Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TOPRAK SINIFLANDIRMASI  Sınıflandırma, aynı cinsten nesnelerin, belli bir amaca hizmet edecek biçimde, hafızada sıralandırılması ve bunların özelliklerine.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TOPRAK SINIFLANDIRMASI  Sınıflandırma, aynı cinsten nesnelerin, belli bir amaca hizmet edecek biçimde, hafızada sıralandırılması ve bunların özelliklerine."— Sunum transkripti:

1 TOPRAK SINIFLANDIRMASI  Sınıflandırma, aynı cinsten nesnelerin, belli bir amaca hizmet edecek biçimde, hafızada sıralandırılması ve bunların özelliklerine göre çeşitli bölümler ve alt bölümler içinde düzenlenmesidir.  Sınıflandırma, nesneleri daha iyi tanımak ve onlardan daha iyi yararlanmak için yapılır ve amaca ne kadar hizmet ediyorsa, o kadar iyi sayılır.  Topraklar hakkında bilgilerin artması, toprak sınıflandırma sistemlerinin geliştirilmesini ve yeni değişikliklerin yapılmasını zorunlu kılar.

2   “Toprak sınıflandırması (Soil classification)”genel bir terim olup birbirinden farklı iki çeşit sınıflandırma sistemini kapsamaktadır:  1. Doğal veya bilimsel toprak sınıflandırma sistemi  2. Teknik toprak sınıflandırma sistemleri

3 TEKNİK TOPRAK SINIFLANDIRMA SİSTEMLERİ  Bunlara yorumlama sınıflandırma sistemleri de denilmektedir.  Çünkü bu tür sınıflandırmalar, genellikle, doğal toprak sınıflandırma sistemlerine göre sınıflandırılmış toprakların, belli bir pratik amaca göre yorumlanmaları sonucu yapılmaktadırlar.  Bunlara önemli iki örnek : a. Arazi kullanma Yetenek Sınıflandırması b. Sulamaya Uygunluk Sınıflandırmasıdır.

4 ARAZİ KULLANIM YETENEK SINIFLARI ARAZİ KULLANIM YETENEK SINIFLARI 1.sınıf: Kullanımı sınırlayan 1-2 faktöre sahip çok kaliteli tarım topraklarıdır. Türkiye'nin % 5.6'sı 1. sınıf topraklardır. 2.sınıf: Bitki yetiştirme seçimini azaltan ve orta derecede koruma gerektiren kıymetli tarım topraklarıdır. 3.sınıf: Bitki tercihlerinin iyi seçilmesi ve koruma tedbirlerinin alınması gereken tarım topraklarıdır. 4.sınıf: Erozyon tehlikesi altındaki, incelmiş ve özel bitkilerin özel yöntemlerle tarım yapılan topraklardır. Türkiye'deki tarım topraklarının çoğu bu topraklardır. 5.sınıf: Erozyon tehlikesi olmayan, orman ve otlak olarak kullanılması uygun olan topraklardır. 6.sınıf: Otlak ve ormana uygun fakat tarıma uygun olmayan orman ve mera olarak kullanılması şart olan topraklardır. 7.sınıf: Orman ve otlak olması bile zor, tepeler, sarp alanlar, ve genelde erozyona meyilli topraklardır. 8.sınıf: Dağ sistemleridir. Alpin zone, çayır veya orman değildir. Doğal yaşam ve rekreaksiyon alanlarıdır.

5 DOĞAL VEYA BİLİMSEL TOPRAK SINIFLANDIRMA SİSTEMİ  Genetiksel veya Taksonomik sınıflandırma, ve Toprak Taksonomisi (Soil Taxonomy) terimleri de “doğal sınıflandırmayı”işaret eder.  Bu tür sistemler, toprakları“doğal özelliklerine göre” inceler ve saf bilim açısından birbirleriyle karşılaştırır.  Toprakların en önemli doğal özelliklerinin ilişkilerini,herhangi bir pratik ve uygulamalı amaç gütmeksizin ortaya koyar.  Dünyada belli başlı doğal sınıflandırma sistemleri:  Eski Amerikan sınıflandırma Sistemi,  Rusya, Almanya, Fransa, Avustralya ve benzeri sınıflandırma sistemleri  Yeni Amerikan Sınıflandırma Sistemi (Toprak Taksonomisi = Soil Taxonomy)  FAO/UNESCO Toprak sınıflandırma sistemi.

6 Zonal Topraklar AYIRICI KARAKTERİSTİKLERİ  İKLİM  BİTKİ ÖRTÜSÜ

7 İntrazonal Topraklar AYIRICI KARAKTERİSTİKLERİ  TOPOĞRAFYA  ANA MATERYAL

8 Azonal Topraklar AYIRICI KARAKTERİSTİKLERİ  ZAMAN YETERSİZLİĞİ  ANA KAYA  HIZLI EROZYON

9

10  Bu sistemin eksiklikleri:  Sınıfların tanımlamaları kısa olup, yeterince belirgin değildir; ayırıcı kriterler, kalitatif esaslara göre tanımlanmıştır.

11 YENİ AMERİKAN TOPRAK SINIFLANDIRMA SİSTEMİ  Daha fazla bilgi birikimi, Daha çok kategori:  12 ordo,  54 alt ordo,  250 büyük toprak grubu  Toprak profili yerine pedon,  Ordo adları SOL ile biter

12 YENİ SINIFLANDIRMA SİSTEMİ

13

14

15

16

17 1. ENTISOL   Tanımlama:   –Diğer ordolar için tanımlanan bütün teşhis veya ayırıcı özelliklerden yoksundur.   –Birçok kumlu toprakları içine alır. Genesisleri: Alfisols, Mollisols, Spodosols, Oxisols gibi diğer ordoların oluşmalarında önemli olan toprak olaylarının zayıf gelişimi CoğrafikOluşumAlanları: Genellikle geç Pleistosene veya daha genç yüzeylerde. L

18 1. ENTİSOL

19 2. INCEPTISOL  Ana Materyalin alterasyonu ile oluşmuş horizon içeren topraklar  fakat önemli miktarda Fe, Al ve Organik madde birikimi yok

20

21 2. INCEPTISOL   Bu topraklar Entisollere nazaran ayrışmanın biraz daha ilerlediği ve toprak oluşumunun başlangıç safhasını aştığı, yani toprakta horizonlaşmanın başladığı toprakları bünyesine alır.   Örneğin delta ovalarında taşkına uğramayan alüvyal topraklar inceptisoller takımına girer.   Aynı şekilde yamaçlardaki aşınmanın durduğu sahalarda birikinti koni ve yamaç depoları üzerindeki horizonlaşmaya başlayan topraklar da inceptisol ordosuna girer.   Türkiye’ de bu topraklara yaygın olarak, aşınmanın yavaş olarak devam ettiği dağlık alanlarda, eski yamaç depoları ve alüvyal sahalarda rastlanır

22 3. MOLLISOL  Yumuşak toprak anlamına gelen bu topraklar, daha ziyade orta enlemlerde otsu vejetasyon altında gelişme gösterir.  Üst toprak organik madde bakımından zengindir. Topraktaki katyonlar genellikle yıkanmaya uğramadıkları için besin maddeleri bakımından zengindir. Bu nedenle mollisoller üzerinde yoğun olarak yoğun olarak tarım yapılır.  Eski toprak sistemindeki kestane, kahverengi, rendzina ve çernozyemlar bu toprakların kapsamına girer.  Ülkemizde bu topraklar, Batı Anadolu ve İç Anadolu’ da az eğimli ve hafif dalgalı neojen depoları üzerinde, Doğu Anadolu’ nun tektonik kökenli ovalarında yaygın olarak rastlanır.  Tarımsal alanlarımızın büyük bir bölümü bu topraklar üzerinde olup, toprağın alt katında karbonat birikimi mevcuttur.

23 3. MOLLISOL   Yüksek baz doygunluğuna sahip,   koyu renkli,   organik maddece zengin topraklar.   Genelde yüzey horizonu en az 25 cm’dir ve % 50 den fazla baz doygunluğu, en az %1 OM’ye sahiptir.  çayır, step arazilerde veya ıslak alanlarda oluşmuştur  genelde yüksek Ca sağlarlar.  OM, Ca’un stabil olmasını sağlar veya sudan dolayı OM oksidasyona uğramaz birikir.

24

25 4. ARIDISOL  Kurak bölgelerin topraklarını kapsamakta olan bu topraklar bitkilerin yetişmesini sağlayacak yeterli nemden mahrumdur.  Dolayısıyla pedojenik horizonlar yeterince gelişmemiş ve organik madde bakımından da son derece fakirdir.  Toprakta derin ve geniş çatlaklar oluşur.  Çöl toprakları bu takım içerisinde yer alır.  Ülkemizde Aridisoller, Güney Doğu Anadolu’ da Harran Ovası’ nda ve İç Anadolu’ nun bazı kesimlerinde rastlanır.

26 3. MOLLİSOL Kök ve anlamı: Latince; yumuşak ve kırılgan (gevrek) toprak

27 4. ARİDİSOL

28

29 5. Vertisoller:  Vertisollerin yüksek tarımsal potansiyel özelliği vardır.  Bu topraklarda her ne kadar düşük yağış nedeni ile nem eksikliği görülse de sulama ile vertisoller çok verimli tarım topraklarına dönüşebilir.  Örneğin Trakya’da Karakepir toprağı olarak tanımlanan vertisoller üzerinde buğday ve ayçiçeği tarımı yapılır.  Bu topraklara Anadolu'da ise taş doğuran toprak denir.

30

31

32

33 6. SPODOSOL  Genelde iğne yapraklı orman örtüsü altında, kaba tekstürlü materyaller altında oluşur.  –Fe ve Al bileşikleri E horizonunda kompleksler halindedir ve aşağıya doğru yer değiştirirler.  –Humid iklim koşulları olmalıdır. Farklı arazi şekilleri veya drenaj koşullarında oluşabilirler. Coğrafik yayılım:  –yağışlı, kumlu materyaller üzerinde

34

35 6. SPODOSOL

36 7.ULTISOLLER   Özellikle tropikal bölgelerde fazla yağış ve sıcaklıktan dolayı ayrışmanın fazla miktarda ilerlediği ve toprak oluşumunun son safhada olduğu toprakları kapsar.   Bu nedenle topraklar aşırı olarak yıkandığından katyon değiştirme kapasitesi düşüktür.   Ultisoller, lateritle kırmızımsı sarımsı podzolik toprakları kapsar.   Ülkemizde özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’ nde yer yer rastlanmaktadır.

37

38 8. OXISOL   Oksitlerce, özellikle demir ve alüminyum oksit yönünden zengin toprakları kapsar.   Toprakta bulunan mineraller aşırı derecede ayrışmıştır ve yine yıkanmadan dolayı toprak besin maddeleri yönünden fakirleşmiştir.   Bu topraklar, oksit yönünden zengin olan tropikal bölge topraklarını kapsamaktadır. Coğrafik Oluşum Alanları: Tropiklerin yaşlı yüzeylerinde Ülkemizde rastlanmamaktadır.

39 OXISOL

40 9. ALFISOL   Kilin önemli ölçüde A horizonundan taşınarak B horizonunda biriktiği karbonatların yıkanma sonucu taşındığı toprakları kapsar.   Alfisoller yıkanmanın fazla olduğu dünyanın nemli sahalarında özellikle kıtaların batı kesimlerinde geniş yapraklı ormanlar altında yaygındır.   Toprakta demir ve alüminyum bileşikleri hakimdir.   Ülkemizde Akdeniz Bölgesi’ nde görülen terra rossa toprakları bu grup içerisindedir.   Bu topraklar genellikle killi bünyelidir. Yağışın fazla olduğu kısımlarda karbonatlar uzaklaşmış durumdadır.

41 ALFİSOL

42 9. ALFISOL  Griden kahverengine değişen yüzey horizonları,  ortadan yükseğe değişen baz doygunluğu,  kil, Fe, ve Al birikiminin olduğu yüzey altıhorizonlar,  genelde nemli fakat yazları belki kuru.

43 ALFİSOL

44 10. HISTOSOL   Bitki artıklarının özellikle bataklık veya sazlık alanlarda biriktiği kısımlarda görülür.   Organik maddenin birikmesinden dolayı oluşan bataklık toprakları, turba, lif ve ibre şeklinde olan organik maddeye sahiptir.   Organik madde ayrışmasının ilerlediği kısımlarda toprağın katyon değiştirme kapasitesi yüksektir.   Ülkemizde Amik Ovası, Hatay – Maraş grabeninde, Muş ve Erzurum ovalarında ve İç Anadolu’ da eski bataklık sahalarında rastlanmaktadır.

45

46 11. ANDISOLLER 11. ANDISOLLER   Volkanik materyaller üzerinde oluşan topraklar   Soil Taksonomide Kullanılan Ayırıcı Özellikler   –Yüksek yüzey alanı   –Yüksek amorf allofen kapsamı   –Yüksek P fiksasyon potansiyeli   –Düşük hacim ağırlığı   –Koyu renk   Coğrafi Yayılışı   Volkan aktivitesi olan alanlar

47

48 12. GELISOLLER   Çok soğuk iklimlerde oluşur, toprak yüzeyinden itibaren ilk 2 m si içerisinde de kalıcı buzlanma vardır.   "Gelisol“ latincede ‘buzlanmaya doğru’ anlamına gelen gelare den türemiştir.   Dönüşümlü donma-çözülme olayı en karakteristik özelliğidir.   Yapısal olarak B horizonu yoktur, fakat A horizonu vardır.   Yüzeyde ince bir mineral tabakanın üzerinde organik madde biriktiği için siyah veya koyu kahve renklidir.   Kimyasal olarak yüksek verimli değildir.   Donmuş tabakanın üzerindeki besin maddeleri (özellikle Ca ve K) yıkanmıştır.   En çok Sibirya, Alaska ve Kanada’da daha sonra Şili, Arjantin, Tibet, Kuzey İskandinavya, Antartika’da bulunur.

49 Toprak Koruma ve Arazi kullanımı Kanunu Kanun No: 5403 (2005) Bu Kanun;  arazi ve toprak kaynaklarının bilimsel esaslara uygun olarak belirlenmesi,  sınıflandırılması,  arazi kullanım plânlarının hazırlanması,  koruma ve geliştirme sürecinde toplumsal, ekonomik ve çevresel boyutlarının katılımcı yöntemlerle değerlendirilmesi,  amaç dışı ve yanlış kullanımların önlenmesi,  korumayı sağlayacak yöntemlerin oluşturulmasına ilişkin sorumluluk, görev ve yetkilerin tanımlanması ile ilgili usûl ve esasları kapsar.

50 TARIM ARAZİLERİ  Mutlak Tarım Arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topoğrafik sınırlamaları yok veya çok az olan; ülkenin tarımsal üretiminde ülkesel, bölgesel veya yerel önemi nedeniyle tarımda kalması gereken, halihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli arazilerdir.  Dikili Tarım Arazileri: Arazi özelliklerine bağlı kalmaksızın, sayıları; tür ve cinsine göre Bakanlıkça belirlenecek asgari sayıda meyve, asma, fındık, fıstık, gül, çay ve benzeri ağaç, ağaççık ve çalı formunda yöre ekolojisine uygun çok yıllık bitkilerin dikili olduğu arazilerdir.  Özel Ürün Arazileri: Mutlak tarım arazileri ve dikili tarım arazileri dışında toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle yöreye adapte olmuş her tür bitkisel üretim yapılamayan sadece özel bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği ile, su ürünleri yetiştiriciliğinin yapılabildiği, ülkenin tarımsal üretiminde ülkesel, bölgesel veya yerel önemi nedeni ile tarımda kalması gereken arazilerdir.  Marjinal Tarım Arazisi: Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topoğrafik sınırlamaları nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı, yerel önemi olan ve kullanım kararlarının yerel ihtiyaçlara göre belirlendiği arazilerdir.


"TOPRAK SINIFLANDIRMASI  Sınıflandırma, aynı cinsten nesnelerin, belli bir amaca hizmet edecek biçimde, hafızada sıralandırılması ve bunların özelliklerine." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları