Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 İşletme Ekonomisi Temel Kavramlar. Birinci Kısım: Mikro İşletme Çevresi 1. İşletme, Yönetim ve Ekonomi 2. Pazarlar ve Kaynak Tahsisi 3. Talep, Gelir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 İşletme Ekonomisi Temel Kavramlar. Birinci Kısım: Mikro İşletme Çevresi 1. İşletme, Yönetim ve Ekonomi 2. Pazarlar ve Kaynak Tahsisi 3. Talep, Gelir."— Sunum transkripti:

1 1 İşletme Ekonomisi Temel Kavramlar

2 Birinci Kısım: Mikro İşletme Çevresi 1. İşletme, Yönetim ve Ekonomi 2. Pazarlar ve Kaynak Tahsisi 3. Talep, Gelir ve tüketici Davranışları 4. Arz, üretim ve maliyetler 5. İşletme Organizasyonu, hedefler ve davranışlar 6. Firma ölçekleri ve firma birleşmeleri 7. Pazar yapıları 8. İşgücü ve diğer faktör pazarları 9. Pazar dengesizliği: düzenlemeler ve rekabet İçerik

3 İçerik İkinci Kısım: Makro İşletme Çevresi 10. Kamu politikaları: Araçlar ve hedefler 11. Demografik ve toplumsal çevre 12. Politik, yasal, ekolojik ve teknolojik çevre 13. Yönetim işlevleri: İşletme iç çevresi 14. Uluslararası iş çevresi 15. Küresel işletme çevresinde Stratejiler 16. Boş zaman, ağırlama ve spor sektörleri

4 4 Temel Kavramlar İşletme ve Ekonomi Dünya Ekonomisi Bölge Ekonomisi Topluluk Ekonomisi Ulusal Ekonomiler Sektörel Ekonomiler İşletme Ekonomileri Aile Ekonomileri Birey Ekonomileri

5 5 Ekonomik faaliyetler Ekonomiklik İlkesi Maksimumluk ilkesi Minimumluk İlkesi Talebe Dönük Olma Homo - Economicus (Ekonomik İnsan) Olgucu (pozitif) yaklaşım – Deneysel/işletmeyi daha iyi tanıma Normatif (kuralcı) yaklaşım – Yargılara dayalı/İşletmeyi geliştirme Ekonomik Sistemler Ekonomik Sistemler.ppt Ekonomik Sistemler.ppt

6 İşletme ve yönetim ekonomisi alan öğrencilerin temel beklentileri 3 alanda ortaya çıkar; “Neden ekonomi öğrenmeliyim?”“Neden ekonomi öğrenmeliyim?” Bu bilgi sermaye piyasalarında yarın ne olacağını bilmemi sağlar mı?Bu bilgi sermaye piyasalarında yarın ne olacağını bilmemi sağlar mı? Bu bilgi paramı nereye yatırmam gerektiğini bana söyler mi ya da nasıl zengin olacağımı?"Bu bilgi paramı nereye yatırmam gerektiğini bana söyler mi ya da nasıl zengin olacağımı?" Ne yazık ki, işletme ve yönetim ekonomisi bu soruları tek başına yanıtlayamaz. Bununla birlikte işletme ekonomisi iş dünyasını analiz etmek için iyi bir araçtır

7 Eğer, internette bir gezinti yapacak olursak, bazı önemli ekonomi gazeteleri ya da dergilerine göz attığımzda, işletme ekonomisine ilişkin bazı haberlerle karşılaşabiliriz. Örneğin, internette yapılan bir gezinti aşağıdaki bulguları ortaya koymuş olabilir ;

8 " OPEC üyeleri petrol üretimini kısmaya karar verdiler" “Havayolu firmaları bilet ücretlerini artırmaya karar verdiler" “Coca Cola yeni reklam kampanyası için büyük bütçe yaptı” "Wal-Mart‘ın araştırması satışlarda reklamlardan daha fazla tavsiyenin etkili olduğunu göstermiştir. “Ekonomik krizin derinleşeceğine ilişkin göstergeler var"

9 etkili yönetsel kararlarİşletme ekonomisi bilgisi bu başlıkların ardındaki şifreleri çözmekle kalmaz, aynı zamanda etkili yönetsel kararlar alınmasını da sağlar kâr amacı taşımayan kuruluşları/örgütleriİşletme ve yönetim ekonomisi yalnızca en fazla kar eden 500 firmayı değil, aynı zamanda kâr amacı taşımayan kuruluşları/örgütleri de ilgilendirir. yönetim ekonomisiGerçekte yönetim ekonomisi işletme ve işletme dışı dünyadaki tüm kararlarla ilgildir.

10 Ekonomi Ekonomi kısaca kıt kaynakların tahsisi ile ilgili karar verme bilimidir. Kaynaklar bir mal ya da hizmet üretmek ya da bir hedefe ulaşmak için kullanılan her şeydir. Kararlar önemlidir, çünkü kıtlık seçim yapmayı gerektirir. Tabi bir başkasından da vazgeçmeyi. Örneğin bir kompüter firması reklamlar için daha az, Ar-Ge için daha fazla kaynak ayırabilirr. Ekonomik kararlar kaynak kullanımını gerektirir ve yöneticinin görevi bu konuda en iyi kararları verebilmektir. kıtlıkBu nedenle ekonomide en önemli kavram “kıtlık” tır, yani az bulunurluk ya da miktarsal yetersizlik…

11 İşletme ekonomisi tanımı İşletme (ve Yönetim) ekonomisi kıt kaynakların belirli işletme hedeflerini gerçekleştirmek için en iyi şekilde nasıl kullanılacağına ilişkin çalışmaları kapsar.İşletme (ve Yönetim) ekonomisi kıt kaynakların belirli işletme hedeflerini gerçekleştirmek için en iyi şekilde nasıl kullanılacağına ilişkin çalışmaları kapsar. İşletme ekonomisi oldukça geniş bir alanı ilgilendirir. Bu alan, bir ailenin bireylerinin nasıl refahını yükseltebileceğinden, bir firmanın kendi kaynaklarını kullanarak nasıl en yüksek kâr elde edeceğine kadar değişir.Bu alan, bir ailenin bireylerinin nasıl refahını yükseltebileceğinden, bir firmanın kendi kaynaklarını kullanarak nasıl en yüksek kâr elde edeceğine kadar değişir.

12 Yönetici kimdir? Bir yönetici elindeki kaynakları belirli hedeflere en iyi yönlendiren kişidir. Bu tanım aşağıdakilerin tümünü içerir. (1)Örgütteki diğerlerinin tüm çabaları; bir işletme, bir aile ya da bir örgüt gibi (2) Satın alınan belirli girdilerin süreçten geçirilerek işletmenin ürünü durumuna getirmek, ya da örgütün çıktısı (3) Diğer önemli kararlar örneğin ürün kalitesi ya da fiyatı gibi…

13 Bir yönetici her zaman kendi eylemlerinden olduğu kadar yönetimi altındaki kişilerin, girdilerin ve araçların da eylemlerinden sorumludur Bu kontrol bir aileden büyük firmalara kadar aynı sorumluluğu gerektirir.Bu kontrol bir aileden büyük firmalara kadar aynı sorumluluğu gerektirir. kaynakları hedefeHer bir örnekte de bir yönetici kaynakları bireylerin eylemlerini belirli bir hedefe yönlendirmekle yükümlüdür. Bir firma yöneticisinin temel hedefi de kârını en büyüklemektir.Bir firma yöneticisinin temel hedefi de kârını en büyüklemektir. Yönetici

14 14 Bir yöneticinin bilmesi gerekenler – İşletme Ekonomisi yönü ile 1.İşletme hedeflerini ve kısıtlarını tesbit etmek 2.Kârın (kazancın) özelliklerini ve firma yaşamı için önemini anlamak 3.Teşvikleri anlamak ve değerlendirmek 4.Pazarları iyi tanımak 5.Paranın zaman değerini iyi hesaplayabilmek 6.Marjinal Analizler yapabilmek

15 15 Bir yöneticinin bilmesi gerekenler 1.İşletme hedeflerini ve kısıtlarını tesbit etmek 2.Kârın (kazancın) özelliklerini ve firma yaşamı için önemini anlamak 3.Teşvikleri anlamak ve değerlendirmek 4.Pazarları iyi tanımak 5.Paranın zaman değerini iyi hesaplayabilmek 6.Marjinal Analizler yapabilmek

16 Yönetici - İşletme Hedeflerini ve Kısıtları iyi belirlenmiş hedeflereEtkili karar vermenin ilk adımı iyi belirlenmiş hedeflere sahip olmaktır. (Vizyon/Misyon) farklı kararlarÇünkü, farklı hedefleri başarmak için farklı kararlar gerekli olabilir. kazancını enbüyüklemek satışları en yükseğe çıkarmak, pazar payını artırmak pazarda daha etkili bir konum almakYöneticinin hedefi işletme kazancını enbüyüklemek ya da satışları en yükseğe çıkarmak, pazar payını artırmak ya da pazarda daha etkili bir konum almak olabilir. Her durumda farklı kararlar gerekir kısıtını taşırHer hedef ve karar da kendi kısıtını taşır

17 Yönetici - Yönetici - Kârlılığın Ö nemi nihai hedefi kazancını en büyüklemektir,Her işletmenin nihai hedefi kazancını en büyüklemektir, bunun için de kullanılan temel yöntemler dersin ilerleyen bölümlerini kapsamaktadır ekonomik ve muhasebePazar ekonomisinde kârlar ekonomik ve muhasebe kârı (kazancı) olarak iki farklı anlamda kullanılır.

18 Ekonomik Kazanç ve Muhasebe Kazancı muhasebe kârınıİnsanlar genelde kâr denildiğinde muhasebe kârını anlar. Muhasebe kârı,Muhasebe kârı, satışlardan elde edilen gelirle, toplam maliyetler arasındaki farktır. gelir durumunuMuhasebe kârı firmanın gelir durumunu gösterir ve muhasebe departmanı tarafından üst yönetime sunulur.

19 Ekonomik kazançlar (kârlar) toplam gelirle toplam fırsat maliyetleriEkonomik kazançlar (kârlar) bir mal ya da hizmeti üretme kararı verildiğinde elde edilecek olan toplam gelirle toplam fırsat maliyetleri arasındaki fark olarak kabul edilir. Bir kaynağı kullanmanın fırsat maliyeti de hem açık hem de gizli maliyetleri kapsar. en iyi ikinci seçeneğinBu maliyet feda edilen en iyi ikinci seçeneğin maliyetidir. fırsat maliyeti vazgeçilen kazançların maliyBir mal ya da hizmeti üretmenin fırsat maliyeti genellikle muhasebe maliyetinden daha yüksektir, çünkü bu maliyet hem parasal maliyetleri, hem de vazgeçilen kazançların maliyetini kapsar. konomik Kazanç ve Muhasebe Kazancı E konomik Kazanç ve Muhasebe Kazancı

20 Varsayılan kayıplar (Örtülü maliyetler)Varsayılan kayıplar (Örtülü maliyetler) genelde ölçülmesi oldukça zor olan maliyetlerdir ve çoğunlukla yöneticiler tarafından ihmal edilir sayısallaştıranEtkili yöneticiler her zaman bu tür maliyetleri araştırıp sayısallaştıran yöneticilerdir. finansman, pazarlama, üretimBüyük firmaların yöneticileri, bu tür maliyetleri hesaplamak için firmanın iç kaynaklarını kullanabilir; finansman, pazarlama, üretim gibi. E konomik Kazanç ve Muhasebe Kazancı

21 Örnek Muhasebe Yaklaşımı Ekonomik Yaklaşım Açık maliyetler Varsayılan Maliyet (girişimcinin zamanı) Sermayenin/Fonların Fırsat Maliyeti Toplam Maliyet Toplam Gelirler KârKârKârKâr

22 Yönetici ve Kârların önemi kazancını en büyüklemeBir firmanın kazancını en büyükleme hedefi genellikle toplum içinde yanlış algılanan bir kavramdır. kendini düşünen insanlarKazancını en büyüklemek isteyen bireyler genelde kendini düşünen insanlar olarak kabul edilir. endüstri dışındaki kaynak sahiplerinin fırsat maliyeti artarBelli bir endüstrideki firmalar belli ekonomik kârlar elde ettiğinde, endüstri dışındaki kaynak sahiplerinin fırsat maliyeti artar, kazançlarını artırdığını düşünürler.Çünkü sürekli kendi sahip olduğu kaynak türlerinin kullanılmasının kaynakların olası kazançlarını artırdığını düşünürler.

23 Temel Kazançlar ne kadar değer ve önem kazandığınınBelli sektörlerdeki kârlılık, kaynak sahipleri açısından kendi kaynaklarının ne kadar değer ve önem kazandığının da bir sinyali olarak kabul edilir. kaynaklarının alternatif kullanımlarıKârlardaki değişmeler kaynak sahipleri için kendi kaynaklarının alternatif kullanımları konusunda bir teşvik anlamı taşır. Bir firma içinde teşvikler (üretim faktörlerinin fiyatı) kaynakların nasıl kullanıldığının ve nasıl tazmin edildiğinin bir göstergesi olarak kabul edilir. teşviklerin ve motivasyonlarıBir yöneticinin başarılı olması bu teşviklerin ve motivasyonları iyi değerlendirmesine bağlıdır

24 24 Bir yöneticinin bilmesi gerekenler 1.İşletme hedeflerini ve kısıtlarını tesbit etmek 2.Kârın (kazancın) özelliklerini ve firma yaşamı için önemini anlamak 3.Teşvikleri anlamak ve değerlendirmek 4.Pazarları iyi tanımak 5.Paranın zaman değerini iyi hesaplayabilmek 6.Marjinal Analizler yapabilmek

25 25 Paranın zaman değeri zamanlaması projenin ortaya çıkışı ile gerçekleşmesi ve sonuçlarının alınması arasında geçen süreİşletmelerde bazı finansal kararların zamanlaması projenin ortaya çıkışı ile gerçekleşmesi ve sonuçlarının alınması arasında geçen süre ile ilgilidir. bugünkü değerini isabetliBu nedenle gelecekteki 100 TL’nin bugünkü değerini isabetli hesaplamak gerekir. özellikle enflasyonist ortamlardaDiğer bir deyişle – özellikle enflasyonist ortamlarda- bugünkü 100 TL, gelecekteki 100 TL’den daha değerlidir.

26 26 Paranın zaman değeri fırsat maliyeti kazanılacak olan gelirdenBunun nedeni basittir; gelecekte elde edilecek olan 100 TL ’nin fırsat maliyeti, bugünkü 100 TL ’den kazanılacak olan gelirden (faizden) yapılacak olan fedakarlıktır. fırsat maliyeti paranın zaman değerini de yansıtırDiğer bir deyimle gelecekteki 100 TL ’nin fırsat maliyeti paranın zaman değerini de yansıtır. Gelirlerin ve harcamaların zamanlamasınıGelirlerin ve harcamaların zamanlamasını isabetli olarak hesaplamak için, yöneticilerin bugünkü değer analizini iyi yapması gerekir.

27 27 Bugünkü Değer Analizi Bugünkü DeğeriGelecekte elde edilecek olan bir miktar paranın Bugünkü Değeri, mevcut faiz oranlarına göre bugün yatırılacak olan aynı miktar paranın gelecekte sağlayacağı getiri olarak kabul edilir. Örneğin, herhangi birisi sizlere bir yıl sonra 110 TL vermeyi teklif edebilir Gelecek yılın 110 TL’sinin bugünkü değeri nedir?

28 28 Bugünkü Değer Analizi Eğer bugün % 10 faiz oranı geçerli olsaydı ve 100 TL’yi bir yıllık faize yatıracak olsaydık bir yıl sonunda paramızın değeri 110 TL olacaktı Diğer bir deyimle, bir yıllık bir süreçte 100 TL 10 TL faiz getirisi sağlayacaktır. Böylece, % 10 faiz oranının geçerli olduğu varsayıldığında bir yıl sonraki 110 TL’nin bugünkü değeri 100 TL olacaktır.

29 29 Formül Bu eşitlikte; i= geçerli faiz oranı PV= paranın bugünkü değeri FV= Paranın gelecekteki değeri N= süre

30 30 Örnek Örneğin; 10 yıl sonra elde edilecek olan 100 $’nin bugünkü değeri, % 7 faiz oranı gözününe alınacak olursa $ olarak hesaplanabilir.

31 31 Bir yöneticinin bilmesi gerekenler 1.İşletme hedeflerini ve kısıtlarını tesbit etmek 2.Kârın (kazancın) özelliklerini ve firma yaşamı için önemini anlamak 3.Teşvikleri anlamak ve değerlendirmek 4.Pazarları iyi tanımak 5.Paranın zaman değerini iyi hesaplayabilmek 6.Marjinal Analizler yapabilmek

32 32 Marjinal Analizler Marjinal Analiz oldukça önemli bir yönetim aracıdır. Yöneticiler daima marjinal giderler ile marjinal gelirleri karşılaştırmak zorundadır. Örneğin bu dersten başarılı olmak için optimal (en uygun) çalışma zamanı neye göre belirlenir?

33 33 Marjinal Analizler ulaşılacak not düzeyi 1.Bir saat daha fazla ders çalışma sonucu ulaşılacak not düzeyi maliyet 2.Bir saat daha fazla çalışmanın getireceği maliyet not katkısıBir saat fazla çalışmanın sağlayacağı not katkısı, bu sürenin maliyetinden (zahmetinden) daha yüksek olduğu taktirde çalışmaya devam etmek mantıklıdır. Bununla birlikte, bir saat fazla çalışmanın maliyeti (zahmeti) elde edilecek faydadan az olduğunda çalışmaya son verilir.

34 34 Marjinal Analizler Q birim ünitedenEğer B ( Q ), Q birim üniteden elde edilecek toplam kazanç olarak kabul edilecek olursa, Bu miktar (B Q ); ettiği toplam satış geliri (benefit/profit),Bu miktar (B Q ); bir firmanın elde ettiği toplam satış geliri (benefit/profit), Q birim yiyecek (ve bundan sağlanacak sosyal kazanç)ihtiyaç sahiplerine verilecek olan Q birim yiyecek (ve bundan sağlanacak sosyal kazanç), ya da Q kadar süre (saat) kazanç (not) olabilirÖnceki örnekte olduğu gibi bir sınav için Q kadar süre (saat) çalışmak nedeniyle oluşan bir kazanç (not) olabilir.

35 35 Marjinal Analizler C (Q) maliyetleriÖte yandan C (Q) da Q miktar üretim sonucu oluşacak maliyetleri (cost) gösterecek olursa, C (Q) oplam üretim giderleri (maliyet), ürün maliyeti toplam çalışma saatiKarar verilecek olan problemin doğasına bağlı olarak C (Q), bir firmanın toplam üretim giderleri (maliyet), ihtiyaç sahiplerine toplam dağıtımı yapılan ürün maliyeti ya da sınav için toplam çalışma saati olarak örneklendirilebilir.

36 36 Marjinal analizler Marjinal fayda: Üretimin artırılması sonucu Toplam Faydada meydana gelen değişiklikMarjinal fayda: Üretimin artırılması sonucu Toplam Faydada meydana gelen değişiklik Buna aynı zamanda bir değişkendeki artışla oluşan ek kazanç(fayda) adı da verilir (MBQ) Marjinal maliyet:Üretimin artırılması sonucu Toplam Maliyette meydana gelen değişiklikMarjinal maliyet: Üretimin artırılması sonucu Toplam Maliyette meydana gelen değişiklik Aynı zamanda ek maliyet ya da ek gider olarak da adlandırılır (MCQ).

37 37 Marjinal İlkesi marjina gelirin, marjinal gidereKazançları enbüyüklemek için, yöneticiler marjina gelirin, marjinal gidere eşit olduğu noktaya kadar üretimi sürdürme kararı verirler. marjinal net kazancın sıfırBu nokta aynı zamanda marjinal net kazancın sıfır olduğu noktadır. Bu noktadan ilerde üretim devam etmek net bir yarar sağlamaz

38 38 Marjinal ilkesi için bir hesaplama Eşitliklerde; MB: Marjinal kazanç MC: Marjinal maliyet MNB: Marjinal Net Kazanç B: kazanç C: Maliyet N: Net net kazanç

39 39

40 40 ÖRNEK PROBLEM Bir mühendislik firması aşağıdaki gibi maliyet ve gelir fonksiyonları oluşturmuştur Kazanç; B(Y) = 300 Y - 6y 2 Maliyet; C(Y) = 4y 2, böylece Marjinal kazanç; MB = L2Y ve Marjinal maliyet; MC = 8y Eşitlikleri elde edilmiştir Yönetimden en uygun üretim miktarlarının ve en yüksek kazanç noktalarının hesaplanması istenmiştir

41 41 Yanıt MB ile MC’nin eşitlenmesi ile aşağıdaki eşitliğe ulaşılır l2Y = 8Y Y Bu eşitlikte Y ‘nin hesaplanması optimal üretim miktarını da veriri. y* = 15. y* = 15’i maksimum kazanç eşitliğine dahil edecek olursak, net kazancı bulmak da mümkün olacaktır MNB (Q) = MB (Q) - MC (Q). NB2,250 NB = 300(15) - (6)(15 2 ) - (4)(15 2 ) = 2,250

42 42 Kıtlık ve Seçim (tercih)Kavramları sınırsızdırİhtiyaçlar sınırsızdır sınırlıdırAraçlar ya da kaynaklar sınırlıdır seçim yapmakSeçenekler arasında seçim yapmak zorunludur fırsat maliyetiHer seçimin bir fırsat maliyeti vardır.

43 43 Fırsat maliyeti Feda edilen en yakın seçenek Bireysel düzeydeBireysel düzeyde: daha fazla patates üretmek için karar vermek daha az havuç üretimine yol açabilir. Firma düzeyindeFirma düzeyinde : Daha fazla sermaye ekipmanının çikolata üretmek için kullanılması daha az şeker üretimine yol açabilir. Devlet düzeyindeDevlet düzeyinde: Vergi gelirleri ile daha fazla hastane yapmak daha az okul anlamına gelebilir.

44 Üretim olanakları eğrisi (PPF)

45

46 Üretken kapasiteyi artırmak Üretken kapasiteyi artırmak (2)

47 47 of 34 KITLIK, SEÇİM, VE FIRSAT MALİYETİ TABLE 2.1 Üretim olanakları eğrisi - Toplam Mısır ve buğday üretimi PPF Noktas ı TOPLAM MISIR ÜRETİMİ (MILYON UNITE YILLIK) TOPLAM BUĞDAY ÜRETİMİ (MILYON UNITE YILLIK) A B C D E Artan fırsat maliyetleri kuralı

48 48 of 34 KITLIK, SEÇİM, VE FIRSAT MALİYETİ FIGURE 2.6 Ekonomik Büyüme ve ppf

49 49 Bir yöneticinin bilmesi gerekenler 1.İşletme hedeflerini ve kısıtlarını tesbit etmek 2.Kârın (kazancın) özelliklerini ve firma yaşamı için önemini anlamak 3.Teşvikleri anlamak ve değerlendirmek 4.Pazarları iyi tanımak 5.Paranın zaman değerini iyi hesaplayabilmek 6.Marjinal Analizler yapabilmek

50 50 İşletme Kuruluş Amaçları Genel amaçlar Kâr etmekKâr etmek Topluma Hizmet Varlığı koruma ve sürdürme Özel Amaçlar Bağımsız çalışma Sosyal prestij İstihdam-gelir sağlamak ve topluma hizmet Girişimci ve girişimcilik

51 51 İşletme Amaçları Kârın önemi (gelir-gider) En yüksek kâr (nasıl elde edilir) Tatmin edici kâr (satisficing) Satış gelirlerini en yüksek düzeye çıkarma Satış hacmini en büyükleme Büyüme / Genişleme

52 Özel Amaçlar Bağımsız çalışmaBağımsız çalışma Sosyal prestijSosyal prestij İstihdam-gelir sağlamak ve topluma hizmetİstihdam-gelir sağlamak ve topluma hizmet Girişimci ve girişimcilik: yenilik girişimci.ppt yenilik girişimci.ppt 52

53 53 Kamu sektöründe amaçlar Ülke vatandaşlarına hizmet sağlama Yatırımın makul bir geri dönüş oranını sağlama Fiyatları düşük düzeyde tutma

54 54 İşletmelerin ekonomi içindeki yeri ve önemi Üretim birimleridir Yaratıcı birimlerdir (AR-GE, teknik gelişme, yeni sermaye oluşumu, gelir artışı, üretim artışı) Bölgesel ekonominin gelişmesini sağlarlar Tasarrufların değerlendirilmesini sağlarlar

55 55 İşletmelerin toplumsal açıdan ve önemi Demokrasinin temeli İnsanlar için mutluluk kaynağı Bağımsızlık duygusu Yeni iş alanları açılması Dış sorumluluk (çevreyi korumak, personel için olanaklar yaratmak, vergi ödemek... gibi)

56 56 İşletmelerin sınıflandırılması Faaliyet alanları Talep türüne göre Üretim tarzlarına göre Üretilen mal ve hizmetlere göre Üretim faktörlerinin mülkiyetine göre Büyüklüklerine göre Hukuksal durumlarına göre Birleşme şekline göre

57 57 Faaliyet alanlarına göre Üretici Hizmet Satıcı (pazarlama) Tüketici türüne göre Nihai talebe göre Ara mal talebine göre Üretim Tarzlarına Göre Emek yoğun (Hizmet) Sermaye Yoğun

58 58 Üretilen mal ve hizmetlere göre Tarım sektörü işletmeleri Madencilik Sanayi ve endüstriyel işletmeler Ticari işletmeler Finansal kuruluşlar ve bankalar Ulaştırma ve Lojistik Hizmet işletmeleri

59 59 Üretim faktörlerinin mülkiyetine göre Özel Kamu (Genel bütçeli, Katma bütçeli, Özerk, Yerel Yönetimler, bağlı ortaklıklar) Karma Yabancı sermayeli (çok uluslu firmalar); (Birden çok ülkededirler, Merkezi denetime sahiptirler, ortak politika ve straejileri vardır, firmaların koordinasyonu söz konusudur)

60 60 Yabancı firmaların etkileri Ulusal gelir etkisi Ödemeler dengesi etkisi İstihdam etkisi Teknoloji etkisi İşletmecilik bilgisi Sermaye transferi

61 61 Büyüklüklerine göre işletmeler Ölçütler (sayısal) Üretim miktarı Satış hacmi Sermaye Varlıklar Çalışan sayısı Kullanılan girdiler Makina ve ekipman Arazi büyüklüğü Pazar payı

62 62 Büyüklüklerine göre işletmeler Ölçütler (niteliksel) Hukuksal yapı (A.Ş. gibi) Yönetsel yapı (merkezi – bağımsız) Sektörel ağırlık (KOBİ’ler) Faaliyet alanı (yöresel-ulusal-uluslararası)

63 63 Büyüklüklerine göre işletmeler Küçük Orta Büyük Çok büyük Mega işletmeler Herbirinin ayrı avantaj ve dezavantajları vardır

64 64 İşletmenin iç organizasyonu İşletme için ne kadar sermaye gerekli? Bu para nasıl sağlanacaktır Ne kadar para riske edilebilir Muhasebe kazancı ve ekonomik kazancı ne olacaktır Temel kararları kim verecek (sahip mi yönetici mi? Yasal yükümlülükler nelerdir

65 65 2 temel işletme türü 1) Kurumsal olmayan işletmeler (kişisel sahiplik) Birey işletmeleri (avantaj ve dezavantajlar) Ortaklıklar (avantaj ve dezavantajlar) 2) Kurumsal işletmeler (sahiplerle yöneticiler ayrı ve yükümlülükler farklı) Özel kurumsal işletmeler Kamu kurumsal işletmeleri Mülkiyet ve Kontrol Hiyerarşik örgütlenme yapıları Hiyerarşik olmayan örgütlenmeler

66 66 Hukuksal durumlarına göre İşletmeler A.Birey işletmeleri B.Ortaklıklar a.Adi b.Ticaret i.Kişi 1.Kolektif 2.Komandit ii.Sermaye ortaklıkları 1.Anonim 2.Limited 3.Paylara bölünmüş komandit C.Kooperatifler

67 67 Birleşmeler Centilmenlik anlaşmaları (yazılı ya da sözlü) Konsorsiyumlar (geçici biraraya gelme) Karteller (Gizli-açık/geçici sürekli anlaşmalar) Tröstler (2 yada daha fazla firmanın yasl birleşmesi) Holdingler (Şirketler grubu)

68 68 İşletme Fonksiyonları (İşlevler) Kelime anlamı olarak fonksiyon (işlev) İşlev:"Bunun aynı zamanda mimari bir fonksiyonu da var."- H. Taner. Görev. Bir veya birçok değeri değişebilen niceliklere bağlı olarak değişen nicelik. Bir birleşikteki herhangi bir madde grubunun kimyasal görevi, bu görevi nitelendiren özelliklerin tamamı.

69 69 Fonksiyon 1.kuvvet; merasim, toren, musamere; vazife, icra edilmekte olan, işlemek, görevini yapmak, iki kelime arasındaki ilişkiyi gosteren kelime, functioning; faal, işler durumda. 2.iş. işlev. görev. hizmet. amaç. yükümlülük. toplantı. işlevini yerine getirmek. işlemek. çalışmak. resmi ya da özel tören. iş görmek. 3.işlev. iş. görev. vazife. güç. tören. merasim. işlemek. görevini yapmak. hareket.

70 70 İşletme Fonksiyonları (İşlevler) İşletmedeki anlamı ile fonksiyon: Yapılan iş ve eylemler/ iş ve eylem grupları Temel İşlevler Üretim Pazarlama Finansma

71 71 İşletme Fonksiyonları (İşlevler) Alt- Destekleyici işlevler Personel (işgörenler) Muhasebe AR-GE Halkla İlişkiler

72 72 İşletme Fonksiyonları İşletme Fonksiyonları (İşlevler) Yönetsel işlevler Planlama Örgütleme İnsan Kaynakları Yönetimi Yöneltme Kontrol

73 73 İşletmenin Kurulması Kuruluş Sorunları Ekonomik Teknik Mali Yasal Yanıtlanması gereken 4 temel soru Talep durumu Uygunluk (üretim faktörleri) Rekabet durumu

74 74 İşletmenin Kurulması Teknik, Ekonomik ve Finansal açıdan önemli konular Üretim faktörlerinin durumu Yatırım mallarının İç ve dış Pazar durumu Hammadde ve yarı mamul madde durumu Ürün maliyetleri Ürün talebi ve fiyatları Kuruluş yeri ve büyüklük (kapasite) seçimi Yatırım tutarı, gelir gider tahminleri ve finansal durum

75 75 Kuruluşla İlgili kavramlar Yatırım Ekonomik anlam İşletme düzeyindeki anlam Girişimci bakımından anlamı Finansman biliminde yatırım Yatırım Projesi Yenileme yatırımları Genişleme yatırımları Modernizasyon yatırımları

76 76 Üretim ve Maliyetler Kısa, orta ve uzun dönem maliyetler Sabit, değişken ve yarı değişken maliyetler Ortalama ve marjinal maliyetler

77 77 Bir yöneticinin bilmesi gerekenler 1.İşletme hedeflerini ve kısıtlarını tesbit etmek 2.Kârın (kazancın) özelliklerini ve firma yaşamı için önemini anlamak 3.Teşvikleri anlamak ve değerlendirmek 4.Pazarları iyi tanımak 5.Paranın zaman değerini iyi hesaplayabilmek 6.Marjinal Analizler yapabilmek

78 78 Paranın zaman değeri Bazı kararların zamanlaması projenin ortaya çıkışı ile gerçekleşmesi ve sonuçlarının alınması arasında geçen süre ile ilgilidir. Bu örneklere göre gelecekteki 1 TL’nin bugünkü değerini isabetli hesaplamak gerekir. Diğer bir deyişle –özellikle enflasyonist ortamlarda- bugünkü 1 TL, gelecekteki 1 TL’den daha değerlidir.

79 79 Paranın zaman değeri Bunun nedeni basittir; gelecekte elde edilecek olan ki 1 TL’nin fırsat maliyeti, bugünkü 1 TL’den kazanılacak olan gelirden (faizden)yapılacak olan fedakarlıktır. Diğer bir deyimle gelecekteki 1 TL’nin fırsat maliyeti paranın zaman değerini de yansıtır. Gelirlerin ve harcamaların zamanlamasını isabetli olarak hesaplamak için, yöneticilerin şimdiki değer analizini iyi yapması gerekir.

80 80 Bugünkü Değer Analizi Gelecekte elde edilecek olan bir miktar paranın Bugünkü Değeri, mevcut faiz oranlarına göre bugün yatırılacak olan aynı miktar paranın gelecekte sağlayacağı getiri olarak kabul edilir. Örneğin, herhangi birisi sizlere bir yıl sonra 1.10 TL vermeyi teklif edebilir Gelecek yılın 1.10 TL’sinin bugünkü değeri nedir?

81 81 Bugünkü Değer Analizi Eğer bugün % 10 faiz oranı geçerli olsaydı ve 1 TL’yi bir yıllık faize yatıracak olsaydık bir yıl sonunda paramızın değeri 1.10 TL olacaktı Diğer bir deyimle, bir yıllık bir süreçte 1 TL 10 kuruş faiz getirisi sağlayacaktır. Böylece, % 10 faiz oranının geçerli olduğu varsayıldığında bir yıl sonraki 1.10 TL’nin bugünkü değeri 1.00 TL olacaktır.

82 82 Formül Bu eşitlikte; i= geçerli faiz oranı PV= paranın bugünkü değeri FV= Paranın gelecekteki değeri N= süre

83 83 Örnek Örneğin; 10 yıl sonra elde edilecek olan 100 $’nin bugünkü değeri, % 7 faiz oranı gözününe alınacak olursa $ olarak hesaplanabilir.

84 84 Şekil 3. İki farklı Çevre

85 85 Bir transformasyon (dönüşüm) süresi olarak İşletme organizasyonu Sekil 1. Bir transformasyon (dönüşüm) süresi olarak İşletme organizasyonu

86 86 Şekil 2. Firma ve çevresi

87 87 Şekil 4. Firmanın Pazarlama Sistemi Üzerinde Çevresel Etkenler

88 88 Firma Ölçeği ve Ekonomiler Ölçek ekonomileri Teknik (teknoloji) ekonomiler Pazarlama ekonomileri Finansal ekonomiler Yönetsel ekonomiler Risk ekonomileri En etkili ölçek Negatif ölçek ekonomileri Dönüşüm (scope) ekonomileri Küçük firma ekonomileri


"1 İşletme Ekonomisi Temel Kavramlar. Birinci Kısım: Mikro İşletme Çevresi 1. İşletme, Yönetim ve Ekonomi 2. Pazarlar ve Kaynak Tahsisi 3. Talep, Gelir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları