Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ OTOİNFLAMASYON KAVRAMI VE AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Doç Dr Salih PAY.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ OTOİNFLAMASYON KAVRAMI VE AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Doç Dr Salih PAY."— Sunum transkripti:

1 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ OTOİNFLAMASYON KAVRAMI VE AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Doç Dr Salih PAY

2 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Familial Mediterranean feverTNF-receptor-associated periodic syndrome Hyper-IgD syndromeMuckle-Wells syndromeFamilial cold autoinflammatory syndrome InheritanceAutosomal recessiveAutosomal dominantAutosomal recessiveAutosomal dominant Ethnic distributionJewish, Arab, Armenian, Turkish, Italian Broad ethnic distribution; originally Irish/Scottish Dutch, FrenchNorthern EuropeanPrimarily European Gene (chromosome)MEFV (16p13.3)TNFRSF1A (12p13)MVK (12q24)CIAS1 (1q44) ProteinPyrin (marenostrin)55 kDa TNF-α receptorMevalonate kinaseCryopyrin (PYPAF1, NALP3) Typical attack length1-3 days>7 days3-7 days1-2 days30 min-72 h Serosal manifestationsMild abdominal pain to peritonitis; pleurisy; pericardial involvement usually asymptomatic; acute scrotum Mild abdominal pain to peritonitis; pleurisy; pericarditis; scrotal pain Abdominal pain, but peritonitis uncommon; pleurisy rare Abdominal pain; pleurisy rareAbsent Musculoskeletal manifestationsExercise-induced myalgia; protracted febrile myalgia (rare); monoarticular arthritis; chronic arthritis of hip; sacroiliitis Migratory myalgia;arthralgia more common than arthritis; when present, arthritis is monoarticular or pauciarticular Myalgia uncommon; self-limited symmetric polyarticular non- destructive arthritis Myalgia, arthralgia common; large joint oligoarticular arthritis Polyarthralgia, myalgia Cutaneous manifestationsErysipelas-like erythema (ELE); Henoch-Schönlein purpura in 5% of children Migratory erythema often accompanying myalgia Erythematous macules and papules most common; aphthous ulcers of mouth, vagina Urticarial rash (granulocytes predominate) LymphadenopathyUncommonSometimes foundCervical adenopathy common during attacks Can occurAbsent NeurosensoryAseptic meningitis (rare)Conjunctivitis, uveitis, periorbital edema UncommonSensorineural deafness; conjunctivitis, episcleriitis; elevation of optic disc Headache, conjunctivitis Amyloidosis riskVaries according to genotype, environment ∼ 14% of cases None reported ∼ 25% of casesInfrequent ( ∼ 2%) Genotype-phenotype associations M694V/M694V associated with amyloidosis, arthritis, ELE, possibly other severe manifestations; E148Q low penetrance Cysteine mutations associated with increased penetrance, amyloidosis; R92Q, P46L are low penetrance mutations Nearly all cases have at least one copy of V377I; HIDS- associated mutationsdistributed throughout the gene None to date TreatmentDaily oral colchicinePrednisone, etanerceptNo established treatment; NSAID for fever; statins investigational In some cases, colchicines or high-dose steroids NSAID for fever, arthralgia; long- term steroids effective, but limited by toxicity

3 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Başlangıç İlk atak Genetik TANIM “Akdeniz ve Ortadoğu kökenli etnik gruplarda görülen genetik bir hastalıktır” Genellikle çocukluk veya erken adölesan dönem %80-90 oranında 20 yaşından önce 40 yaşından sonra başlagıçta tanı şüpheli? 29 adet mutasyon tanımlandı

4 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ SİNONİMLERİ Benign paroksismal peritonit Benign paroksismal peritonit Periyodik ateş Periyodik ateş Periyodik hastalık Periyodik hastalık Periyodik peritonit Periyodik peritonit Ermeni Hastalığı Ermeni Hastalığı Tekrarlayan poliserozit Tekrarlayan poliserozit Tekrarlayan herediter poliserozit Tekrarlayan herediter poliserozit Ailesel Akdeniz Ateşi Ailesel Akdeniz Ateşi

5 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ EPİDEMİYOLOJİ 1 Erkek/Kadın: En sık; Sepharadik Yahudilerinde, Türklerde, Ermenilerde ve Araplarda Hastalık geni en yüksek oranda; İspanyol kökenli Yahudiler “Sepharadik (1/5) Ermenilerde (1/5-6) AAA etnik olarak sınırlı bir hastalıktır

6 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ EPİDEMİYOLOJİ Sepharadik Yahudilerinde; 1/250-1/1.000 Sepharadik Yahudilerinde; 1/250-1/1.000 Doğu Avrupa Kökenli Yahudilerde (Ashkenazi) 1/ Doğu Avrupa Kökenli Yahudilerde (Ashkenazi) 1/ Türkiye: 14-26/ (GATA ve Hacettepe) Türkiye: 14-26/ (GATA ve Hacettepe) PREVELANS 2

7 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ GENETİK Otozomal resessifOtozomal resessif Otozomal dominant geçiş gösteren aileler de bildirilmiştirOtozomal dominant geçiş gösteren aileler de bildirilmiştir

8 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ

9 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ KLİNİK ÖZELLİKLER AAA KLİNİĞİNİN BAĞIMSIZ 2 FENOTİPİK ÖZELLİĞİ VARDIR: 1. Peritonit, artrit veya plörit ile birlikte düzensiz aralıklarla ortaya çıkan kısa süreli ateş atakları Tedavisiz hastalarda klinik olarak nefropati ve genç yaşlarda renal yetmezlik ile sonuçlanan AA amiloidozu Tedavisiz hastalarda klinik olarak nefropati ve genç yaşlarda renal yetmezlik ile sonuçlanan AA amiloidozu 2. Tek başına AA tipinde amiloid (Fenotip II ?) 1

10 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ 6 KLİNİK ÖZELLİKLER Genellikle saat Genellikle saat Eklem tutulumu varsa daha uzun Eklem tutulumu varsa daha uzun Atak Süresi

11 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ ABDOMİNAL ATAKLAR Abdominal ataklar en sık görülen klinik bulgudur %90-95’de gözlenir, %68 ilk bulgu %90-95’de gözlenir, %68 ilk bulgu Titremeyle birlikte derece ateş Titremeyle birlikte derece ateş Şiddeti: hafif distansiyon... belirgin peritonit Şiddeti: hafif distansiyon... belirgin peritonit 1

12 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ ARTRİT ATAKLARI Artrit atakları ikinci sıklıkta görülen klinik bulgudur Kuzey Afrikalı Yahudi hastaların %75’de; diğer ırklarda daha azdır Kuzey Afrikalı Yahudi hastaların %75’de; diğer ırklarda daha azdır M694V MEFV mutasyonu artritle ilişkili M694V MEFV mutasyonu artritle ilişkili Hastaların %16’da ilk bulgudur (çocuklarda) Hastaların %16’da ilk bulgudur (çocuklarda) Artrit atakları özellikle çocuklarda yıllarca tek bulgudur Artrit atakları özellikle çocuklarda yıllarca tek bulgudur Karakteristik olarak alt ekstr. tek büyük eklem tutulumu vardır Karakteristik olarak alt ekstr. tek büyük eklem tutulumu vardır Diz, ayak bileği ve kalça en sık tutulan eklemlerdir Diz, ayak bileği ve kalça en sık tutulan eklemlerdir Spondilit ile birlikte veya tek başına sakroileit görülebilir Spondilit ile birlikte veya tek başına sakroileit görülebilir 1

13 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ AKUT veya SUBAKUT FORM AKUT veya SUBAKUT FORM KRONİK FORM KRONİK FORM AKSİYEL TUTULUM? AKSİYEL TUTULUM? Artrit atakları iki formda görülür ARTRİT ATAKLARI 2

14 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ derece ateş ile birlikte tek eklemde ani başlangıç vardır derece ateş ile birlikte tek eklemde ani başlangıç vardır Tutulan eklem hassas, şiş ve hareketle ağrılıdır Tutulan eklem hassas, şiş ve hareketle ağrılıdır Hiperemi ve lokal ısı artışı akut durumda beklenenden daha azdır Hiperemi ve lokal ısı artışı akut durumda beklenenden daha azdır Semptomlarda 1-2 günde pik yapar daha sonra sekel bırakmaksızın iyileşir Semptomlarda 1-2 günde pik yapar daha sonra sekel bırakmaksızın iyileşir AKUT ARTRİT ATAĞI Akut atak 3-5 gün içinde düzelir, tam iyileşme 1 hafta, bazen 1 ayı bulabilir 3

15 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Sinoviyal efüzyon sıklıkla gösterilir Sinoviyal efüzyon sıklıkla gösterilir Sinoviyal sıvı steril ve sinovitin ciddiyetine bağlı olarak Sinoviyal sıvı steril ve sinovitin ciddiyetine bağlı olarak hafif bulanık ile pürülan arasındadır hafif bulanık ile pürülan arasındadır Sinoviyal sıvıda çok sayıda PMNL vardır Sinoviyal sıvıda çok sayıda PMNL vardır Viskozitesi düşük fakat musin pıhtı testi normaldir Viskozitesi düşük fakat musin pıhtı testi normaldir Radyografide yumuşak doku şişmesi ve hafif osteoporoz Radyografide yumuşak doku şişmesi ve hafif osteoporoz dışında bulgular normaldir AKUT ARTRİT ATAĞI 4

16 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ %5-6 1 aydan fazla süren uzamış artrit %5-6 1 aydan fazla süren uzamış artrit Diz ve kalça eklemi, bazen AB, nadiren TME Diz ve kalça eklemi, bazen AB, nadiren TME Klinik kronik monoartrit, nadiren oligoartrit Klinik kronik monoartrit, nadiren oligoartrit Efüzyon sık, çok fazla ise içi su dolu torba (fluid bag) Efüzyon sık, çok fazla ise içi su dolu torba (fluid bag) KRONİK ARTRİT ATAKLARI 5 Kr. artrit atağı esnasında diğer ataklar da gözlenebilir

17 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ KRONİK ARTRİT ATAKLARINDA RADYOLOJİ Ciddi periartiküler osteoporoz Ciddi periartiküler osteoporoz Litik erozyonlar Litik erozyonlar Osteonekroz Osteonekroz Bazen periartiküler skleroz Bazen periartiküler skleroz Eklem aralığında daralma Eklem aralığında daralma 6 KRONİK ARTRİT ATAKLARI KRONİK ARTRİT ATAKLARINDA RADYOLOJİ

18 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ KRONİK ARTRİT ATAKLARININ PROGNOZU Genellikle fonksiyon bozukluğu olmaz, %65-70’nde tam Genellikle fonksiyon bozukluğu olmaz, %65-70’nde tam fonksiyonel iyileşme gerçekleşir fonksiyonel iyileşme gerçekleşir Prognoz kalça ekleminde kötüdür Prognoz kalça ekleminde kötüdür Olguların %80’de OA ve ON’a bağlı fonksiyon kaybı gelişir Olguların %80’de OA ve ON’a bağlı fonksiyon kaybı gelişir Kr. artrit atakları sonucu özellikle kalça ekleminde TKP’i Kr. artrit atakları sonucu özellikle kalça ekleminde TKP’i gerektiren deformiteler gelişebilir gerektiren deformiteler gelişebilir 7 KRONİK ARTRİT ATAKLARI

19 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ AAA ve SPONDİLİT Normal toplumdan daha fazla % 0,04 (11/3000) İnflamatuvar bel ağrısı Sakroileit ve oligoartrit Sindezmofit gelişimi olmaz Genellikle HLA B27 negatif Kolşisin etkisiz Bağımsız bir hastalık ? Langevitz ve ark. Semin Arthritis Rheum

20 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ PLEVRAL ATAK Vakaların %5’de ilk bulgudur Yahudi,Türk ve Arap hastaların %25-50 ‘inde gözlenir Yahudi,Türk ve Arap hastaların %25-50 ‘inde gözlenir Ermenilerde biraz daha sıktır Ermenilerde biraz daha sıktır Peritonite benzer: Peritonite benzer: * Ani başlar * Çabuk iyileşir * Akut febril plörit şeklindedir 1

21 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ ERİZİPEL BENZERİ ERİTEM 1 Bazı otörlerce patognomonik olarak değerlendirilmektedir Bazı otörlerce patognomonik olarak değerlendirilmektedir Görülme sıklığı %3-46 Görülme sıklığı %3-46 Çocukların %20 ’nde görülür Çocukların %20 ’nde görülür Ateş ile beraber ya da tek başına gözlenebilir Ateş ile beraber ya da tek başına gözlenebilir Bazen de artrit atağı ile birliktedir Bazen de artrit atağı ile birliktedir AAA’ nın en karakteristik bulgularındandır

22 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ ERİZİPEL BENZERİ ERİTEM 2 Lezyonlar sıcak, hassas, şiş, keskin kenarlı plak şeklindedir Lezyonlar sıcak, hassas, şiş, keskin kenarlı plak şeklindedir Genellikle diz altında, bacağın ön yüzünde ve ayağın dorsalindedir Genellikle diz altında, bacağın ön yüzünde ve ayağın dorsalindedir Lezyonlar tek taraflı veya simetrik ve cm çapındadır Lezyonlar tek taraflı veya simetrik ve cm çapındadır Sıklıkla ateş ile birliktedir ve saatte kaybolur Sıklıkla ateş ile birliktedir ve saatte kaybolur Histopatoloji; dermiste ödem ve hücre infiltrasyonu (başlıca PMNL)

23 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ DİĞER BULGULAR Perikardit Perikardit Akut orşit atağı Akut orşit atağı Tek başına ateş yüksekliği Tek başına ateş yüksekliği Ciddi kas ağrıları (febril myalji) Ciddi kas ağrıları (febril myalji) Vaskülit Vaskülit Glomerulonefrit Glomerulonefrit

24 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ 4 AMİLOİDOZ PREKLİNİK EVRE: Proteinüri yok, amiloid rektal veya renal bx ile belirlenir Proteinüri yok, amiloid rektal veya renal bx ile belirlenir KLİNİK EVRE: Proteinürinin ortaya çıkması Proteinürinin ortaya çıkması Proteinüri başlangıçta hafif ve intemitenttir Proteinüri başlangıçta hafif ve intemitenttir Daha sonra sürekli hale gelir ve nefrotik düzeylere ulaşır Daha sonra sürekli hale gelir ve nefrotik düzeylere ulaşırSONUÇ: Renal yetmezlik Renal yetmezlik En önemli klinik sonuç amiloid nefropatisidir Adrenal bezde birikmesi sonucu Adisson hastalığı Barsaklarda birikimi sonucu malabsorbsiyon

25 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ LABORATUVAR BULGULARI 1 Akut faz yanıtında artış Akut faz yanıtında artış ESR, ESR, CRP, CRP, Alfa-2 globulin, Alfa-2 globulin, Fibrinojen, Fibrinojen, SAA, SAA, Haptogloblobulin, Haptogloblobulin, C3, C4 C3, C4 Lökositoz Lökositoz Geçici albuminüri, mikroskopik Geçici albuminüri, mikroskopik hematüri hematüri ATAK SIRASINDA ATAKLAR ARASI DÖNEMDE Hafif anemi Hafif anemi İnatçı fibrinojen yüksekliği İnatçı fibrinojen yüksekliği Serum Ig’lerinde orta derecede artış Serum Ig’lerinde orta derecede artış

26 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ TANI Klasik olarak tipik klinik bulguları olan hastalarda genetik şart değil Klasik olarak tipik klinik bulguları olan hastalarda genetik şart değil Genetik testler Genetik testler İki mutasyon taşıyanlarda belirsizlik yok İki mutasyon taşıyanlarda belirsizlik yok Tek mutasyon taşıyanlarda Tek mutasyon taşıyanlarda Etnik köken, klinik bulgular, hastalık öyküsü ve kolşisine yanıt Etnik köken, klinik bulgular, hastalık öyküsü ve kolşisine yanıt MEFV taşıyıcılığı yüksek olan bir etnik köken veya yöreye ait ve MEFV taşıyıcılığı yüksek olan bir etnik köken veya yöreye ait ve öyküsü açık olmayan hastalarda tanıda sorun var öyküsü açık olmayan hastalarda tanıda sorun var MEFV mutasyonlarının bulunmasından sonra genetik önemli ancak tanıda hala yetersiz 3

27 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ AYIRICI TANI Akut apandisitAkut apandisit Akut intermitent porfirya (Ht, idrarda porfirin)Akut intermitent porfirya (Ht, idrarda porfirin) Herediter anjioödem (Ateş yok)Herediter anjioödem (Ateş yok) Jüvenil kronik artrit (Sistemik form) (Ateş seyri, poliartrit)Jüvenil kronik artrit (Sistemik form) (Ateş seyri, poliartrit) Kristale bağlı artropatilerKristale bağlı artropatiler Septik artritSeptik artrit Bayanlarda jinekolojik problemlerBayanlarda jinekolojik problemler

28 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ TEDAVİ KOLŞİSİN Kolşisin dozu kiloya bağımlı değildir Kolşisin dozu kiloya bağımlı değildir Yaş ve atakların ciddiyetine bakmaksızın kolşisin 1mg/gün başlanır Yaş ve atakların ciddiyetine bakmaksızın kolşisin 1mg/gün başlanır Eğer gerekiyorsa doz 1.5mg/gün ve daha sonra 2mg/gün’e çıkılır Eğer gerekiyorsa doz 1.5mg/gün ve daha sonra 2mg/gün’e çıkılır 1mg ’dan daha yüksek dozların günde iki doz olarak verilmesi önerilir 1mg ’dan daha yüksek dozların günde iki doz olarak verilmesi önerilir 2mg/gün dozunda kolşisine cevap alınmazsa doz daha fazla arttırılmaz 2mg/gün dozunda kolşisine cevap alınmazsa doz daha fazla arttırılmaz 1

29 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ 4 TEDAVİ Ataklar tamamen düzelir. Ataklar tamamen düzelir. TAM REMİSYON; (% 65 ) PARSİYEL REMİSYON; (% 30) Tüm atakların sıklığında ve şiddetinde azalma Tüm atakların sıklığında ve şiddetinde azalma Veya atakların bir formunda (genellikle abdominal) azalma Veya atakların bir formunda (genellikle abdominal) azalma Fakat diğer formunda (genellikle artrit) değişiklik olmaması (PR sağlanmış ise genellikle uzamış artrit atakları izlenmez) Fakat diğer formunda (genellikle artrit) değişiklik olmaması (PR sağlanmış ise genellikle uzamış artrit atakları izlenmez) TEDAVİYE CEVAPSIZ; (% 5) Maksimun doz kolşisine karşın ataklar devam eder Maksimun doz kolşisine karşın ataklar devam eder

30 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ 5 TEDAVİ Profilaktik kolşisin tedavisi böbrek amiloidozisini önler 17 yıllık takipte kolşisin alan hiçbir hastada amiloidoz gelişmemiş Kontrol grubunda ise %30 amiloidoz Önlenebilen tek amiloidoz tipidir Zemer ve ark. New Engl J 1986

31 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ 6 TEDAVİ TEDAVİYE CEVAPSIZ GRUPTA AMİLOİDOZU ÖNLEMEK İÇİN!!! Kolşisin tb DIB 2 mg/gün

32 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ KOLŞİSİN 7 TEDAVİ Kreatinin 1.5mg/gün ise proteinürinin stabilleşmesi veya ortadan kalkması olasılığı Kreatinin 1.5mg/gün ise proteinürinin stabilleşmesi veya ortadan kalkması olasılığı Kolşisin mezangial proliferatif GN de etkilidir Kolşisin mezangial proliferatif GN de etkilidir Rapidli progresif GN te etkili değildir Rapidli progresif GN te etkili değildir Livneh ve ark. Nephron 1992 Livneh ve ark. Nephron 1992

33 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ KOLŞİSİN 8 TEDAVİ Diyare Diyare Myopati, nöropati Myopati, nöropati Gebelik süresince kullanılan kolşisinin trizomi 21’e yol açabileceği bildirilmiştir (2/91) Gebelik süresince kullanılan kolşisinin trizomi 21’e yol açabileceği bildirilmiştir (2/91) Amniosentez ile takip önerilmiş Amniosentez ile takip önerilmiş Daha sonraki 1000 gebeliğin incelendiği çalışmalarda (-) Daha sonraki 1000 gebeliğin incelendiği çalışmalarda (-) Azospermi: BH’da (+) Azospermi: BH’da (+) AAA’da (-) AAA’da (-)

34 GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ İNTERFERON 9 KOLŞİSİNE DİRENÇLİ VAKALARDA TEDAVİ Başka nedenle INF alfa alan hastalarda AAA ataklarının Başka nedenle INF alfa alan hastalarda AAA ataklarının sıklığı ve şiddeti azalmış sıklığı ve şiddeti azalmış Dirençli olgularda atak şiddetini azaltmış Dirençli olgularda atak şiddetini azaltmış Tunca ve ark. Tunca ve ark. Br J Rheumatol 1997 SÜLFASALAZİN Kronik artrit atakları Kronik artrit atakları Aksiyel tutulumu olan vakalarda Aksiyel tutulumu olan vakalarda


"GATA ROMATOLOJİ B.D. AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ OTOİNFLAMASYON KAVRAMI VE AİLESEL AKDENİZ ATEŞİ Doç Dr Salih PAY." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları