Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 ALİFATİK YAPILI ORGANİK BİLEŞİKLER III Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 ALİFATİK YAPILI ORGANİK BİLEŞİKLER III Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006."— Sunum transkripti:

1 1 ALİFATİK YAPILI ORGANİK BİLEŞİKLER III Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006

2 2 Karboksilik asitler Karboksilik asitler, genel formülleri R  COOH şeklinde olan organik bileşiklerdir.

3 3 Küçük moleküllü karboksilik asitler suda çok çözünürler ve kaynama noktaları alkollerinkinden daha yüksektir. Formik asit, asetik asit, propiyonik asit ve butirik asitler suda çözünürler. Daha fazla karbonlu karboksilik asitlerde R grubunun hidrofob etkisi ortaya çıkar ve çözünürlük gittikçe azalır.

4 4 Karboksilik asitler, primer alkol ve aldehitlerin yükseltgenmeleriyle, nitrillerin hidroliziyle elde edilebilirler.

5 5 Karboksilik asitler zayıf asitler olmakla birlikte alkali ve toprak alkali hidroksitleri, karbonatları ve bikarbonatlarıyla tuz oluşturabilirler; amonyak ve aminlerle de amonyum asetat (CH 3  COONH 4 ) ve metil amonyum asetat (CH 3  COOH 3 N  CH 3 ) gibi tuzlar oluşturabilirler.

6 6 Karboksilik asitler alkollere indirgenebilirler.

7 7 Karboksilik asitlerin dekarboksilasyonu ile alkanlar oluşur.

8 8 Karboksilik asitlerin  -hidrojeninin (veya hidrojenlerinin) yerine, fosforun katalitik etkisiyle, halojen geçmesi sonucu  -Halojen karboksilik asitler oluşur.  -Halojen karboksilik asitlerin halojenleri yerine çeşitli nükleofillerin girmesiyle karboksilik asitlerin çok sayıda türevleri yapılabilir. nükleofiller, üzerinde elektron çifti bulunan atom veya atom gruplarıdır. Nükleofiller, yüksüz veya anyon şeklinde olabilirler.

9 9 Karboksilik asitlerin katıldığı reaksiyonlarda, karboksilik asidin karboksil (  COOH) grubundaki H yerine metal veya alkil grupları geçebilir. Böylece sodyum asetat (CH 3  COONa) ve etil asetat (CH 3  COOC 2 H 5 ) gibi maddeler meydana gelir.

10 10 Karboksilik asitlerin katıldığı reaksiyonlarda, karboksilik asidin karboksil (  COOH) grubundaki -OH yerine halojen, azot, kükürt gibi heteroatomlu gruplar geçebilir. Böylece karboksilik asidin türevleri meydana gelir.

11 11 Asit klorürleri (R  COCl), karboksilik asidin -OH grubu yerine Cl geçmesiyle oluşurlar. Asit klorürleri (R  COCl), karboksilik asitlerin diğer türevlerini elde etmek için anahtar bileşiklerdir.

12 12 Asit klorürleri (R  COCl), bazı bileşiklerin sentezinde ve alkollerin, aminlerin, türevlerini yaparak tanıma reaksiyonlarında sık kullanılan bileşiklerdir. Asit klorürleri, genellikle uçucu sıvılardır ve su ile kolay hidroliz olurlar; asit klorür şişesinin kapağı açıldığında, hava nemiyle hidroliz nedeniyle duman çıktığı gözlenir.

13 13 Karboksilik asit anhidritleri (R  CO  O  OC  R), karboksilik asitlerin ısıtılmasıyla oluşurlar.

14 14 Esterler, karboksilik asitler ile alkollerden oluşurlar.

15 15 Esterlerin değişik kullanım alanları vardır. Etil asetat, metil asetat, etil format gibi küçük moleküllü esterler, ekstraksiyon çözücüsü ve boya seyreltme çözücüsü (tiner) olarak çok kullanılırlar.

16 16 Butirik asit, valerik asit gibi karboksilik asitlerin bazı esterleri elma, armut, muz gibi meyve kokusunda olduğundan yiyecek ve içeceklere yapay koku vermek için kullanılırlar.

17 17 Aromatik esterler parfüm olarak kullanılırlar.

18 18 Gliserinin yağ asidi triesterleri, hayvansal ve bitkisel yağları oluşturan trigliseridlerdir.

19 19 Trigliseridlerin baz (örneğin NaOH) katalizli hidrolizleri, yağ asitlerinin sodyum tuzları karışımını verir. Olay sabunlaşma (saponifikasyon) olarak adlandırılır, oluşan madde sabun olarak adlandırılır.

20 20 Tioesterler, yüksek enerjili bileşiklerdir; organizmada sentez reaksiyonlarında önemlidirler.

21 21 Amidler, monoaçil amonyak yapısındadırlar. Amidlerin en belirgin özellikleri, oldukça polar bileşikler olmalarıdır. Diaçil amonyak türevlerine imidler denir.

22 22 Nitriller (R  C  N), alkil siyanürlerdir. Nitriller

23 23 Nitriller, az çok güzel kokulu sıvıdırlar, kaynama noktaları yüksektir, organik kimyada polar çözücü olarak kullanılabilirler. Nitrillerin küçük moleküllü olanları suda çözünürler; çünkü, su molekülleriyle azot üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftleri arasında hidrojen bağları oluşabilir.

24 24 Nitrillerin izomerleri [izonitriller (R  N +  C  )], çok kötü kokulu ve çok zehirli bileşiklerdir.

25 25 Alifatik aminler Aminler, amonyağın organik deriveleridirler. Amonyağın hidrojenleri yerine bir, iki, üç veya dört alkil grubu bağlanabilir ve sırasıyla primer aminler (R  NH 2 ), sekonder aminler (R 2 NH), tersiyer aminler (R 3 N) ve kuarterner amonyum katyonu (R 4 N + ) meydana gelir.

26 26 Metilamin, etilamin, dimetil amin, trimetilamin gibi küçük moleküllü aminler oda sıcaklığında gaz, diğerleri sıvıdır. Küçük moleküllü aminler suda çözünür; molekül büyüdükçe suda çözünme azalır. Aminlerin hepsi eter, alkol, benzen, kloroform gibi çok kullanılan organik çözücülerde çözünürler.

27 27 Aminler, amonyağın alkil türevi olduklarından baz özelliği gösterirler. Serbest elektron çifti, maddeye bazik özellik verir; madde kolayca proton alır. Aminler, güçlü asitlerle tuz oluştururlar.

28 28 Primer aminler, aldehit ve ketonlarla Schiff bazı (  CH  N  ) oluştururlar.

29 29 Sekonder aminler, aldehit ve ketonlarla enaminleri oluştururlar.

30 30 Soğukta ve asitli ortamda nitröz asitle (HNO 2 ) primer aminler, diazonyum iyonu; sekonder aminler, N  nitrozaminleri oluştururlar.

31 31 Kuarterner amonyum tuzları, amonyum katyonunun tetra alkil türevleridirler. Kuarterner amonyum tuzları, erime noktaları yüksek olan katı ve kristalli bileşiklerdir; suda ve birçok organik çözücüde çözünürler; çözeltileri elektriği iletir, bundan yararlanılarak organik çözücüler iletken hale getirilebilir ve bunlarla elektrokimyasal çalışmalar yapılabilir.

32 32 Nitroalkanlar Nitroalkanlar, azotun en yüksek yükseltgenme basamağı olan nitrik asidin (HNO 3 ) türevleridirler ve oldukça kararlı bileşiklerdir. R  CH 2  NO 2 primer nitroalkan, R 2 CH  NO 2 sekonder nitroalkan, R 3 C  NO 2 tersiyer nitroalkanlardır. Küçük moleküllü nitroalkanlar renksiz veya hafif sarı, özel kokulu sıvılardır; suda biraz çözünürler. Büyük moleküllü olanlar suda daha az çözünürler.


"1 ALİFATİK YAPILI ORGANİK BİLEŞİKLER III Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları