Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ERİŞKİNDE TARAMA TESTLERİ UZM.DR.A.FERİT ERDOĞAN BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ADANA UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ERİŞKİNDE TARAMA TESTLERİ UZM.DR.A.FERİT ERDOĞAN BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ADANA UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com."— Sunum transkripti:

1 ERİŞKİNDE TARAMA TESTLERİ UZM.DR.A.FERİT ERDOĞAN BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ADANA UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com

2 Tarama ; Nüfusun tamamının veya nüfusun içinden tanımlanarak seçilmiş grupların sistematik olarak muayene edilmesidir Taramanın amacı, bireylerde tedavi edilebilecek hastalıkları, hastalık veya risk göstergelerini belirlemektir Hastalık göstergelerinin erken bir aşamada belirlenmesi, kısa sürede topluma yararlı olacak şekilde tedavinin geliştirilmesini sağlayabilir

3 İdeal tarama programının özellikleri 1-Hastalığın özelliği 2-Testin özelliği 3-Taranan populasyonun özelliği Sağlık SlaytlarıSağlık Slaytları sağlık

4 1-Hastalığın özelliği Toplum sağlığına önemli bir etkisi olmalı Asemptomatik dönemde saptanması mümkün olmalı Asemptomatik dönemde tedaviyle iyileşebilmeli

5 2-Testin özelliği Asemptomatik dönemde hastalığın saptanmasında yeterli duyarlılığı olmalı Yalancı pozitif sonuçları en aza indirecek özgüllüğü olmalı

6 3-Taranan populasyonun özelliği Hastalığın sıklığı, taramayı haklı çıkaracak kadar yüksek düzeyde olmalı Yeterli tıbbi bakıma ulaşılabilir olmalı Hastalar önerilecek ileri tetkik ve tedaviye razı olabilmeli

7 tanısal nedenlerle yapılan muayenelerden kesin sınırlar ile ayrılmamış taramalara “fırsatçı tarama” denir ör. Gebelikte USG taraması Fırsatçı tarama, toplum açısından, yapılan taramaya değecek bir koruyucu sonuç olmadan, kamu kaynaklarının geniş ölçülerde kullanılmasına yol açabilir

8 National Health System (NHS)- UK Rutin önerilen taramalar-erişkin 1-Meme Kanseri 2-Serviks kanseri 3-Kolorektal kanserler 4-Koroner arter hastalığı 5-Diabetik retinopati 6-Yüksek kan basıncı 7-Klamidya 8-Stroke

9 National Health System (NHS)- UK Rutin olarak önerilmeyen taramalar-erişkin 1-Abdominal aorta anevrizması 2- Alkol problemi 3- Alzheimer hastalığı 4-Kanser -Anal kanser -Mesane kanseri -Akciğer kanseri -Oral kanserler -Over kanseri -Prostat kanseri -Gastrik kanser -Testis kanseri

10 National Health System (NHS)- UK Rutin olarak önerilmeyen testler-erişkin 5-Sağırlık 6-Depresyon 7-Diyabet 8- Evde şiddet 9- Glukom 10-Hemokromatosis 11- Hepatit C 12- Hiperlipidemi 13- Osteoporoz 14- Böbrek hastalığı 15- Trombofili 16- Troid hastalıkları 17- Görme

11 20-64 yaş tarama Meme kanseri Serviks kanseri Kolorektal kanser Prostat kanseri Hipertansiyon Obesite Hiperlipidemi Aşırı alkol kullanımı Rubella immunitesi

12 65 yaş ve üzeri tarama Meme kanseri Kolorektal kanser Servikal kanser Prostat kanseri Hipertansiyon Obesite Aşırı alkol kullanımı Hiperlipidemi Görme taraması İşitme taraması

13 American Cancer Society Guidelines for the Detection of Cancer, Meme kanseri Amerikan Kanser Cemiyeti (ACS ) Kendi kendine meme muayenesi Klinik meme muayenesi Mamografi Kendi kendine meme muayenesi Klinik meme muayenesi mamografi

14 ACS Kendi kendine meme muayenesi : 20 yaşından başlayarak her ay Klinik meme muayenesi: yaşları arasında her 2-3 yılda bir kez, 40 yaşından sonra yıllık Mamografi : 40 yaşından itibaren yıllık olarak AAFP 40 yaşından itibaren 1-2 yılda bir klinik meme muayenesi ve mamografi önermekte

15 Kolorektal kanserler Hayatta kalım oranları tanı anındaki evreye bağlı 5 yıllık survey Kolon duvarına lokalize %91 Bölgesel Hastalık (lenf nodu) %66 Uzak metastaz %9

16 ACS 1- Gaytada gizli kan (GGK) : 50 yaşından sonra yıllık 2- Sigmoidoskopi : 50 yaşından sonra 5 yılda bir kez 3- Sigmoidoskopi ve GGK : Sigmoidoskopi 50 yaşından sonra 5 yılda bir kez + GGK, 50 yaşından sonra yıllık 4- Baryumlu kolon grafisi: 50 yaşından sonra yıllık 5- Kolonoskopi: 50 yaşından sonra 10 yılda 1 kez AAFP 50 yaşın üzerinde kadın ve erkekte kolorektal kanser taramasını kuvvetle önermekte

17 Gaytada gizli kan Dışkıda sadece mikroskopla görülen kanamalar saptanabilir Farklı günlerde alınan 3 dışkı örneği test edilir ham meyveler, bayır turpu, kırmızı et, demir preparatları ve aspirin yalancı pozitifliğe neden olabilir Bunlar testten 2 gün öncesine kadar yenilmemelidir

18 Sigmoidoskopi

19 GGK + Sigmoidoskopi Yıllık GGK + 5 yılda bir sigmoidoskopi her iki yöntemin yalnız başına kullanımından üstündür kolonoskopi gerekir Pozitif bulgu saptanırsa kolonoskopi gerekir

20 Baryumlu kolon grafisi Makattan kontras madde verildikten sonra çekilen röntgenlerdir Yeterli bağırsak hazırlığı gerektirir Patoloji saptanırsa kolonoskopi gerekir.

21 Kolonoskopi Bağırsak hazırlığı gerektirir Makattan ince ışıklı bir tüple girilip tüm kalın barsak incelenir Eğer şüphelenilen bir bölge, polip, ülser, v.b. görülürse aynı zamanda biyopsi yapılmasına da olanak sağlar

22 American Cancer Society Guidelines for the Earyl Detection of Cancer,2005 Serviks kanseri (ACS) İlk cinsel ilişkiden itibaren ilk 3 yıl içinde veya en geç 21 yaşında serviks kanseri taraması başlamalı 30 yaşından sonra peşpeşe yapılan son 3 tarama normal bulunmuşsa tarama arlıkları 2-3 yılda bire indirilebilir 30 yaş üstü ve normal sonuçları olan kişiler için diğer bir öneride 3 yılde bir yapılacak olan Pap testi ve HPV-DNA testidir. 70 yaş ve üstü kadınlarda son yapılan Pap testlerinden 3 veya daha fazlası veya son 10 yıl içinde anormal test sonucu yok ise tarama sonlandırılır Total histerektomi ameliyatı olan hastalarda taramanın sonlandırılması tercih edilebilir

23 Serviks kanseri (AAFP) Seksüel aktiviteye sahip kadınlarda seksüel aktivite başladıktan sonra veya 21 yaşından sonra her 3 yılda bir kez pap smear yapılması kuvvetle önerilmekte 65 yaşından büyük yeteri kadar veya yakın zamanda yeterli normal pap smear sonucu olan veya yüksek risk taşımayan kadınlarda rutin taranması tavsiyesine karşılar

24 Prostat Kanseri ACS 50 yaş üzeri erkeklerde ve en az 10 yıl yaşam beklentisi olanlarda Rektal tuşe ile muayene ve Prostat Spesifik Antijen ( PSA) yıllık olarak Yüksek riskli kişilerde (bir veya daha fazla 1. dereceden akrabada erken yaşlarda prostat kanseri tanısı olması) bu testlere 45 yaşında başlanılmalı Çok yüksek riski kişilerde 40 yaşında testler yapılmalı, daha sonra 45 yaşından sonra yıllık tarama AAFP Prostat kanserine yönelik PSA ve rektal tuşe ile tarama hakkında kanıtlar yetersiz

25 Kanser taraması ile erken tanı koyulamayan veya prognozu değiştirilemeyen kanserler 1-mesane kanseri 2-mide kanseri 3-özefagus kanseri 4-Karaciğer kanseri 5-Endometrium 6-Testis kanseri 7-Over kanseri 8-Ağız içi kanserleri 9-Nöroblastom 10-Akciğer kanseri

26 Kanserle ilişkili check-up 20 yaş üzeri kadın ve erkeklerde Periyodik sağlık muayeneleri esnasında Vaka saptamaya yönelik muayeneler Tiroid, testis, over, lenf nodu, ağız boşluğu ve cilt Sağlık önerileri Sigara, güneş ışığı, diet ve beslenme, risk faktörleri, cinsel davranışlar, çevresel veya işe bağlı temaslar American Cancer Society Guidelines for the Detection of Cancer, 2005

27 Hipertansiyon AAFP Klinisyen tarafından yapılacak kan basıncı yüksekliği acısından tarama 18 yaş ve üzeri herkese kuvvetle öneriliyor Kan basıncı normal olan hastalarda (<130 / <85mmHg) 2 yılda bir Kan basıncı normal-yüksek olan hastalarda ( / yıllık olarak öneriliyor

28 Obesite Tüm erişkinlerde obesiteye yönelik periyodik olarak boy ve kilo ölçümü taraması tavsiye ediliyor

29 Lipid bozuklukları AAFP 35 yaş üzeri erkeklerde ve 45 yaş üzeri kadınlarda açlık lipid profili veya T.Kolesterol + HDL yaş arası erkeklerde, yaş arası bayanlarda aşağıdakilerin varlığında 1-diyabet 2-kardiyovasküler hastalık aile hikayesi (50 yaşın altında erkek akrabada veya 60 yaşın altında kadın akrabada olması) 3- Familial hiperlipidemi düşündüren aile hikayesi 4- birden fazla koroner arter hastalık riski (hipertansiyon, sıgara kullanımı vb) NCEP ( The National Cholesterol Education Program) 20 yaş ve üzeri açlık T.kolesterol ve HDL 200 =35, 5 yılda bir

30 Aşırı alkol kullanımı Erken alkol proplemi sıklıkla taranmadıka saptanmaz Erken dönemde yapılacak basit müdahaleler aşikar hale gelmiş geç dönem alkolizme yapılacak müdahalelereden daha etkili Tarama; ör. CAGE anketi vb.

31 Rubella immünitesi Doğurganlık çağındaki tüm kadınlarda rubellaya karşı immünizasyon hikayesi veya serolojik olarak immünitenin varlığının taranması tavsiye ediliyor

32 Öneriler Sigarayı bırakma Fiziksel aktivite Diet tavsiyesi Kazaları önleme Diş sağlığı Cinsel yolla gecen hastalıklar ve kontrasepsiyon

33 65 yaş ve üzeri İşitme taraması 65 yaş üzeri 1/3, 85 yaş üzeri 1/2 işitme kaybı bulunmakta İşitme kaybının, işitme güçlüğü hakkında sorularla taranması tavsiye ediliyor

34 Görme taraması Yaşlılarda katarakt, makuler dejenerasyonu, glukom, refraktif kusurlar ( özellikle presbiyopi) Tüm yaşlılarda görme kaybı snellen’s acuity test ile tarama

35 öneriler


"ERİŞKİNDE TARAMA TESTLERİ UZM.DR.A.FERİT ERDOĞAN BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ADANA UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları