Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR."— Sunum transkripti:

1 UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR

2  Uyku, organizmanın çevreyle iletişiminin, çeşitli uyaranlarla geri döndürülebilir biçimde, geçici, kısmi ve periyodik olarak kesilmesidir.

3  Uyku beynin bir fonksiyonudur.  Uykunun oluşumunda ve regülasyonunda görevli merkezler beyin sapı, diensefalon, talamus  Hormonlar,nörotrans mitterler, aktif peptidler

4 UYKUNUN FONKSİYONLARI  Yaşamsal enerji depolanır.  REM sinir sisteminin aktif gelişimi  Yavaş dalga uykusu sırasında büyük miktarda büyüme hormonu salgılanır.  Dokular onarılır, yaşlanma gecikir.

5 UYANIKLIK  Temel kaynağı retiküler formasyon  Monoaminerjik, kolinerjik, histaminerjik impulslar

6  Uyanıklıkta kişi kendisinin ve çevresinin farkındadır  Uykuda kişi farkında değildir  Komadan farkı uyuyan kişi uyandırılabilir

7 Tarihçe  Uyku ile ilgili ilk yayın: ”The Philosophy of Sleep (Robert Machnish, 1834)”  EEG de uyku uyanıklık farkını gösterildi  (Hans Berger,1928)  ‘‘Sleep and Wakefulness’’ yayınlandı  (Kleitman, 1939)  Uykunun peryodik karakteri gösterildi  (Dement ve Kleitman, 1957 )

8 Tarihçe  Uyku apne ilgili ilk bulgular (Gastaut, Tassinari, Duron, 1965)  Uyku apne tanımlandı (Tassinari ve Lugaresi, 1970 )

9  Uyku apne sendromu tanımlandı (Guilleminault, 1973)  UARS tanımlandı (Guilleminault, 1990)

10 Uykuya Bağlı Solunum Hastalıkları A.Santral uyku apne sendromu: 1. Primer santral uyku apne sendromu, 2. Tıbbı sorunlara bağlı diğer santral uyku apneler; a. Cheyne Stokes Solunumu, b. Yüksekliğe bağlı periyodik solunum, c. Bir medikal soruna bağlı santral uyku apne (a ve b dışı),

11 3. İlaç ve Madde Bağımlılığına bağlı Santral Uyku Apne sendromu 4. İlaç ve Madde Bağımlılığına bağlı diğer uykuya bağlı solunum hastalıkları, 5. İnfant primer uyku apnesi

12 B.Obstrüktif Uyku Apne Sendromu: 1. Erişkin obstrüktif uyku apne sendromu 2. Çocukluk obstrüktif uyku apne sendromu

13 Uykuya Bağlı Hipoventilasyon ve Hipoksemik Sendromlar 1. Uykuya Bağlı İdiopatik Non-Obstruktif Hipoventilasyon, 2. Konjenital Santral Alveolar Hipoventilasyon Sendromu, 3. Tıbbı durumların neden olduğu UB Hipovent. / Hipok. 4. Akciğer parankim ve Vaskuler patolojilerin neden olduğu UB Hipovent./ Hipok. 5. Alt Solunum Yolları Obstrüksiyonunun neden olduğu UB Hipovent./ Hipok. 6. Nörömuskuler ve Göğüs Duvarı rahatsızlığının neden olduğu UB Hipovent./ Hipok.

14  Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS)  Santral Uyku Apne Sendromu (CSAS)  Obezite-hipoventilasyon Sendromu (OHS)  Overlap Sendromu (OSAS + KOAH)  Üst Solunum Yolu Rezistansı Sendromu (UARS)

15  Uyku 2 temel evreye ayrılır: NREM REM

16

17 NREM  Uyanıklık hafif,geçici uyku senkronize uyku  Senkronize uykunun oluşturulmasında görevli nöronlar medullada nukleus traktus solitarius, beyin sapındaki raphe çekirdekleri, anterior hipotalamus

18  Evre 1  Alfa aktivitesi  Düşük voltajlı teta dalgaları  Birkaç dk. süren hafif bir uyku  Yavaş göz hareketleri  Bu evrede birey kolayca uyanabilir.Arousal eşiği düşüktür.

19

20  Evre 2  5-7 dk. sonra  Yüksek voltajlı verteks dalgaları  K kompleksler  Uyku iğcikleri  Bu evrede daha yoğun uyaranlarla uyanma ve arousal gözlenir.

21

22  Evre 3  dk. Sonra  Yüksek voltajlı delta dalgaları  %20-50

23

24  Evre 4  Yüksek voltajlı yavaş dalgalar  > %50  Evre 3 ve dk.

25

26 REM  Düşük voltajlı,karışık serebral aktivite  Kas tonusu  Hızlı göz hareketleri  Beyin gelişimi  Sensorial sistem aktivasyonu Anılar, rüyalar  Myokloni

27

28

29  Uyku Non-REM uykusu ile başlar.Non-REM ve REM uykuları yaklaşık olarak her dakikada bir yinelenir.  REM uykusu gece boyunca 4-6 kez tekrarlanır, her evresi dakika sürer ve daha çok gecenin 3/4’lük bölümünde görülür. Derin uyku gecenin ilk 3/4’ündedir.

30  Zaman ilerledikçe, REM süreleri artar  Yavaş dalga uykusu azalır  Sabaha karşı REM uykusundayken uyandırılan kişiler rüyalardan söz edebilirler

31 EvrelerÇocuk (%)Genç (%)Yaşlı (%) Uyanıklık<5> REM=20-25= 1<2-5> 2=45-55> 3>3-8< 4> Total (st)

32 OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU ( OSAS )

33  Uyku sırasında tekrarlayan üst solunum yolu ( ÜSY ) obstrüksiyonları episodları ve sıklıkla kan oksijen satürasyonunda azalma ile karakterize bir sendromdur.

34 TARİHÇE  Milattan önce 3. yüzyılda büyük İskender döneminde Pontus devletinde yaşayan Dionizos

35  Charles Dickens ( 1836 ) “ Posthumorous Papers of the Pickwick Club”

36 TANIMLAR

37 Obstrüktif Apne  Uyku sırasında solunum çabasının sürmesine karşın ağız ve burunda hava akımının olmamasıdır.

38 Santral Apne  Uyku sırasında hem solunum çabası hem de hava akımının olmamasıdır.

39 Mikst Apne  Başlangıçta santral tipte olan apnenin, solunum çabasının başlamasına rağmen sürmesidir.

40 HİPOPNE İlk öneri 1- Nazal kanül akımında % 30 yada daha fazla azalma 2- Bu durum en az 10 sn sürmeli 3- Olayın en az % 90 ı 1. kritere uymalı 4- Birlikte en az % 4 satürasyonda düşüş olmalı.

41 Hipopne 2. öneri 1- Nazal kanül akımında % 50 yada daha fazla azalma (amplitütün %50-10 arasına düşmesi) 2-Bu durum en az 10 sn sürmeli 3-Olayın en az % 90’ı 1. kritere uymalı 4-Birlikte en az % 3 satürasyonda düşüş olmalı yada arousal ile sonlanmalı

42 Hipopne

43  Arousal: Uyku sırasında, daha yüzeyel uyku evresine ya da uyanıklık durumuna ani geçişlerdir. Apne ve hipopneyi sonlandırır.

44

45

46  Apne Hipopne İndeksi(AHİ): Uyku sırasında saatteki apne ve hipopnelerin sayısıdır.(Buna solunum sıkıntısı indeksi de denir)

47 Obstrüktif Uyku Apne Sendromu  AHI > 5 ve klinik semptomların birlikte olduğu sendromdur.  Klinik Semptomlar:  a. Horlama  b. Tanıklı apne  c. Gündüz aşırı uyku eğilimi

48  Tanı için A, B ve D veya C ve D varlığı gerekir. A. Aşağıdakilerden en az birinin varlığı: I. Uyanıkken istem dışı uyku episodları, gündüz uyku hali, dinlendirmeyen uyku, yorgunluk veya insomnia yakınmaları II. Soluk tutma veya boğulma hissi ile uyanma III. Uyku sırasında gürültülü horlama, soluk kesilmeleri veya her ikisinin hasta yakını tarafından izlenmesi

49 B. Polisomnografik kayıtta aşağıdakilerin gösterilmesi: I. Bir saatlik uykuda 5 veya daha fazla skorlanabilir solunumsal olay ( apne, hipopne veya RERA ) II. Her solunumsal olayın tamamında veya bir kısmında solunum çabasının varlığı (apne, hipopne veya RERA ) C. Polisomnografik kayıtta aşağıdakilerin gösterilmesi I. Bir saatlik uykuda 15 veya daha fazla skorlanabilir solunumsal olay II. Her solunumsal olayın tamamında veya bir kısmında solunum çabasının varlığı (apne, hipopne veya RERA ) D. Bozukluğun başka bir uyku bozukluğu, medikal veya nörolojik bozukluk, ilaç veya madde kulanımı ile açıklanamaması

50 EPİDEMİYOLOJİ  Obstrüktif uyku apne sendromu % 1-5 oranında görülür.  OSAS’ nun, orta yaş erkeklerde (40-60 y) prevalansı % 4-8 dir.

51 ÜLKEMİZDEKİ OSAS PREVALANSI Köktürk O. Tüberküloz ve Toraks, 1997 % 0.9 – 1.9

52 Risk faktörleri  Yaş  Cinsiyet  Obesite  Horlama  İlaçlar  Genetik

53 Anatomik faktörler  Spesifik Anatomik Lezyonlar  Boyun Çapı  Baş ve boyun pozisyonu  Nazal Obstrüksiyon

54 Spesifik Anatomik Lezyonlar  Adenotonsiller hipertrofi  Fasial dismorfizm  Mandibuler anormallikler  ÜSY kaslarının infiltrasyonu (miksödem, akromegali, mukopolisakkaridozlar ve neoplastik hastalıklarda olduğu gibi ) da OSAS’a predispozisyon oluşturur.

55

56 Boyun Çapı  Erkeklerde 43 cm,  Kadınlarda ise 38 cm üstü anlamlı kabul edilmektedir.

57  Hava yolu çapı ve şekli Normal Horlayan Apneik

58 Eşlik eden hastalıklar  ÜSY patolojileri  KOAH, astım,restriktif akciğer hastalıkları  Endokrin hastalıklar  KVS hastalıkları  Kollojen doku hastalıkları  Nörolojik ve psikiatrik hastalıklar

59 Apne Plevral basınçta azalma Sol KY Kardiak afterload artışı  O2 Vagal bradikardi Açıklanamayan nokturnal ölüm  CO2 Ektopik kalp vuruları  PH Pulmoner VK Pulmoner HT, sağKY Sistemik VK Sistemik HT Akut CO2 retansiyonu Kr.hipoventilasyon

60 Arousal Arousal Serebral disfonksiyon Aşırı gündüz Derin uyku kaybı uykululuğu Uyku parçalanması Hava Aşırı motor aktivite akımının yeniden Huzursuz uyku Başlaması Uykuya dönüş

61 OSAS ; Oksidatif Stress  OSAS da tekrarlayan apne-hipopneler HİPOKSİ ye neden olur.  Hipoksi Oksidatif stressi başlatır.  Oksidatif stress oksijen serbest radikallerinin artmasını sağlar.

62  Bunlar endotel hücrelerinin yıkılması ve fonksiyon bozukluğuna neden olarak aterogenezisi başlatır.  Oksidatif Stresin OSAS da mortalite ve morbiditeyi artıran temel mekanizmalardan olduğu kabul ediliyor.

63 KLİNİK SEMPTOMLAR  Horlama  Tanıklı apne  Gündüz aşırı uyku eğilimi

64 Majör SemptomlarKardiyopulmoner Semptomlar HorlamaUykuda boğulma hissi Tanıklı apneAtipik göğüs ağrısı Gündüz aşırı uyku haliNokturnal aritmiler Nöropsikiyatrik SemptomlarDiğer Semptomlar Uyanınca baş ağrısıAğız kuruluğu Yetersiz ve bölünmüş uykuGece terlemesi İnsomniaNokturnal öksürük Karar verme yeteneğinde azalmaNoktüri, enürezis Bellek zayıflamasıLibido azalması, empotans Kişilik değişiklikleriİşitme kaybı Çevreye uyum güçlüğüGastro-ösefageal reflü Depresyon, anksiyete, psikoz Uykuda anormal motor aktivite

65 FİZİK MUAYENE  Kesin tanı koydurucu bir bulgusu yok  Multidisipliner Kesin tanı yaklaşımla muayene önemli (Göğüs hast., Nöroloji, Psikiyatri, KBB, Diş hek.)  Çoğu obez, kısa-kalın boyunlu

66  Sıklıkla ÜSY’ na ait bulgular  Eşlik eden hastalık bulguları (KOAH, hipotiroidi, akromegali vs.)  Hipertansiyon, aritmiler, siyanoz, sağ kalp yetmezliği ve kor pulmonale bulguları

67 RADYOLOJİK TANI

68 ENDOSKOPİK TANI

69 YARDIMCI TANI YÖNTEMLERİ Kan tetkikleri İdrar tetkikleri Akciğer grafisi SFT Arteriyel kan gazları Arteriyel kan basıncı EKG, EKO Gündüz aşırı uyku halinin değerlendirilmesi MSLT, MWT, pupillometri

70 EPWORTH UYKULULUK SKALASI ( ESS ) Uyuklama yok 0 Uyuklama hafif 1 orta 2 fazla 3 Maksimum uykululuk skoru : 24

71  Otururken ve uyurken  Televizyon seyrederken  Kalabalık bir yerde otururken ( Tiyatro, toplantı )  Mola vermeden 1 saat süreyle araba yolculuğu yaparken,trafikte birkaç dk dururken  Öğleden sonra dinlenmek için uzanırken  Oturup biriyle konuşurken  Alkolsüz bir öğle yemeği sonrası sakin otururken

72  Uyku günlüğü  İlaç ve alkolöyküsü  Psikiyatrik öykü ( depresyon, anksiyete, psikoz, obsesyon, kişisel özellikler )  Medikal ve nörolojik öykü  Aile öyküsü  Fizik muayene

73 POLİSOMNOGRAFİ  Uyku ile ilgili parametrelerin laboratuvar ortamında tüm gece boyunca kaydedilmesini sağlayan bir tanı yöntemidir.  Zaman alıcıdır ve özel ekip gerektirir.  Uyku hastalıkları tanısında ‘ altın standart ’ olarak kabul edilir

74 Uykuda solunum bozukluklarında PSG endikasyonları (1)  Tanıklı apne, nedeni açıklanamayan gündüz aşırı uyku hali (GAUH) ve / veya PH ve /veya polisitemi ve/veya hiperkapniyle birlikte seyreden alveoler hipoventilasyon varlığında  LAUP planlanan hastalarda preop klinik değerlendirmede

75 Uykuda solunum bozukluklarında PSG endikasyonları (2) CPAP – BiPAP titrasyonunda  Diğer solunum bozukluklarında ;  Nöromuskuler hastalığı ve uyku ile ilişkili semptomları olan olgularda  KOAH, restriktif akciğer hastalıklarında OSAS, PLMS düşündüren semptomlar varsa

76  Narkolepsi-katapleksi sendromu  Parasomniler ve uyku ile ilişkili epilepsiler  Huzursuz bacaklar sendromu ve uykuda periyodik hareket bozuklukları  İnsomninin varolduğu depresyon  Sirkadiyen ritm bozuklukları

77 PSG öncesi hazırlıklar (1)  Anket formu  FM bulguları, VKİ, boyun çevresi  Ayrıntılı ÜSY bakısı ( KBB )  PA Akciğer grafisi, SFT, arter kan gazları  Tiroid fonksiyon testleri  Konsültasyonlar

78  Hastaya PSG uygulanacak ortamın gösterilip, işlemin anlatılmasının önemi büyüktür.

79 PSG öncesi hazırlıklar (2)  Hipnotik türü ilaçların 5-10 gün önceden bırakılması,  Çalışmanın yapılacağı gün alkol ve kafeinli içeceklerin içilmemesi,  Mümkünse gündüz uyumaması  Hastanın mental yönden stabil olması gerekir.  Randevu günü banyo / traş

80 PSG öncesi hazırlıklar (3)  Hasta uyumu önemli  Pijama / gecelik / eşofman  Bilgisayar kaydı / kayıt numarası

81 Standart PSG parametreleri  Elektroensefalografi ( EEG )  Elektrookülografi ( EOG )  Elektromyografi ( EMG-submentalis )  Oro-nazal hava akımı  Torako-abdominal hareketler  Oksijen saturasyonu  Elektrokardiyografi ( EKG )  Elektromyografi (EMG-tibialis)  Vücut pozisyonu

82 Uyku Laboratuvarı / Uyku Merkezi  PSG uygulaması; uyku evrelerinin ağırlıklı olarak kaydedildiği “ uyku laboratuarı” ya da spesifik bozuklukların daha ayrıntılı olarak farklı uzmanlarca ( Göğüs Hastalıkları, Nöroloji, KBB, Psikiyatri ) değerlendirildiği “ uyku merkezi”nde yapılır.

83 Uyku Laboratuvarı / Uyku Merkezi > 15 m 2 Optimum ısı – havalandırma Ses Yalıtımı (25-50 dB) Kapalı devre video görüntü / kayıt sistemi Dayanıklı yatak Televizyon / lavabo / tuvalet Oda ışık düzeni

84

85

86

87

88

89

90 OSAS’ DA BEKLENEN PSG BULGULARI  Yüzeyel uyku süresi artıp, derin uyku (Evre III-IV) ve REM periyodu azalmıştır.  Sık tekrarlayan apne, hipopne ve arousallar vardır.  Sık tekrarlayan oksijen desaturasyon dönemleri

91

92

93 AHİ< 5 NORMAL AHİ5 – 15HAFİF AHİ16 – 30ORTA AHİ> 30AĞIR


"UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları