Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM."— Sunum transkripti:

1 AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM

2 SPİROMETRİK İNCELEME Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılan en temel test yöntemidir. Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılan en temel test yöntemidir. Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıklarının tanısında, hastalığın şiddetini ve tedaviye yanıtını saptamada, meslek hastalıklarının tanı, tarama ve maluliyet değerlendirmesinde rutin kullanılır. Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıklarının tanısında, hastalığın şiddetini ve tedaviye yanıtını saptamada, meslek hastalıklarının tanı, tarama ve maluliyet değerlendirmesinde rutin kullanılır.

3

4 SFT-SINIFLANDIRMA A-)Spirometrik inceleme Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da vol ü m değişikliklerini zamanın t ü revi olarak ö l ç ebilen aletlerdir. Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da vol ü m değişikliklerini zamanın t ü revi olarak ö l ç ebilen aletlerdir. 1. Basit spirometrik inceleme 1. Basit spirometrik inceleme 2. Akım-volüm halkası 2. Akım-volüm halkası

5 Volüm-zaman eğrisi Akım-volüm eğrisi

6 TEST SAYISI Her hastaya en az 3 test yaptırılmalıdır. Her hastaya en az 3 test yaptırılmalıdır. Eğer 8 kez tekrarlanmasına karşın halen geçerli manevra elde edilemiyorsa test sonlandırılmalıdır. Eğer 8 kez tekrarlanmasına karşın halen geçerli manevra elde edilemiyorsa test sonlandırılmalıdır.

7 Örneklerden değerlerin seçilmesi Test Örnek 1Örnek 2Örnek 3En İyi Sonuç FVC (L) *5350 FEV 1 (L)4410* *4410 FEV 1 /FVC (%) 8582 FEF (L/s) PEF (L/s)

8 Diğer Testler Diğer Testler - Akciğer volümleri -Difüzyon testi -Ağız içi basınçlar (P 0.1, PIM,PEM ) - Egzersiz testleri -AKG

9 VOLÜM VE KAPASİTELER Akciğerin tek kompartmanlarına volüm, birden fazla kompartmanlarına kapasite denir.

10 V T ve IRV, ERV V T ve IRV, ERV Tidal Volüm (V T ): İstirahatte alınan hava hacmi Tidal Volüm (V T ): İstirahatte alınan hava hacmi İnspiratuvar rezerv volüm (IRV): Normal bir inspirasyondan sonra zorlu bir inspirasyon ile alınan hava hacmi İnspiratuvar rezerv volüm (IRV): Normal bir inspirasyondan sonra zorlu bir inspirasyon ile alınan hava hacmi

11 VİTAL KAPASİTE Vital kapasite (VC): Maksimal inspirasyondan sonra yapılan maksimal ekspirasyon ile çıkarılan hava hacmi. Vital kapasite (VC): Maksimal inspirasyondan sonra yapılan maksimal ekspirasyon ile çıkarılan hava hacmi. FVC= IC+ERV FVC= IC+ERV

12 VİTAL KAPASİTE Değişik yöntemlerle ölçülebilir. Değişik yöntemlerle ölçülebilir. TLC düzeyinden yapılan normal yada zorlu ekspirasyon ile. (Kuzey Amerika) TLC düzeyinden yapılan normal yada zorlu ekspirasyon ile. (Kuzey Amerika) RV düzeyinden yapılan inspirasyon ile (Avrupa) RV düzeyinden yapılan inspirasyon ile (Avrupa) VC ins > VC eks >FVC VC ins > VC eks >FVC

13 RV ve FRC,TLC Zorlu ekspirasyonun bitiminde akciğerlerde kalan hava volümüdür. Zorlu ekspirasyonun bitiminde akciğerlerde kalan hava volümüdür. RV = FRC – ERV RV = FRC – ERV RV = TLC – IVC RV = TLC – IVC

14 İNSPİRATUVAR KAPASİTE(IC) İstirahatteki bir ekspirasyonun sonunda yapılan derin bir inspiryumla alınan hava hacmi. İstirahatteki bir ekspirasyonun sonunda yapılan derin bir inspiryumla alınan hava hacmi. IC=V T +IRV IC=V T +IRV IC

15 FEV 1 Zorlu bir ekspirasyonun ilk 1. saniyesinde çıkarılan hava VOLÜMüdür. Zorlu bir ekspirasyonun ilk 1. saniyesinde çıkarılan hava VOLÜMüdür. Aslında AKIM HIZIdır !! (mL/1san) Aslında AKIM HIZIdır !! (mL/1san) Obstrüktif akciğer hastalıklarında azalır. Obstrüktif akciğer hastalıklarında azalır.

16 KOAH Saniye

17 Spirometre ile yapılan testler a)Maksimal volenter ventilasyon (MVV) b)Reversibilite c)Bronş provokasyonu

18 Volüm (L) Zaman (san) Volüm x hız 12 san alınan- çıkartılan gaz miktarı

19 BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1. REVERSİBİLİTE 2. BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ

20 REVERSİBİLİTE ‘Tanım’ Havayolu obstrüksiyonu olan olgularda, farmakolojik bir ajan verilerek obstrüksiyondaki değişimin incelenmesi. Havayolu obstrüksiyonu olan olgularda, farmakolojik bir ajan verilerek obstrüksiyondaki değişimin incelenmesi. Kabaca obstrüksiyonun ne kadarının geri döndürülebilir olduğunun saptanması Kabaca obstrüksiyonun ne kadarının geri döndürülebilir olduğunun saptanması BRONKODİLATÖR YANIT BRONKODİLATÖR YANIT

21 KLİNİK KULLANIM Astım tanısı, Astım tanısı, Astım-KOAH ayırımı, Astım-KOAH ayırımı, Hastanın o anki en iyi değerini saptamak, Hastanın o anki en iyi değerini saptamak, Özellikle KOAH’ta prognoz tahmini, Özellikle KOAH’ta prognoz tahmini, Tedavi etkinliğinin belirlenmesi Tedavi etkinliğinin belirlenmesi 1.Bronkodilatör 2.Kortikosteroid Klinik araştırmalar. Klinik araştırmalar.

22 ÖLÇÜM PARAMETRELERİ FEV 1 (En sık kullanılan) FEV 1 (En sık kullanılan) FVC FVC PEF PEF FEF (  %20-30) FEF (  %20-30) SGaw (spesifik konduktans) SGaw (spesifik konduktans) (  %30-40) (  %30-40) Raw (> Δ%35) Raw (> Δ%35)

23 MUTLAK DEĞİŞKENLİK Bronkodilatör sonrası ve ilk FEV 1 değerleri arasındaki mL cinsinden fark. Bronkodilatör sonrası ve ilk FEV 1 değerleri arasındaki mL cinsinden fark. (post bron FEV 1 – ilk FEV 1 ) (post bron FEV 1 – ilk FEV 1 )

24 Başlangıç değeri üzerinden değişkenlik Post FEV 1 -ilk FEV 1 x100 Post FEV 1 -ilk FEV 1 x100 ilk FEV 1 ilk FEV 1 Başlangıç değerinden etkilenir. Predikt değere oranla daha kolay reversibilite saptanır. Başlangıç değerinden etkilenir. Predikt değere oranla daha kolay reversibilite saptanır.

25 Predikt (beklenen) değer üzerinden değişkenlik Post FEV 1 –ilk FEV 1 x 100 Post FEV 1 –ilk FEV 1 x 100 pred FEV 1 Başlangıç değerinden etkilenmez. Daha zor reversibilite saptanır.

26 Pre FEV 1 =1200 Post FEV 1 =1430 %19

27 GOLD-2001 (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) Beta-2 agonist 400 mcg Beta-2 agonist 400 mcg Antikolinerjik 80 mcg Antikolinerjik 80 mcg Ya da ikisinin kombinasyonu Ya da ikisinin kombinasyonu dakika sonra FEV 1 ’de; Bazal değere göre %12 ve Mutlak değer olarak 200mL artış.

28 GINA-2002 Spontan, Spontan, Bronkodilatör inhalasyonu Bronkodilatör inhalasyonu ya da ya da Kortikosteroid tedavi sonrası Kortikosteroid tedavi sonrası FEV 1 de %12 düzelme FEV 1 de %12 düzelme

29 REVERSİBİLİTENİN ANLAMI FEV 1 de %12’lik düzelme astımı destekler! (GINA 2002) Bronkodilatör sonrası FEV 1 normal predikte değere dönüyorsa bu büyük olasılıkla astımdır! (GOLD 2001)

30 GEÇ REVERSİBİLİTE Stabil KOAH’ta Stabil KOAH’ta 2-4 haftalık oral (0,4-0,8mg/kg prednizolon), 6-8 haftalık inhale (  1000mcg/gün) sonrası  FEV 1  %12, ve mutlak değer  200ml Astım’da Astım’da 2-6 haftalık uygun dozda oral ya da inh KS FEV 1 ve FVC’de %15, PEF’de %20 artış

31 GEÇ REVERSİBİLİTE İnh Steroid İnh Steroid 6 hafta-3ay 6 hafta-3ay Oral steroid Oral steroid 2 hafta 2 hafta ΔFEV 1  %15, ΔFEV 1  %15, mutlak değer  200mL mutlak değer  200mL (GOLD-2001) 14 gün Prednizolon 30 mg/gün 14 gün Prednizolon 30 mg/gün ΔFEV 1  %15, ΔFEV 1  %15, mutlak değer  200mL mutlak değer  200mL(BTS-2003)

32 SONUÇ Reversibilite testi yardımcı bir testtir. Astım- KOAH ayırımında ya da tedavi etkinliğinin önceden belirlenmesinde tek başına yeterli olamamaktadır. Reversibilite testi yardımcı bir testtir. Astım- KOAH ayırımında ya da tedavi etkinliğinin önceden belirlenmesinde tek başına yeterli olamamaktadır. Ancak diğer tanı yöntemleri ile birlikte kullanıldığında yararlı olabilmektedir. Ancak diğer tanı yöntemleri ile birlikte kullanıldığında yararlı olabilmektedir.

33 BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1. REVERSİBİLİTE 2. BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ

34 ASTIMIN ÖZELLİKLERİ Kronik hava yolu inflamasyonu Kronik hava yolu inflamasyonu BRONŞ AŞIRI DUYARLILIĞI BRONŞ AŞIRI DUYARLILIĞI Diffüz, reversibl hava yolu obstrüksiyonu Diffüz, reversibl hava yolu obstrüksiyonuGINA-2002

35 Endikasyonlar 1. Soğuk havayla karşılaşma, 2. Egzersiz sonrası, 3.Solunum sistemi enfeksiyonları sırasında, 4. İş yerindeki inhaler etkenlere maruziyet sonrası ve 5. Astım oluşturabilen her türlü uyarıcı ya da allerjenle karşılaşma sonrası, “astımı düşündüren wheezing, dispne, göğüste sıkışma hissi ve öksürük gibi semptomların bulunması’” ATS-99 Guideline. Am J Respir Crit Care Med 2000;161:

36 KLİNİK KULLANIM Klinikte bronş provokasyon testleri en sık astımın tanı ve ayırıcı tanısında kullanılmaktadır. Klinikte bronş provokasyon testleri en sık astımın tanı ve ayırıcı tanısında kullanılmaktadır. Bronş provokasyon testleri yüksek duyarlılık ve yüksek negatif prediktif değerlerinden dolayı astımın dışlanmasında oldukça değerli iken, görece düşük pozitif prediktif değer ve orta derece özgüllüğünden dolayı tanı koydurucu değeri düşüktür. Bronş provokasyon testleri yüksek duyarlılık ve yüksek negatif prediktif değerlerinden dolayı astımın dışlanmasında oldukça değerli iken, görece düşük pozitif prediktif değer ve orta derece özgüllüğünden dolayı tanı koydurucu değeri düşüktür. Statement of the European Respiratory Society. Eur Respir J 1993;6(Suppl.16):53-83.

37 AYIRICI TANI Allerjik rinit Allerjik rinit Kistik fibroz Kistik fibroz Bronşektazi Bronşektazi KOAH KOAH ‘ bronş hiperreaktivitesinin pozitif olabileceği unutulmamalıdır! ‘

38 AKIM-VOLÜM HALKASI

39 AKIM-VOLÜM HALKASININ ÇİZDİRİLMESİ

40

41

42 Akım-volüm halkasının kalitesini etkileyen hatalar I. İnspirasyonun yavaş ve maksimum güçle yapılmamış olması

43 Akım-volüm halkasının kalitesini etkileyen hatalar II. Ekspirasyonun RV seviyesine aniden kesilmesi ~

44 Zorlu ekspirasyonun istemli azaltılması nasıl önlenir?

45 Akım-volüm halkasının şeklini etkileyen güçler

46 Geri çekim basıncı

47

48

49 Periferik havayolu hastalıklarında akım-volüm halkası

50

51

52

53

54

55 EKSTRATORASİK HAVAYOLU DARLIKLARI

56 İNTERTİSYEL AKCİĞER HASTALIKLARINDA AKIM-VOLÜM HALKASI

57

58

59 DİNAMİK HİPERİNFLASYON DİNAMİK HİPERİNFLASYON

60 KOAH İNFLAMASYON Küçük havayolu hastalığıParankim hasarı HAVA AKIMI KISITLILIĞI

61 Ödem, inflamasyon ve mukus nedeni ile hava yolu direnci artmıştır, Ödem, inflamasyon ve mukus nedeni ile hava yolu direnci artmıştır, Parankim destrüksiyonundan dolayı alveoller pörsümüş durumdadır ve itici gücü azalmıştır, Parankim destrüksiyonundan dolayı alveoller pörsümüş durumdadır ve itici gücü azalmıştır, Solunum kas yorgunluğu nedeni ile hava yolu direnci aşılamamaktadır, Solunum kas yorgunluğu nedeni ile hava yolu direnci aşılamamaktadır, EBN kıkırdaksız küçük hava yollarına doğru kayar EBN kıkırdaksız küçük hava yollarına doğru kayar HAVA YOLU KOLLABE OLUR

62 Küçük hava yollarının erken kapanma eğilimi, Küçük hava yollarının erken kapanma eğilimi, Elastik geri çekilme gücünün azalması, Elastik geri çekilme gücünün azalması, Ekspiratuar akım kısıtlaması (EAK), Ekspiratuar akım kısıtlaması (EAK), Ekspiryumda akciğerlerin boşalma hızının yavaşlaması SONUCUNDA Ekspiryumda akciğerlerin boşalma hızının yavaşlaması SONUCUNDA FRC daha yüksek seviyede stabilize olur DİNAMİK HİPERİNFLASYON

63 TLCRV Dinlenme Mak egzersiz TLC RV NORMAL KOAH Akım (L/sn) Volüm (L) 5 5

64

65 DİNAMİK AŞIRI HAVALANMA

66 İstirahatEforİstirahatEfor KOAH SAĞLIKLI ERİŞKİN EELV VTVT IC TLC IC VTVT

67 EGZERSİZDE DİNAMİK AŞIRI HAVALANMA

68 BRONKODİLATÖR

69 KOAH’TA BRONKODİLATÖRE CEVAP NASIL SORGULANMALI? FEV 1 ? IC ?

70 KOAH olgularında, FEV 1 EAK’nın iyi bir prediktörü değildir. KOAH olgularında, FEV 1 EAK’nın iyi bir prediktörü değildir. Burrows B et al. Am Rev Respir Dis 1991; Burrows B et al. Am Rev Respir Dis 1991; KOAH’lılarda dispne ile EAK arasındaki ilişki, FEV 1 ile olan ilişkiden çok daha anlamlı bulunmuştur. KOAH’lılarda dispne ile EAK arasındaki ilişki, FEV 1 ile olan ilişkiden çok daha anlamlı bulunmuştur. Eltayara L et al. Chest 2001;119: Eltayara L et al. Chest 2001;119: KOAH olgularında EAK ile IC arasında kuvvetli korelasyon saptanmıştır. KOAH olgularında EAK ile IC arasında kuvvetli korelasyon saptanmıştır. Koulouris NG et al. J Appl Physiol 1997;82: Koulouris NG et al. J Appl Physiol 1997;82: EKSPİRATUAR AKIM KISITLAMASI

71 DİNAMİK HİPERİNFLASYON Pasif olan EAK, inspiratuar kasların kompansasyonu ile zorlukla yenilir ve inspiratuar kas fonksiyonunda bozulma oluşur, Pasif olan EAK, inspiratuar kasların kompansasyonu ile zorlukla yenilir ve inspiratuar kas fonksiyonunda bozulma oluşur, Ekspiryum tamamlanmadan, inspiryum başlar, bu nedenle alveol içinde pozitif basınç kalır (iPEEP). İnspiratuar kaslar bu eşik değeri aşmak zorundadır. Ekspiryum tamamlanmadan, inspiryum başlar, bu nedenle alveol içinde pozitif basınç kalır (iPEEP). İnspiratuar kaslar bu eşik değeri aşmak zorundadır.

72 KARBON MONOKSİT DİFÜZYON TESTİ

73 KULLANILACAK GAZ Standart olarak tüm dünyada CO difüzyon testi uygulanır. Standart olarak tüm dünyada CO difüzyon testi uygulanır. CO’in Hb’e afinitesi çok güçlü (oksijenden 210 kat fazla). CO’in Hb’e afinitesi çok güçlü (oksijenden 210 kat fazla). Hb’e bağlanmayan gazlar ise plazma parsiyel basıncını arttırdığından kullanılmaz. Hb’e bağlanmayan gazlar ise plazma parsiyel basıncını arttırdığından kullanılmaz.

74 ALVEOLER VOLÜMÜN (V A ) ÖLÇÜMÜ Difüzyon testi esnasında, birim hacim başına düşen CO difüzyonunu saptamak için V A ölçümü gerekir. Difüzyon testi esnasında, birim hacim başına düşen CO difüzyonunu saptamak için V A ölçümü gerekir. Sıklıkla Helyum kullanılarak gaz dilüsyon yöntemi ile V A ölçülür. Sıklıkla Helyum kullanılarak gaz dilüsyon yöntemi ile V A ölçülür.

75 KLİNİK KULLANIM Klinikte en çok gözlenen (ya da araştırılan) durum difüzyonun azalmasıdır. Klinikte en çok gözlenen (ya da araştırılan) durum difüzyonun azalmasıdır. Çok sınırlı durumlarda difüzyon testinde artma saptanabilir. Çok sınırlı durumlarda difüzyon testinde artma saptanabilir.

76 D L CO ARTMIŞ AZALMIŞ D L CO/V A :N D L CO/V A : *Alv Hemoraji *Polisitemi *Pulmoner kan akımı *Azalmış akc volumü *Parenkim değişiklikleri *Obstruksiyon *Ölü boşluk artışı

77 Teşekkürler

78 DİNAMİK HİPERİNFLASYON VE NEGATİF EKSPİRATUAR BASINÇ (NEP)

79 DİNAMİK HİPERİNFLASYONUN EN ÖNEMLİ NEDENİ OLAN EAK ÖLÇÜM TEKNİKLERİ VÜCUT PLETİSMOGRAFİSİ VÜCUT PLETİSMOGRAFİSİ NEGATİF EKSPİRATUAR BASINÇ (NEP) TEKNİĞİ NEGATİF EKSPİRATUAR BASINÇ (NEP) TEKNİĞİ

80 NEP Pnömotograf Pnömotograf Diferansiye basınç transdüseri Diferansiye basınç transdüseri Negatif basınç oluşturan cihaz Negatif basınç oluşturan cihaz Veri toplama sistemi Veri toplama sistemi

81 (Eltayara L et al. Am J Respir Crit Care Med 1996;154: )

82 (İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Laboratuarı) (MICRO MEDICAL LTD, KENT UK)

83 NEP TEKNİĞİ (-5 cm H 2 O) değerinde negatif bir basıncı, tidal ekspirasyon esnasında ağız içine uygulamak ve ortaya çıkan akım-volüm (A-V) halkasını, önceden yapılmış kontrol ekspirasyon A-V halkası ile kıyaslamak temeline dayanan bir yöntemdir.

84 O

85

86 Milic-Emil J Chest 2000;117:

87 EAK (-) EAK (+)

88 NEP SONUÇLARININ SINIFLANDIRILMASI Kategori Yatar Pozisyon Oturur Pozisyon Derece 0 EAK yok Yok 1EAKVT%50 Orta 3EAKEAKVT%50 Çok ağır Eltayara L et al. AmJ Respir Crit Care Med 1996;154:

89 ENDİKASYONLAR

90 1. Bir Akciğer Hastalığının Varlığını yada Yokluğunu Göstermek Pulmoner Semptomlar Pulmoner Semptomlar –Dispne, Wheezing –Öksürük, balgam –Göğüs ağrısı,ortopne Fizik Muayene Bulgular Fizik Muayene Bulgular Laboratuar Bulguları Laboratuar Bulguları –PA-grafi –AKG

91 2. Bilinen bir hastalığın solunum fonksiyonlarına yansımasını saptamak. Akciğer Hastalıkları Akciğer Hastalıkları –KOAH –Astım –İnterstisyel Akciğer Hastalıkları Kardiyak Hastalıklar Kardiyak Hastalıklar Nöromuskuler Hastalıklar Nöromuskuler Hastalıklar

92 3. Çevresel ve Mesleksel maruziyetin saptanması Sigara Sigara İşyeri kirliliği İşyeri kirliliği

93 4. Tedavinin etkinliğinin saptanması Bronkodilatörler, steroidler Bronkodilatörler, steroidler Kardiyak ilaçlar Kardiyak ilaçlar Akciğer rezeksiyonu, transplantasyon Akciğer rezeksiyonu, transplantasyon Pulmoner rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon

94 5.Preoperatif Değerlendirme Akciğer rezeksiyonları Akciğer rezeksiyonları Toraks cerrahisi Toraks cerrahisi Abdominal cerrahi Abdominal cerrahi

95 6.Maluliyet- yetersizlik durumlarının saptanması

96 Öksürük, balgam Efor dispnesi İstirahatte dispne NormalHafifOrtaAğır Çok ağır Normal Hipoksemi NormalHiperinflasyon Semptomlar Spirometre AKG PA grafi KOAH’ta Spirometre ile Semptom ve Laboratuar Bulguları Arasındaki İlişki

97 BRONŞ AŞIRI DUYARLIĞI Bronş aşırı duyarlılığı değişik uyaranlara karşı hava yollarının verdiği abartılı bronkokonstriktör yanıttır. Bronş aşırı duyarlılığı değişik uyaranlara karşı hava yollarının verdiği abartılı bronkokonstriktör yanıttır. H Cain Clin Chest Med 2001;22: Bronş aşırı duyarlılığının saptanmasında ise bronş provokasyon testleri kullanılır. Bronş aşırı duyarlılığının saptanmasında ise bronş provokasyon testleri kullanılır.

98

99 Kullanılacak Ajanlar Spesifik: -Allerjen Spesifik: -Allerjen -Nonimmunolojik -Nonimmunolojik ( aspirin, gıda, gıda katkıları ) ( aspirin, gıda, gıda katkıları ) b)İndirekt: -( Soğuk hava, nonizotonik solüsyonlar, lökotrien C4, D4 ve E4, prostoglandinler, adenozin mono fosfat, bradikinin, taşikinin, serotonin ) b)İndirekt: -( Soğuk hava, nonizotonik solüsyonlar, lökotrien C4, D4 ve E4, prostoglandinler, adenozin mono fosfat, bradikinin, taşikinin, serotonin ) Egzersiz testleri: Egzersiz testleri: Nonspesifik: a)Direkt: -Metakolin -Histamin

100 DİREKT UYARANLAR Astım için duyarlılığı yüksek, ancak özgüllüğü düşük. Astım için duyarlılığı yüksek, ancak özgüllüğü düşük. (Astımlıların çoğunda pozitif, ancak her pozitif astım değil!) ERS Task Force. Eur Respir J 2003;21:

101 İndirekt Uyaranlar Özellikle inflamatuar ve nöronal hücreleri uyarak, bu hücrelerden mediyatör ve sitokin salınımına yol açarak hava yolu kısıtlılığına neden olan uyaranlardır. Özellikle inflamatuar ve nöronal hücreleri uyarak, bu hücrelerden mediyatör ve sitokin salınımına yol açarak hava yolu kısıtlılığına neden olan uyaranlardır. ERS Task Force. Eur Respir J 2003;21:

102 İNDİREKT UYARANLAR Fiziksel uyaranlar Fiziksel uyaranlar -Nonizotonik aerosoller (hipotonik, hipertonik, distile su, mannitol) -Ökapnik volenter hiperpne (kuru hava ile) Farmakolojik uyaranlar Farmakolojik uyaranlar-Adenozin-Taşikininler-Bradikinin-Metabisülfit/SO2-Propranolol Endotoksin (LPS) Endotoksin (LPS) PAF PAF Ozon Ozon [Selektif uyaranlar (Aspirin, NSAID, allerjen)] [Selektif uyaranlar (Aspirin, NSAID, allerjen)]

103 KULLANILACAK PROTOKOLLER 1.İki dakika tidal soluk yöntemi (0,03- 0,06- 0,125- 0,25- 0, mg/mL) 2. Beş soluk dozimetre yöntemi ( mg/mL) ATS-99 Guideline

104 BEŞ SOLUK DOZİMETRE YÖNTEMİ Metakolin %0.9 NaCl Dilüsyon ABCDE100mg 3ml A solusyonu 3ml B solusyonu 3ml C solusyonu 3ml D solusyonu 6.25 ml 9ml9ml9ml9ml 16 mg/mL 4 mg/mL 1 mg/mL 0.25 mg/mL mg/mL

105 TESTİN UYGULANMASI 30 dakika önce solüsyonlar buzdolabından çıkarılıp oda sıcaklığında ısınması sağlanır ve ilk dozdan 2 ml nebulizere (De Vilbiss) konur. 30 dakika önce solüsyonlar buzdolabından çıkarılıp oda sıcaklığında ısınması sağlanır ve ilk dozdan 2 ml nebulizere (De Vilbiss) konur. Hastanın burun klibi takılı iken rezidüel volüm düzeyinden yavaş ve derin nefes alması (5 sn kadar) ve nefesini yine yaklaşık 5 sn tutması sağlanmalıdır. Bu işlem 5 kez takrarlanmalı ve toplam sürenin de 2 dakikayı geçmemesine dikkat edilmelidir. Hastanın burun klibi takılı iken rezidüel volüm düzeyinden yavaş ve derin nefes alması (5 sn kadar) ve nefesini yine yaklaşık 5 sn tutması sağlanmalıdır. Bu işlem 5 kez takrarlanmalı ve toplam sürenin de 2 dakikayı geçmemesine dikkat edilmelidir. Nebulizasyondan sonraki sn içinde spirometrik ölçüm tekrarlanır. Nebulizasyondan sonraki sn içinde spirometrik ölçüm tekrarlanır.

106 TESTİN SONLANDIRILMASI Hastada %20’lik FEV 1 düşüşü olunca ya da en yüksek konsantrasyona ulaşılınca test sonlandırılır. Hastada %20’lik FEV 1 düşüşü olunca ya da en yüksek konsantrasyona ulaşılınca test sonlandırılır. Provoke olan olgulara salbutamol inhale ettirilip 10 dakika sonra test tekrarlanır. Provoke olan olgulara salbutamol inhale ettirilip 10 dakika sonra test tekrarlanır.

107 İKİ DAKİKA TİDAL SOLUK YÖNTEMİ Metakolin %0.9 NaCl Dilüsyon ABCDEFGHIJ100mg 3ml A solusyonu 3ml B solusyonu 3ml C solusyonu 3ml D solusyonu 3ml E solusyonu 3ml F solusyonu 3ml G solusyonu 3ml H solusyonu 3ml I solusyonu 6.25 ml 3ml 3ml3ml3ml3ml3ml 16 mg/ml 8 mg/ml 8 mg/ml 4 mg/ml 4 mg/ml 2 mg/ml 2 mg/ml 1 mg/ml 1 mg/ml 0,5mg/ml 0,5mg/ml 0,25mg/ml 0,125mg/ml 0,0625mg/ml 0,031mg/ml

108 İKİ DAKİKA TİDAL SOLUK YÖNTEMİ Hastanın nebulizatörden 2 dakika boyunca rahat ve doğru soluk alıp vermesi sağlanır. Hastanın nebulizatörden 2 dakika boyunca rahat ve doğru soluk alıp vermesi sağlanır. Nebulizasyondan 30-90sn sonra spirometre tekrarlanır. Hastanın her sefer kabul edilebilir bir test yapması sağlanmalıdır (en çok 3-4 kez tekrarlanır). Metakolinin kümülatif etkisinin elde edilebilmesi için iki konsantrasyon arasındaki sürenin 5 dakikayı geçmemesi sağlanmalıdır. Nebulizasyondan 30-90sn sonra spirometre tekrarlanır. Hastanın her sefer kabul edilebilir bir test yapması sağlanmalıdır (en çok 3-4 kez tekrarlanır). Metakolinin kümülatif etkisinin elde edilebilmesi için iki konsantrasyon arasındaki sürenin 5 dakikayı geçmemesi sağlanmalıdır.

109

110 BRONŞ AŞIRI DUYARLIĞININ DERECESİ PC 20 (mg/mL metakolin ) Bronş aşırı duyarlığı Bronş aşırı duyarlığı >16 > <1 <1Normal Sınırda bronş aşırı duyarlığı Hafif bronş aşırı duyarlığı Orta-ağır bronş aşırı duyarlığı

111 EKSPİRATUVAR RESERV VOLÜM Normal bir ekspirasyondan sonra zorlu bir ekspirasyon ile çıkarılan hava hacmi.

112 FONKSİYONEL REZİDÜEL KAPASİTE (FRC) Normal ekspirasyonun bitiminde akciğerler ve havayollarında bulunan hava volümüdür. Normal ekspirasyonun bitiminde akciğerler ve havayollarında bulunan hava volümüdür. FRC =RV + ERV FRC =RV + ERV

113 TOTAL AKCİĞER KAPASİTESİ Maksimal inspirasyonun bitiminde akciğerlerde bulunan hava volümüdür. Maksimal inspirasyonun bitiminde akciğerlerde bulunan hava volümüdür. TLC = RV + VC TLC = RV + VC TLC = FRC + IC TLC = FRC + IC IC

114

115 KLİNİK KULLANIMI Astımla uyumlu semptomları olan ancak normal solunum fonksiyon testleri saptanan hastalarda bronş aşırı duyarlığının saptanması tanıya yardımcı olabilmektedir. Astımla uyumlu semptomları olan ancak normal solunum fonksiyon testleri saptanan hastalarda bronş aşırı duyarlığının saptanması tanıya yardımcı olabilmektedir.

116 TERMİNOLOJİ Transfer Faktör (T L CO ) Transfer Faktör (T L CO ) (ERS-1993) (mmol.min -1 kPa -1 ) (ERS-1993) (mmol.min -1 kPa -1 ) Difüzyon Kapasitesi (D L CO) Difüzyon Kapasitesi (D L CO) (ATS-1995) (mL.min -1 mmHg -1 ) D L CO/T L CO=3:1, D L COx0,33 =T L CO D L CO/T L CO=3:1, D L COx0,33 =T L CO D L/ V A (D L CO/V A ) = T L/ V A =K CO D L/ V A (D L CO/V A ) = T L/ V A =K CO ( mL.min -1 mmHg -1 L -1 ) ( mL.min -1 mmHg -1 L -1 ) D L COAdj D L COAdj

117 D L CO’NUN ARTTIĞI DURUMLAR Polisitemi ile giden hastalıklar Polisitemi ile giden hastalıklar Pulmoner hemorajiler Pulmoner hemorajiler Pulmoner kan akımının artmasına yol açan sol-sağ shuntlar Pulmoner kan akımının artmasına yol açan sol-sağ shuntlar

118 DLCO’NUN AZALDIĞI DURUMLAR İnterstisyel akciğer hastalıkları İnterstisyel akciğer hastalıkları Sistemik hastalıkların akciğer tutulumu Sistemik hastalıkların akciğer tutulumu Obstruktif akciğer hastalıkları Obstruktif akciğer hastalıkları


"AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları