Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

T ürkçe E debî S anatlar ( S öz S anatları ). B enzetme ( T e ş bih ) S anatı  Benzetme ( Te ş bih )  Bir kavramı, daha güçlü anlatabilmek amacıyla,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "T ürkçe E debî S anatlar ( S öz S anatları ). B enzetme ( T e ş bih ) S anatı  Benzetme ( Te ş bih )  Bir kavramı, daha güçlü anlatabilmek amacıyla,"— Sunum transkripti:

1 T ürkçe E debî S anatlar ( S öz S anatları )

2 B enzetme ( T e ş bih ) S anatı  Benzetme ( Te ş bih )  Bir kavramı, daha güçlü anlatabilmek amacıyla, aralarında benzerlik ili ş kisi bulunan iki varlık yada kavramdan nitelikçe zayıf olanın güçlü olana benzetilme sanatına “benzetme ( te ş bih )” denir.

3  Benzetmede dört ö ğ e vardır : BenzeyenZayıf Olan Benzetilen Güçlü Olan Benzetme YönüOrtak Nokta Benzetme Edatı Gibi – Kadar

4 Örnek Ali aslan gibi kuvvetli çocuktu. Ali aslan gibi kuvvetli BenzeyenNitelikçe ZAYIF Benzetilen Nitelikçe GÜÇLÜ Benzetme Edatı Benzetme Yönü

5 Örnek Eviniz kutu gibi küçücük bir evde. Eviniz kutu gibi küçücük Benzeyen Benzetilen Benzetme Edatı Benzetme Yönü Nitelikte ZAYIF Nitelikte GÜÇLÜ

6 B enzetme ( T e ş bih ) S anatı  Dikkat !  Benzetmenin temel ö ğ eleri ; Benzeyen Benzetilen ( Kendisine Benzetilen ) Di ğ er ikisi ise yardımcı ö ğ elerdir. Her zaman “ benzetme yönü ” ve “ benzetme edatı ” kullanılmayabilir.

7 T am T e ş bih ( T am B enzetme )  Tam Te ş bih ( Tam Benzetme )  Benzetmenin dört ö ğ esinin de kullanıldı ğ ı benzetmedir. Cennetkadargüzelvatanımızvar. BENZET İ LEN BENZETME EDATI BENZETME YÖNÜ BENZEYEN

8 İş çiler tarlada arılargibiçalı ş ıyorlar BENZEYEN BENZET İ LEN BENZETME EDATI BENZETME YÖNÜ TAM BENZETME

9 T e ş bih – i B eli ğ ( G üzel B enzetme )  Te ş bih i Beli ğ ( Güzel Benzetme )  Yalnızca “ benzeyen” ve “ benzetilen ” ö ğ eleriyle yapılan benzetmeye denir.  Güzel benzetmede ; Benzetme yönü ve Benzetme edatı yer almaz.

10 Örnek Bukömürgözlere vuruldum. BENZET İ LEN BENZEYEN TE Ş B İ H – İ BEL İĞ ( GÜZEL BENZETME )

11 Örnek GülyüzlübirgençkızdıBurcu. BENZET İ LEN BENZEYEN TE Ş B İ H – İ BEL İĞ GÜZEL BENZETME

12 T ezat ( Z ıtlık ) S anatı  Tezat ( Zıtlık ) Sanatı  Anlamca birbirine kar ş ıt ( zıt ) olan iki sözcük, kavram, duygu ve dü ş üncenin birlikte kullanılması sanatına tezat ( zıtlık ) sanatı denir.

13 Örnek 1 Su serper yüreğime yakıcı bakışların. su serpmek söndürmek Yakıcı bakışyakmak  Yakıcı bakı ş lar gönüldeki ate ş i alevlendirmek yerine â ş ı ğ ın yüre ğ ini ferahlatıyor, ona su serpiyor. Yakmak – söndürmek zıt kavramlardır.

14 Örnek 2 Niçin bana dü ş man görünürsünüz Yıllar yılı dost bildi ğ im aynalar. DOSTDÜ Ş MAN Dost – dü ş man zıt kavramlardır. Zıt anlamların bir arada kullanılmasından dolayı tezat sanatı vardır.

15 Örnek 3 Bakmayın güldü ğ üme kan a ğ lıyor yüre ğ im. GÜLMEK KAN A Ğ LAMAK

16 Örnek Cümleler  Karlar etrafı beyaz bir karanlı ğ a gömdü.  A ğ larım aklıma geldikçe gülü ş tüklerimiz.  Gülmekten a ğ lamaya vakit kalmıyor.  Gündüzlerim gece oldu yine.

17 M übala ğ a ( A bartma ) S anatı  Mübala ğ a ( Abartma ) Sanatı  Bir nesneyi, bir olay ya da bir durumu, bir fikri daha kuvvetli belirtmek için oldu ğ undan çok ya da az gösterme sanatına “ mübala ğ a ( abartma )” denir. Özellikler normal ölçülerin dı ş ında verilir. Bu ölçüler daha çok büyüklük, çokluk yönündedir.

18 Örnek 1 İş im gücüm budur benim Gökyüzünü ben boyarım her sabah Hepiniz uykudayken Uyanır bakarsınız ki mavi… Deniz yırtılır kimi zaman Bilmez misiniz kim diker Ben dikerim… Orhan Veli KANIK

19 Örnek 2 Toplasam göz ya ş ım koca göl olur. Bir ah çeksem da ğ ı ta ş ı eritir. Gözüm ya ş ı de ğ irmeni yürütür. Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın. Gömelim gel seni tarihe desem sı ğ mazsın.

20 T e ş his ( K i ş ile ş tirme ) S anatı  Te ş his ( Ki ş ile ş tirme ) Sanatı  İ nsan dı ş ındaki canlı ve cansız varlıklara insana özgü özellikler yakı ş tırma sanatıdır. Bu sanat genellikle ş iir, hikaye ve bilhassa fabl ve masallarda kullanılır.

21 Örnek 1 Kar ş ı da ğ ların ba ş ında Salkım salkım duran bulut Saçın çözüp benim için Ya ş ın ya ş ın a ğ lar mısın? BULUT Saç çözmek A ğ lamak İ NSAN

22 Örnek 2 Dallar mısra mısra, ş air tez duyar, Bahar nezle olsa hemen yaz duyar, Çiçek ku ş a dil ö ğ retir, haz duyar, Ulu isteklerde geçer gönlümüz. Baharınnezle olması Yazınbunu duyması Çiçe ğ inku ş a dil ö ğ retmesi İ nsana ait özellikler ( nezle olmak, duymak, dil ö ğ retmek ) bahar, yaz ve çiçe ğ e aktarılmı ş tır.

23 Örnekler İ n cin uykuda yalnız iki yolda ş uyanık, Biri benim di ğ eri serseri kaldırımlar. Bir bulut geldi üstüne bahçenin, Bütün a ğ açların keyfi kaçtı. Çöller dü ş ünür, gün saçını yolar, gölgeler a ğ lardı.

24 İ ntak ( K onu ş turma ) S anatı  İ ntak ( Konu ş turma ) Sanatı  İ nsan dı ş ındaki varlıkları konu ş turma, onlara söz söyletme sanatıdır. İ ntak sanatının oldu ğ u yerde “ te ş his ( ki ş ile ş tirme ) ” sanatı da vardır. İ ntak sanatı “ fabl ” türü yazılarda sıkça kullanılır.

25 Ö rnek Gördü bal arısını sivrisinek, Dedi ona böyle övünerek, Var mı benden güzeli? S İ VR İ S İ NEK K İŞİ LE Ş T İ R İ LM İŞ ( TE Ş H İ S ) S İ VR İ NEK KONU Ş TURULMU Ş ( İ NTAK )

26 Ö rnekler Kapalı duran penceremden, Odama giren güne ş, Günaydın, diyor. Bülbülü altın kafese koymu ş lar : “ Ah vatanım!” demi ş.

27 İ stiare ( E ğ retileme )  İ stiare ( E ğ retileme )  Bir ş eyi anlatmak için ona benzetilen ba ş ka bir ş eyin adını kullanma sanatına “ istiare ( e ğ retileme )” denir. İ stiare, benzetmenin temel ö ğ elerinden yalnız birisiyle yapılan bir benzetme sanatıdır. İ stiarede, benzetmenin temel ö ğ elerinden biri ( benzeyen veya benzetilen ) söylenmez. Sözcük, benzetme yoluyla ba ş ka bir sözcü ğ ün yerini tutar.

28  İ stiare ( E ğ retileme ) sanatı iki ş ekilde incelenir : Açık İ stiare ( E ğ retileme ) Kapalı İ stiare ( E ğ retileme ) İ stiare ( E ğ retileme )

29 Açık İ stiare ( E ğ retileme )  Açık İ stiare ( E ğ retileme )  Benzetmenin temel ö ğ elerinden BENZET İ LEN ile yapılan istiarelerdir. AÇIK İ ST İ ARE BENZET İ LEN ( N İ TEL İ KÇE GÜÇLÜ )

30 Örnek 1 Kurban olam, kurban olam, Be ş ikte yatan kuzuya Benzeyen Benzetilen bebek Kuzu söylenmemi ş Bu dizelerde be ş ikte yatan bebektir ve söylenmemi ş tir. Bebek yerine kendisine benzetilen “ kuzu” söylenerek Açık istiare yapılmı ş tır.

31 Ö rnek 2 Yuvayı yapan di ş i ku ş tur. Benzetilen Benzeyen Di ş i ku ş Kadın Söylenmi ş Söylenmemi ş Bu ifadede KADIN, BENZEYEN olarak algılanmalıdır. BENZET İ LEN ise D İŞİ KU Ş olarak verilmi ş tir. Yani, KADIN söylenmedi ğ inden açık istiare yapılmı ş tır.

32 Örnek 3 Ş akaklarıma kar mı ya ğ dı ne var ? Benzetilen Kar Benzeyen Ak saçlar Söylenmi ş Söylenmemi ş Bu dizede ise ak saçlar kara benzetilmi ş ama söylenmemi ş tir. Sadece kar ( benzetilen ) kullanılarak AÇIK İ ST İ ARE yapılmı ş tır.

33 K apalı İ stiare ( E ğ retileme )  Kapalı İ stiare ( E ğ retileme ) Benzetilen kullanılmayıp yalnız BENZEYEN ile yapılan istiarelere “ kapalı istiare” denir. Kapalı istiarelerde aynı zamanda ki ş ile ş tirme ( te ş his ) sanatı da vardır. Çünkü insan dı ş ı varlıklar insan özelli ğ i kazanmı ş olur.

34 K apalı İ stiare ( E ğ retileme ) KAPALI İ ST İ ARE BENZEYEN N İ TEL İ KÇE ZAYIF

35 Örnek 1 Ali birden kükredi. Benzeyen Ali Söylenmi ş Benzetilen Aslan Söylenmemi ş Bu cümlede, Ali, aslana benzetilmi ş, fakat aslan söylenmeyerek kapalı istiare yapılmı ş tır.

36 Örnek 2 Tekerlekler yollara bir ş eyler anlatıyor. Benzeyen Benzetilen TekerleklerSöylenmi ş İ nsanSöylenmemi ş Bu cümlede “ tekerlekler” benzeyendir ; bir ş eyler anlatan insana benzetilmi ş tir. İ nsan söylenmeyerek kapalı istiare yapılmı ş tır.

37 Örnek 3 Ufukta günün boynu büküldü. Benzeyen Gün ( güne ş ) Söylenmi ş Benzetilen İ nsan Söylenmemi ş Bu cümlede ise gün ( güne ş ), boynu bükük bir insana benziyor. Ancak benzetilen ( insan ) söylenmeyerek kapalı istiare yapılmı ş.

38 Uyarı  Kapalı istiarelerde aynı zamanda “ ki ş ile ş tirme” de vardır. Çünkü insan dı ş ı varlıklar insan özelli ğ i kazanırlar. Örneklerdeki “ tekerlek ” ve “ gün ” sözcükleri insan özelli ğ i kazanmı ş tır.

39 C inas S anatı  Cinas Sanatı Yazılı ş ları ve okunu ş ları aynı, anlamları farklı sözcüklerle olu ş turulan sanata “ cinas” sanatı denir.  Cinas sanatında yer alan kelimelerde anlam farklılıklarına dikkat edilmelidir.  Cinaslı kafiyelerle yazılmı ş dörtlüklerde aynı zamanda cinas sanatı da söz konudur.

40 Örnek 1 Dönülmez ak ş amın ufkundayız vakit çok geç Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersengeç GEÇ : Gereken vakitten sonrası GEÇ : Geçmek fiilinin emri

41 Örnek 2 Benden sana bir Kendi ununu kendin ö ğ üt Ö Ğ ÜT ( İ sim ) Nasihat Ö Ğ ÜT ( Fiil ) Tane durumundaki nesneleri ezerek un haline getirme i ş i

42 Ad Aktarması ( M ecaz – ı M ürsel / D üz D e ğ i ş mece )  Ad Aktarması ( Mecaz – ı Mürsel / Düz De ğ i ş mece ) Bir sözün benzetme amacı güdülmeden ba ş ka bir söz yerine kullanılmasıdır. Ad aktarmalarında gerçek anlam ile kullanılan sözcük arasında bir ili ş ki ve ba ğ ın bulunması gerekir.

43 Örnekler Yeme ğ in altını kısıver İ ki tabak yedi, hala doymadı. Sobayı yak da ısınalım. Burnu durmadan akıyordu. Tribünler ayaktaydı. İ ç – dı ş ili ş kisi Dı ş – iç ili ş kisi Bütün - parça

44 Örnekler Antalya’da eldivenlerimiz ba ş arı kazandı. Gemi Haydarpa ş a’dan hareket etti. Mozart’ı dinlerken kendimden geçerim. Bütün köy ba ş ına toplanmı ş tı. O zaman Anadolu kan a ğ lıyordu. Parça - Bütün Yazar - Eser Bütün - Parça Yer - İ nsan Ankara yeni bir güne hazırlanıyor.Yer - İ nsan


"T ürkçe E debî S anatlar ( S öz S anatları ). B enzetme ( T e ş bih ) S anatı  Benzetme ( Te ş bih )  Bir kavramı, daha güçlü anlatabilmek amacıyla," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları