Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TOPRAKLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ TOPRAK BİLGİSİ DERSİ ZTO104 Doç.Dr. Hasan Sabri Öztürk

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TOPRAKLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ TOPRAK BİLGİSİ DERSİ ZTO104 Doç.Dr. Hasan Sabri Öztürk"— Sunum transkripti:

1 TOPRAKLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ TOPRAK BİLGİSİ DERSİ ZTO104 Doç.Dr. Hasan Sabri Öztürk

2 Toprak Fiziksel Özellikleri 1. Tane büyüklük dağılımı ( Bünye) 2. Toprak yapısı 3. Tane Yoğunluğu ( ρ) 4. Hacim Ağırlığı 5. Boşluklar Hacmi (Porozite) 6. Özgül Yüzey Alanı 7. Toprak Kıvamı 8. Toprak rengi

3 Toprak fiziksel özelliklerin işlevleri İyi fiziksel yapıya sahip topraklar: Su ve besin maddelerini tutar İyi drenajlı İyi havalanır İyi bitki kök sistemi Çalışma kolaylığı Baharda hızlı ısınır İyi biyolojik aktivite Toprak kaybı ve sıkışmaya dirençlidir.

4 1. Tane Büyüklüğü Dağılımı Bir toprak kütlesi içerisindeki bireysel taneciklerin yüzde oranlarına toprak bünyesi denir. Toprak tekstürü = Toprak bünyesi USDA ( ABD Tarım Bakanlığı) IUSS ( Uluslararası Toprak Bilimi Birliği) 210,50,250,10,050,002 çok kaba kum Kaba kumorta kumince kum çok ince kum silt kil 2,00,20,020,002 Kaba kumİnce kumSiltKil

5 Toprak Bünye Sınıfları Kum Tınlı kum Kumlu tın Tın Siltli tın Silt Kumlu killi tın Killi tın Siltli killi tın Kumlu kil Siltli kil Kil

6 Eleme, 50 µm’e kadar Çöktürme – Hidrometre yöntemi – Pipet yöntemi

7 Hidrometre yöntemi %5 lik toprak-su solüsyonunu iyice çalkalayın 40. sn de hidrometre ile yoğunluk (I.okuma) ve sıcaklık okuyun. %(Silt+Kil) = (I.düz. okuma/fırın kuru top. ağ.) x100 % Kum = 100 – (%silt +kil)

8 2. saatte hidrometre ile yoğunluk (II.okuma) ve sıcaklık okuyun. % Kil = (II. düz. okuma /fırın kuru top. ağ.) x 100 % Silt = (%silt+kil)-%kil veya %Silt = 100 – [(% kum) + (% kil)] Hidrometre yöntemi

9 2. Toprak Yapısı Bir toprak kütlesi içerisindeki bireysel tanelerin gruplar halinde kümeleşmesine toprak yapısı denir Toprak yapısı = toprak strüktürü

10 Toprak yapısı toprakların önemli bir özelliğidir ve bitki gelişimi için esastır. İyi yapıya sahip topraklar kök gelişimini artırır. iyi drenaj özelliğine sahiptir. Yüksek su tutma kapasitesine sahiptirler İyi havalanma ve gaz değişim özelliği gösterirler

11 Toprak yapısı gözenekli bir yapıya sahiptir – Su hareketi – Hava hareketi Ortam ve durak yeri hazırlar – Kökler – Çimlenen tohumlar Toprak faunası (Makro ve mikro)

12 Ped: doğal toprak kümesi Pedlerin tanımlanması – Tip ( Pedlerin şekil ve dizilişi) – Sınıf (Pedlerin büyüklüğü) – Derece ( dayanıklılıkları)

13 Blok benzeri Küresel Toprak yapısı tipleri

14 Prizma benzeri Levhalı Toprak yapısı tipleri

15 Teksel Masif Toprak yapısı

16 Toprak yapısı sınıfları mm Çok küçük ya da çok ince< 10<1 Küçük ya da ince Orta İri ya da kalın Çok iri ya da çok kalın>100>10

17 Toprak yapısı dereceleri YapısızDikkati çeken ped yok, teksel veya masif ZayıfPedler çok az belirgindirler OrtaOrta derecede iyi oluşmuş pedler KuvvetliÇok iyi oluşmuş pedler

18 Topraklarda Kümeli Yapının Oluşması Organik maddenin etkisi Adsorbe edilen katyonlar Toprak işlemenin etkisi Donma ve çözülmenin etkisi Islanma ve kurumanın etkisi

19 Toprak Sıkışması Nedir ? Toprak sıkışması, toprak taneciklerinin sıkışarak aralarındaki boşluklar hacminin azalmasıdır. Bu olay birim hacme düşen ağırlığın (hacim ağırlığı) artmasıyla sonuçlanır. Sıkışma riski topraklar nemli iken en fazladır. Sıkışma nedir?

20 Porozite ile hacim ağırlığı arasındaki ilişki

21 3. Tane Yoğunluğu ( ρ) ρ k =W k /V k, g/cm 3 2,50-2,80 g/cm 3 ort:2,65 g/cm 3 – Kuvars =2,65 g/cm 3 – Jips= 2,32 g/cm 3 – Biotit= 2,80-3,20 g/cm 3 – hematit = 4,80-5,30 g/cm 3

22 Tane Yoğunluğunun belirlenmesi Yöntemler – Piknometre – Hava piknometresi – Ölçü silindiri

23 4. Hacim Ağırlığı Doğal durumdaki kuru toprağın birim hacminin ağırlığı Kumlu topraklarda ρ b = 1,4-1,9 g cm -3 Killi topraklarda ρ b = 0,9-1,4 g cm -3 Tanelerin yoğunluğu, diziliş şekilleri, yapısı, organik madde miktarı, boşluklar hacmi, sıkışma

24 5. Boşluklar Hacmi (Porozite) Bir toprak kütlesi içerisindeki su ve hava ile dolu boşlukların kütlenin toplam hacmine oranı V v :su ve hava ile dolu toplam hacim, V: toplam toprak hacmi, cm-3 Kumlu topraklarda %35-50 Killi topraklarda %40-60

25 6. Özgül Yüzey Alanı Birim hacim veya ağırlıktaki yüzey alanı

26 Özgül Yüzey Alanı Özgül yüzey, m 2 g -1 Kaolinit15-20 İlit Bentonit Montmorillonit Organik madde Kalsit Amorf demir oksitler Kristal demir oksitler0,047 Kum<10 Kumlu tın ve siltli tın5-20 Killi tın15-40 kil>25

27 7. Toprak Kıvamı Kohezyon: Toprak tanelerinin birbirine yapışması Adhezyon: tanelerin başka cisimlere yapışması Kıvam: kırılıp, dağılmaya, ve ezilip büzülmeye karşı dayanıklılığını gösteren özellik Toprak kıvamı ‘yapışkanlık’ ve ‘plastiklik’ ile tanımlanır

28 Islak toprakların kıvamı Yapışkanlık, ıslak toprak baş parmak ve ile işaret parmağı arasında sıkıştırılır ve yapışma durumu gözlenir. Yapışkan değilBasınç kaldırıldığında baş ve işaret parmağı arasında toprak tanesi yapışmaz Hafif yapışkanToprak tanelerinde yapışma görülür, ancak basınç kalınca çoğu dökülür. Parmaklar aralandığı zaman gerilme görülmez YapışkanBasınç uygulanınca toprak baş ve işaret parmaklarına yapışır, parmaklar açıldığı zaman gerilme görülür Çok yapışkanBasınç uygulanınca toprak baş ve işaret parmaklarına kuvvetli yapışır, parmaklar açıldığında büyük bir gerilme görülür

29 Plastiklik Plastiklik, uygulanan basınç altında şekil değiştirme ve kuvvet kaldırıldığında kazanılmış olan şekli koruma yeteneğidir. Plastik değilİp oluşmaz Hafif plastikİp oluşabilir fakat kolaylıkla bozulabilir Plastikİp oluşabilir ve bozulması için orta derecede bir kuvvet gerekir Çok plastikİp oluşabilir ve bozulması için fazla kuvvet gerekir

30 Nemli toprakların Kıvamı GevşekTaneler arasında bağlantı yoktur Çabuk dağılabilirHafif bir basınç altında kırılıp dağılır, tekrar bağlanmaz DağılabilirBaş ve işaret parmakları arasında hafif veya orta derecede kolaylıkla dağılabilir, tekrar sıkıldıklarında bağlanabilirler. SıkıBaş ve işaret parmakları arasında orta derecede sıkışma ile kırılıp dağılırlar, direnç fazladır. Çok sıkıKuvvetli basınç altında kırılıp dağılabilir, baş ve işaret parmakları arasında kırılıp dağılmazlar Olağan üstü sıkıAncak çok kuvvetli basınç altında kırılıp dağılabilirler, baş ve işaret parmakları arasında kırılıp dağıtılamazlar

31 Kuru toprakların kıvamı Hava kuru toprak kütlesinin el içerisinde sıkılıp kırılması sırasında gösterdiği direnç GevşekTaneler arasında bağlantı yoktur YumuşakHafif bir basınç kolay kırılabilir Biraz sertBasınca karşı zayıf direnç gösterir. Baş ve işaret parmakları arasında kolayca kırılır SertBasınca karşı orta derecede direnç gösterir, avuç içerisinde nispeten kolaylıkla, parmaklar arasında güç kırılır Çok sertBasınca karşı çok direnç gösterir, avuç içerisinde güçlükle kırılır, parmaklar arasında kırılamaz Olağan üstü sertBasınca karşı olağan üstü direnç gösterir, avuç içerisinde asla kırılamaz

32 Çimentolu topraklarda kıvam Toprak materyali kalsiyum karbonat, silisyum oksit demir ve alüminyum oksit ve tuzları tarafından çimentolanmıştır. ÇimentoluÇimentolu kütle kolay kırılır, avuç içerisinde kırılabilir Kuvvetli çimentoluÇimentolu kütle güç kırılır, avuç içerisinde kırılamaz, çekiçle kolayca kırılabilir Çok kuvvetli çimentoluÇok kuvvetli, çimentolu kütle çok güç kırılabilir, ıslanma ile yumuşamaz, çekiçle çok kuvvetli vurularak kırılabilir, çekişle tınlama sesi duyulur

33 8. Toprak rengi 1. Hue ( ışığın dalga uzunluğu) 2. Value ( ışığın toplam miktarı) 3. Kroma ( doygunluk, rengin saflığı) Munsell Renk ıskalası

34 Munsell Renk Iskalası


"TOPRAKLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ TOPRAK BİLGİSİ DERSİ ZTO104 Doç.Dr. Hasan Sabri Öztürk" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları