Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Çocukluk Çağı Astımı Doç. Dr. Ömer Cevit Cumhuriyet Üniversitesi Pediatrik Allerji ve İmmünoloji Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Çocukluk Çağı Astımı Doç. Dr. Ömer Cevit Cumhuriyet Üniversitesi Pediatrik Allerji ve İmmünoloji Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Çocukluk Çağı Astımı Doç. Dr. Ömer Cevit Cumhuriyet Üniversitesi Pediatrik Allerji ve İmmünoloji Bilim Dalı

2

3 Benim çocuğum da astım Sivas sporda oynayabilir mi? EVET

4 Astım çok sık görülen bir hastalık mıdır? Evet Her çocuktan birisi astımdır. Otuz kişilik sınıfta üç çocuk astımdır. Çocukluk çağında en sık görülen uzun süreli solunum yolu hastalığıdır.

5 Astımın çocukların hayatına etkisi nasıldır? Çocukluk çağının en yaygın kronik hastalığıdır Okul devamsızlığı diğer çocuklardan 3 kat daha fazladır. Öğrenme bozukluğu riski tedavi olmazsa diğer çocuklara göre daha yüksektir (1.7 kat).

6 Eyvah!!! Çocuğum Allerjik Bronşit Bu söz kulağa tanıdık gelir Ebeveyn çocuğuna Doktor hastaya Çocuğunuz astım demeye çekinir. Bununla birlikte bu tanıyı alıp tedavisiz gezen bir çok çocuk vardır. Halbuki bu deyim astım yerine kullanılmaktadır

7 Hastalık genelde şiddetli midir? Hastaların %10’undan azı şiddetlidir. Bununla birlikte günlük aktivitede kısıtlanma hastaların %30’unda vardır %90’ın üzeri hasta grubu hafif veya orta dereceli hasta grubundadır.

8 Hava yolunda mikropsuz iltihap Havayolu aşırı duyarlılığı Hava yolunda daralma Semptom ve şikayetler

9 Astımdaki Havayolu patolojisi Epitelyal hücrelerde yıkım Bazal membranda kalınlaşma Subepitelyal kollajen birikimi Müköz bezlerde hipertrofi Düz kaslarda hipertrofi

10 Erişkinden Farklı Olan Nedir ? Astım sıklığı çocuklarda giderek artmaktadır. Çocukların akciğerleri; basit, küçük bir erişkin akciğeri değildir.

11 Çocuklar erişkinlerden daha çok astım riski taşır mı? Fizyolojik etmenler –Hava yolları daha küçüktür –Solunum yolları sekresyonu daha çabuk tıkar –Kaburgaları daha yumuşaktır –Havayolları kapanmaya daha meyillidir –Solunum kasları daha çabuk yorulur Sosyal etmenler –Gündüz bakım evleri/değişken bakıcı –Bağımlılık/bağımsızlık (bebek/ergen) –Sosyo-ekonomik konular –Tedaviye direnç

12 Çocuklar için koruyucu olan faktörler var mı? Çiftlikte yaşayanlar ve endotoksine daha çok maruz kalanlar Hepatit A geçirenler Erken çocukluk yaşta üst solunum yolu daha sık geçirenler –Kardeş sayısı çok olanlar –Erken dönemde kreşe gidenler

13 Astımda yaş ve cinsiyet Astımın %80’i ilk beş yaşta başlamaktadır. Ergenlik öncesi erkek çocuklarda fazladır. Bu oran ergenlikte eşitlenir. Ergenlik sonrası kadınlarda daha sık görülmektedir.

14 Astımın belirtileri Öksürük Nefes darlığı Balgam Nefes darlığı Hışıltılı solunum

15 Hasta tek öksürük yakınması ile başvurabilir. Astımlı çocukların %25-40’ında sadece öksürük yakınması vardır. Çocuğunuz spora katılmada belirgin gönülsüz ise bazen bu yakınma tek başına bir bulgu olabilir. Öksürük fiziksel aktivite ve çevresel irritanlarla provoke edilir

16 Her öksürük astım düşündürür mü? Astım öksürüğü Kuru, inatçı ve yineleyen özelliktedir Nöbetler halinde gelir Sıklıkla gece ve sabaha karşı başlar Uykudan uyandırabilir Soğuğa maruz kalındığında yineleyebilir. Egsersizle uyarılabilir

17 Kreşe erken başlayan çocuklarda astım sıklığı daha düşük Ama kreşe 6 ay gibi erken başlamak koruyucudur)ỊỊỊ Evde erken dönem hayvan besleme astım için koruyucu Geç dönemde hayvan beslemeyi önermiyoruz Kreş ve hayvanlar zararlı mı?

18 Hışıltı Astımın en önemli bulgularından biridir. Nefes verirken göğüste ıslık sesine benzer bir ses duyulur. Her hışıltı astım değildir –Çünkü İlk iki yaşta solunum yolu enfeksiyonu sıktır Bu enfeksiyonlarda da hışıltı duyulabilir. Başka hastalıklarda da hışıltı olabilir.

19 Bebeğimin hışıltı, hırıltısı var. Astım mı? Hırıltılı,hışıltılı çocuklarn %35’inde bu bulgular astımın erken belirtisidir. Tedavi edilmezse ileri dönemde akciğer fonksiyonlarında kayıp söz konusudur.

20 Doktor bey bebeğimin hırıltısı, hışıltısı geçici olabilir mi? EVET. Hışıltılı, hırıltılı çocukların %65’inde bu durum Geçici süt çocukluğu hırıltısıdır. Hava yolu çapının küçüklüğüyle ilişkilidir. Akciğer fonksiyonlarında normaldir. Bu çocuklarda astım grubunun karakteristik özellikleri yoktur. Hastalığın doğal seyri iyidir Büyük çoğunluğunun semptomları 3 yaşına kadar kaybolur.

21 Hangi hırıltılı ve hışıltılı çocukta astım gelişim riski daha yüksektir? Ailede Atopi (allerji) varlığı –Allerjik nezle, astım,egzema olması Hastada allerjik nezle, egzema, besin allerjisi olması Allerji testi pozitifliği Akut ataklar arası semptomlar

22 Astım atağı Öksürük Göğüste sıkışma hissi Solunumda hızlanma, solunum sayısında artış Hışıltı Nefes darlığı olur.

23 Nefes darlığı Sık nefes alma Çocuklarda göğsün körük gibi inip kalkması ile kendini belli eder.

24 Astımlı çocuklarda hangi faktörler yakınmaları başlatır? Sigara dumanı Soğuk hava Solunum yolları enfeksiyonu Çevresel alerjenler –Ev tozu akarı –Polenler –Mantar sporları (küf) –Evcil hayvanlar –Hamamböcekleri

25 Tetik çekiciler Sigara dumanı Viruslar Stres Hava değişimi Boyalı besinler Kurşun Akarlar Polen Küf mantarları Besinler İlaçlar Silahın patlaması Nefes darlığı Öksürük Hışıltı Nezle Ürtiker Egzema Anaflaksi

26 Astımda hava yolunun daralmasının yani krizler –Havaların değişken olduğu mevsim geçişlerinde daha sık olur.

27 Astımın ortaya çıkmasını kolaylaştıran faktörler Genetik faktörler –Ailede özellikle anne-baba-kardeşlerde alerjik hastalık varlığı (astım, rinit, atopik dermatit, migren varlığı) –Bebeklikte besin alerjisi olan çocuklar – Bebeklikte egzema tanısı alan çocuklar –Göbek kanında IgE yüksekliği –Doğum ayı

28 Astımın ortaya çıkmasını kolaylaştıran faktörler Çevresel faktörler –Sigara Gebelikte Erken çocukluk çağında pasif sigaraya maruz kalma –Hava kirliliği –Viral enfeksiyonlar (özellikle bronşiolit gibi alt solunum yolu enfeksiyonu) –Uygunsuz ev (nemli, havasız, karanlık, olması) –Stres

29 Astım nasıl ortaya çıkar Genetik yatkınlığı olan çocuklarda çevresel uyaranların etkisiyle (yoğun alerjen teması, viral enfeksiyonlar, sigara, hava kirliliği) astım belirtileri ortaya çıkar

30

31 Astımda korunma Allerji riski taşıyan kişilerin tesbiti Bebeklerin bilinen allerjenle temasının önlenmesi Pasif sigara içiciliğinin önlenmesi Hava kirliliğinin azaltılması

32 Astımda korunma Ev içi ve dışı hava kirliliği ve irritanlar Doğal beslenme Abur cubur beslenme şeklinin terkedilmesi

33 Ev içi allerjenler Dört majör kaynak vardır. –Ev tozu akarları –Evde beslenen hayvanlar –Küf –Hamamböcekleri

34

35 Evdeki akar konsantrasyonunu etkileyen faktörler Ev içi neminin yüksek olması Bina katı Havalandırma Rutubet

36 Tanı-1:Öykü Aile öyküsü Semptomlar –Öksürük, wheezing, dispne –Gece uyanma Sıklık ve ciddiyeti –Mevsimsel mi, devamlı mı? –Tetik çekiciler –Günlük aktiviteye etkisi –Hastane ve acile ziyaret

37 Tanı-2: İlaç kullanımı öyküsü –Kısa etkili ß 2 agonist tüketimi Tetikleyiciler –Viral enfeksiyonlar –Allerjene maruz kalma –Egzersiz –İrritanlar –Hava değişimi –Stres –GÖR

38 Fizik muayene Öksürük,wheezing Ekspiryumda uzama Yardımcı solunum kaslarının kullanılması Retraksiyonları Göğüs hiperekstansiyonu Diğer atopik hastalık bulguları –Atopik dermatit –Allerjik rinit Göğüs muayenesi normal olabilir

39 Tanıda Spirometri –Çocuklarda solunum fonksiyon testlerine uyum gösterecekleri belirli bir yaşa kadar başarı elde edilemeyebilir.

40 PEFMETRE –Alternatif olarak peakflowmetre kullanılabilir.

41 Tanıda cilt testi yardımcı olabilir

42 O zaman tanı nasıl konur ? Tekrarlayan öksürük, wheezing, nefes darlığı Tekrarlayan reaktif hava yolu hastalığı tanısı alma (all.bronşit, bronşit vb.) Viral enf., sigara dumanı, egzersiz, allerjen, hava değişimi vb faktörlerle semptomların kötüleşmesi Semptomların geceleri olması veya kötüleşmesi Hava yolu darlığının reverzible olması Wheezing olabilir veya olmayabilir.

43 Viral enfeksiyonlar-1 Viral enfeksiyonlar 5 yaşından küçük çocuklarda astım atağını daha çok etkiler Tüm çocukların % 25’i 1yaşta virüslerle ilişkili wheezing yaşar.Bunların %66 sında virüs dökumante edilebilir. Viral insidans yaşa göre değişir. –RSV:Bebek ve küçük çocuklarda –İnfluenza:Büyük çocuklarda –Rhinovirüs: Tüm çocukluk çağında Whreith et al. Am J Epidemiol 1989:129:

44 Viral enfeksiyonlar-2 Küçük çocuklarda en sık wheezing nedeni viral enfeksiyonlardır. Wheezingden astıma progresin en önemli indikatörü atopidir. Astımlı çocukların % ‘ı atopiktir.

45 Doğal seyir ve prognoz Astımın %80’ i 5 yaşın altında başlar. 1 Nedeni tam anlaşılamamakla beraber muhtemelen astım; –Akciğerin gelişmesi ve havayolu hiperreaktivitesinin azalması ile genç erişkinde daha sessiz hale gelebilir. 2 1 Younginger et al Am Rew Respir Dis 1992:146: Weiss ST. Clin &Exp Allergy 28(5);

46 Astımın doğal seyri Yaş gurubu İnsidans 1/ Yungienger et al Am Rev Respir Dis 1992;146:

47 Tucson Çalışması Martinez et al. N Eng J Med 332:133-8, bebek doğumdan sonra 6 yaşına kadar izlenmiş. Çocuklar 4 guruba ayrılmış Wheezing 1.Geçici:+- 2.Kalıcı:++ 3.Geç:-+ 3 yaş6 yaş

48 Çocukların guruplara dağılımı % %

49 Guruplara göre risk faktörleri GeçiciKalıcıGeç Doğumdan sonra SFT ↓ Atopi Gebelikte sigara içimi IgE ↑ Erkek cinsiyet Gebelikte sigara içimi Erkek cinsiyet

50 Geçici tip wheezingin oluş mekanizması Doğuştan hava yollarının daha küçük olması Viral enfeksiyonlarla hışıltıya yatkınlık gelişir Akciğer gelişmesi tamamlanınca (~6 yaş) hışıltı kaybolur

51 Geç tip wheezing Allerjik duyarlanma belirtileri vardır ama kalıcı tiptekine göre daha az belirgindir. Akciğer fonksiyonlarında 6 yaşta belirgin azalma yoktur.

52 Geçici Küçük hava yolu Bronşial hiperreaktivite yok 6 Yaşta SFT Normal Kalıcı Atopi var SFT bozuk

53 Prognoz 3 yaşında wheezingi olan hastaların %40’ında 6 yaşında da wheezing var. Kalıcı wheezing gurubu; büyük olasılıkla yüksek IgE, kronik hava yolu inflamasyonu, persisten bronşial hiperreaktivite ve solunum fonksiyon testi anormallikleri ile ileride astım tanısı alan guruptur.

54 Kalıcı tip wheezingin oluş mekanizması Hayatın 1. yılında daha sık semptom var Ama doğumdan sonraki solunum fonksiyonları normaldir 1 yaşta allerjik sensitizasyon bulguları başlar 6 yaşa doğru giderek solunum fonksiyonları bozulur.Böylece hastalığın yükü 3 yaştan önce başlar 6 yaşa doğru artar.Nedeni hava yolu inflamasyonudur.

55 Kalıcı astım için risk faktörleri Ailede astım öyküsü (maternal>paternal) Atopi varlığı (IgE/ pozitif deri testi/egzema,rinit) Allerjene maruz kalmak (HDM/ hayvanlar) Viral enfeksiyon (RSV) Cins (erkek>kız) Sigara içimi (aktif/pasif) Çocukluk çağında şiddetli astım

56 Astımda risk faktörleri; Erkek cins Genel olarak –Kız çocukların akciğeri erkek akciğerinden daha küçüktür –Kız çocukların hava yolları erkeklerinkinden daha küçüktür Buna rağmen –Akciğer boyutuna oranlandığında erkek havayolları kızlarınkinden küçüktür. –Erkeklerde astım sıklığını bu durum açıklıyabilir. Weiss ST. Eur Respir Rev 1995;31:

57 Astım risk faktörleri “Erken adölesan döneminde sigara içimi” Aktif sigara içim FEV1 deki gelişmeyi azaltır. Günde 1 tane sigara içimi bile FEV1 in maksimal gelişimini % 5 civarında azaltır. Tager et al Am Rev Respir Dis 1985:131:

58 Risk faktörleri “ Hastalığın seyri-süresi” Semptomatik çocuklar daha uzun süre hastalığa maruz kaldıkları için daha ciddi astımları olur. –Astım semptomlarının süresi uzundur –Beta2 agonistleri daha uzun alırlar –Akciğer fonksiyonları azalmıştır –Atopi daha çoktur Zeiger et al J Allergy Clin Immunol 1999;103:

59 Sonuç olarak Astım çocukluk çağının ensık görülen kronik hastalığıdır. Küçük çocuklarda sıklık artmaktadır. Genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynar. Tanısında ve tedavisinde çocukluk çağına özgü sorunlar vardır. Bebek ve çocukların risk faktörlerinden korunması ve tedavisi; erişkin çağındaki astımı ve /veya şiddetini etkiler. Tedavide odak noktası; semptomlardan ziyade havayolu inflamasyonudur.

60 Astım tedavisinin temel amaçları Normal aktiviteyi sağlamak –Kreş, okul ve işe devamı sağlamak –Egzersiz, bedensel aktiviteler dahil normal günlük yaşantıyı sağlamak Uyku bozukluklarını önlemek Akciğerleri korumak Kronik astım semptomlarını önlemek Tekrar eden astım ataklarını önlemek, hastaneye yatış ve acile başvurma sıklığını azaltmak Yaşa uygun akciğer fonksiyonlarını sağlamak Tedavide yan etkisi az veya hiç olmayan ilaçları seçmek

61 Optimal Astım Tedavisi İçin Temel Prensipler Düzenli izlem Astım ağırlığını etkileyen faktörlerin kontrolü –Çevresel faktörler (allerjenler, sigara vs) –Eşlik eden hastalıkların kontrolü İlaç tedavisi –Kısa süreli tedavi/uzun süreli tedavi Hasta eğitimi –Günlük astım tedavisi –Astım atağı tedavisi konusunda hasta eğitimi yapılmalı ve yazılı plan verilmelidir.

62 Astım ağırlığını etkileyen faktörlerin kontrolü Çevresel faktörler Sigara içiminin önlenmesi Duyarlı bireylerde allerjenden kaçınma –Ev tozu akarları –Hayvan tüyleri –Hamam böceği –Mantarlar –Polenler

63 Erken başlanan uzun süreli tedavi Solunum fonksiyon kaybını Hava yolu aşırı cevabını Hastaneye yatış ve acile başvuru sayısını Steroid kullanımını azaltır. Semptomsuz gün sayısını artırır. –Tuscon Taussig et al. Children respiratory study.1980 to present. JACI 2003;111(4):661-75

64 Ne zaman ??? Son 1 yıl içinde bir günden uzun süren, uykuyu etkileyen 3 wheezing epizodu Haftada >2 semptomatik tedavi ihtiyacı olan infant ve küçük çocuklar Altı haftadan kısa sürede 24 saatten fazla ve 4 saatten sık aralıklarla inhale β2mimetik kullanımı gerektiren infant ve küçük çocuklar »Kaditis AG et al. Antiinflammatory treatment for rec.wheezing in first five years. Pediatr Pulmonol 2003:35(4):

65 Hangi ilaçlar ve ne şekilde ??? Nebulizatör ile (<6 ay) –Budesonide (tek doz) –Fluticasone propionate ( 2 kez/gün) –Kromalin sodyum (3-4 kez/gün)

66 MDI –İnhale CS –Kromalin sodyum

67

68 Lökotrien antagonistleri –Montelukast (2-5 yaş:4mg) –Montelukast (5-12 yaş:5mg) –Montelukast (12 yaş üzeri:10mg) –Montelukast (2 yaş altı granül çıkacak)

69

70


"Çocukluk Çağı Astımı Doç. Dr. Ömer Cevit Cumhuriyet Üniversitesi Pediatrik Allerji ve İmmünoloji Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları