Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hipoglisemiye Yaklaşım: Hiperinsülinemik Hipoglisemi Prof. Dr. Feyza Darendeliler Doç. Dr. Firdevs Baş Dr. Müge Gökçe.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hipoglisemiye Yaklaşım: Hiperinsülinemik Hipoglisemi Prof. Dr. Feyza Darendeliler Doç. Dr. Firdevs Baş Dr. Müge Gökçe."— Sunum transkripti:

1 Hipoglisemiye Yaklaşım: Hiperinsülinemik Hipoglisemi Prof. Dr. Feyza Darendeliler Doç. Dr. Firdevs Baş Dr. Müge Gökçe

2 Hipoglisemi Önemli bir metabolik sorundur Yenidoğan, süt çocukluğu ve çocukluk döneminde sık olarak karşımıza çıkar Yenidoğan ve küçük süt çocuklarında bulgular özgül olmayabilir

3 Hipoglisemi Önemi : Tekrarlayan ve uzun süren hipoglisemi atakları Beyin hasarı * Psikomotor sosyal gerilik * Konvülziyon

4 Hipoglisemi Tanımı : Kan şekeri < 47 mg/dl ( <2.6 mmol/l) (preterm, term, süt çocuğu) Yalancı kan şekeri düşüklüğü durumları : Hiperbilirubinemi Kapiller staz Cilde alkol uygulaması Kan örneğinin bekletilmesi

5 Hipoglisemi nedenleri (1) Yenidoğanda (Geçici) A- Glükoz üretiminde azalma ve/veya kullanımında artma Preterm SGA Fetal distres Sepsis KKH/Konjestif kalp yet. B- Glükoz kullanımının artması (hiperinsülinemi) DAÇ Eritroblastosis fetalis, Umblikal artere yanlış kateter yerleştirilmesi Kan değişimi Anneye ß-sempatomimetik verilmesi

6 Hipoglisemi nedenleri (2) Yenidoğanda ve süt çocukluğunda (Kalıcı) A- Karaciğerde glükoz yapım ve salgılanmasında bozukluk Glikojen depo hastalıkları B- Alterne yakıt eksikliği Yağ asidi oksidasyon defektleri C- Aminoasit metabolizma bozuklukları D- Üretim azlığı ve/veya substrat azlığı Hormon eksiklikleri ( panhipopituitarizm, büyüme hormonu eks., hipotrioidi, adrenal yetersizlik, v.b) E- Glükoz kullanımının artışı (hiperinsülinemi) Konjenital hiperinsülinizm, Beckwith-Wiedemann sendromu, ekzojen insülin uygulaması

7 Çocukluk döneminde A- Üretim azlığı Karaciğer hastalığı, ilaçlar, enzim eksikliği (geç başlangıçlı), KKH ve /veya konjestif kalp hastalığı B- Üretim azlığı veya substrat azlığı Ketotik hipoglisemi, hormon eksikliği C- Glükoz kullanım fazlalığı (hiperinsülinemi) Adacık tümörleri, antidiyabetik ilaç veya insülin kullanımı, pankreas dışı tümörler Hipoglisemi nedenleri (3)

8 Hipoglisemi Semptomları Epinefrin artışı MSS bulguları Solukluk Terleme Taşipne Taşikardi Halsizlik Bulantı-kusma Karın ağrısı Açlık hissi Titreme Apne Hipotoni İrritabilite Konvülziyon Baş ağrısı Hipotermi Siyanoz Koma

9 VAKA 21 günlük, kız çocuk Yakınma ve öyküsü: 1-2 saatlik iken morarma ve havale geçirme Kan şekeri düşük bulunmuş Glükoz perfüzyonu başlanmış Özgeçmişi : GH :37, doğum şekli : sezeryan, DT : 4300 gr (2.8 SDS), DB:56 cm (3.8 SDS) Aile öyküsü : Akraba evliliği yok Özellik yok

10 VAKA Muayene Tartı: 5300 gr, Boy:58 cm, B.çevresi:35 cm Uykuya eğilimli Makrozomik, dil : N, hemihipertrofi yok Organomegali yok YDR deprese

11 Değerlendirme: Birinci basamak Kan şekeri ölçümü İntravenöz kanül konur Uygun kan ve idrar örnekleri hemen alınır 2-4 ml/kg %10 dekstroz IV bolus 5-8 mg/kg/dk glükoz perfüzyonu dak ara ile kan şekeri izlemi Kan şekeri: mg/dl seyretmeli

12 Değerlendirme: Birinci basamak (devam) Glukagon : μg/kg IV bolus (SGA bebeklerde yeri yok) Hidrokortizon: 5-10 mg/kg/gün, 4 dozda IV ( mg/kg/dk glükoz perfüzyonuna rağmen düzelmeyen kan şekeri)

13 Hipoglisemi Öykü Anneye ait : DM öyküsü, ilaç kullanımı, preeklampsi, hiperTA, anneye doğum sırasında dekstroz verilmesi, kardeş ölümü, akraba evliliği Çocuğa ait : Başlama yaşı Öğün ve kalori eksikliği ile ilgili Doğum şekli Gestasyon yaşı ve doğum tartısı Uzamış sarılık Gelişme geriliği Ani bebek ölümü

14 Hipoglisemi Fizik muayene Taş bebek yüzü, organomegali Glikojen depo hastalığı Makrozomi, hemihipertrofi, dil büyüklüğü Beckwith-Wiedemann Sendromu Orta hat defektleri, mikropenis Hipopituitarizm Sarılık, katarakt Galaktozemi Umblikal herni Karın şişliği Hipotoni Büyüme geriliği Pigmentasyon

15 KAN İDRAR 1. Basamak Glükoz Tam biyokimya Serbest yağ asitleri Β-OH bütirat NH3, Laktat İnsülin Kortizol BH 1. Basamak Keton Redüktan madde Hipoglisemi tetkikler-1

16 VAKA Laboratuvar tetkikleri Serum KŞ : 23 mg/dl Biyokimya : Normal İnsülin : 51.4 µU/ml (>5 µU/ml) SYA : Düşük ↓ ( <1.5mmol/l) NH 3 : N KŞ/İn: ↑ ( > ) İdrar Keton (-) Redüktan Madde : (-) ßOH Bütirat ↓ ( <2mmol/l) Laktat : Normal Kortizol : 18.1 µg/dl BH : 8.7 ng/ml TH : Normal

17 KAN İDRAR 2.Basamak (gerekirse) Aminoasit Pirüvat Karnitin,gliserol Asetoasetat Tiroid hormonları ACTH Glukagon Epinefrin C-peptid Glukagon testi IGFBP-1 2. Basamak (gerekirse) Organik asitler Asil karnitin Hipoglisemi:Tetkikler-2 DİĞER Görüntüleme Moleküler analiz, vb

18 VAKA İkinci aşama tetkikler Glukagon testi : KŞ → 21 → 77 mg/dl (56 mg/dl) (Kan şekeri ≥30mg/dl artışı) Batın MRI : Pankreas : N Batın USG : Pankreas : N, KC : 70 mm, dalak : 58 mm C-peptid : 9.5 ng/ml (KŞ : 23 mg/dl iken) Moleküler analiz için örnek alındı

19 VAKA Klinik ve laboratuvar bulguları ile değerlendirme Yüksek doz glükoz perfüzyonu (15-18 mg/kg/dak) Nonketotik hipoglisemi Serum SYA ve keton cisimleri düşük Glükoz / insülin oranı (23/ 51.4 :0.44) ↑ Glukagon testine aşırı glükoz yanıtı mevcut Tanı:Hiperinsülinemik hipoglisemi(geçici/kalıcı?)

20 SKHH-İleri değerlendirme Görüntüleme: *USG, BT, MRI *Transhepatik pankreatik selektif venöz kan örneği alınması *Çölyak anjiyografi * 18 Fluoro-L-Dopa PET Moleküler analiz

21 Süt çocukluğunun kalıcı hiperinsülinemik hipoglisemisi (SKHH) Yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde en sık hipoglisemi nedeni Yeni terminoloji  Doğumsal/konjenital hiperinsülinizm veya SKHH  Nezidioblastozis : Artık kullanılmıyor Sıklık : 1 / 2500 – 1 / Klinik ve genetik heterojenite mevcut

22 SKHH Klinik Formları Otosomal resesif SUR1 ve KIR6.2 mutasyonu Otosomal dominant Glükokinaz geninde mutasyon (aktive edici) KIR6.2 Hiperinsülinemi-Hiperamonyemi sendromu Glutamat dehidrogenaz geninde mutasyon Sporadik (diffüz/fokal form) Beckwith-Wiedemann sendromu

23 SKHH Otosomal resesif form Çoğu SUR1 (ABCC8) ve Kir 6.2 mutasyonu Çoğu SUR1 (ABCC8) ve Kir 6.2 mutasyonu (ABCC8’de 80, KCNJ11’de 10 mutasyon) Aile öyküsü var Aile öyküsü var Sıklıkla iri doğum ağırlığı Sıklıkla iri doğum ağırlığı Doğumdan hemen sonra hipoglisemi Doğumdan hemen sonra hipoglisemi Diffüz histolojik değişiklikler Diffüz histolojik değişiklikler Tıbbi tedaviye yanıt çok düşük Tıbbi tedaviye yanıt çok düşük Sıklıkla subtotal/tama yakın pankreatektomi Sıklıkla subtotal/tama yakın pankreatektomi

24 SKHH Otosomal dominant form Klinik daha hafif Glükokinaz geni/Kir6.2 geninde mutasyon saptanabilir İri doğum öyküsü yok İlk 6-9 ay arasında bulgu verir Tıbbi tedaviye yanıt iyi

25 SKHH Hiperinsülinemi-hiperamonyemi sendromu GDH geninde aktive edici mutasyon Hiperamonyemi (  mol/L) İlk bir yıl içinde hafif hipoglisemi Protein duyarlı hipoglisemi *tipik* Diazoksid tedavisine yanıt (+) Nadiren subtotal pankreatektomi

26 SKHH Sporadik form Aile öyküsü (-) İri doğum ağırlığı var İlk günler/haftalar içinde hipoglisemi Tıbbi tedaviye yanıt genellikle kötü Fokal form :%30-40, Diffüz form:%60-70 Somatik maternal 11p15 delesyonu / paternal Sur1/Kir6.2 mutasyonu

27 Beckwith-Wiedemann Sendromu Makrozomi, omfalosel, viseromegali Generalize β-hücre hiperplazisi Dirençli hipoglisemi olabilir Wilms tümörü, hepatokarsinom gibi embriyonel tümörlere yatkınlık

28 Glükoz Glükokinaz Glutamat  -KG +NH 3 ATP K+K+ Ca ++ GDH Glut2 İnsülin SUR-1 KIR6.2 SUR-1 KIR6.2 Lösin(+) ADP(+) GTP(+) ATP/ADP Glükoz G-6-P

29 SKHH Mutasyonlar Yaklaşık %50 vakada gösterilebilmektedir 4 gen  ATP’ye duyarlı K + kanalları Sur1 (ABCC8) (11p ekzon) Kir6.2 (KCNJ11) (11p ekzon  Glükokinaz geni (7p15-p13-10 ekzon)  Glutamat dehidrogenaz geni (GLUD-1) (10q ekzon) Somatik maternal 11p15 del/Paternal (Sur1/Kir6.2) mutasyon

30 SKHH Moleküler analiz “YENİDOĞAN BAŞLANGIÇLI” “SÜT ÇOCUKLUĞU BAŞLANGIÇLI” Kir6.2 SUR1 Bilinmeyen Meissner ve ark. Eur J Endocrinol 2003;149:43-51 %42 %51 %7 %64 %26 %10

31 VAKA Moleküler analiz sonucu: SUR 1 (ABCC8) geninde: Kompound heterozigot mutasyon: T267 G/A G ABCC8 155 del homozigot

32 Bilinmeyen %72 Sur1 %21 GLUD-1 %7 Darendeliler F, Fournet JC, Baş F, Junien C, Gross MS, Bundak R, Saka N, Günöz H. J Ped Endocrinol Metab 2002;15:

33 SKHH Tedavi amaçları Kabul edilebilir kan şekeri düzeyi Normal psikomotor gelişim Hipoglisemik beyin hasarının önlenmesi Yaşa uygun hacim, içerik ve sıklıkta beslenme Hipoglisemi gelişmeksizin açlığa tahammül

34 SKHH Tedavi basamakları Acil tedavi İntravenöz olarak glükoz perfüzyonu Uzun dönem tedavisi  Beslenme  İlaç tedavisi  Cerrahi tedavi

35 SKHH İlaç tedavisi-1 Acil tedavi: Glukagon:Glükoz salınımını uyarır Doz:0.2mg/kg IV, IM, maks. 1 mg Steroid:İnsülin etkisini inhibe eder  Glükoneogenezi arttırır  Glükoz kullanımını azaltır Hidrokortizon:5 mg/kg/gün, 3-4 dozda, IV/PO Prednizolon : 2 mg/kg/gün, 3 dozda, IV/PO

36 SKHH İlaç tedavisi-2 Uzun dönem tedavi İnsülin salınımını baskılayan ilaçlar Ca Kanal Blokerleri (Nifedipin) Diazoksid Somatostatin analogları (Okreotid) Klorotiyazid

37 İlaçların etki mekanizmaları Glükoz Glukokinaz Glutamat  -KG ATP K+K+ Ca ++ GDH Sülfanilüre (+) Diazoksit (-) Glut2 Somatostatin(-) İnsülin SUR-1 KIR6.2 SUR-1 KIR6.2 Lösin(+) ADP(+) GTP(+) Nifedipin(-)

38 VAKA Uzun dönem tedavisi İlaç tedavisi : Nifedipin Diazoksid Yanıt yok Sandostatin Cerrahi tedavi: (1.5 aylıkta)

39 VAKA Histopatolojik tanı : Diffüz ß hücre hiperplazisi Süt çocuğunun kalıcı hiperinsülinemik hipoglisemisi

40 SKHH Kalsiyum Kanal Blokerleri:Nifedipin Etki mekanizması: Ca + kanallarını bloke ederek insülin salınımını azaltır İlk seçim olarak tercih edilebilir Doz: mg/kg/gün, 3-4 doz, PO Yan etki:Hipotansiyon Diğer ilaçlarla birlikte kullanılabilmektedir Baş F, Darendeliler F, Demirkol D, Bundak R, Saka N, Günöz H. J Ped Endocrinol Metab 1999;12:

41 Etki Mekanizması: K ATP kanallarını sürekli açık tutar  İnsülin salınımını azaltır Doz:5-20 mg/kg/gün, 2-3 dozda, PO Klorotiyazid (7-10mg /kg/gün, 2 dozda) ile birlikte kullanılabilir: * Sıvı retansiyonunu baskılar *İnsülin salınımını  Diazoksid-1

42 Diyet ve/veya diazoksid; Yenidoğan başlangıçlı  %29 Daha geç başlangıçlı  %69 etkili Diazoksid-klorotiyazid kombinasyonu; hastaların %15-60’ ında etkili Meissner ve ark. Eur J Endocrinol 2003;149:43-51 Darendeliler F ve ark. J Ped Endocrinol Metab 1997;10:79-81 Diazoksid-2

43 Diazoksid-3 Yan etkileri Sıvı retansiyonu Hipertrikoz Kaba yüz görünümü Hiperürisemi Metabolik asidoz Hipotansiyon Lökopeni, trombositopeni IgG düşüklüğü

44 Etki Mekanizması: K ATP kanalları G proteini  K kanalı açık kalır Devamlı membran hiperpolarizasyonu Ca’ un hücre içine girişi engellenir İnsülin salınımı azalır Yarılanma süresi : Kısa (1.5 saat) Doz:5-10  g/kg/gün, 3-4 doz, SK (Maks 40  g/kg/gün) SKHH Tedavisi Somatostatin analogları-Oktreotid

45 Değişik serilerde başarı oranı: %25-80 Pankreatektomi yapılacak olgulara pre/post-op. öneriliyor Yan etki: Abdominal distansiyon Bulantı Safra taşı Steatore Büyüme geriliği Taşiflaksi Oktreotid-2

46 SKHH Mutasyon –Tedavi ilişkisi Mutasyon (ABCC8)Tedavi T267 G/A GCerrahi ABCC8 155 del homozigot G4310 A/R1494QNifedipin Darendeliler F,Fournet JC, Baş F, Junien C, Gross MS, Bundak R, Saka N, Günöz H. J Ped Endocrinol Metab 2002;15:

47 SKHH SKHH Mutasyon-Tedavi İlişkisi Mutasyonun yeri ve şiddeti ile klinik bulgular ve seçilecek tedavinin başarısı arasında direkt ilişki ? Darendeliler ve ark. J Ped Endocrinol Metab 2002;15: Meissner ve ark. Eur J Ped 1997;156:754-57

48 SKHH Cerrahi tedavi-1 Endikasyon:İlaç tedavisine yanıtsız Pankreatektomi tipi için:Fokal/Diffüz form ayırımı Fokal form : Parsiyel pankreatektomi Diffüz form:Tama yakın pankreatektomi Görüntüleme  Transhepatik pankreatik selektif venöz kan örneği alınması  18 Fluoro-L-Dopa PET

49 SKHH Cerrahi tedavi-2 Komplikasyonlar -1 Geçici hiperglisemi Ameliyat yeri ile ilgili sorunlar Enfeksiyon, fistül, vb Hipogliseminin devam etmesi: Tekrar ameliyat:%5-25 Kalıcı diyabetes mellitus İlk yıl veya yaşta

50 SKHH Cerrahi tedavi-3 Komplikasyonlar-2 Büyüme geriliği Ekzokrin pankreas yetersizliği Safra kanalları yaralanması

51 SKHH Prognoz (uzun dönem) Psikomotor retardasyon (%26) Epilepsi Mikrosefali Büyüme-gelişme geriliği

52 VAKA-İzlem Kısa dönem cerrahi sonrası : İlk 72 saat boyunca hiperglisemi + insülin tedavisi Uzun dönem: Diyabet gelişmedi Ekzokrin pankreas yetmezliği gelişmedi 13 aylıkta yeniden hipoglisemi atakları :  Nifedipin tedavisi başlandı (0.9 mg/kg/gün)  3 1/12 yaşta nifedipin tedavisi kesildi. Son muayene (5 11/12 yaş): Yakınma yok  Tartı : 20 kg (25p)  Boy : cm ( 50p)  Denver Testi : N

53 Subtotal (%80-95) Cerrahi %44 Diyet Subtotal CerrahiTama Yakın Cerrahi Diazoksit (  diyet) %23 %29 Diazoksid %66 %25 Oktreotid Kısmi Cerrahi “YENİDOĞAN BAŞLANGIÇLI”“SÜT ÇOCUKLUĞU/ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞLANGIÇLI” Meissner ve ark. Eur J Endocrinol 2003;149:43-51

54 TEŞEKKÜR EDERİZ


"Hipoglisemiye Yaklaşım: Hiperinsülinemik Hipoglisemi Prof. Dr. Feyza Darendeliler Doç. Dr. Firdevs Baş Dr. Müge Gökçe." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları