Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İş Sağlığında Araç ve Yöntemler DURUM SAPTAMA Alp Ergör – 2013

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İş Sağlığında Araç ve Yöntemler DURUM SAPTAMA Alp Ergör – 2013"— Sunum transkripti:

1 İş Sağlığında Araç ve Yöntemler DURUM SAPTAMA Alp Ergör – 2013

2 İş sağlığı: –koruyucu sağlık hizmeti –Sağlık ve güvenlik kavramlarını içine alan bir bütün Anımsayalım ve DS yaparken sistematiğimizin arka planında tutalım:

3 İş sağlığı değerlendirilirken çalışma yaşamının temel bileşenleri sürekli olarak göz önünde tutulmalıdır: –Çalışma ortamı –Çalışma koşulları –Çevresel ve bireysel etmenler –Çalışma ilişkileri Anımsayalım ve DS yaparken sistematiğimizin arka planında tutalım:

4 İş sağlıkçının çalışma yaşamında kullanacağı temel araçlar nelerdir?

5 1. Auditing – Durum Saptama 2. Düzenlemeler - kurallar 3. Epidemiyoloji ve ilişkili araçlar 4. Ölçüm - değerlendirme 5. İzlem (ortam – çevre – birey) 6. Eğitim ve ilişkili araçlar 7. İletişim becerileri

6 İş sağlıkçı, çalışma yaşamına yönelik eylem planlarken hangi adımları atar? Durum saptama basamakları nelerdir?

7 Çalışma yaşamında - çalışan sağlığı ile ilgili doğru soru(lar): YAŞANAN GERÇEKLİKTE: NEDEN BAŞLAMALI? NE YAPMALI? NASIL YAPMALI? DURUM SAPTAMA TANI ÖNCELİKLERİN BELİRLENMESİ POLİTİKA ve EYLEM PROGRAMLARI Dr.B PİYAL, 1993

8 1.Gözlem – denetim - işyeri gezisi a.Ön hazırlık, ev ödevi 2. Temel riskler ve risk altındaki grupların tanımlanması 3. Risk değerlendirme a. Önceliklerin belirlenmesi b. Risk çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi Yasal düzenlemeler ve kuramsal bilgilerle uyum c. Korunma yollarının belirlenmesi (öncelikli riskler ve risk etmenleri) Durum Saptama Basamakları

9 Dr.B PİYAL, 1993

10 4. Biyolojik izlem akış şemasının oluşturulması 5. Ortam izlemleri 6. Kayıtlar ve değerlendirme için yöntem tanımlanması 7. Eğitim programları 8. Sağlık hizmetinin örgütlenmesi 9. Eylem politikaları – Girişim programları 10. Yeniden değerlendirme

11 Durum saptama hangi amaçla yapılır? Kaza, kılpayı kaza Hastalık İş göremezlik İşe giriş, periyodik muayene, yer değiştirmeler, yeni süreçler Maliyet etkinlik İşten kalmalar …

12 Durum saptama araçları nelerdir? İşyeri izlemi (WTS) Kontrol listeleri (checklist) Kayıt (izlem, surveyans...) …

13 Durum saptamayı kimler yapar? İşyeri hekimi İş Müfettişleri Meslek Hastalıkları Hastanesi izlem programları İSGÜM alan çalışmaları Teknik emniyet sorumluları, fenni sorumlular, TMMOB,... İş güvenliği mühendisleri …

14 DURUM SAPTAMA Süreçlerde DeğişiklikEğitim Davranış değişikliği Çalışanlar ve yönetim SÜREKLİLİK Sağlığın KORUNMASI ve GELİŞTİRİLMESİ Sağlık! KATILIM TEMEL ÇIKTILAR Öncelikler Eylem Politikaları - Girişim BASAMAKLAR

15 Sağlık sorunu RiskÇalışan İşyeri Aralıklı bakı (PM) Biyolojik izlem Ortam izlemi Fizik bakı Radyoloji vb İşe giriş muayenesi

16 RİSK Periyodik izlem Tanımla ÖNLE değiştir, yalıt, engelle, azalt... KARŞILAŞMA ETKİLENİM Ortam izlemi İGM ÇALIŞAN DEĞERLENDİR GİRİŞİM İSİGKURULU SAĞLIKBİRİMİ BİLDİR İş Güvenliği Uzmanı / Birimi

17 RİSK ETMENİ Akut ya da kronik ETKİLENEN Birey-Çalışan - TOPLUM SONUÇ Zehirlenme, ölüm, iş kazası, meslek hast., ÇEVRESEL ETKİ… Birincil Koruma Zararsız etmen Yalıtım Havalandırma vd… Üçüncül Koruma Sağaltım, esenlendirme İkincil Koruma Kişisel koruyucular, maske, eldiven, baret vd İşe giriş bakısı, periyodik bakı … İş Sağlığında Koruma Modeli ve Girişim Noktaları

18 RİSK

19 Çalışma yaşamı ve sağlık AÇS Çevre ve sağlık Kronik hastalıklar Salgın hastalıklar Ürün kullanımı

20 Risk? Tehlike? Fenol ? Yeni Rakı ?! Trişinella, BSE, … Dioksinler Savaş – seyreltilmiş uranyum Nükleer atıklar Pestisidler Hormonlu yiyecekler Altın madenleri – siyanürlü arıtma Küresel ısınma Deprem Kuş gribi, SARS, AIDS Ligden düşme

21 Tehlike Kişilerde, tesislerde, makinlerde, maddelerde, ve iş örgütlenmesinin diğer unsurlarında yaralanmaya, kayba, hasara ya da zarara yol açma potansiyeli olan her şey Dr.B.Piyal

22 Risk Tehlikenin yol açacağı zararın gerçekleşebileceği ya da gerçekleşmiş olduğu durum Risk bir tehlikeye bağlı zararın gerçekleşme olasılığını tanımlar * Riskin etkinliği etkilenen kişi sayısı ve oluşan sonuçla birlikte değerlendirilir Dr.B.Piyal

23 Risk = tehlike * etkilenim-karşılaşma (hazard) * (exposure) Risk = (tehlike * karşılaşma) + TEPKİ ya da TEPKİSİZLİK M.Lum-2003

24 Duffus & Worth, ©IUPAC Acute Toxicity, 2001

25 Duffus & Worth, ©IUPAC Acute Toxicity, 2001

26 Risk değerlendirme süreci Tehlikenin (riskin) tanımlanması Doz – yanıt etkisinin değerlendirilmesi Etkilenmenin değerlendirilmesi Riskin tanımlanması (SES ???) Girişim – eylem politikaları İzlem TEMEL ARAÇLAR Epidemiyoloji: nedensellik, kanıtlar, ölçütler, … Toksikoloji Kayıtlar Bilgi kaynakları (Yasal) düzenlemeler İletişim becerileri Gözlem (gücü) Yönetsel beceriler İstenç - yetki Ölçüm ve değerlendirme

27 Risk değerlendirme bir araçtır Amacın önüne geçmemelidir!

28 Risk değerlendirme: –Neden? etik, yasal, ekonomik gerekçeler … –Ne zaman? Süreklilik, değişim, olgu – olay, … –Kimler tarafından? Hemşire, mühendis, hekim, çalışan, … –Nasıl? Yöntemler, karmaşık ya da yalın?

29 Çalışan sağlığına yönelik sorun varsa… Sorun nedir? Sorunun kaynağı ve büyüklüğü nedir? Etmen özellikleri (fiziksel, kimyasal, ergonomik, psikolojik …) –Hammadde, ara ürün, ürün bilgileri… –Atıklar, atık sistemleri –Karşılaşma yolları Hava yolu, deri, sindirim, … –Etkileşmeler (kimyasal, fiziksel, yangın vb…) Eldeki kurumsal yapılar nelerdir? –İşbirliği, eşgüdüm, destek, (sağlık birimi vb) Hedef kitle özellikler nelerdir? –Beklentiler, nitelik, … En etkili ve uygun (?) çözüm yolları nelerdir? Kaynaklar nelerdir? Yapılacak girişimin sonuçları nasıl ve hangi ölçütlerle değerlendirilecek, nasıl izlenebilecektir?

30 Korunma Yöntemlerinde Hiyerarşi  Riskin ortadan kaldırılması (eliminasyon) etmen- zararlı-risk ilk seçim  Yerine koyma (substitusyon) daha düşük bir risk- etmen-makine-sistem seçimi  Yeniden tasarım (yalıtım vb) donanım ya da süreç  Yönetsel önlemler kurallar-politikalar (süre kısıtlaması- eşik değerler vb)  Kişisel koruma risk engellenemiyor-birey/topluma yönelim

31 Mesleksel Riskler ve Korunma Yöntemleri TEHLİKE ÇALIŞAN SONUÇ

32 Mesleksel Riskler ve Korunma Yöntemleri ÇALIŞAN SONUÇ TEHLİKE

33 Mesleksel Riskler ve Korunma Yöntemleri ÇALIŞAN SONUÇ TEHLİKE

34 Mesleksel Riskler ve Korunma Yöntemleri ÇALIŞAN SONUÇ TEHLİKE

35 Mesleksel Riskler ve Korunma Yöntemleri ÇALIŞAN SONUÇ? Yeni Riskler??? TEHLİKE

36 SORUN??? Risk analizi Girişim!!! Zararlının belirlenmesi Birey-ortam ölçümü Değerlendirme İzlem - Değerlendirme VERİ TABANI DÜZENLEME - KAYNAK Kuralların uygulanması VAR! İLETİŞİM TOPLUM - TARAFLAR Uyarlama: Occupational Health & Safety Risk Assessment and Management Guideline, 2002, Australia

37 Karar vermeyi neler etkiliyor? Ulusal düzenlemelerle uluslar arası değerler arasındaki farklılıklar ve nedenleri... Ülkede karar verme süreçleri... Politik-bilimsel-popülist-oportünist seçenekler : Stirling, JEM, 1999; 1: –Doğru sayıları elde edelim yeterli! –Sayıları bildirelim yeterli! –Sayıların anlamını açıklamak yeterli! –Benzer risklerle nasıl yaşadıklarını açıklamak yeterli! –Risk almanın getireceği yararları tartışmak yeterli! –İyi – anlayışlı (şefkatli!) davranmak yeterli! –Partner yapmak yeterli!

38 TEŞEKKÜRLER


"İş Sağlığında Araç ve Yöntemler DURUM SAPTAMA Alp Ergör – 2013" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları