Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sağlık işletmelerinde YÖNETİM ve ORGANİZASYON Prof.Dr. Mithat Kıyak Okan Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sağlık işletmelerinde YÖNETİM ve ORGANİZASYON Prof.Dr. Mithat Kıyak Okan Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü."— Sunum transkripti:

1 Sağlık işletmelerinde YÖNETİM ve ORGANİZASYON Prof.Dr. Mithat Kıyak Okan Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü

2 Kavramlar İşletme Yönetim Süreçleri Durum Analizi Öncelikleri Saptama Amaç Planlama, Organizasyon, Liderlik, Kontrol, Değerlendirme

3 program Yönetimin bağlantı süreçleri: Örgütsel iletişim, Zaman yönetimi, Kriz yönetimi Toplantı yönetimi Sağlık yönetimi, hastane yönetimi Vak’a çalışmaları

4 program Yönetim yaklaşımları, teoriler, tarihsel gelişim Yönetim süreci ve yönetim fonksiyonları Postmodern örgütlenmeler Örgütsel davranışın yönetimi (motivasyon, stres yönetimi, çatışma yönetimi) Çağdaş yönetim teknikleri

5 kaynaklar Yönetim ve Organizasyon Prof.Dr.Erol Eren, Beta BasımYayım Yönetim ve Organizasyon Prof.Dr.Nurullah Genç, Seçkin Yayıncılık

6 Yönetim kavramı Amaçların saptanıp planlanması, uygulama, denetim, koordinasyon-eşgüdüm, değerlendirme ve yeniden planlama süreci. Bir grup insanı amaçlar doğrultusunda yönlendirme, işbölümü, eşgüdüm sağlama. Kaynakları verimli ve etkin kullanabilecek kararlar alma ve uygulatma süreci

7 Yönetim kavramı Organizasyonel amaçların etkin ve verimli biçimde  Planlama,  Organizasyon  Liderlik  Kontrol fonksiyonları aracılığıyla elde edilmesi

8 Yönetim fonksiyonları LİDERLİK PLANLAMA ORGANİZASYON KONTROL

9 Yönetim Süreci Kaynaklar KONTROL Performans İnsan Finans Ham madde Teknoloji Enformasyon Hedefler Ürünler Hizmetler Verimlilik Etkinlik LİDERLİK PLANLAMA ORGANİZASYON

10 Planlama Fonksiyonu  Analiz yapılıp öncelikler saptandıktan sonra,  Organizasyonun gelecek performansı için hedefleri tanımlanır,  Yapılacak işlere ve gereken kaynakların kullanımına karar verilir.

11 Organizasyon Fonksiyonu  Planı izler  Planın nasıl uygulandığını yansıtır  Dağılımla ilgilidir: Görevlerin bölümlere ayrılması Yetkilerin ve kaynakların bölümler arasında dağılımı

12 Kontrol Fonksiyonu ● Çalışanların faaliyetlerinin gözlenmesi ● Organizasyon hedeflerine göre doğru rotada mı? ● Gereken düzeltmelerin yapılması

13 Kontrol Fonksiyonu Yeni eğilimler Çalışana güven, ve çalışanın yetkilendirilmesi: Çalışanın, gözlem yapması ve düzeltici eylemleri alması için eğitilmesi Yeni enformasyon teknolojisi: Kısıtlar olmadan kontrolu kolaylaştırdı

14 Liderlik Önde gitmek Çalışana yol göstermek Çalışanı motive etmek

15 Kaynaklar KONTROL Performans İnsan Finans Ham madde Teknoloji Enformasyon Hedefler Ürünler Hizmetler Verimlilik Etkinlik LİDERLİK PLANLAMA ORGANİZASYON Yönetim: Organizasyonel hedeflere etkin ve verimli biçimde ulaşılması

16 Organizasyonun Performansı Organizasyon - Amaç odaklı, belli yapısı olan sosyal varlık Etkinlik- Tanımlanan hedefe ulaşma derecesi

17 Organizasyonun Performansı Verimlilik – Minimum kaynak (Ham madde, para, insan) kullanarak istenen sonucu elde etmek Performans – Organizasyonun kaynakları etkin ve verimli kullanarak hedeflerine varma yeteneği

18 Yönetim süreci Durum saptama, gereksinim analizi Amaçlar Kaynaklar: insan, para, hammadde, teknoloji, bilgi, zaman Planlama: uygulama yollarını belirleme Organizasyon(Örgütleme): uygulama, sorunları belirleme, çözme Liderlik: motivasyon sağlama Kontrol: denetim Değerlendirme: amaçlara erişme, kalite, üretim ve hizmet hacmi, verimlilik, karlılık, etkinlik

19 Yönetim sürecinin özellikleri Yönetim belirlenmiş amaçları gerçekleştirir. Yönetimin beşeri ve veya maddi kaynakları kullanma yetkisi olmalıdır. Bir yönetici ve en az bir yönetilen olmalıdır. Beşeri ve maddi kaynaklar arasında optimum bir uyum ve işbirliği gereklidir. Verilen kararların uygulanabilmesi için otorite zorunludur. Yönetici ve yöneltilenler arasında ahenk, uyum ve haberleşme gerekir.

20 Yönetim sürecinin özellikleri Grup ekonomisi: herkesin herşeyi yapması yerine her insanın en iyi yapabileceği işleri yapması Zamanın iyi kullanılması Yönetim ekonomik nitelikli örgütler için karlı olmalıdır. Kaynakları, imkanları ve zamanı en ekonomik şekilde ve en fazla faydayı sağlayacak şekilde verimli ve etkin kullanmak (yönetim rasyonel bir süreçtir) gerekir.

21 Yönetimin rasyonellik ölçütleri: verimlilik, etkinlik ve karlılık Verimlilik en yüksek üretim ya da en yüksek hedeflerdir. V= çıktı / girdi V =üretilen mamül ya da hizmet toplamı / kullanılan hammadde miktarı V = üretilen hizmet / işgücü saati V = üretilen hizmet / harcanan makina saatlerinin toplamı

22 Yönetimin rasyonellik ölçütleri: verimlilik, etkinlik ve karlılık Etkinlik = Gerçekleştirilen durum / amaçlanan durum x 100 Karlılık = Kar / özsermaye x 100 Karlılık = Kar / toplam sermaye x 100 Karlılık = Kar / toplam satışlar x 100

23 Yönetimin rasyonel olması rasyonellik etkinlikkarlılıkverimlilik

24 işletme Yakın çevre Uzak çevre

25 İşletme, organizasyon Sosyo-kültürel koşullar müşteriler Ekonomik koşullar işletme

26 Organizasyonun Çevresi darikçiler Yönetim Çalışanlar Kültür İç çevre = işletme Suppliers Rakipler Müşteriler İş gücü pazarı Yasal-politik Ekonomi Technological Sosyo- kültürel koşullar uluslararası boyut Genel çevre İş çevresi Teknoloji Tedarikçiler

27 Genel çevre Politik ve Yasal durum Ekonomi Teknoloji Sosyokültürel durum Demografik yapı Uluslararası koşullar Din ve ahlaki durum

28 Yakın Çevre (sektörel) Bayiler, Müşteriler Rakipler Tedarikçiler Faaliyet çevresi halkı Bankalar Meslek Odaları, sendikalar Kamu ve Yerel yönetim

29 İç Çevre Çalışanlar İşletmenin Kültürü (amaç, strateji) Yönetim yapı ve sistemleri, teknoloji Davranış, ilişkiler ve dinamikler

30 Çağdaş İşletmenin Özellikleri Esnek bir yapı Bilgiye yönelik beşeri yapı Çeşitli kültürlerden oluşan beşeri yapı Girişimciliğe açık Yetenekli, uzman şebeke yapısı Sanal yapı özellikleri Global görüş sahibi Etik ve çevre konularına duyarlı...Öğrenen örgüt yapısı

31 Yönetici kavramı Emrindeki insanları belirli amaçlara ulaşmak için ahenk ve işbirliği içinde çalıştıran kişi. Bir zaman dilimi içinde, değişen çevre koşullarında belirli amaçlara ulaşmak için maddi ve beşeri üretim araçlarını ahenk ve işbirliği içinde biraraya getiren ve çalıştıran kişi.

32 Sizce en iyi yönetici kim?

33 YÖNETİCİ Y Entellektüel özellikler Sosyal özellikler karakter özellikleri

34 Yöneticinin entellektüel özellikleri

35 Yönetici özellikleri 1- entellektüel özellikler: genel kültür mantıklılık analiz ruhu sentez ruhu sezgi gücü hayal gücü muhakeme odaklaşabilme ifade edebilme

36 Yöneticinin karakter özellikleri

37 2- karakter özellikleri: akıl ile duygu arasındaki denge(objektiflik-subjektiflik) esneklik(uyum) dikkatlilik ihtiyatlılık girişimcilik hafıza dinamiklik azim tertiplilik yöntemlilik süratlilik ciddilik

38 Yöneticinin sosyal özellikleri

39 3- sosyal özellikler: dış görünüş hitabet sosyabilite iş disiplini çalışan her bireyden yararlanabilme, dengeli olma(diplomatik) çevrede kendini kabul ettirme gücü (bilgi, adalet, deneyim, özel yaşantı)

40 Yönetici özellikleri- yönetsel beceriler 1- kavramsal beceriler:algılayabile ve planlayabilme, örgütü bir bütün olarak görebilme 2- beşeri beceriler: motivasyon, liderlik, iletişim 3- teknik beceriler: iş yapma teknikleri, araç ve gereçlerleri anlama ve uygulama yeteneği

41 Yönetici becerileri Kavramsal Beceriler – Organizasyonu bir bütün olarak kavramak, parçalar arasındaki ilişkiyi kavramak Beşeri becerileri –Başkaları ile çalışabilme ve grupla çalışabilme Teknik beceriler– Çok spesifik işlerin yapılması

42 Hiyerarşik kademeler ile yönetsel beceriler arasındaki ilişki (Katz Modeli) Kavramsal beceri Beşeri beceri Teknik beceri Üst kademe Orta kademe Alt kademe Yönetici olmayan

43 Yöneticilik rolleri (H.Mintzberg, The manager’s Job) Bireylerarası: temsil, lider, ilişki Bilgisel: kontrol, dağıtma, sözcülük Karar verme: girişimsel rol, anlaşmazlıkları çözme rolü, kaynak dağıtım rolü, müzakerelerde bulunma rolü

44 Yöneticinin 10 Rolü (Mintzberg) SınıfRol Enformasyon yönündenEnformasyon toplayan Enformasyon yayan Sözcü Kişilerle ilişkilerBiçimsel olarak baş Liderlik eden Temsil eden Karar verenGirişimci Sorunları çözen Kaynak dağıtan Müzakereci

45 Yönetim Rolleri Kişilerarası roller:  Törensel zorunluluklar, liderlik, ilişkiler ağı, irtibat... Bilgi rolleri:  İç ve dış kaynaklardan bilgi toplamak, elemek ve dağıtmak Karar verme rolleri:  Yenilikçiliği teşvik etmek, sorun çözmek, kaynak kullanımı kararlarını vermek, pazarlık etmek...

46 Yönetimde tarihsel süreç

47 Yönetimde tarihsel süreç: Klasik yönetim Frederick Taylor, Bilimsel Yönetim Yaklaşımı: ( ) Verimliliği artırmak için İşe uygun eleman, İş süreçlerinde yeni yöntemler, bant sistemi Planlama, Çalışanların eğitimi

48 Henri Fayol,( ), Yönetim Süreci Yaklaşımı: İş bölümü, yetki ve sorumluluk, yönetim birliği, genel çıkarların kişisel çıkarlara üstünlüğü, merkezcilik, hiyerarşi, komuta birliği, düzen adil ve eşit davranma, ödüllendirme, personel devamlılığı, disiplin, birlik ve beraberlik ruhu

49 Yönetimde tarihsel süreç: Klasik yönetim Max Weber, ( )Bürokrasi yaklaşımı: Fonksiyonel uzmanlaşma, Hiyerarşi, İlke ve yöntemler, Yazılı kayıtlar ve İyi bir dosyalama sistemi

50 Neoklasik yönetim dönemi Elton Mayo( ), Hawtorn deneyi: işyeri koşullarının çalışanların verimini etkileyeceği ve insanların sadece kazançlarını en üst düzeye çıkartmak istedikleri hipotezlerini çürütmüştür. Sosyopsikolojik özelliklerin üretimi etkilediği görülmüştür.

51 Modern yönetim dönemi Sistem yaklaşımı: Örgüt, çevresel koşullarla birlikte açık bir sistemdir. Durumsallık yaklaşımı: iç ve dış çevre faktörleriyle her şey değişebilir. Bu değişime göre karar verilmelidir.

52 Postmodern Yönetim Dönemi Toplam Kalite Yönetimi Değişim mühendisliği Kadrosal küçülme (Downsizing) Kıyaslama (Benchmarking) Öğrenen organizasyon

53 Çağdaş Yönetici Nasıl olmalı?

54 Çağdaş Yönetici Esnek Değişime açık ve değişimi başlatabilen Dönüşümcü Takım esaslı, yatay ilişkiler içinde çalışan Güçlendirilmiş çalışanları benimseyen Değişik kültürlerden oluşan işgücü ile çalışabilen Global görüşlü Duyguları anlayabilen ve yönetebilen Bilgiye yönelik Paydaş grup çıkarlarını dikkate alan Etik, yönetişim ve çevresel konulara duyarlı

55 PLANLAMA Hedeflerle yönetim (management of objectives) Amaç oluşturma süreci: durum saptama(analiz) önceliklerin belirlenmesi amaçların yazılması, paylaşım misyonun belirlenmesi

56 Önceliklerin belirlenmesi

57 Olgu çalışması Sarıca, yaklaşık iki bin nüfuslu bir belde, bir ilköğretim okulu, sağlık evi, cami, çarşı, belediye var. Halk bir sağlık ocağı, ilçeye giden yolun yapılması, şebeke suyu gibi isteklerde bulunuyor. Sarıcaya beş km uzaklıktaki Çamlıca beldesinde sağlık ocağı var. Beldede sağlık müdürlüğünün yaptığı gereksinimlerin belirlenmesi çalışmasında ay arasında tam bağışık çocuk oranı %67, sıfır yaş grubunda tam bağışık çocuk oranı %75, doğum öncesi bakım oranı %55 olarak saptanıyor. Sağlık personeli yardımıyla yapılan doğumların oranı % 82, aile planlaması yöntem kullanım oranı %36, en sık görülen hastalıklar sırasıyla solunum yolu enfeksiyonları, ishalli hastalıklar, deri enfeksiyonları, anemi ve hipertansiyon. Çocuklarda görülen en sık ölüm nedeni ishal ve doğumsal güçlükler.

58 Pareto kuralı Pareto kuralına yüzde yirmi yüzde seksen kuralı da denir. Sorunların yüzde sekseni mevcut nedenlerin yüzde yirmisinden kaynaklanır (Mitra A. 1998). Örneğin, bebek ölümleri nedenlerinin yüzde yirmisi, bebek ölümlerinin yüzde seksenine neden olur.

59 Pareto diagramı

60 Balık kılçığı yöntemi

61 Önceliklerin belirlenmesi ilkeleri Problemin büyüklüğü Problemin ciddiyeti Aciliyet Şiddet Tıbbi maliyet Gelecek kaygıları Çözümün etkililiği

62 Öncelik belirleme tablosu sorunlarAPDÖBDİMBTBİK büyüklük60 aciliyet10 şiddet10 maliyet90 Gelecek90 Etkili çözüm90 puan

63 Amaçlar nasıl olmalı? Amaç – Organizasyonun gelecekte varmak istediği konum. Plan –Amaca varmak için gerekli kaynak tahsisi, programlar ve gereken diğer eylemler Planlama– Organizasyonun hedeflerinin ve bunlara varma yollarının saptanması  En temel yönetim fonksiyonu  En tartışmalı yönetim fonksiyonu

64 Amaçlar nasıl olmalı?

65 HEDEFLER SMART İLKESİ: SPECIFIC- Spesifik MEASURABLE-Ölçülebilir Action oriented-Eyleme dönük REALISTIC-Gerçekçi TIME BOUNDED-Zaman kısıtlı

66 amaçlar Genel amaçlar tepe yönetim Taktik amaçlar orta kademe Operasyonel (eylemsel) amaçlar birim

67 Hedeflerin Hiyerarşisi Operasyonel Hedefler Taktik Hedefler Stratejik Hedefler Misyon Geleneksel Üst Yönetim Orta seviye Yönetim İlk yönetim hattı ve astlar Kaybolan ort- seviye yöneticiler Çalışanın yetkilendirilmesi Çalışanlar Bugün

68 Vizyon ve Misyon Vizyon  Örgütün geleceğine dair, kökleri geçmişe dayanan ancak düzenli olarak geliştirilen, gerçekleştirilebilir görüş. Misyon  Örgütün amacı, temel hedefleri ve felsefesinin tanımlanması.

69 Organizasyonun Misyonu Misyon, örgütün varlık nedenini, neler başarmayı amaçladığını ve hedeflerine ulaşırken takip edeceği ilkeleri açıklayan kısa bir dokümandır. Misyon İfadesi (Mission statement)  Organizasyonu benzerlerinden ayıran temel iş perspektifi ve operasyonlarını dile getirir  Pazar ve müşterileri içerebilir  Şirket değerlerini, ürün kalitesini, çalışanlara karşı tutumunu da anlatabilir.

70 Bristol-Myers Squibb’in Misyon ifadesi Our company’s mission is to extend and enhance human life by providing the highest-quality pharmaceutical and related health care products.

71 Organizasyonlar için yararları Meşruluk Organizasyonun varoluş nedeni Meşruluğu sembolize eder Çalışan ana hedefle bütünleşir Motivasyon ve adanmışlık için kaynak Çalışan organizasyon ile bütünleşir Belirsizliği azaltarak motivasyonu artırırır Eylemlere rehber Yön sağlar; Spesifik hedeflere odaklanma Çabaları önemli sonuçlara yöneltir

72 Hedefler Hedefler, örgütün gelecekte nerede ve nasıl olmasının beklendiğini anlatır. Hedefler;  Genel değil özel, ölçülebilir ve mümkünse sayısal olmalıdır  Ana faaliyet konularının tamamını kapsamalıdır  Zorlayıcı ancak gerçekçi olmalıdır  Belirli bir süreye bağlanmalıdır  Belirli ödüllere bağlanmalıdır

73 Hedef Çeşitleri Stratejik hedefler, örgütün gelecekte nerede olması ve neler başarmasının istendiğini anlatan genel beklentilerdir. Departman ve bölümlerin kendi özel taktik hedefleri vardır. Orta kademe yönetim bu hedeflere nasıl ulaşılacağını belirlemek için taktik planlar yapar. Örgütün daha alt kademeleri operasyonel hedefler belirler.Alt kademe yöneticiler operasyonel planlar ile bu hedeflere nasıl ulaşılacağını belirler.

74 Stratejik Hedefler ve Planlar Stratejik Hedefler Organizasyon gelecekte nerede olmak istiyor Organizasyon bir bütün olarak ele alınır Stratejik Planlar Stratejik hedeflere varacak eylem adımları Organizasyonel eylemler ve kaynak tahsisini tanımlayan taslaklar Uzun dönemli

75 Taktik Hedefler and Planlar ● Taktik Hedefler -Orta yönetime uygulanır -Büyük bölümlerin ulaşacağı hedefleri tanımlar ● Taktik Planlar -Temel stratejik planları yerine getirmek için dizayn edilir -Stratejik planlardan daha kısa dönemlidir

76 Operasyonel Hedefler ve Planlar Operasyonel Hedefler -Spesifik, ölçülebilir sonuçlar -Bölümlerden, çalışma gruplarından ve kişilerden beklenenleri gösterir Operasyonel Planlar -Organizasyonun alt seviyelerdeki, operasyonel hedeflere varmak için gerekli adımları tanımlar -Günlük ve haftalık operasyonlar için araç -Programlar önemli bir öge

77 Misyon belirleme konuları genel amaçlar – stratejik amaçlar Hizmet veya mal üretimi Pazar ve müşteriler / toplum Yapılacak faaliyet biçimleri Oluşturulacak kuruluş içi değerler Ürün kalitesi Çalışanlara karşı yönetimin tutum ve felsefesi

78 Stratejik amaçlar Pazar payı Yeni yöntem ve ürün yenilikleri Karlılık Nakit akışı Fiziksel ve finansal kaynaklar Verimlilik Yönetsel ve örgütsel büyüme Sosyal sorumluluklar

79 Amaç belirleme yaklaşımı Koalisyon Yönetime katılma

80 Yönetim Fonksiyonları: Planlama Yönetim ve Organizasyon

81 Planlama ilkeleri Planlama arzusu Zamanlama ufku Alternatif plan geliştirme rakipleri değerlendirme Esneklik Ekip çalışması, iletişim Gerçekçi olma, rakamlandırma Yazılı döküman

82 Planlama Fonksiyonu Planlama, örgütün amaçlarını gerçekleştirmek için hedefler, bunları gerçekleştirecek en uygun eylemlerin belirlenmesi sürecidir.  Ne?  Ne zaman?  Nerede?  Nasıl?  Kim?

83 Planlamanın Aşamaları Sorun veya fırsatların saptanması Amaçların belirlenmesi Planın hareket noktalarının belirlenmesi (tahmin) Seçeneklerin saptanması Seçeneklerin değerlendirilmesi En uygun alternatifin seçilmesi Yardımcı planların düzenlenmesi Planların bütçelenmesi

84 Planlama süreci Stratejik planlar Taktik planlar Eylemsel planlar Bütçeleme Tek kullanımlı planlar Sürekli planlar: politikalar, yöntemler, genyöntemler(prosedürler), kurallar(kaideler) Durumsal planlar(esneklik ilkesi)

85 Plan Türleri Süreye göre Kullanım biçimine göre Niteliklerine göre Uzun vadeli (Süre > 5 yıl) Orta vadeli (1-5 yıllık) Kısa vadeli (Süre < 1 yıl) Sabit (politika, kurallar, prosedürler) Tek amaçlı (Program, proje, bütçe) Stratejik (Üst yönetim) Taktik (orta kademe yönetim) Operasyonel (Alt kademe yönetim)

86 Misyon Statement Strategic Planlar Üst yönetim (Tüm organizasyon) Taktik Planlar Orta kademe yönetim Operasyonel Planlar Alt kademe yönetim (Bölümler, kişiler) İçe mesaj motivasyon rehber, rasyonel standartlar Dışa mesaj Yatırımcı, müşteri, tedarikçi, sosyal çevre PLANLAMA SEVİYELERİ

87 Stratejik Planlama Stratejik planlamada bir örgütün uzun vadeli (2-5 yıllık) hedefleri belirlenir ve bu hedeflere ulaşmak için bir faaliyet planı yapılır. Bu hedefler sekiz ana alanı kapsar:  Pazar konumu  Yenilikler  İnsan kaynakları  Finansal kaynaklar  Fiziksel kaynaklar  Verimlilik  Sosyal sorumluluk  Finansal performans

88 Kriz Yönetimi ve Planlar Beklenmedik tehditlerden kaynaklanabilecek zararları asgariye indirmek için kullanılan sistemdir. Amaç  Hasarı en aza indirmek  İşletme faaliyetlerini sürdürmek Gereksinim  Kapsamlı alternatif planlar  Açık ve hızlı iletişim kanalları

89 Yönetimde karar verme süreci

90 Karar verme Amaca uygun olmalı En az harcamayla en iyi sonucu vermeli Zamanlaması iyi olmalı Gerçekçi olmalı Hemen ve zaman geçirmeden uygulamaya konulmalı ve sonuç almalı

91 Karar vermede grup yaklaşımları Vroom-jago modeli: Yöneticinin beş davranış modeli Otokratik - AI, AII,CI, CII, G - Demokratik

92 Yönlendirici sorular 1. Kalite gerekliliği (QR) 2. Benimseme gerekliliği (CR) 3. Yöneticinin bilgisi (LI) 4. Sorunun yapısı (ST) 5. Benimsenme olasılığı (CP) 6. Amacın paylaşımı (GC) 7. Ast çatışması (CO) 8. Ast bilgisi (SI)

93 Karar verme teknikleri Delphi tekniği: Grup danışma yöntemi olarak uzmanlara danışma Şeytanın avukatını tayin Beyin fırtınası Gordon tekniği: tam olarak açıklanmayan problem ile beyin fırtınası Sinektik: uzmanların katıldığı dolaylı beyin fırtınası Philips 66: gruplara dağılmış beyin fırtınası

94 Yönetim Fonksiyonları: Örgütleme Yönetim ve Organizasyon

95 Örgütleme Fonksiyonu Örgütleme, bir örgütün planlarını yürütülebilmesi için kaynakların düzenlenmesi sürecidir.

96 Örgütsel Tasarım Modelleri Mekanik model  Verimlilik elde etmeyi amaçlar; karmaşık, merkeziyetçi ve biçimseldir. Organik model  Esneklik ve uyarlanabilirliği en üst düzeye çıkarmayı amaçlar; basit, yerinden yönetim, biçimsel olmayan Durumsal model

97 Örgütlemenin Aşamaları Örgütsel yapının kurulması İlişkilerin saptanması Görev tanımlarının yapılması Görevin gerektirdiği niteliklerin tanımlanması

98 Örgüt Yapısının Temel Bileşenleri (H. Mintzberg) İşi fiilen yapanlar (operating core) Stratejik en üst düzey (strategic apex) Ara yöneticiler (middle line)  Bunlar da kıdemli ara yöneticiler (senior line managers) ve nezaretçiler (first line supervisors) olarak ayrılabilir. Teknik yapı (technostructure) Destekleyici hizmetler görevlileri (supporting staff)

99 Örgüt Yapısının Temel Bileşenleri Teknik yapı Destek hizmetleri Stratejik en üst düzey Ara yöneticiler İşi fiilen yapanlar

100 Organizasyon Şeması Bir örgüt içerisinde çalışan ve iş gruplarını, iletişim ve otorite akışını (ilişkileri) görsel olarak anlatan şemadır. Genel Md. Satış Md. Üretim Md. Muhasebe Md.

101 Örgütleme İlkeleri İşbölümü ve uzmanlaşmayı sağlamalı Hiyerarşik yapı ile yetki kademesi oluşturulmalı Amaç birliği sağlanmalı Emir-komuta birliği sağlanmalı (matriks yapılar hariç) Sınırlı denetim alanı ile üste kontrol edebileceği kadar ast bağlanmalı Yetki ve sorumluluk denkliği gözetilmeli

102 Örgütleme İlkeleri Yetki devri (delegasyon) mümkün kılınmalı İstisnalarla yönetim( rutin iş yetkisi alt kademelerde ) Dengeye önem verilmeli Verimlilik ve etkinlik her faaliyet için gözetilmeli Basitlik esas alınmalı Esneklik sağlanarak uyum yeteneği korunmalı Görev, yetki ve sorumluluklar açık şekilde tanımlanmalı

103 Örgütsel Modeller Merkezi örgüt ve merkezi olmayan (adem-i merkezi) örgüt Biçimsel ve biçimsel olmayan örgütler  Komuta (hiyerarşik, dikey, hat)  Kurmay  Fonksiyonel (işlevsel)  Yatay  Proje (matriks)

104 Böl yönet?

105 Örgütlerde Bölümlendirme Fonksiyonlara (amaçlara) göre Ürün ve hizmete göre Coğrafi temele göre Müşteri temeline göre Matriks (karma) bölümlendirme Donanıma göre Zamana (vardiya) göre

106 Fonksiyonlara göre bölümlendirme yönetici İKüretimpazarlama Muhasebe ve finansman

107 Ürün ve hizmete göre bölümlendirme yönetici nöroloji İKmuhasebeKlinik şefi çocuk cerrahisi endokrinoloji

108 Post-modern Örgüt Yapıları Örgütsel kültüre önem verilen farklılaşma Değişken ve muğlak sınırlar İşbirliğine açıklık

109 Post-modern Örgüt Yapıları Ekip temelli yapılar (Xerox, Motorola) Özerk İçsel Birimler (Aseq Brown Broveri) Yatay yapı ve ad-hokratik (ihtiyaç üzerine geçici) yapılanma (Toffler) Yarı zamanlı ve sözleşmeli bilgi işçisi istihdamı (C.Handy-portfolio worker)

110 Sınırsız örgütler (Jack Walsh: GE) Öğrenen örgütler (Peter Senge: Beşinci Disiplin; BP, Shell, Harley Davidson) Şebeke örgüt yapısı

111 Yönetim Fonksiyonları: yönlendirme Yönetim ve Organizasyon

112 yönlendirme Amaç, işgörenlerin kendilerine verilen görevleri yerine getirmeleridir. Bunun için motivasyon ve liderlik, örgütsel iletişim ve koordinasyon (eşgüdüm) gerekir. Örgütsel iklim: örgütün psikolojik ortamı Örgütsel kültür: kültürel normlar, gelenekler, değerler, törenler, örgütün tarihi, örgütü açıklayan hikayeler, örgütsel ve bireysel amaçlara bakış tarzı

113 Yönetime katılma biçimleri Gönüllü Temsili Eşit sayıda Sendikal Kendi kendini yönetim: işçi meclisi, işçi konseyi, yönetim komitesi, denetim komitesi, örgüt yöneticisi

114 Otorite ve güç / güç biçimleri Fiziksel, ekonomik, bilgi, performans, kişilik, ödüllendirme, cezalandırma, ilgi alanı, pozisyon, zorlayıcı ve yasal güç

115 yetki Kaynaklarına göre yetki Örgüt ilişkisine göre yetki Komuta yetkisi Fonksiyonel yetki, uzmalık yetkisi Kurmay yetki

116 Koordinasyon Bir grup insan faaliyetlerinin ahenkli şekilde birleştirilmesi ve zaman bakımından uyum sağlanması işine koordinasyon adı verilir.

117 Koordinasyon Yöntemleri Karşılıklı anlayış (mutual adjustment) Nezaret (direct supervision) Standartlaştırma (standardization)  İş yapma yönteminin  Ürünün  Becerinin

118 Yönetim Fonksiyonları: denetim Yönetim ve Organizasyon

119 denetim İşlerin plana uygun olup olmadığını araştırmak ve düzeltici önlemler almak Gerçekleşenler ile planlananların karşılaştırılması süreci

120 İşletmelerde Kontrol İşlevi Planlama, organize etme ve yürütme işlevlerinin; işletmenin amaçlarını gerçekleştirip gerçekleştirmediği veya sonuçlara henüz erişilmemiş ise, yapılanların işletmeyi doğru amaçlara eriştirip eriştiremeyeceği kontrol işlevi sonucunda ortaya çıkar.

121 kontrol ilkeleri Her birimin hedeflerini yansıtacak hususlar nelerdir nasıl belirlenir? Bu amaçlara ulaşıldığını nasıl belirleriz? Standartlardan sapmalar nasıl ölçülür? Hangi standartlar belirleme ve ulaşma anlamında kaça malolacaktır? Standartların belirlenmesi ve durum tesbiti için en hızlı ve en ekonomik bilgi nasıl elde edilir?

122 Kontrol Geriyönelik kontrol teknikleri Çıktı bazında kontrol İleriyönelik kontrol teknikleri Girdi bazında kontrol Eşzamanlı kontrol teknikleri Üretim süreçleri esnasında kontrol

123 Standart türleri Fiziksel Maliyet Sermaye Gelir Standart olarak programlar Ölçülmeyen standartlar Standart olarak amaç ve hedefler Standart olarak bütçeler Standart olarak stratejik planlar

124 Denetim ögeleri Standartların oluşturulması (plan yapma) Gerçekleşen performansın ölçülmesi Standartlardan sapmaların belirlenmesi Düzeltici önlemlerin alınması Bir sonraki planlama için veri toplama

125 Denetim türleri Sonuç denetimi Süreç denetimi Önleyici denetim Bütçe denetimi Proje denetimi

126 denetim teknik denetim yönetsel denetim

127 Yönetim kontrol sistemleri Kontrol sistemi elemanları: 1. Stratejik plan 2. Finansal plan 3. Faaliyet bütçesi 4. Amaçlara göre yönetim 5. Yönetim bilgi sistemi raporları 6. Faaliyetler yönetimi sistemleri ve raporları

128 Yönetim kontrol sistemleri Kontrol sistemi organları: Yönetim kurulu Denetim kurulu Direktörler, müdürler Birim yöneticileri

129 Finansal plan Sabit masraflar Değişken masraflar İhtiyari giderler Gelirler Kar veya zarar

130 Örgüt kültürü: bürokratik kontrol Kurallar Yönetim kontrol sistemi Otorite hiyerarşisi Seçim ve eğitim teknoloji

131 Örgüt kültürü: özgür kontrol Örgüt kültürü Arkadaşlık grupları Kendi kendini kontrol Çalışanın seçimi ve sosyalleştirilmesi

132 Bütçe denetiminde etkinlik için Üst yönetim desteği Etkin örgüt Yeterli muhasebe sistemi Gerçekçilik Esneklik katılım

133 Etkili kontrol sistemi nasıl kurulur?

134 1. Strateji ile uyumlu olmalıdır 2. Kontrol süreci adımlarına uygun davranılmalıdır(dört adım). 3. Kontrol standartları uygulamacılar tarafından kabul edilebilir olmalıdır. 4. Kontrol yetki ve sorumluluğu planlar ve mevkilerle uyumlu olmalıdır.

135 Etkili kontrol sistemi nasıl kurulur? 5. Objektif ve subjektif veriler arasında denge sağlanmalıdır. 6. Doğru bilgi (cesaretlendirme) ve verilere dayanmalıdır. 7. Önlemler koyabilmeli ve alt kademelerin önerilerini de kapsamalıdır. 8. Hoşgörü ve istisnalardan kaçınılmalıdır? 9. Esnek olmalıdır.

136 Etkili kontrol sistemi nasıl kurulur? 10. Standartlardan sapmaları zamanında bildirebilmelidir. 11. Ekonomik olmalıdır. 12. Örgütsel kültüre uygun olmalıdır. 13. Sorumlulukları ortaya çıkarmalıdır. 14. Kritik kontrol noktaları etrafında organize olmalıdır.


"Sağlık işletmelerinde YÖNETİM ve ORGANİZASYON Prof.Dr. Mithat Kıyak Okan Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları