Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tuzun Azaltılması Programı Prof. Dr. Tekin Akpolat Prof.Dr.Ozan Özkaya Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Doç. Dr. Hulusi Atmaca Doç.Dr.Beytullah Yıldırım Yrd. Doç.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tuzun Azaltılması Programı Prof. Dr. Tekin Akpolat Prof.Dr.Ozan Özkaya Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Doç. Dr. Hulusi Atmaca Doç.Dr.Beytullah Yıldırım Yrd. Doç."— Sunum transkripti:

1 Tuzun Azaltılması Programı Prof. Dr. Tekin Akpolat Prof.Dr.Ozan Özkaya Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Doç. Dr. Hulusi Atmaca Doç.Dr.Beytullah Yıldırım Yrd. Doç. Dr. Hasan Temiz Ondokuz Mayıs Üniversitesi

2 Tuz=Sofra tuzu=NaCl 1 büyük çay kaşığı içinde yaklaşık 6 gram tuz vardır l 5000 yıl önce günlük tuz tüketimi günde 100 mg l Günümüzde gram l Türkiye’de 18 gram

3 Bu artış neden? l En büyük gıda koruyucu l Kokuşmuş, bozuk gıdayı düzeltir

4 Tuz l Günümüzde bozdolabı ve derin dondurucu var l Dolayısı ile gıdayı korumak için tuza gerek yok l Biz tuz almaya devam ediyoruz; gıda endüstrisinin ikramı ve alışkanlıkların devamı

5 Ne kadar tuza ihtiyacımız var? l İhtiyacımız olan sodyum doğal gıdalarda vardır l Kişide bir hastalık durumu yoksa doğal gıdalarla alınan sodyum yaşamın sürmesi için yeterlidir l İzin verilen tuz miktarı günde 6 gram ve altıdır

6 Ne kadar tuz alıyoruz l Batı toplumlarında günlük tuz alımı ortalama 9-12 gram l Hipertansiyon diyetinde izin verilen miktar 5-6 gram l Türkiye’de günlük tuz alımı ortalama 18 gram

7 TUZUN ZARARLARI l İnsan sağlığına l Ekonomik

8 DSÖ RAPORU l Dünyada 1 milyar kişinin kan basıncı yüksek l Yüksek tansiyon tüm felçlerin % 62’si, tüm kalp hastalıklarının % 49’undan sorumlu

9 ABD’de yapılan bir araştırma l Tuzun günde 3 gr azaltılması l Binlerce kardiyovasküler olayı önler ve yaşamları kurtarır l Sağlık harcamasını yılda milyar dolar azaltır

10 Alınan tuzun % 80’i l İşlenmiş gıda l Fast food l Lokanta l Kantin %15’i kişi tarafından ekleniyor.

11 Sodyum-tuz Gıda etiketinde sodyum miktarını tuza çevirmek için 2.5 ile çarpılır. Örneğin 40 mg sodyum, 100 mg tuza karşılık gelir.

12 Ülkemizde tuz alım kaynakları l Başlıca beyaz peynir, turşu, zeytin, erişte, ayçiçeği çekirdeği, salça ve yemeğin tadına bakmadan tuz atmaktır. l Ekmek ve hamur işleri

13 Ekmekte 2012 İngiltere hedefi 100 gramda 0.37 gr tuz Ülkemizde yeni yönetmelikte en çok 1.5 gram

14 Tuzsuz ekmek l Daha az dayanır l Tuzlu ekmek su çeker: gramaj l Lezzet l Geç pişer l Kuru olur l Renk almaz

15

16 Bazı besinlerin Na içerikleri (mg/100gr)

17 Çocuklar ve tuz l Damak tadı çocuklukta gelişir l Anne-baba örnek olmalı

18 Erişkin döneminin önemli bir çok sağlık sorunun kökleri çocukluk dönemine dayanmaktadır.  Hipertansiyon  Kardiyovasküler hastalıklar  Serebrovasküler hastalıklar  Böbrek yetmezliği

19 Tuzla ilgili çalışmalar 1 Yüksek oranda tuz tüketimi çocukların ileriki yaşamlarında hipertansiyon gelişimine yatkınlık yapar Fazla tuz alan çocuklar ileride daha tuzlu besinleri tercih edebilir

20 Tuzla ilgili çalışmalar 2 l Hollanda’da 1980 yılında yenidoğan bebeklerle ilgili yapılan bir çalışmada tuzu azaltılan bebeklerde kan basıncı daha düşük bulunmuştur l 6 ay sonra bebekler düşük tuz kullanımını bırakmış l 15 yıl sonra aynı miktarda tuz almalarına rağmen tuzu azaltılmış bebeklerin kan basıncı daha düşük bulunmuş

21 Hipertansiyon İdrarda bol kalsiyum, Böbrek taşı Osteoporoz Çocuklarda yüksek miktarda tuz kullanımı Şişmanlık

22 ŞİŞMANLIK

23 Tuz tadı bağımlılığı Susama hissi Tuzlu besin tüketiminde Yüksek tuz alımı ve şişmanlık Sıvı tüketiminde artış (Meyve suyu, asitli içecekler) Sıvı tüketiminde artış (Meyve suyu, asitli içecekler) Şişmanlık

24 Yenidoğmuş bebekler l Pişen hiçbir gıdasına tuz eklenmemeli l Anne sütü gereken tuzu karşılar l Mama kullanıyorsanız çok az tuz içermeli

25 4-6 ay l 4-6 aydan sonra sütten kesme gündeme gelir l Sütten kesme döneminde verilen gıdalar tuz içermezler l Çok tuzlu besleniyorsanız bebeğinize verdiğiniz gıda size yavan gelebilir l Sakın bunlara tuz eklemeyin l Kendiniz hazırlıyorsanız tuz eklemeyin l Bebeğin böbreği fazla tuzu atacak kadar olgunlaşmamıştır

26 9 ay l Bebek evde yeneni yemeye başlar l Yediklerine tuz eklemeyin l Gıda üreticileri bu yaş grubunda tuzu azaltmamış olabilirler l Birçok hazır gıdanın tuz içeriği yüksektir, etiketlere dikkat ediniz

27 İlk 1 yaşta bebek besinlerine tuz eklenmemelidir

28 Okul öncesi l Yedikleri evdekilere benzer l Tuz alımını minimumda tutun, bu ileride karşılaşabileceği sağlık problemlerini önler l Tuz tüketimi fazla olan toplumlarda kan basıncı yükselir l Bu nedenle tuzun bu yaşlarda sınırlandırılması kan basıncının yükselmesini engeller

29 Okul l Sağlıklı, dengeli beslenme olmalı: Meyve, sebze, balık, tavuk, yağsız kırmızı et, karbonhidratlı gıdalar… l Abur cuburdan kaçınmalı

30 1-3 yaş2 g tuz/gün (0.8 g sodyum) 4-6 yaş3 g tuz/gün (1.2 g sodyum) 7-10 yaş5 g tuz/gün (2 g sodyum) 11 > yaş6 g tuz/gün Çocuklarda izin verilen Günlük tuz miktarı

31 TUZUN YOL AÇTIĞI HASTALIKLAR l Yüksek tansiyon l Kemik erimesi l Mide kanseri l Böbrek hastalıkları l İnme l Şişmanlık l Kalp hastalığı

32 TUZ VE MİDE KANSERİ Haftada 3’den fazla turşu, salamura gibi tuzlu gıda tüketenlerde ve tuz duyarlılık eşiği yüksek olanlarda mide kanseri riski anlamlı yüksek bulunmuştur. Yang WG, et al. World J Gastroenterol. 2011

33 TUZ VE OSTEOPOROZ l Osteoporoz kemik gücünün azalması ve artmış kırık riskiyle karakterize sistemik bir iskelet sistemi hastalığıdır. l Yaşam beklentisinin artması ile hem osteoporoz, hem kırık görülme sıklığı tüm dünyada artmaktadır.

34 TUZ VE OSTEOPOROZ l Günlük yaklaşık 9 g’a kadar tuz alımının kemiği olumsuz etkilemediği düşünülmektedir ancak tuzun sağlık açısından diğer sakıncaları da gözden geçirildiğinde 6 g/gün ile kısıtlamak uygun olur l DASH diyeti uygun seçenek l Uygun yaklaşım yeterli Ca ve D vitamini alımının sağlanması olabilir

35 Farklı isimlerle satılan tuzlar l Himalaya tuzu l Deniz tuzu l Okyanus tuzu l Kaya tuzu Tuz=NaCl

36 Tuzu nasıl azaltabiliriz l Toplumsal çalışmalar l Birey olarak ne yapabiliriz

37

38 10-16 MART 2014 Tuza Dikkat Haftası Tuz ve inmenin önlenmesi

39 Birey olarak ne yapabiliriz 1 l Yemeğin tadına bile bakmadan elimize tuzluğu almayalım: Çok önemli, özellikle çocuklarımıza öğretelim l Tuzsuz ekmek yiyelim l Yemek pişirilerek tuz atmayalım, pişirdikten sonra da atmayalım l Taze sebze tercih edelim

40 Birey olarak ne yapabiliriz 2 l Konserve, turşudan uzak duralım, özellikle turşu çok tuzludur, yemeden önce yıkayabiliriz l Salamura tuzludur l Tuzu azaltılmış peynir yiyelim l Doktor veya eczacıya danışarak yapay tuz kullanabiliriz

41 Birey olarak ne yapabiliriz 3 l Sosların çoğu tuzludur l Tuzsuz yemek çok tatsız diyorsanız biber, sirke, limon suyu ve değişik bitkilerle yemek tatlandırılabilir l İşlenmiş etlerden (sucuk, pastırma, sosis, salam, jambon) kaçınalım l Nane, kekik, soğan, sarımsak yemeklere tuz olmadan lezzet verir

42 Birey olarak ne yapabiliriz 4 l Etleri sarımsak, sirke, limon suyu ile terbiye ediniz l Sebze, meyveler genel olarak az tuz içerir l Taze fındık, ceviz, semizotu yemeğe lezzet katar l Galeta unu, kraker, mısır gevreği, patlamış mısır çok tuz içerir

43 Birey olarak ne yapabiliriz 5 l Hazır çorbalar, et suyu tableti genel olarak tuzludur l Ketçap tuzludur l Defne yaprağı, kuru dereotu az tuz içerir l Hazır yufka tuzludur l Tatlı bisküviler de tuz içerir

44 Sağlıklı beslenme için l Sık yemek yemeliyiz l Tok tutan gıdaları tercih etmeliyiz l Tuz kontrolüne dikkat etmeliyiz Size sormadan çayınıza ya da kahvenize şeker ekleyebiliyorlar mı? Öyleyse neden size sormadan yemeklerinize tuz ekleyebiliyorlar? Buna izin vermeyelim, sağlığımızı koruyalım..

45


"Tuzun Azaltılması Programı Prof. Dr. Tekin Akpolat Prof.Dr.Ozan Özkaya Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Doç. Dr. Hulusi Atmaca Doç.Dr.Beytullah Yıldırım Yrd. Doç." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları