Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hiperlipidemi Doğrular ve Yanlışlar Dr. Bülent Boyacı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hiperlipidemi Doğrular ve Yanlışlar Dr. Bülent Boyacı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Hiperlipidemi Doğrular ve Yanlışlar Dr. Bülent Boyacı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

2 Kolesterol Düzeyleri ve Koroner Kalp Hastalığı Arasındaki İlişki: Framingham Çalışması Castelli WP. Am J Med. 1984;76: <204 (<5.3) ( ) ( ) ( ) >295 (>7.6) 1000 kişi başına KKH sıklığı Serum total kolesterolü, mg/dL (mmol/L) KKH: Koroner Kalp Hastalığı

3 ERKEN YAŞTA TOTAL KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ İLE GEÇ DÖNEMDE OLUŞAN KAH İLİŞKİSİ TC (mg/dL) 40. yıl sonuçları KVOlay gelişme oranları Adapted from Klag MJ, et al. N Engl J Med. 1993;328: *1017 erkek, ortalama yaş 22

4 Libby P. J Inter Med 2000;247:349 Semptom yok Semptom  Semptom var İskemik kalp hastalığı İskemik kalp hastalığı Serebrovaskül er hastalık Serebrovaskül er hastalık Periferik vasküler hastalık İskemik kalp hastalığı Serebrovaskül er hastalık Periferal vasküler hastalık ZAMAN (YIL) v Aterojenez Başlıca lipid birikimiyle büyüme Düz kas ve kollajen Tromboz, hematom Endotel disfonksiyonu Köpü k hücre si Yağlı çizgilenm e Ara lezyon Atero m Fibröz plak Komplike lezyon/rüptür İlk dekaddan itibaren3. dekaddan itibaren4. dekaddan itibaren

5 Kardiyovasküler Hastalıkların Epidemiyolojisi 2005 yılında: Tüm dünyadaki ölümlerin üçte birini KVH oluşturdu. (17.5 milyon ölüm) 1 Bu ölümlerin %80’i düşük veya orta gelir düzeyine sahip ülkelerde meydana geldi yılında: KVH ve inmenin önde gelen mortalite ve morbidite nedeni olması beklenmektedir. 2 KVH’a bağlı mortalitenin 23.4 milyona yükseleceği öngörülmektedir. 2 KVH tedavisi uzun ve maliyetlidir. 1) International Cardiovascular Disease Statistics 2008 update AHA; 2) WHO World Health Statistics 2008

6

7

8

9 Neden klinik uygulamada koruyucu bir strateji geliştirilmeli?. 1 Kardiyovasküler hastalık (KVH) Avrupa’da erken ölümlerin ana nedenidir. Ayrıca, iş göremezlik etkenleri arasında yer alır ve gittikçe artan sağlık harcamalarına hatırı sayılır ölçüde katkıda bulunur 2. Altta yatan ateroskleroz birçok yıl içinde sinsi bir şekilde gelişir ve genellikle semptomlar ortaya çıktığında ilerlemiştir 3. KVH’dan ölüm genellikle aniden, tıbbi tedaviye erişemeden olmaktadır ve bu nedenle birçok terapötik girişim ya uygulanamamakta ya da palyatif kalmaktadır

10 4. KVH’nın kitlesel şekilde ortaya çıkması ile yaşam tarzı ve değiştirilebilir fizyolojik ve biyokimyasal faktörler arasında kuvvetli bir bağ vardır 5. Risk faktörlerini değiştirmenin, başta yüksek risk altındakiler gelmek üzere, KVH mortalitesini ve morbiditesini azalttığı gösterilmiştir

11 KVH’dan korunmanın hedefleri nelerdir? 1. KVH riski düşük olanların bu durumunu ömür boyu sürdürmesine, toplam KVH riski yüksek olanların riski azaltmasına yardımcı olmak 2. Sağlıklı kalma eğilimi olan kişilerin özelliklerini kazanabilmek için: 2.1 Sigara içilmemeli 2.2 Sağlıklı yiyecekler seçilmeli 2.3 Fiziksel etkinlik: günde 30 dakika orta dereceli etkinlik 2.4 BK‹ <25 kg/m2 ve abdominal obeziteden kaçınılmalı 2.5 KB <140/90 mmHg 2.6 Total kolesterol <5 mmol/L (yaklaşık 190 mg/dL) 2.7 LDL kolesterolü <3 mmol/L (yaklaşık 115 mg/dL) 2.8 Kan glukozu <6 mmol/L (yaklaşık 110 mg/dL)

12 3. Yüksek riskli kişilerde, özellikle KVH veya diyabet bulunanlarda daha sıkı bir risk faktörü kontrolü sağlayabilmek için: 3.1 Mümkünse kan basıncı 130/80 mmHg’nın altında olmalı 3.2 Total kolesterol <4.5 mmol/L (yaklaşık 175 mg/dL) ve mümkünse <4 mmol/L (yaklaşık 155 mg/dL) 3.3 LDL kolesterol <2.5 mmol/L (yaklaşık 100 mg/dL) ve mümkünse <2 mmol/L (yaklaşık 80 mg/dL) 3.4 Açlık kan glukozu <6 mmol/L (yaklaşık 110 mg/dL) ve 4. Yüksek riskli bu kişierde, özellikle aterosklerotik KVH bulunanlarda kalp koruyucu ilaç tedavisi düşünülmelidir

13 Dünya Kalp Federasyonu kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi için merkezi sağlık örgütlerinin kılavuzlar hazırlamasını ve bunlarda aşağıdaki ilkeleri gözetmesini önermiştir. Hükümetler, ulusal dernekler ve kuruluşlar biraraya gelerek kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi için risk faktörlerini hedefleyen klinik kılavuzlar ve halk sağlığı kılavuzları hazırlamalıdır. Bilimsel kanıtlara dayanan kılavuzlarda, bu tür kanıtların tüm kardiyovasküler hastalık riski alanlarında etkili ve etkin bakım/tedaviyaklaşımlarına dönüştürülmesi için, profesyonel görüşler de yer almalıdır. Toplam kardiyovasküler hastalık riski değerlendirilmesi, uygulandığı popülasyona ilişkin epidemiyolojik risk faktörü verilerine dayandırılmalıdır. Politika önerilerinde ve kılavuzlarda, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde toplam risk yaklaşımı vurgulanmalıdır. Girişimlerin yoğunluğu toplam kardiyovasküler hastalık riskine göre belirlenmeli ve yüksek riskli hastalarda tedavi eşikleri daha düşük tutulmalıdır. Ulusal kardiyovasküler topluluklar kardiyovasküler hastalıkların nedenleri ve sonuçları hakkında geçerliliği kanıtlanmış, önemli ulusal istatistiksel verilerin prospektif yöntemle Ulusal Kalp Sağlığı Politikası

14 Tedavide iki hedef vardır; 1.Hastalığa yakalanmamış kişilerde riskin belirlenerek hastalığın önlenmesi amacı ile tedavinin planlanması (primer korunma) 2. Hastalık gelişmiş olanlarda ise daha uzun ve kaliteli bir yaşamın sağlanması amaçlanarak tedavi planlaması yapılmalıdır (sekonder korunma)

15 Tedavi sırasındaki LDL-K düzeyleri KKH olayları ile yakından ilişkilidir Rosenson RS. Exp Opin Emerg Drugs 2004;9(2): , LaRosa JC et al. N Engl J Med 2005;352: Ulaşılan LDL-K düzeyi mg/dL WOSCOPS – Pl AFCAPS - Pl ASCOT - Pl AFCAPS - RxWOSCOPS - Rx ASCOT - Rx 4S - Rx HPS - Pl LIPID - Rx 4S - Pl CARE - Rx LIPID - Pl CARE - Pl HPS - Rx Olay oranı (%) 6 Sekonder Koruma Primer Koruma Rx - Statin tedavisi Pl – Plasebo Pra – pravastatin Atv - atorvastatin 200 PROVE-IT - Pra PROVE-IT – Atv TNT – Atv10 TNT – Atv80

16 Hangi korunma daha önemlidir? Risk faktörü Total kolesterol Önlenen yada ertelenen ölüm oranı Birincil korunma %60 İkincil Korunma %40 Toplum düzeyinde risk faktörü değişimi -%4.2 Birincil Korunma, İkincil korunmaya göre 4kat daha fazla mortaliteyi azaltmaktadır BMJ 2005;331;

17 Bilinen koroner arter hastalığı olanlarda statinler kişide 410 MI oluşumunu önlüyor, 360 hayat kurtarıyor.

18 Her 1.0mmol/lt LDLK azalması Major koroner olaylar %23 Vasküler olaylar %21 25 Çalışma olgu incelendi Statinler Clin Ther 2009

19 Total kolesterol- LDL kolesterol Kolesterolde % 10 artış  KAH riskini % artırır. ( Erken yaşlarda başlaması riski daha da artırır) LDL-Kdeki her 30 mg/dl artış KVH riskini %30 artırmaktadır.

20 Kolesterol ve KVH Yüksek LDL kolesterol düzeyleri, artmış KVH riski ile ilişkilidir. HDL kolesterol ateroskleroz ve KVH için koruyucu kabul edilmektedir. LDL-K’deki % 1’lik düşüş KKH riskinde % 1 azalma sağlar 1 HDL-K’deki % 1 artış KKH riskinde % 1-3 azalma ile ilişkilidir Grundy SM et al. Circulation. 2004; 110: 227–39. 2.Gordon DJ, Probstfield JL, Garrison JD et al. Circulation 1989; 79: Boden W. American Journal of Cardiology 2000; 86 (suppl): 19L-22L. 4.Manninen V, Elo O, Frick MH et al. JAMA 1988; 260: Rubins HB, Robins S, Collins D et al. N Engl J Med 1999; 341: KVH: Kardiyovasküler Hastalık

21 MAJÖR RİSK FAKTÖRLERİ >45 Yaş erkekler >55 yaş veya erken menapoza girmiş kadınlar Ailede prematür koroner arter hastalığı öyküsü Total kolesterol ( LDL kolesterol) yüksekliği Sigara Hipertansiyon Diabetes mellitus

22 Diğer Risk Faktörleri Diğer lipid parametreleri - HDL düşüklüğü - Trigliserid yüksekliği -HDL dışı kolesterol - Küçük, yoğun LDL - Apolipoprotein B / Apolipopotein A oranı - Lp(a) Metabolik sendrom ( bozulmuş açlık glukozu,ve abdomimal obesite) Prehipertansiyon( 120/ /90 mmHg arası) Homosistein CRP Obesite Stress Sedanter yaşam Subklinik atheroskleroz belirtileri(EBCT, FMD, IMT)

23 INTERHEART çalışması Risk faktörüRisk oranı ApoB/ApoA3.25 Sigara2.87 DM2.37 Hipertansiyon1.91 Abdominal obezite1.62 Psikososyal faktörler 2.67 Lancet 2004; 364:937

24 SİGARA 2.87 ApoB/Apo A 3.25 DM 2.37 HİPERTANSİYON 1.91

25 TOPLAM RISK 11.4 DEGIL 42 KAT

26 KORONER ARTER HASTALIĞI RİSK FAKTÖRLERİ Aterosklerozu hızlandırır, Kronik inflamasyon yaratırlar, Trombüs oluşumunu kolaylaştırırlar

27 Türkiye’de Hiperkolesteroleminin Prevalansı Türk toplumunun ortalama % 25’nde total kolesterol> 200 mg/dl düzeyindedir

28 Türk Erişkinlerinde Hipertrigliseridemi prevalansı Erkeklerin %40’ı Kadınların % 30’u Normal: <150 mg/dl Sınırda yüksek : mg/dl Yüksek : mg/dl Çok yüksek. > 500 mg/dl

29 Türkiye’de HDL-K Düzeyleri Erkeklerde ortalama HDL-K:36 mg/dl Kadınlarda ortalama HDL-K: 45 mg/dl *** Bu değerler ABD ve Batı Avrupaya göre yaklaşık % 20 daha düşük

30 Toplam kardiyovasküler risk, bir kişide tanımlanmış bir süre içinde aterosklerotik kardiyovasküler bir olay gelişme olasılığı anlamına gelir

31 YÜKSEK RİSK 10 yıl içinde KV olay geçirme riski> %20 olanlar. BİLİNEN ATEROSKLEROTİK DAMAR HASTALIĞI OLANLAR DİABETİ OLANLAR 3 VEYA DAHA FAZLA RF OLANLAR

32 ORTA RİSK 10 yıl içinde KV olay geçirme olasılığı %10-20 arasında olanlar 2 veya daha fazla RF varsa

33 DÜŞÜK RİSK 10 yıl içinde KV olay geçirme riski < % 10 olanlar. 0-1 RF varsa

34 Sekonder Hiperlipidemi nedenleri Hipotirodizm, Nefrotik sendrom, Kronik karaciğer hastalıkları, Kolestazis, Kronik alkol kullanımı, Obesite, Beta bloker diüretik ve oral kontraseptif kullanımı, Cushing, Diabetes mellitus

35 Tedavide iki hedef vardır; 1.Hastalığa yakalanmamış kişilerde riskin belirlenerek hastalığın önlenmesi amacı ile tedavinin planlanması (primer korunma) 2. Hastalık gelişmiş olanlarda ise daha uzun ve kaliteli bir yaşamın sağlanması amaçlanarak tedavi planlaması yapılmalıdır (sekonder korunma)

36 Hedef total kolesterol Düşük riskli grupta…..< 200 mg/dl Yüksek riskli grupta…..<175 mg/dl

37 TKLDL-KTK/HDL-K Yüksek risk <200 mg/dL<100 mg/dL<5<5 Orta risk <200 mg/dL<130 mg/dL<5<5 Düşük risk <200 mg/dL<160 mg/dL<6<6 TKD Koroner kalp hastalığı korunma ve tedavi klavuzu TKD 2003 Risk gruplarına göre lipoprotein hedefleri

38 NCEP ATP III: LDL-K Hedefleri (2004 yılındaki yenilikler) *Therapeutic option 70 mg/dL =1.8 mmol/L; 100 mg/dL = 2.6 mmol/L; 130 mg/dL = 3.4 mmol/L; 160 mg/dL = 4.1 mmol/L YüksekRisk CHD or CHD risk equivalents (10-yr risk >20%) LDL-C level Düşük Risk < 2 risk factors Ilımlı Yüksek Risk ≥ 2 risk factors (10-yr risk 10–20%) goal 160 mg/dL goal 130 mg/dL 70 - goal 100 mg/dL or optional 70 mg/dL* Orta Risk≥ 2 risk faktörü (10-yr risk <10%) goal 130 mg/dL or optional 100 mg/dL* Grundy SM et al. Circulation 2004;110:227–239. Existing LDL-C goals Proposed LDL-C goals

39 Hedef LDL düzeyleri Hedef LDLİlaca başlama sınırı Bilinen KVH yok < 2 risk faktörü var <160 mg/dl>190 mg/dl Bilinen KVH yok > 2 risk faktörü var <130 mg/dl>160 mg/dl KVH var (KAH, DM, periferik ateroskleroz, serebrovaskuler olay vs. <100 mg/dl>100 mg/dl

40 Riski Nasıl Hesaplayalım? Yüksek risk gurubundan en az biri varsa KAH-SVH-PAH-DM Risk hesaplanmaz –Tedavi başlanır

41 En az ikisi varsa HDL düşük(K<50,E<40), AÖ(+) Yaş(E>45,K>55) Sigara Hipertansiyon Risk cetvelini kullan riski hesapla

42 En az ikisi yoksa HDL düşük(K<50,E<40), AÖ(+) Yaş(E>45,K>55) Sigara Hipertansiyon Düşük risk gurubundadır

43 Düşük risk gurubunda ise –Risk hesaplanmaz –İlaç ile tedaviye gerek yoktur –Yaşam tarzı değişiklikleri mutlaka uygulanmalıdır

44

45 Framingham Risk Hesaplama Kartı Risk yaz 1599 gönder

46 58 yaşında, erkek, Sigara--3 adet/gun KB- 150/90 mmHg T. Kol: 190 mg/dl HDL: 35 mg/dl 58 yaşında, erkek, puan Sigara--3 adet/gun puan KB- 150/90 mmHg----2 puan T. Kol: 190 mg/dl puan HDL: 35 mg/dl puan toplam 9 puan= 10 yıllık KV risk %22 58 yaşında, erkek Sigara– bırakıldı KB- 135/85 mmHg---- ilaç aldı T. Kol: 175 mg/dl HDL: 45 mg/dl’e yükseldi 10 yıllık KV risk % 10

47 Reçine %20  %15-30  % 3-5  - Orta Nik.asit %25  % 25  %15-30  %20-50  Kötü Fibrat %10-20  %5-25  %10-20  %20-60  İyi Statin %15-30  %20-55  %2-12  %10-25  İyi Omega 3 %25 %1-10 %1-10 %40 iyi Ezetimib - %18 % 1 %8-25 iyi İlaç TK LDL K HDL K TG Toler Lipid Düşürücü İlaçların Plazma Lipid Değerlerine Etkileri

48 Hedef LDL K ise İlk seçenek Statinlerdir, Ancak yaşam tarzı değişiklikleri ve diyet herzaman önceliklidir, Hedefe ulaşmak için %30-40 oranında LDL K düşüşü yapacak doz bir Statin seçilmelidir,

49 Yaşam Tarzı Değişiklikleri  Diyet  Kilo verme  Düzenli egzersiz  Sigaranın bırakılması

50  Toplam yağ <%25-35  Doymuş yağ <%7  Çoklu doymamış yağ  %10  Tekli doymamış yağ  %20  Karbonhidratlar %  Protein %  Kolesterol mg/g < 200 Diyet Kalori

51 Yaşam tarzı değişikliliği (1) Sağlıklı diet Enerji alımı ideal vücut ağırlığını koruyacak şekilde ayarlanmalıdır. Meyve-sebze Tahıllı ve lifli gıdalar Balık ve beyaz et Az yağlı süt ürünleri Teşvik edilmeli Çoklu doymamış ve tekli doymamış yağlar kullanılmalı Doymuş ve trans- yağlardan kaçınmalı

52 Yaşam tarzı değişikliliği (2) Sağlıklı diet ? A, B, C, E vitamini, folik asid, beta karoten, antioksidan kokteyl vs. omega-3 yağ asidi Kullanımının hiçbir klinik yararı tesbit edilmemiştir. Belli durumlarda faydalı

53 Diyetteki trans yağ asitleri alımı az olmalı, Karbonhidratler daha çok kompleks karbonhidratlardan zengin gıdalardan sağlanmalı, Bitkisel stenoller / steroller (2 gr/gün), Eriyebilir lif alımının arttırılması (20-30 gr/gün).

54 Statinlerin LDL K da %30-40 düşüş sağlayan dozları İlaç doz mg % düşüş Atorvastatin Fluvastatin Lovastatin Pravastatin Rosuvastatin Simvastatin Her iki kat doz artımı ek %6 LDL K düşüşü sağlar

55 Statin başlanan hasta nasıl takip edilmelidir ? Statin başlamadan önce KCFT bakılmalıdır, 6-8 hafta sonra lipid değerleri ve KCFT tekrarlanır Hedef değere ulaşıldı ise doza aynen devam edilir Hedef değere ulaşılamadıysa statin dozu arttırılır yada ek ilaç başlanır (ezetimib,fibrat,nikotinik asid)

56 Yan etkiye bağlı ilacın kesilme oranı %1-4 En önemli yan etki karaciğer ve kas toksisitesidir(hepatotoksisite %0.5-1) Hastaların %2-5’ inde transaminaz değerlerinde hafif asemptomatik artış görülür. Transaminazlarda > Normal X 3 artış sıklığı %1’ den azdır Statin çalışmalarında (n= ) kc yetmezliği gelişen tek bir vaka yoktur. Statinlerin Yan Etkileri Nelerdir

57 STATİNLER : miyopati-rabdomiyoliz Miyopati CK’ da > Normal X 10 ile birlikte kas ağrısı veya güçsüzlüğü olarak tanımlanır. Statine bağlı miyopati riskini arttıran durumlar: –Hepatik disfonksiyon –Renal yetmezlik –İleri yaş –Ciddi infeksiyon

58 ( 1 milyon reçetede) İlaç Rabdomyoliz oranları Cerivastatin 3.16 Lovastatin 0.19 Simvastatin 0.12 Pravastatin 0.04 Atorvastatin 0.04 Fluvastatin 0 Rosuvastatin kişi 1 yıl süreyle statin 4 rabdomiyoliz 33 miyosit görülebilir JAMA :

59 Statinler kanser yapar mı? Hayır yapmaz, Statinler Alzhemier Hayır yapmaz Nerology 2010 Mar 23 74(12) Statinler Diabet yapar mı? yapabilir 255 hastaya 4 yıl süreyle statin verirseniz fazladan 1 diabetli oluşuyor Lancet 2010 Cancer Prevention Research conference, Nov. 7-10, 2010,

60 Hangi Hastalar Kardiyolog a Sevk Edilmelidir? Ailesel hiperlipidemisi olanlar, LDL K hedefine ulaşılamayanlar, Çok yüksek riskli olgular, Rezidüel riski olan hastalar, Gebelik ve hiperlipidemi, Spesifik hasta gurupları, Yan etki oluşanlar.

61 SABRINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER

62 Trigliserid Yüksekliklerinde Tedavi Trigliserid mg diyet egzersiz Trigliserid> mg ilaç Fibrat – Nikotinik asid Trigliserid>500mg

63

64

65

66

67 STATİNLER : İlaç Etkileşimleri CYP3A ile metabolize olanlarCYP3A’yı inhibe edenler Verapamil.Nifedipin.DiltizemCimetidin LosartanKinidin KinidinEritromisin AmiodaroneKetokonazole LidokainMikonazole DijitoksinProksifen Siklosporin Eritromisin CYP2C9 ile metabolize olanlar TamoksifenDiklofenak KarbamezepinFenitoin OmeprazolTalbutamid Arttıran CYP3A’nın etkisini arttıran Rifampisin Fenilbutazon.Rıfampisin. Azaltan KarbamezepınSulfafenazol Fenitoin Barbiturat


"Hiperlipidemi Doğrular ve Yanlışlar Dr. Bülent Boyacı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları