Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD1 DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI Dr.Aslıhan Polat KOÜTF Psikiyatri AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD1 DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI Dr.Aslıhan Polat KOÜTF Psikiyatri AD."— Sunum transkripti:

1 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD1 DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI Dr.Aslıhan Polat KOÜTF Psikiyatri AD

2 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD2 DSM-IV Sınıflandırması zDepresif Bozukluklar yMajör Depresif Bozukluk yDistimik Bozukluk yBTA Depresif Bozukluk zİkiuçlu Bozukluklar yİkiuçlu bozukluk Tip I yİkiuçlu bozukluk Tip II ySiklotimik bozukluk yBTA Duygudurum bozukluğu yGenel tıbbi duruma bağlı yMadde kullanımın yol açtığı

3 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD3 DSM-IV Sınıflandırması zEn son dönemi tanımlayan belirleyiciler yHafif, orta, ağır yPsikotik ySüreğen yKatatonik yMelankolik yAtipik yDoğum-ardı başlangıçlı zYineleyen dönemlerin gidişini tanımlayan belirleyiciler yMevsimsel yHızlı döngülü

4 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD4 ÇÖKKÜNLÜK (Depresyon) DÖNEMİ Çökkünlük, derin üzüntülü, bazen de hem üzüntülü hem bunaltılı bir duygudurumla birlikte düşünce, konuşma, devinim ve fizyolojik işlevlerde yavaşlama, durgunlaşma ve bunların yanı sıra değersizlik, küçüklük, güçsüzlük, isteksizlik, karamsarlık duygu ve düşünceleriyle belirli bir sendromdur.

5 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD5 Belirtiler ve Bulgular-1 zGenel görünüm ve dışa vuran davranış yBelirgin yüz çizgileri yOmuzlar çökük yKendine bakımda azalma yDurgunluk, yavaşlama ySıkıntı ve tedirginlik/yerinde duramama zKonuşma ve ilişki kurma yAlçak sesli ve yavaş konuşma yMutizm (ağır durumlarda) yDuygusuz gibi görünme (Duygusal donukluk)

6 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD6 Belirtiler ve Bulgular -2 zDuygulanım yÇökkün duygudurum (derin üzüntü, iç acısı) ySık ve kolay ağlama yBunaltı (öz. sabahları) yTedirginlik ySinirlilik yİsteksizlik ve zevk alamama (Anhedoni) zBilişsel yetiler yBilinç açık yAğır durumlarda uyuşukluk (stupor) yYönelim tam yDikkat ve konsantrasyonda azalma yUnutkanlık (psödodemans)

7 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD7 Belirtiler ve Bulgular-3 zAlgı yGenelde olağan yAğır durumlarda varsanılar (gn duygudurumla uyumlu), depersonalizasyon, derealizasyon zDüşünce süreci ve içeriği yYavaşlamış yÇaresizlik, umutsuzluk, karamsarlık, suçluluk yDeğersizlik (özsaygıda azalma) yÖzkıyım düşünceleri yAğır durumlarda sanrılar(duygudurumla uyumlu/uyumsuz) yHipokondriyak uğraşlar ve bedensel yakınmalar

8 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD8 Belirtiler ve Bulgular-4 zDevinim yPsikomotor yavaşlama (retardasyon) yAşırı tedirgin hareketlilik, yerinde duramama (psikomotor ajitasyon) zBedensel ve fizyolojik belirtiler yEnerji azlığı, çabuk yorulma yUyku bozukluğu yİştah değişikliği yCinsel isteksizlik

9 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD9 Tanı (DSM-IV) zÇökkün duygudurum veya anhedoninin de içinde bulunduğu en az beş belirti zSosyal ve mesleki işlevsellikte bozulma zEn az iki hafta

10 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD10 Özel gruplar zBedensel hastalıklarda çökkünlükler ySıklıkla atlanır yPsikolojik belirtilere dayanarak tanı konur yKaramsarlık, sık ağlama, toplumdan çekilme zİleri yaşta çökkünlükler yZor tanınır ySüreğen hastalarda ve özürlülerde sık yÖzkıyım riski yüksek yBunamayla karışabilir (psödodemans) zErgen ve çocukluk dönemindeki çökkünlükler

11 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD11 Ayırıcı Tanı zİkincil Çökkünlükler yİlaçlar yBedensel hastalıklar zBunama zYas zŞizofreni/Şizoafektif Bozukluk zİki uçlu Bozukluk zAlkol-madde kullanım bozuklukları zBunaltı (anksiyete) bozuklukları zYeme Bozuklukları zUyum Bozuklukları zKişilik Bozuklukları zUzun süreli mutsuzluk

12 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD12 Çökkünlüğe Yol Açan İlaçlar zAntihipertansifler (reserpin, alfa-metil dopa, beta blokörler) zDoğum kontrol ilaçları zKortikosteroidler zBenzodiazepinler zHistamin 2 reseptör antagonistleri (simetidin, ranitidin) zKemoterapötikler (vinkristin, vinblastin, prokarbazin, L-Asparginaz, amfoterisin B, interferon) zPsikoaktif maddeler (alkol-opiyat bağımlılığı, amfetamin-kokain kesilmesi) zAnabolik steroidler zAntipsikotikler zKolinesteraz inhibitörleri

13 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD13 Çökkünlüğe Yol Açan Hastalıklar zİnme zParkinson hastalığı zMultiple skleroz zEpilepsi zHuntington hastalığı zKafa travması zHiper/Hipotiroidi zCushing sendromu zHiperparatiroidizm zAddison hastalığı zDiabetes mellitus zKanser (pankreas, orofarenks, meme ca) zHIV zParaliz jeneral (sifliz) zToksoplazmozis zViral hepatit zEnfeksiyöz mononükleoz zRomatoid artrit zSLE zPellegra zPernisyöz anemi

14 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD14 Bunama zTanıma yetisi bozuk zAfazi (İsimlendirememe) zBir çaba içerisindedir

15 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD15 Yas z2-6 ay sürebilir zÖzsaygı korunur zÇevrede olup bitenlere olumlu duygulanım ile karşılık verebilirler zPsikomotor yavaşlama göstermez zSuçluluk duygusu yoktur zİntihar eylemleri çok seyrek

16 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD16 Şizofreni/Şizoafektif Bozukluk zUzunlamasına hastalık öyküsü kesitsel klinik tablodan daha önemli. zAcayip davranış, duygudurumla uyumsuz sanrı/varsanılar, yapısal düşünce bozuklukları zŞizoafektif B: 2 haftalık non-afektif psikotik dönem zPost-psikotik çökkünlük zKatatoni

17 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD17 Alkol-madde kullanım bozuklukları zDetoksifikasyondan 1 ay kadar sonra, depresyon belirtilerinin düzelmesi beklenir

18 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD18 MANİ DÖNEMİ Mani, çökkünlük durumunun tam tersi, aşırı neşe, bazen de öfkeli, coşkulu bir duygudurum içinde düşünce, konuşma, devinimde hızlanma, benlik kabarması, aşırı güçlülük, büyüklük duyguları ve sanrıları ile belirli genel bir kabarma, taşkınlık, coşma ile giden bir dönemdir.

19 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD19 Belirtiler ve Bulgular-1 zGenel görünüm ve dışa vuran davranış yCanlı, çok hareketli, aşırı güvenli yAbartılı, renkli giyim yÖfkeli (irritabl) yPara harcama yAğır durumlarda aşırı hızlanma yüzünden dağınık ve bitkin olabilir zKonuşma ve ilişki kurma yYüksek sesli, hızlı ve artmış konuşma ( Lögore) yDaldan dala atlama (Düşünce uçuşması) yBasınçlı konuşma

20 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD20 Belirtiler ve Bulgular -2 zDuygulanım yTaşkın, coşkulu duygudurum yCoşku, aşırı neşe (öfori) yBulaşıcı neşe yOynak (labil) duygulanım ySinirli, saldırgan(irritabilite) yKarma dönem (disfori) zBilişsel yetiler yBilinç açık yAşırı yorgunluk ve beslenememeye bağlı konfüzyon olabilir yYönelim tam ySpontan dikkat artar, iradi dikkat azalır

21 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD21 Belirtiler ve Bulgular-3 zAlgı yYanılsamalar artar yAğır durumlarda varsanılar (gn duygudurumla uyumlu) zDüşünce süreci ve içeriği yHızlanmış ve artmış yİyimser, coşkulu yFikir uçuşması yClang çağrışım (uyaklı konuşma) yBenlik kabarması (grandiyozite) ySanrılar(duygudurumla uyumlu/uyumsuz)

22 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD22 Belirtiler ve Bulgular-4 zDevinim yPsikomotor hızlanma yTaşkınlık (eksitasyon) yNadiren katatoni zBedensel ve fizyolojik belirtiler yEnerji artışı yUyku bozukluğu (ihtiyaçta azalma) yİştah değişikliği (artar ancak kilo verebilir) yCinsel istekte artış

23 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD23 Tanı zTaşkın ya da kabarmış duygudurumun da içinde bulunduğu en az dört belirti (duygudurum irritabl ise beş belirti) zSosyal ve mesleki işlevsellikte bozulma zEn az bir hafta (hastane yatışı gerekliyse daha kısa)

24 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD24 Ayırıcı Tanı zŞizofreni zŞizoafektif Bozukluk zYalancı psikoz zToksik-organik nedenlere bağlı ruhsal bozukluklar zDikkat eksikliği hiperaktivite ya da davranım bozuklukları zAlkol-madde kullanım bozuklukları zKişilik Bozuklukları

25 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD25 Şizofreni zAcayip davranış, duygudurumla uyumsuz sanrı/varsanılar, yapısal düşünce bozuklukları zSchneider belirtileri (düşünce okunması/sokulması) zKatatoni zSinsi başlangıç zUzunlamasına hastalık öyküsü kesitsel klinik tablodan daha önemli. zKarma episodla daha çok karışır

26 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD26 Şizoafektif Bozukluk zUzunlamasına hastalık öyküsü kesitsel klinik tablodan daha önemli. zİki haftalık non-afektif psikotik dönem

27 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD27 Yalancı Psikoz zDeliliği oynama, abartma zAkut ruhsal travmayı takiben zHızlı yatışır

28 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD28 Toksik-organik nedenlere bağlı ruhsal bozukluklar zİlaç öyküsü (alkol, kokain, amfetamin, steroid,LSD, anti-tbc, fensiklidin, halusinojenler kullanımı veya kesilmesi) zDeliryumda bilinç, yönelim ve algı bozukluğu baskındır.

29 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD29 Dikkat eksikliği hiperaktivite ya da davranım bozuklukları zDEHA veya DB tanısı almış ergenlerde takipte dikkat. zUykuda azalma, güven artışı, büyüklük düşünceleri nadir.

30 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD30 Alkol-madde kullanım bozuklukları zİkiuçlu bozuklukla %50 ya da daha yüksek komorbidite.

31 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD31 Kişilik Bozuklukları zHızlı döngülü duygudurum bozukluğu olan genç kadınlarda sınırda (borderline) kişilik bozukluğu tanısı sık. zHaz yönelimli ve riskli davranışlar antisosyal kişilik bozukluğuyla karışabilir. zİkiuçlu bozukluk ve kişilik bozukluğu komorbiditesi sık.

32 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD32 Tanımlar-1 zİkiuçlu Duygudurum Bozukluğu Tip I yManik ya da karışık epizod geçirmiş olma zİkiuçlu Duygudurum Bozukluğu Tip II yDepresif ya da hipomanik epizod geçirmiş olma zTekuçlu (yineleyici) Çökkünlük

33 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD33 Tanımlar-2 zHızlı döngülü İkiuçlu Bozukluk yYılda en az 4 episod yHipotiroidi, uzun süreli/yüksek doz antidepresan kullanımı risk faktörü yKadınlarda daha sık

34 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD34 Tanımlar-3 zDistimik Bozukluk yEn az iki yıl hafif çökkünlük yİki aydan uzun iyilik hali yok yÇifte Depresyon (distimi+depresyon) zSiklotimik Bozukluk yHafif ve kısa süren çökkünlük ve taşkınlık durumları yEn az iki yıl yİki aydan uzun iyilik hali yok

35 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD35 Sıklık ve Yaygınlık-1 zEn sık ruhsal bozukluk: Ruhsal çökkünlükler zDünya Sağlık Örgütü: yRuhsal çökkünlükler en acil 4. halk sağlığı sorunu yYeti yitimine yol açma açısından birinci zBütün özkıyımların %50-70’i duygudurum bozukluğuna bağlı zÇökkünlüklerin %40’ı uygun tedavi görmekte

36 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD36 Sıklık ve Yaygınlık-2 Yaşam boyu yaygınlık zÇökkünlük: %9-20 (K:%10-25; E:% 5-12) zDistimi:%6 zİkiuçlu Bozukluk Tip I: %1 (K=E) zİkiuçlu Bozukluk Tip II:%0,5 zSiklotimi: %0,4-1,0

37 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD37 Çökkünlük için Risk Faktörleri Kadınlar Gençler Sosyoekonomik durumu düşük olanlar Evli olmayanlar Ailesinde MDB öyküsü olanlar Büyük kentlerde yaşama Güvenilebilecek bir arkadaş olmaması (kadınlarda daha önemli) Yaşam olaylarına bağlı zorlanmalar Erken yakın kaybı ve tahripkar bir ortamda büyüme Irk ve etnik grup, MDB riski taşımazlar

38 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD38 Çökkünlükte ve Tekuçlu Bozuklukta Gidiş ve sonlanış-1 zSinsi başlangıç zBedensel yakınmalar, halsizlik, iştahsızlık zPsikiyatri-dışı başvuru zTedavisiz özkıyım oranı %15 (psikotikse x5) zİlk episod sonrası tekrarlama %50-60, ikinciden sonra %70, üçüncüden sonra %90. zİki episod sonrası süreğenleşme % zOrtalama episod süresi 6 ay. zİzlemde %20 ikiuçlu bozukluğa dönüşür

39 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD39 Çökkünlükte ve Tekuçlu Bozuklukta Gidiş ve sonlanış-2 zOlumlu Gidiş Göstergeleri yHastalık öncesi iyi işlevsellik yOlumlu aile, iş ve uğraşı olanakları yErken tedavi ySeyrek hastalık, uzun iyilik dönemleri yKısa çökkünlük dönemleri zOlumsuz Gidiş Göstergeleri yKişilik bozukluğu yİleri yaş yAlkol-madde kullanmı yEktanılar yOlumsuz çevre koşulları ySık yineleme yPsikotik belirtiler yÇifte depresyon yİyileşme çabasının olmaması

40 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD40 Manide ve İkiuçlu Bozuklukta Gidiş ve sonlanış-1 zAni başlangıç zOrtalama 4-6 hafta sürer zTek episodla kalma olasılığı çok düşük z20li yaşlarda başlangıç z60 yaş üstü başlayanlarda organisite? zKalıntı belirtiler ve komorbidite (bunaltı boz, yeme boz, alkol-madde) yinelemenin en güçlü yordayıcısı zYaşam boyu özkıyım %50 (yarısı çökkünlük döneminde)-ölümle sonuçlanan %15

41 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD41 Manide ve İkiuçlu Bozuklukta Gidiş ve sonlanış-2 zOlumlu Gidiş Göstergeleri yMani dönemlerinin baskın olması yTedavi uyumu (hasta ve ailesi) yOlumlu aile, iş ve uğraşı olanakları yErken tedavi yUzun iyilik dönemleri yAilede düşük duygu dışavurumu zOlumsuz Gidiş Göstergeleri yErken başlangıç yİleri yaş yAra dönemlerde kalıntı belirtiler yİlk episodun mani ya da karma dönem olması y10’dan fazla mani dönemi yKarma dönemler yÇökkünlük dönemlerinin uzun sürmesi yHızlı döngülülük yAlkol-madde kullanmı yEktanılar yOlumsuz çevre koşulları ySık yineleme yPsikotik belirtiler yKişilik bozukluğu yİyileşme çabasının olmaması yAilede yüksek duygu dışavurumu yAilede madde kullanm öyküsü

42 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD42 Etiyoloji-1 Çökkünlük zBiyolojik Etkenler yKalıtım %30-40 genetik geçiş risk x2-3 yBeyin görüntüleme yEndokrin dizge xHipotalamus-hipofiz-böbreküstü bezi Ekseni xHipotalamus-hipofiz-tiroid bezi Ekseni yBiyokimyasal etkenler yNörofizyolojik çalışmalar zRuhsal-Toplumsal Etkenler yPremorbid kişilik yPsikanalitik görüş yBilişsel görüş yDavranışçı görüş

43 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD43 Etiyoloji-2 İkiuçlu Bozukluk yKalıtım %45-75 genetik geçiş ikiuçlu riski x8-18, tekuçlu riski x2-10 yBeyin görüntüleme yEndokrin dizge xHipotalamus-hipofiz-böbreküstü bezi Ekseni xHipotalamus-hipofiz-tiroid bezi Ekseni yBiyokimyasal etkenler yNörofizyolojik çalışmalar

44 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD44 KAYNAKLAR zRuh Sağlığı ve Bozuklukları O.Öztürk & A.Uluşahin, 2008 zComprehensive Textbook of Psychiatry Sadock & Sadock, 2005 zTextbook of Mood Disorders Stein, Kupfer & Schatzberg, 2006

45 Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD45 Katıldığınız için teşekkürler


"Dr.Aslıhan Polat, KOÜTF Psikiyatri AD1 DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI Dr.Aslıhan Polat KOÜTF Psikiyatri AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları