Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yanıtlayın! (hatırlatma)  “Dizinler”, “özler” ya da “bibliyografyalar” özellikle basılı olarak yayımlandıkları dönemlerde neden süreli yayın sınıfında.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yanıtlayın! (hatırlatma)  “Dizinler”, “özler” ya da “bibliyografyalar” özellikle basılı olarak yayımlandıkları dönemlerde neden süreli yayın sınıfında."— Sunum transkripti:

1 Yanıtlayın! (hatırlatma)  “Dizinler”, “özler” ya da “bibliyografyalar” özellikle basılı olarak yayımlandıkları dönemlerde neden süreli yayın sınıfında değerlendiriliyordu?  Bilimsel bir dergi olan Bilgi Dünyası hangi kaynaklar tarafından dizinleniyor? Bilgi Dünyası dergisinin bir veya daha fazla dizin aracılığı ile taranıyor olması ne anlama geliyor?

2 BİLGİ MERKEZLERİNİN BAKIŞ AÇISINA GÖRE BİLGİ KAYNAĞI ÇEŞİTLERİ BBY153 Bilgi Kaynakları (2012)

3 Bilgi merkezleri açısından bilgi kaynakları..  Bilgi merkezlerinin temel işlevleri:  Seçim Bilgi merkezleri, bilgi kaynaklarını kullanıcılarının ihtiyaçlarını gözeterek seçer.  Gruplandırma Bu kaynakların türlerine göre gruplandırılması kullanıcı bakış açısı ile kıyaslandığında biraz daha teknik bir iştir. Bilgi merkezleri genellikle kaynaklarını bu kaynakların içerdikleri bilginin yönlendirici niteliği, fiziksel biçimleri ya da kullanım amaçlarına göre gruplandırır.

4  İçerikleri açısından  Biçimleri açısından  Kullanım amaçları açısından gruplandırılabilir…..Bilgi merkezleri açısından bilgi kaynakları..

5  İçerikleri açısından  Birincil kaynaklar Arşiv belgeleri Kitap, monograf Süreli yayınlar Resmi yayınlar Teknik yayınlar..  İkincil kaynaklar Birincil kaynaklara erişimi sağlar. Bilginin kendisini içermez, düzenleme, eriştirme ve yönlendirme amacı taşırlar...Bilgi merkezleri açısından bilgi kaynakları..

6  Biçimleri açısından  Yazılı/Basılı kaynaklar  Mikroformlar  Grafik kaynaklar  Görsel-işitsel kaynaklar  Elektronik kaynaklar..Bilgi merkezleri açısından bilgi kaynakları..

7 KKullanım amaçları açısından DDanışma kaynakları DDanışma kaynağı sınıfına girmeyen diğer tüm bilgi kaynakları →

8 Danışma kaynakları dışında kalan bilgi kaynakları

9 Kitaplar, monograflar  Kitap (tanım):  Ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü (Türk Dil Kurumu)  Süreli olmayan (belirli aralıklarla sürekli yayımlanmayan), kapak sayfaları hariç en az 49 sayfadan oluşan, bir ülkede yayımlanıp halka sunulan, basılı kaynaklar (UNESCO).

10 Kitaplar, monograflar  Kitap (özellikler):  Kitapların içinde bulunan bilgi metin, grafik ve/veya sayısal olabilir,  Bir veya daha fazla yazar tarafından yazılabilir. Yazarlar tüzel kişilik de olabilir.  Konuları hayal ürünü (kurmaca) ya da gerçeklere dayalı olabilir.

11 Kitaplar, monograflar  Monograf:  Genelde tek bir başlıkta ve belirli bir konuda yazılır  Ele aldığı konuyu sistematik bir biçimde bütünüyle işler  Tek veya birden fazla yazarı olabilir (tüzel kişiler de yazar olabilir)  Farklı yazarların çalışmaları editör ya da editör grubu tarafından derlenerek bir monograf oluşturulabilir  Genelde bilimsel içerikli yayınlardır

12 Kitaplar, monograflar  Kitaplar ve monograflar basılı ve/veya elektronik olabilirler.  Kitaplar ve monograflar deneme ya da makale türündeki farklı yazıların bir araya toplanması ile de oluşabilir. →deneme makale

13 Bir yazara ait farklı denemelerden oluşan bir kitap..

14 ..Bir yazara ait farklı denemelerden oluşan bir kitap

15 Farklı yazarların belirli bir konuda yaptıkları çeşitli çalışmalardan (makalelerden) derlenmiş bir monograf..

16 ..Farklı yazarların belirli bir konuda yaptıkları çeşitli çalışmalardan (makalelerden) derlenmiş bir monograf

17 Süreli yayınlar (dergiler)  Tanım  Düzenli aralıklarla ya da (günlük, haftalık, aylık, yıllık, yılda 2/3/4/5/6 kere, vb.)  Önceden belirlenmiş zamanlarda yayımlanması beklenen, (yıldönümleri, bayramlar, her ayın ikinci perşembesi, vb.)  Belirli bir konuyu ya da belirli bir alanda farklı konuları makaleler biçiminde içinde barındıran,  Teorik olarak sonsuza kadar sürmesi beklenen yayınlardır.

18 .. Süreli yayınlar (dergiler)  Özellikleri  Süreli yayınlardaki makaleler genelde bir editör grubunun ya da değerlendirme (hakem) kurulunun değerlendirmesinden geçer. Editör grubu süreli yayında yayımlanacak metin ya da makalelerin dilbilim ve mantıksal açıdan değerlendirmesini yapar, süreli yayın hakemli bir bilimsel dergi ise hakemlere gönderir geri bildirimleri yazarlara iletir çalışmanın yayımlanıp yayımlanmayacağı konusunu (geri bildirimleri de dikkate alarak) değerlendirir. Hakemler genelde bilimsel/akademik dergilerde yayımlanacak yazıların bilimsel nitelik taşıyıp taşımadığını olmadığını, konuyu doğru şekilde ele alıp almadığını değerlendirir, önerilerde ve eleştirilerde bulunur ve yayımlanıp yayımlanamayacağına dair görüş belirtir. Hakemli süreli yayınlara yazarlar tarafından gönderilen makaleler en az iki hakem ve derginin editör grubu tarafından değerlendirilerek yayına kabul edilir.  Belirli bir konuda ya da alandaki en güncel (kitap ve monograflara kıyasla) çalışmaları içerir. Hakem denetiminden geçmesi ve güncel olması özellikleri nedeniyle bilimsel çalışmalar üretilirken sıklıkla hakemli süreli yayınlarda yayımlanan makalelerden yararlanılır.

19 ..Süreli yayınlar (dergiler)  Türleri  Bilimsel ve/veya profesyonel içerikli dergiler,  Popüler magazinler,  Gazeteler,  Ticari magazinler,  Bültenler, ..

20 .. Süreli yayınlar (dergiler)  Süreli yayınlar elektronik ve/veya basılı olabilir.  Elektronik ortamdaki dergileri bir araya getiren, yani tarayan (dizinleyen) veri tabanları aracılığı ile bu kaynakların kullanımı kolaylaşır.  Çoğu bilimsel derginin içeriklerine tam metin olarak veri tabanları aracılığı ile erişilmektedir.  Dergilerin içeriklerine ulaşmamızı sağlayan bu veri tabanları kütüphanelerin abone olması sayesinde araştırmacılara ve bilgi hizmetlerinden sorumlu uzmanlara ulaşmaktadır.  Uluslararası platformda yayımlanan bir çok süreli yayın hakkındaki her türlü bilgiye “Ulrich’s Global Serials Directory” adlı kaynak aracılığı ile ulaşılabilir (www.ulrichsweb.com).www.ulrichsweb.com  ?

21 .. Süreli yayınlar (dergiler)  Ulrich’s Global Serials Directory dünyada yayımlanan dergilerin önemli bir kısmının detaylı künyesini veren bir rehberdir.  Bir derginin belirli bir süre yayımlandıktan sonra yayınına son verilmiş olup olmadığı (örneğin yalnızca yılları arasında yayımlanmış bir dergi),  Derginin çıkış aralığının (sıklığının) ne olduğu  Derginin yayıncısına ait iletişim bilgileri  Derginin hakemli olup olmadığı  Derginin hangi veri tabanlarında DİZİNLENDİĞİ  Derginin elektronik mi basılı mı yoksa her iki türlü de yayımlanıp yayımlanmadığı gibi çok çeşitli bilgilere bu kaynak aracılığı ile ulaşmak mümkündür.  Örnek → Örnek

22

23

24

25 Dergi 1990 yılından beri yayımlanmıyor, yayımlandığı dönemde çıkış aralığı düzensizmiş Dergiye ait standart, tekil tanımlama numarası

26 .. Süreli yayınlar (dergiler)  Bilgi merkezleri abone oldukları süreli yayınlara aboneliklerini çeşitli sebeplerle kesebilir ya da ara verebilir. Bir başka deyişle, bilgi merkezleri bir derginin tam koleksiyonuna her zaman sahip olamayabilir.  Örnek → Örnek

27 H.Ü. Kütüphanelerinde aboneliği kesilmiş bir basılı dergi örneği

28 Bu derginin basılı versiyonunun yayın hayatına devam edip etmediğini nereden ve nasıl öğrenebiliriz?

29  Elektronik dergi?  Basılı bir derginin aynı zamanda Internet ortamından erişilen versiyonu da olabilir.  Basılı versiyonu bulunmayan, tamamen Internet ortamında yayımlanan süreli yayınlar da vardır.  E-dergilere abonelik yolu ile erişilebilir ya da açık (serbest/ücretsiz) erişimli olabilir.  Elektronik dergiler kendilerine ait bir web sitesi üzerinden (abonelikle veya açık erişimli olarak) yayımlanabilir.  Özellikle bilimsel dergilerin elektronik versiyonları veri tabanları kapsamında yer alıyorsa (dizinleniyorsa) bu dergilerin içeriğine (makalelerin tam metinlerine) o veri tabanları üzerinden elektronik olarak erişmek de mümkün olabilir. Süreli yayınlar (e-dergiler)..

30 .. Süreli yayınlar (e-dergiler)  Elektronik dergilerin avantajları  Bilgi merkezleri elektronik dergilere abone olduklarında kullanıcılarına zaman, mekan ve kişilerden bağımsız olarak abone olunan dergilerin içeriğine tam metin erişim olanağı sunarlar.  Aynı anda birden fazla kişi bu kaynaklardan ev ya da ofis ortamında yararlanabilir.  Tam metin arama (full text search) özellikleri sayesinde aranılan konu ile ilgili birçok kaynağa daha hızlı şekilde erişilebilir.  Günceldir. Özellikle bilimsel dergilerin basılı olanlarında dergilerin baskıya hazırlanması ve basım süreci uzun sürdüğünden bir makalenin yayımlanması 6 ay-1 yıl sürebilir. Oysa elektronik versiyonları bugünün tarihinden daha ileri sayıları bile elektronik ortamda tam metin olarak kullanıcılara sunabilir (örneğin 2011 yılı Kasım ayında olmamıza rağmen birçok derginin elektronik versiyonunda 2011 Aralık hatta 2012 Ocak sayısına erişme imkanımız olabilir). Bu durum, elektronik dergilerin güncelliği ve bilgiyi ilgilenen kişilere daha hızlı yayması açısından önemlidir.

31 Derginin elektronik versiyonunun en son hangi sayısı yayımlanmış?

32

33

34 .. Danışma kaynakları dışında kalan bilgi kaynakları (devam)  Kitaplar/monograflar  Süreli yayınlar  Devlet yayınları (kanun, yasa ve yönetmelikler, tutanaklar, resmi gazete,..)  Teknik (Gri) Yayınlar (patentler, standartlar, tezler, raporlar,..)  Grafik kaynaklar (harita, plan, afiş,..)  Basılı olmayan kaynaklar  Görsel-işitsel (video, ses, resimden oluşan kaynaklar, heykeller, modeller,..)  Mikroformlar (mikrofilm, mikrofiş)  Elektronik kaynaklar/Internet aracılığı ile erişilen kaynaklar  Yukarıdaki kaynak türlerinin hemen hepsine elektronik olarak Internet aracılığı ile erişebiliriz.

35  Basılı kaynaklar çoğu insan için daha tanıdık. Kullanımı daha kolay. Tek gereken biraz ışık ve okur-yazar olmak!  Buna rağmen basılı kaynaklar sınırlı sayıda üretildiklerinden her istenildiğinde erişilemeyebilir. Örneğin bir kütüphanede bir kişinin kullandığı ya da ödünç aldığı kaynak o kişi iade edene kadar bir başkası tarafından kullanılamaz (ikinci bir kopyasının genelde olmadığı düşünülürse…). Basılı kaynak / Elektronik kaynak

36  Elektronik kaynak: Bilginin daha hızlı yayılmasını sağlar, daha güncel bilgiye ulaşmak mümkün olur, bilginin yer aldığı kaynağın içeriğine erişim kolaylaşır.  Örneğin renk kalitesi yüksek binlerce resmi bilgisayarımızda saklayıp istediğimiz şekilde düzenleyerek kullanabilir, istediğimiz her yere taşıyabilir ya da gönderebiliriz.  Elektronik bir kitap ya da dergiyi aynı anda yüzlerce kişi okuyabilir ya da daha sonra okumak üzere bilgisayarına indirebilir.  Zamandan ve mekândan bağımsız olarak kişiler elektronik ortamdaki bilgiye istediklerinde ulaşma şansına sahip olabilirler.  Tam metin arama imkânı sayesinde elektronik kaynakların çoğunda yazar-eser adı, anahtar sözcük gibi kısıtlı sayıda erişim noktası kullanmak yerine tam metin arama yapmak mümkün olabilir. Elektronik kaynaklar (Özellikler)

37  Sayısız avantajına rağmen elektronik ortam da zaman zaman zorlayıcı olabilir. Örneğin bir kaynağı kullanmak için özel bir cihaz, yazılım ya da donanım edinmek ya da bunları kullanmayı öğrenmek zorunda kalabiliriz.  Elektronik kaynaklar (e-kitaplar, e-dergiler, veri tabanları) genelde kütüphaneler tarafından satın alınır ya da abonelik yolu ile sağlanır ve özellikle abonelik gerektiren veri tabanları çok pahalı kaynaklardır.  Günümüzde elektronik kaynaklara çoğunlukla Internet aracılığıyla erişilebilmektedir...Elektronik kaynaklar (Özellikler)

38 Internet’ten bilgi kaynaklarına erişim  Abonelik  Genelde kütüphane ve bilgi merkezleri abone olarak elektronik kaynakları Internet üzerinden sağlarlar. Kaynağa ait bibliyografik bilgiler çoğu zaman herkes tarafından görüntülenebilir fakat tam metin erişim ancak kütüphane aracılığı ile olur. Örnek: Veri tabanları  Açık erişim  Kaynağın ve bilginin tamamı Internet üzerinden herkesçe görüntülenebilir ve bilginin kendisine (içeriğe) serbestçe ulaşılabilir.  Orijinal olarak basılı ya da elektronik ortamda üretilmiş ve çoğunlukla web siteleri ya da açık erişim arşivleri aracılığı ile erişilen kaynaklar (özellikle açık erişim dergi ve makaleler).  Örnek: Bazı dergiler, makaleler, ansiklopediler, sözlükler, vb. Açık erişimli dergi: Bilgi Dünyası dergisi Açık erişimli dergi veri tabanı: Directory of open access journals H.Ü. Kütüphaneleri’nin derlediği serbest erişimli e-kaynaklar H.Ü. Kütüphaneleri’nin derlediği serbest erişimli e-kaynaklar →

39 Ana Sayfa → Araştırmanız İçin → Serbest Erişimli E-Kaynaklar

40 Ana Sayfa → Araştırmanız İçin → Serbest Erişimli E-Kaynaklar → Kaynak Türüne Göre Serbest Erişimli E-Kaynaklar

41 İnceleyin  H.Ü. Kütüphanelerinin seçtiği açık erişimli kaynakları inceleyin. Ne tür kaynaklar var?  Açık erişimli bir dergiden tam metin bir makaleye erişin. Konu “coğrafi bilgi sistemleri” (geographic information systems) olsun.  H.Ü. Kütüphanelerinin abone olduğu elektronik kaynaklardan “kütüphaneler ve telif hakları” (libraries and copyright) konusunda tam metin bir makale bulun. Türkçe ve İngilizce makalelere ulaşmak arasında erişim zorluğu açısından nasıl bir fark var? Bu konuda Türkçe bir makale arasanız nereye başvurmalısınız?  Ulrichsweb’i kullanarak sosyal bilimler (social sciences) alanında hangi dergiler olduğuna bir göz atın. Nasıl arama yaptınız? Ödevler; MS Word formatında tek aralıklı yazılmalı ve 500 kelimeden az, 1500 kelimeden fazla olmamalıdır. Metin, 12 punto, Times New Roman yazı formatı ile hazırlanmalıdır. Metin yukarıda belirtilen formatta hazırlandıktan sonra egitim.bilgiyonetimi.net adresindeki BBY 153 dersi altında tanımlanmış haftaya yüklenmelidir.egitim.bilgiyonetimi.net

42 California State Library.(2000). Information what is it? RPCC Library. (2006). Information: Types, Scope, and Formats. Ulrich’s Periodicals Directory. (Çevrimiçi) Olşen, Şemsa. (1999). Internet Üzerindeki Bilgi Kaynaklarının Seçimi ve Değerlendirilmesi. Türk Kütüphaneciliği, 13 (3): (Nasıl erişeceğinizi siz biliyorsunuz;) Al, Umut ve Al, Pınar. (2003). Elektronik Bilgi Kaynaklarının Seçimi. Bilgi Dünyası, 4 (1): ( Nasıl erişeceğinizi siz biliyorsunuz;) Tonta, Yaşar. (1996). Internet, Elektronik Kütüphaneler ve Bilgi Erişim. Türk Kütüphaneciliği, 10 (3): (Nasıl erişeceğinizi siz biliyorsunuz;) Kaynaklar ve okuma listesi:


"Yanıtlayın! (hatırlatma)  “Dizinler”, “özler” ya da “bibliyografyalar” özellikle basılı olarak yayımlandıkları dönemlerde neden süreli yayın sınıfında." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları