratasyon Şiddetli ishal (15 ml/kg/st) Tekrarlayan ağır kusmalar Hastanın ağızdan alamadığı durumlar Ağır glikoz malabsorbsiyonu Belirgin abdominal distansiyon, ileus

38 3) İçeriğinin yanlış hazırlanması ORS UYGULAMA HATALARI 1) Hiç dehidratasyonu olmayan çocuklara ısrarla verilmesi 2) Tadı beğenilmiyor diye kola, ayran, gazoz gibi sıvılara karıştırılarak verilmesi

39 Bağırsakların dinlendirilmesi amacıyla oral sıvı verilmemesi ORS’DE SIK YAPILAN TAKİP HATALARI Uygun miktar, süre ve hızda verilmemesi Kusma sayısı, ishal sayısı, abdominal distansiyon takibi yapılmaması Kilo takibi yapılmaması İdame ve ev tedavisinin üzerinde yeterince durulmaması Beslenmenin geciktirilmesi

40 İNTRAVENÖZ SIVI TEDAVİ PRENSİPLERİ Defisit Tedavisi: 80 cc/kg 8 st, 1/2 SF İnisyal Tedavi : cc/kg 1-2 st’de, SF İdame Tedavisi: günlük ihtiyaçlar + dışkı ile olan kayıplar 1/3 SF

41 DİYET Erken besleme (anne sütü, inek sütü, laktozsuz formül mamalar) Kompleks Karbonhidratlar (buğday, pirinç, patates, ekmek, tahıl) Yağsız et Yoğurt Sebze, meyve

42 ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ (I) Potansiyel YararEnteropatojen veya Hastalık TEDAVİ YOK YARAR SAĞLAYABİLİR Enterik Virüsler Antibiyotiğe bağlı ishal (C. difficile) V. cholerae Cyclospora E. histolytica ETEC Giardia lamblia Shigella Strongyloides stercoralis

43 ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ (II) Potansiyel YararEnteropatojen veya Hastalık KESİN YARAR SAĞLAR SINIRLI YARAR VEYA BİLİNMİYOR Bakteriyemi yapan herhangi bir bakteri (S. typhi) Aeromonas türleri Blastocystis hominis C. jejuni EHEC İntestinal Salmonellozis Microsporidia Y. enterocolitica

44 SPESİFİK PATOJENLERİN NEDEN OLDUĞU İSHALLERDE TEDAVİ PatojenErişkinÇocuk ShigellozisNorfloksasin, Ciprofloksasin, Oflaksasin (3-5 gün) Sefiksime, Seftriakson, Sefotaksim (3-5 gün) SalmonellozisSağlıklıda TEDAVİ YOK Altta yatan hastalıkda: Norfloksasin, Ciprofloksasin, Oflaksasin > 3 ay Seftriaksone < 3ay TEDAVİ YOK Camphylo- bacteriozis Eritromisin (5 gün) EİEC, ETEC, EPEC Norfloksasin, Ciprofloksasin, Oflaksasin Sefiksime, Seftriakson, Sefotaksim YersiniozisNorfloksasin, Ciprofloksasin, Oflaksasin Seftriakson (5 gün)

45 KORUNMA 1 Temiz su Temiz gıda

46 KİŞİSEL KORUNMA 2 Kişisel hijyen El yıkama alışkanlığı ve tekniği Rasyonel antibiyotik tedavisi

47 KORUNMA 3 YAZILI UYARILAR - Hastaneler - Çocuk Bakım Evleri AŞILAR - S. typhii - V. cholerea ANNE SÜTÜ PROBİYOTİKLER Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com


"GASTROENTERİTLİ ÇOCUĞA YAKLAŞIM Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları