Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Aslı Ergun Linux GNU Uygulamalar, Dizinleri Komutlar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Aslı Ergun Linux GNU Uygulamalar, Dizinleri Komutlar."— Sunum transkripti:

1 Aslı Ergun Linux GNU Uygulamalar, Dizinleri Komutlar

2

3 Linux İle Gelen Uygulamalar 1. Office Libre: Text yazma,çizim uygulamaları için kullanılır. Latex: Makale yazmak için kullanulan bibliyografig yazım editoru. GIMP: Photoshop benzeri goruntu editoru Inkscape: Adobe Illustrator vector çizim programı Thunderbird: servisçisi, bircok hesabını kontrol eder.

4 Libre Office Editör Presentasyon Hesap Veri tabanı

5

6

7

8 Yeni Paketler Eklemek Snaptic Package Manager

9 GNU Image Manipulation Program GIMP

10

11 Linux Kullanıcıları Root (Yönetici) –Bütün sistem dosyalarını kontrol eder. –Herseyi yapabilen tek kullanıcıdır. –Bütün programları kullanan tek kullanıcıdır. Normal kullanıcılar –Herbiri kendisini “home” klasörü vardır. –Her kullanıcını dosyaları ayrılmıstır. –System data ve konfigurasyonunu değiştiremezler. –System datasını göremezler.

12 Basit Dosya Yapısı Hard disk 2 partisyon ayrılmıstır: –/ (root) ve /home –Kullanıcı ve sistem datasını ayırmak temel prensiptir. Kullanıcılar: 2 minimum –Super user (root) –En azından bir “normal” kullanıcı

13 Dizin Yapısı

14 Kök Dizini (/) İşletim Sisteminin çalışabilmesi için gerekli olan temel dosya sistemidir ve bütün dizinler kök dizinin altında bulunur. Sistemin açılabilmesi için kök dizinin altında bulunması gereken dizinler aşağıdaki gibidir. Bu dizinlerin dışında kullanıcıların ev dizinlerini tutmak için home, root kullanıcısının ev dizini olarak da root dizini kök dizininin altında bulunur. Ayrıca sistem hakkında bilgi alınabilecek proc dizini vardır.

15 /bin Dizini /bin dizini hem sistem yöneticileri hem de kullanıcıların kullanabileceği komutları içerir. Sistemin tek kullanıcılı moda ihtiyaç duyacağı komutlar bu dizinde bulunur. Ayrıca betikler tarafından kullanılan komutlar da bu dizinde bulunur.

16 /boot Dizini Açılış sırasında gerekli dosya ve dizinlerin bulunduğu dizindir.

17 /dev Dizini Aygıt dosyalarının bulunduğu dizindir fd* : Floppy disk sürücüleri hd*: IDE diskler ve diskler üzerinde bulunan bölümler sd*: SCSI diskler ve diskler üzerinde bulunan bölümler lp*: Paralel Port

18 /etc Dizini  Konfigürasyon Dosyalarının bulunduğu dizindir. Bu dosyalar programın nasıl çalışması gerektiğini bildiren dosyalardır ve çalıştırılabilir dosya olamazlar. Ayrıca bu dizinin altında alt dizinlerde özel olarak servisler için konfigürasyon dosyaları toplanmış olabilir. /etc/X11: X Pencere Sistemi Konfigürasyonu /etc/httpd: Web Sunucu Konfigürasyonu

19 /home Dizini Kullanıcıların varsayılan olarak ev dizinlerin oluşturacağı dizindir, kullanıcı açma işlemi sırasında ev dizini olarak bu dizinden farklı dizinler de kullanılabilir.

20 /lib Dizini Sistemin açılması ve açıldıktan sonra düzgün çalışabilmesi için gerekli kitaplıkların bulunduğu dizindir. /bin /sbin dizinlerindeki komutlar buradaki kitaplıkları kullanır Ayrıca /lib/modules dizininin altında çekirdek sürümüne uygun olarak modüller bulunur, böylece farklı sürümlerdeki modüllerin karışması engellenmiş olur

21 /media Dizini Veri depolama aygıtlarının bağlma noktalarının bulunduğu dizindir. Aşağıdaki dizinler bulunabilir. floppy  Disket sürücü cdrom  CD-ROM sürücü cdrecorder  CD writer zip  Zip sürücüsü

22 /mnt Dizini Sistem yöneticisinin geçici olarak herhangi bir dosya sistemine ulaşmak için oluşturabileceği bağlama noktalarını içeren dizindir. Sistemin çalışması için gerekli dosyalar bu dizinin içinde bulunmamalıdır.

23 /opt Dizini Sonradan yüklenilen programların dosyalarının bulunması için tasarlanmış dizindir. Genellikle alt dizin olarak paket ismi veya paketi çıkaran firma ismi kullanılır.

24 /proc Dizini Sistem ve çalışan prosesler ile ilgili bilgiler /proc dizininde bulunur. /proc dizini sistem çalışırken var olan sanal bir dizindir. Bazı komutlar bu dizin altından bilgi alarak çıktı üretir. Ayrıca çekirdeğin davranışını değiştirmek için /proc/sys dizinin altındaki dosyalar değiştirilir.

25 /root Dizini root kullanıcısının ev dizini olarak kullanılan dizindir. İstenildiği takdirde bu dizin değiştirilebilir.

26 /sbin Dizini Sadece sistem yönetimi için sistem yöneticisi tarafından kullanılan komutlar /sbin, /usr/sbin, /usr/local/sbin dizinlerinde bulunur. /sbin dizinindeki komutlar sistemin açılışı, kurtarılması veya onarılması için /bin dizinindeki komutlara ek olarak gelmiştir /usr/sbin dizinindeki komutlar sadece yerelde bulunan sistem yönetim komutlarıdır.

27 /srv Dizini Servislerin oluşturduğu dosyalar bu dizinde bulunur. –Örneğin web sunucusu için sunulan web sayfalarının dosyaları bu dizinin altında bulunabilir.

28 /tmp Dizini /tmp dizini geçici olarak oluşturulacak dosyaların bulunabileceği dizindir. Kullanıcıların ve programların bu dizine yazma hakkı vardır.

29 /usr Dizini DizinTanım binKullanıcıların kullandıkları komutlar i ncludeC programlarının kullandığı başlık dosyalarını içerir libKitaplıklar localYerel Hiyerarşi (yerel olarak kurulmuş dosyalar burada yer alır) sbinSistem komutları shareMimariden bağımsız paylaşılan veriler  Paylaşılan ve okunabilen dosyaların bulunduğu dizindir. Sistemin düzgün açılmasından sonra gerekli olacak dosyalar bu dizinin altında bulunur. /usr dizininin yapısı kök dizinin yapısına benzerdir ve aşağıdaki dizinleri barındırmak zorundadır.

30 /var Dizini DizinTanım spoolKuyrukta bekleyen dosyaların bulunduğu dizin (yazıcı, e-posta) runÇalışan prosesler ile ilgili bilgilerin bulunduğu dosyalar (PID) lockKilit Dosyalar logLog dosyaları  /var dizini değişen dosyaların bulunduğu dizindir. Bu dosyalar arasında kuyruk dizinleri, yönetim ve log dosyaları, geçici dosyalar bulunur  Bu dizinin altında bulunan önemli dizinler şunlardır:

31 cs490ns - cotter31 System Organization DirectoryPurpose /The root directory, which is the top of the file system. /binCritical executables needed to boot the system. /devDevices connected to the system, such as terminals, disks, tapes, modems, etc. /etcSystem configuration files, including passwords, network addresses and names, system start-up settings, etc. /homeLocation of users directories. /libThe home of various shared libraries for programs.

32 cs490ns - cotter32 System Organization DirectoryPurpose /mntThe point where file systems exported from another system are temporarily mounted. /procImages of currently executing processes on the system. /tmpTemporary files that are cleaned up during the boot operation. /usrA variety of system files, including standard system utilities (/usr/bin), manual pages (/usr/man), headers for C programs (/usr/include), and administration executables (/usr/sbin). /varDirectory that stores log files (/var/log) and temporary storage space for services (such as spooling for mail, printers, etc.)..Current directory...The directory just above the current directory.

33 Hesap Yaratma ve Ulasım Komutları Hesap yaratma: – useradd, usermod, userdel Hesap ozellikleri ayarlama: – getent passwd Grup ozellikleri değiştirme: – getent group

34 Hesaplar Superuser (“root”) – kurulum sırasında yaratılır Programs, e.g., web server, backup, ftp server, etc. – kurulum sırasında yaratılır Kullanıcılar– superuser tarafından yaratılır.

35 Kullanıcı Klasor Yapısı

36 Kullanıcı dosya ve klasorleri /etc/passwd /etc/shadow /etc/group /etc/gshadow /home/ useradd or adduser komutuyla olusur.

37 /etc/passwd Ana hesap ozellikleri: username, password, userID, groupID, gecos, home directory, default shell Usermod ile değişebilir.

38 /etc/shadow Amaç: passwords saklamak için Sadece root görür. Özellikler: username, password (encrypted), password aging information

39 /etc/group Hesaplar (e.g., kullanıcılar) gruplara dahildir. Aynı gruptakiler dosya ve klasör paylaşır. Addgroup ile yeni gruplar yaratılabilir.

40 /etc/gshadow Amaç: grup passwords saklamak “man gshadow” Gruplar da password sahibi olabilir.

41 Komut Yapısı Linux komut yapısı formatı: $ komut opsiyon(lar) arguman(lar) Examples: $ ls $ ls –l $ ls /dev $ ls –l /dev

42 Bazı Basit Komutlar passwd: Şifre değiştir mkpasswd: Rasgele şifre oluştur date, cal: Bugunu goster, takvimi goster who, finger: Sistemdeki aktif kullanıcıları goster clear: Ekranı temizle echo: Yazılanı tekrarla. write, wall, talk; mesaj yaz... ……

43 Klasörle ilgili Komutlar: pwd: print working directory cd: change directory mkdir: make directory rmdir: remove directory ls: list the contents of directories -l, -a, -R, -d options

44 Dosyalarla ilgili komutlar: touch: update the access and/or modification time of a files cp: copy files mv: move and rename files ln: link files rm: remove files cat: concatenate files more/less: display files page by page od, strings: display binary files split: splits files

45 Help-Yardım “man” command “info” “ help “ help pwd | more man ls info cd

46 Komut Parametrelerini Görmek Linux komutları bir veya birçok parametre ile birlikte kullanılabilir. ls komutunun da bir arada kullanılabileceği parametreler vardır. man komutu kullanılarak bir komut ile birlikte kullanılabilecekleri parametreler öğrenilebilir. Örn: ls

47 Özel Dizinler / (Kök dizini) : Tüm dizinlerin bağlı olduğu işletim sisteminin ana dizini. : Bulunduğunuz dizin.. : Bulunduğunuz dizinin bağlı olduğu bir üst dizin.dosya : Gizli dosya - : B ir önceki klasör ~ : K ullanıcının ev dizini ~kullanıcı_adı : B elirtilen kullanıcının ev dizini

48 Wildcard * wildcard sembolu herhangi sembol yerine kullanılabilir. –ls a*.txt a ile başlayan txt dosyaları listeler. –“?” tek karakter simgeler. - cp draft?.doc draft1.doc, draft2.doc, draftb.doc, etc.

49 Bulunduğun Dizini Görme pwd komutu Bulunduğunuz dizini görmek için pwd komutu kullanılır.

50 Dizinler Arası Gezinme cd komutu Örn: Örn: Örn: testdir

51 Dizin İçeriğini Listelemek ls komutu Örn: ls komutu bir dizine gidilmeden de o dizinin altını görmek için kullanılabilir. Örn: /etc

52 ls Komutu Parametreleri Ls ile birlikte kullanılabilecek parametreler: –-a (--all). (nokta) ile başlayan dosyaları gizlemez. –--author Her dosyanın yazarını basar. –-l Uzun liste biçimi kullanılır. –-s (--size) Dosya boyutlarını blok cinsinden gösterir. –-S Dosya boyutuna göre sıralama yapar. –--sort=sözcük sözcük ile belirtilen türde sıralama yapılır: extension (uzantısına göre -X), none (yok - U), size (boyuta göre -S), time (zamana göre - t), version (sürüme göre-v). –-x Listeleme sütunlar halinde değil satıra dizilerek yapılır. –-X Alfabetik sıralama dosya uzantısına göre yapılır.

53 Örn: Bulunduğunuz dizindeki nesneleri ayrıntılı ve gizli dosyaları gösterecek biçimde listeleyiniz. ls –l –a veya; ls –la ls Komutu Parametreleri

54 Yeni Dizin Yaratma mkdir komutu mkdir Örn: ders -m 777 klasor

55 Dizin Kaldırma rmdir komutu rmdir Örn: ders

56 Dizin Kopyalama ve Yeniden Adlandırma cp –r dir1 dir2 mv –r dir1 dir2

57 Dosya Kopyalama cp dosya1 dosya2 cp –r dosya1 dosya2 cp file1 file2 file3 directory

58 Dosya Silme rm dosya1 dosya2 rm –r dosya1 dosya2

59 Dosya Yeniden Adlandırma mv dosya1 dosya2 mv –r dosya1 dosya2 mv file1 file2 file3 directory

60 Dosya Arama find *.conf find dosya*.*

61 Dosya Sıkıştırma  Oluşturma : tar -cf  gzip,  Açma : tar -xf  gunzip

62 Dosya İzinleri Erişim Seviyesi:  Kullanıcı - user  Grup - group  Diğerleri -others İzin Türleri  Read (r)  Write (w)  Execute (x)

63 İzinleri Değiştirme

64

65 Default İzinler Otamatik olarak yaratılanlar için izinler: Dosya: -rw-rw-r Klasör: drwxrwxr-x 775 Why?

66 File Permission

67 chmod

68

69 Dosya Sahip ve Grubunun Değişmesi –chgrp file –chown file

70 cs490ns - cotter70 Çevre Değişkenleri - Environmental Variables printenv –Bütün değişkenleri listeler. echo $PATH –Bir değişkenin değerini listeler. set $PATH=“$PATH:/sbin” –Geçici olarak “/sbin” değişkenini patikaya ekler. set –Bütün değişkenlerin son durumlarını gösterir.

71 cs490ns - cotter71 Proses Yönetimi ps –Butun proseslerin durumunu yazar. ps aux –Aktif proseslerin durumunu yazar. kill –s 9 PID –Proses numarası 9 olan prosesi öldürür.


"Aslı Ergun Linux GNU Uygulamalar, Dizinleri Komutlar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları