Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Amaç Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak. Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Amaç Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak. Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak."— Sunum transkripti:

1

2 Amaç Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak. Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak.

3 Öğrenim hedefleri Bu dersin sonunda dönem 2 öğrencileri 1. Hemostazı tanımlayabilecek, 2. Hemostazın bileşenlerini sayabilecek, 3. Hemostazın özelliklerini sayabilecek, 4. Koagülasyon sistemi bileşenlerini sayabilecek, 5. Koagülasyon sistem bileşenlerinin nasıl çalıştığını açıklayabileceklerdir.

4 Hemostaz Hasarlanmış damardan kan kaybının spontan olarak önlenmesi Hasarlanmış damardan kan kaybının spontan olarak önlenmesi Primer Primer Kan damarı kontraksiyonu Kan damarı kontraksiyonu Plateletlerin subendotelyuma adezyonu Plateletlerin subendotelyuma adezyonu Primer hemostatik tıkaç oluşumu Primer hemostatik tıkaç oluşumu Sekonder Sekonder Fibrin ağı oluşturmak üzere koagülasyon sisteminin aktivasyonu Fibrin ağı oluşturmak üzere koagülasyon sisteminin aktivasyonu Mekanik olarak hemostatik tıkacın güçlendirilmesi Mekanik olarak hemostatik tıkacın güçlendirilmesi

5 Hemostatik sistemin özellikleri Hasarlanmaya ani yanıt oluşumu Hasarlanmaya ani yanıt oluşumu Hasarın lokalize edilmesi Hasarın lokalize edilmesi Rüptüre olmuş kan damarının tıkanmaması Rüptüre olmuş kan damarının tıkanmaması Kan akımına karşı mekanik olarak dirençli olması Kan akımına karşı mekanik olarak dirençli olması Kalıcı yapının oluşturulması Kalıcı yapının oluşturulması

6 Kolagülasyon sistemi Prokoagülan sistem; hasara hızlı, lokalize, mekanik olarak dirençli yanıtın oluşumu Prokoagülan sistem; hasara hızlı, lokalize, mekanik olarak dirençli yanıtın oluşumu Antikoagülan sistem; prokoagülan sistemin anahtar reaksiyonlarındaki aktivatör proteinleri inaktive ederek olayın lokalize kalması Antikoagülan sistem; prokoagülan sistemin anahtar reaksiyonlarındaki aktivatör proteinleri inaktive ederek olayın lokalize kalması Fibrinolitik sistem; doku onarımı başladıktan sonra kalıcı hemostatik tıkaçtaki fibrinin proteolitik sindirimi Fibrinolitik sistem; doku onarımı başladıktan sonra kalıcı hemostatik tıkaçtaki fibrinin proteolitik sindirimi

7 Primer hemostaz Rüptüre olmuş kan damarının vazokonstriksiyonu ve plateletlerin aktivasyonu Rüptüre olmuş kan damarının vazokonstriksiyonu ve plateletlerin aktivasyonu Platelet GpIa/IIa res. ile kollagene adezyon Platelet GpIa/IIa res. ile kollagene adezyon Platelet granüllerinin salınımı Platelet granüllerinin salınımı Aggregasyon Aggregasyon

8

9

10 Platelet aktivasyonu Dens granüllerin salınımı (ADP) ile platelet agregasyonu  Dens granüllerin salınımı (ADP) ile platelet agregasyonu  Alfa granüllerin salınımı ile normalde plazmada bulunan koagülasyon proteinlerinin miktarı  Alfa granüllerin salınımı ile normalde plazmada bulunan koagülasyon proteinlerinin miktarı  Platelet res. defektleri  hemorajik hastalıklar GpIb  von Willebrand send.u GpIIb/IIIa  Glanzman trombastenisi

11 Sekonder hemostaz Pıhtılaşma faktörleri Pıhtılaşma faktörleri Plateletlere gereksinim  Plateletlere gereksinim  İnaktif prekürsör moleküller katalitik aktif formlarına dönüşür İnaktif prekürsör moleküller katalitik aktif formlarına dönüşür Çözünür bir protein olan fibrinojenin, çözünürlüğü olmayan fibrin polimerine transformasonu ile sonuçlanır Çözünür bir protein olan fibrinojenin, çözünürlüğü olmayan fibrin polimerine transformasonu ile sonuçlanır

12 Şematik olarak prokoagülasyon reaksiyonlar dizisi “koagülasyon kaskadı”

13 Koagülasyon kaskadı Pıhtı oluşumunda yer alan proteinler plazmada prekürsör Pıhtı oluşumunda yer alan proteinler plazmada prekürsör Damar hasarı geliştiğinde faktör VII ve IX aktivasyonu ile kendilerinden sonra gelen faktörlerin aktivasyonu ve fibrin pıhtısı oluşumu Damar hasarı geliştiğinde faktör VII ve IX aktivasyonu ile kendilerinden sonra gelen faktörlerin aktivasyonu ve fibrin pıhtısı oluşumu Aktivasyon bir ya da iki peptid bağının kesilmesi ile gerçekleşir  sınırlı proteoliz ile aktivasyon Aktivasyon bir ya da iki peptid bağının kesilmesi ile gerçekleşir  sınırlı proteoliz ile aktivasyon

14 Gerçekçi gösterim

15 Hemostatik sistem faktörleri Pıhtılaşmaya yaklaşık 20 plazma proteini katılır Pıhtılaşmaya yaklaşık 20 plazma proteini katılır Primer fonksiyonlarına göre dört başlık altında toplanabilirler; Primer fonksiyonlarına göre dört başlık altında toplanabilirler; Proteinaz prekürsörler Proteinaz prekürsörler Kofaktör proteinler Kofaktör proteinler Proteinaz inhibitörleri Proteinaz inhibitörleri Diğer proteinler Diğer proteinler (transglutaminaz, fibrinojen gibi)

16 Proteinaz prekürsörleri Zimojen ya da proenzim Zimojen ya da proenzim Dolaşımda inaktif olarak bulunurlar Dolaşımda inaktif olarak bulunurlar Aktivasyonları geri dönüşümsüz Aktivasyonları geri dönüşümsüz Tüm proteinaz prekürsörler arasında yapısal benzerlik Tüm proteinaz prekürsörler arasında yapısal benzerlik Aktivasyondan sonra proteinaz aktivitesi gösteren bölge C-terminalde Aktivasyondan sonra proteinaz aktivitesi gösteren bölge C-terminalde N-terminal uç kofaktör proteinleri ve membran lipid yüzey tanınmasından sorumlu N-terminal uç kofaktör proteinleri ve membran lipid yüzey tanınmasından sorumlu

17 Proteinaz prekürsörler Proteinaz aktivitesi gösteren bölge pankreatik serin proteazlardan kimotripsin ve tripsine benzer Proteinaz aktivitesi gösteren bölge pankreatik serin proteazlardan kimotripsin ve tripsine benzer Aktif bölgede hidrolitik reaksiyonu gerçekleştiren amino asidler Asp 102, His 57 ve Ser 195 Aktif bölgede hidrolitik reaksiyonu gerçekleştiren amino asidler Asp 102, His 57 ve Ser 195 -Arg---aa- plazmin dışındaki proteinazlar -Lys---aa- plazmin

18 Kofaktör proteinler; F V ve VIII Kofaktör proteinler reaksiyonların özgünlüğünü ve prekursör proteinazların aktivasyonunu hızlandırır Kofaktör proteinler reaksiyonların özgünlüğünü ve prekursör proteinazların aktivasyonunu hızlandırır Trombin aktivasyonlarını sağlar Trombin aktivasyonlarını sağlar Faktör Va protrombin-trombin Faktör Va protrombin-trombin Faktör VIIIa faktör X-Xa dönüşümünde Faktör VIIIa faktör X-Xa dönüşümünde

19 Kofaktör proteinler

20 Proteinaz inhibitörleri Hemostatik sistem proteinazları proteoliz fonksiyonlarını tamamladıktan sonra, bunların inaktivasyonunu sağlama Hemostatik sistem proteinazları proteoliz fonksiyonlarını tamamladıktan sonra, bunların inaktivasyonunu sağlama Tüm prokoagülan, antikoagülan ve fibrinolitik proteinaz inhibitörleri SERPİNS (SERin Proteinaz İNhibitörler) Tüm prokoagülan, antikoagülan ve fibrinolitik proteinaz inhibitörleri SERPİNS (SERin Proteinaz İNhibitörler) SERPİNS proteinazlarla geri dönüşümsüz 1:1 kompleks oluşturur SERPİNS proteinazlarla geri dönüşümsüz 1:1 kompleks oluşturur

21 Diğer proteinler Fibrinojen Fibrinojen Faktör XIII (plazma transglutaminaz) Faktör XIII (plazma transglutaminaz) Von Willebrand faktör Von Willebrand faktör

22 von Willebrand faktör vWF multisubunit içeren bir protein vWF multisubunit içeren bir protein Hemostatik sistemin en büyük moleküler ağırlığa sahip proteini ( Da) Hemostatik sistemin en büyük moleküler ağırlığa sahip proteini ( Da) Hem plateletlerin subendotele bağlanmasında, hem de faktör VIII’in plazmada taşınmasında fonksiyon görür Hem plateletlerin subendotele bağlanmasında, hem de faktör VIII’in plazmada taşınmasında fonksiyon görür

23 Membran fosfolipid yüzeyler Hasara uğramış hücrelerin membranları ve aktive olmuş plateletler proteinazların, proteinaz prekursörlerinin ve kofaktör proteinlerin baplanması için yüzey oluşturur Hasara uğramış hücrelerin membranları ve aktive olmuş plateletler proteinazların, proteinaz prekursörlerinin ve kofaktör proteinlerin baplanması için yüzey oluşturur Hücre membranının iç kısmında yer alan fosfolipidler bağlanmada fonksiyon görür Hücre membranının iç kısmında yer alan fosfolipidler bağlanmada fonksiyon görür Fosfatidilserin ve diğer negatif yüklü fosfolipidler bağlanmada önemli Fosfatidilserin ve diğer negatif yüklü fosfolipidler bağlanmada önemli

24 TF VII TF-VII TF-VIIa X XaX Yavaş Hızlı Ekstrinsik yol

25 IXIXa VIIa Ca ++, PL XIa İntrinsik yol

26 X Xa VIIa Ca ++, PL VIII.IXa Ca++, PL

27 Protrombin aktivasyon kompleksi

28 Protrombin trombin çevrimi

29 Trombin Protrombin trombin dönüşümü ile Gla domainini kaybeder ve serbestçe salınır Protrombin trombin dönüşümü ile Gla domainini kaybeder ve serbestçe salınır Substratları Substratları Plateletler Plateletler F V ve VIII F V ve VIII Fibrinojen Fibrinojen F XIII F XIII Protein C Protein C F VII ? F VII ?

30 Fibrinojen Fibrin prekursörü Fibrin prekursörü Da moleküler ağırlığa sahip, iki A , iki B  ve iki  zincirinden oluşur Da moleküler ağırlığa sahip, iki A , iki B  ve iki  zincirinden oluşur Fibrin monomerleri oluşumu sırasında iki A ve iki B polipeptidleri trombin etkisiyle yapıdan ayrılır Fibrin monomerleri oluşumu sırasında iki A ve iki B polipeptidleri trombin etkisiyle yapıdan ayrılır Fibrin monomerleri arasında disulfid köprüleri oluşur Fibrin monomerleri arasında disulfid köprüleri oluşur

31 Fibrin pıhtısının oluşumu

32 Fibrin monomerlerinin oluşumu

33 Faktör XIII Plazma transglutaminaz Plazma transglutaminaz Trombinle aktive olduktan sonra fibrin monomerleri arasında kovalent cross- linklerin oluşumu transamidation reaksiyonu ile katalizler Trombinle aktive olduktan sonra fibrin monomerleri arasında kovalent cross- linklerin oluşumu transamidation reaksiyonu ile katalizler Cross-linklerin oluşmaması durumunda fibrin yapısı stabil olmaz ve fizyolojik olarak yetersiz kalır Cross-linklerin oluşmaması durumunda fibrin yapısı stabil olmaz ve fizyolojik olarak yetersiz kalır

34 Cross-linklerin Oluşumu

35 Kontak faz reaksiyonları Proteinaz proteinler Proteinaz proteinler Faktör XII; in vitro olarak cam tüp yüzeyine temasla gerçekleşen konformasyon değişikliği ile ya da in vivo olarak kininojen varlığında aktivasyon Faktör XII; in vitro olarak cam tüp yüzeyine temasla gerçekleşen konformasyon değişikliği ile ya da in vivo olarak kininojen varlığında aktivasyon Prekallikrein; proteolitik kesilmelerle kallikreine dönüşüm Prekallikrein; proteolitik kesilmelerle kallikreine dönüşüm Kofaktör protein Kofaktör protein Plazma yüksek moleküler ağırlıklı kininojen Plazma yüksek moleküler ağırlıklı kininojen

36 XII XIIa XI XIa Prekallikrein Kallikrein Kininojen (-) yüzey KONTAK FAZ REAKSİYONLARI

37

38 Pıhtılaşma kaskadı

39 Antikoagülan sistem Aktive olmuş pıhtılaşma faktörleri karaciğer tarafından dolaşımdan hızla uzaklaştırılır Aktive olmuş pıhtılaşma faktörleri karaciğer tarafından dolaşımdan hızla uzaklaştırılır Ayrıca plazmada dolaşan antikoagulanlar tarafından direk olarak inaktive edilme Bunlar; Ayrıca plazmada dolaşan antikoagulanlar tarafından direk olarak inaktive edilme Bunlar; Antitrombin III Antitrombin III Protein C ve S Protein C ve S

40 AT III Bir proteaz inhibitörü Bir proteaz inhibitörü Pıhtılaşma faktörleri ile 1:1 inaktif kompleks oluşturur Pıhtılaşma faktörleri ile 1:1 inaktif kompleks oluşturur Faktör VIIa dışında tüm proteolitik pıhtılaşma faktörlerine etki eder Faktör VIIa dışında tüm proteolitik pıhtılaşma faktörlerine etki eder AT III etkisi bazı proteoglikanlara bağlanmayla artar; AT III etkisi bazı proteoglikanlara bağlanmayla artar; Endotelyal hücre proteoglikanları Endotelyal hücre proteoglikanları Heparin Heparin

41 AT III etki mekanizması

42 Protein C ve S Protein C vitamin-K-bağımlı bir protein olup, faktör V ve VIII’i proteolizle nötralize eder Protein C vitamin-K-bağımlı bir protein olup, faktör V ve VIII’i proteolizle nötralize eder Protein C de dolaşımda prekursör olarak bulunur ve antikoagulan etki göstermesi için aktive olması gerekir Protein C de dolaşımda prekursör olarak bulunur ve antikoagulan etki göstermesi için aktive olması gerekir Aktive protein C Ca ++, fosfolipid ve bir diğer vitamin-K-bağımlı protein S ile birleşerek faktör V/VIII inaktive edici kompleksi oluşturur Aktive protein C Ca ++, fosfolipid ve bir diğer vitamin-K-bağımlı protein S ile birleşerek faktör V/VIII inaktive edici kompleksi oluşturur Protein C ya da S eksikliğinde venöz tromboz riski oldukça artar Protein C ya da S eksikliğinde venöz tromboz riski oldukça artar

43 Protein C ile faktör V ve VIII inaktivasyonu

44

45 Tromboz Damar hasarı olmayan yerde hemostatik tıkaç ya da trombüs oluşumu ile oklüzyon Damar hasarı olmayan yerde hemostatik tıkaç ya da trombüs oluşumu ile oklüzyon Sebepleri; Sebepleri; Prokoagülan proteinaz inhibitörlerinin eksikliği Prokoagülan proteinaz inhibitörlerinin eksikliği Fibrinojen konsantrasyon yüksekliği Fibrinojen konsantrasyon yüksekliği Hiperhomosisteinemi Hiperhomosisteinemi

46 Tromboz risk artışı gösteren iki mutasyon Protrombin G20210A mutasyonu Protrombin G20210A mutasyonu Translasyona uğramayan 3’ bölgede Translasyona uğramayan 3’ bölgede Dolaşımda protrombin kons.  Dolaşımda protrombin kons.  Faktör V Leiden mutasyonu Faktör V Leiden mutasyonu APC rezistansı ile karakterize APC rezistansı ile karakterize

47 Fibrinoliz Fibrinin proteolitik sindirimle hemostatik plaktan çıkarılması Fibrinin proteolitik sindirimle hemostatik plaktan çıkarılması Koagülasyon sisteminin diğer komponentleri gibi fibrinolitik sistem de normalde inaktif Koagülasyon sisteminin diğer komponentleri gibi fibrinolitik sistem de normalde inaktif Ancak fibrin oluşumuyla sistem aktivite kazanır Ancak fibrin oluşumuyla sistem aktivite kazanır Plazmin etkisiyle fibrin yıkımı gerçekleşir Plazmin etkisiyle fibrin yıkımı gerçekleşir

48

49

50 Vitamin K etkisiyle Gla proteini oluşumu Faktör II,VII, IX, X

51 Hemofili Koagülasyon sistemindeki faktör eksikliklerine bağlı yetersiz pıhtılaşma Koagülasyon sistemindeki faktör eksikliklerine bağlı yetersiz pıhtılaşma Hemofili A faktör VIII ya vWB eksikliğine Hemofili A faktör VIII ya vWB eksikliğine Hemofili B faktör IX eksikliği Hemofili B faktör IX eksikliği

52 Özet 1. Platelet fonk.u nedir? 2. Ca’un pıhtılaşmadaki rolü nedir? 3. Dolaşımda serbest bulunmayan faktör hangisidir? 4. Prokoagülan faktörlerin yapısal özellikleri nelerdir?Aktivasyondan sonra kompleksten serbestçe diffüze olan faktör hangisidir

53 Özet 1. Antikoagülan proteinler nelerdir? Etkileri nasıl gerçekleşir? 2. Vitamik K bağımlı faktörler hangileridir? 3. Fibrin yıkımı ne zaman başlar ve yıkımı gerçekleştiren protein nedir? 4. Antikoagülan ilaçlar nelerdir, nasıl etki gösterirler? 5. Aspirinin hemoztaz üzerine etkisi var mıdır?

54 Protein C aşağıdaki aktive olmuş faktörlerden hangisinin inaktivasyonunu sağlar? a) a) Faktör II b) b) Faktör VII c) c) Faktör VIII d) d) Faktör IX e) e) Faktör X


"Amaç Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak. Koagülasyon mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları