Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EBRU KAPTAN KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ 1. Bölüm. KOBİ –Küçük OrtaBoy İşletme Küçük is ̧ letmelerin ülkeler ve bölgeler arasında farklı tanımlanmaları nedeniyle.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EBRU KAPTAN KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ 1. Bölüm. KOBİ –Küçük OrtaBoy İşletme Küçük is ̧ letmelerin ülkeler ve bölgeler arasında farklı tanımlanmaları nedeniyle."— Sunum transkripti:

1 EBRU KAPTAN KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ 1. Bölüm

2 KOBİ –Küçük OrtaBoy İşletme Küçük is ̧ letmelerin ülkeler ve bölgeler arasında farklı tanımlanmaları nedeniyle dünya genelinde ortak bir tanım bulunmamakla birlikte, genel olarak baktıg ̆ ımızda bu is ̧ letmeleri tanımlamada niteliksel ve niceliksel (sayısal) olmak üzere iki temel ölçütün kullanıldıg ̆ ı görülmektedir. Niceliksel ve niteliksel ölçütler ülkelerin ve sektörlerin sosyo-ekonomik durumlarına göre farklılık gösterebilmektedirler. Sizce küçük is ̧ letmelerin sınıflandırılmasında temel alınabilecek en önemli ölçütler hangisi olmalıdır?

3 Niteliksel (Kalitatif) Ölçütler Küçük is ̧ letmeleri tanımlarken niceliksel ölçütlerin destekleyicisi olan niteliksel ölçütler olarak s ̧ u esaslar göz önüne alınmaktadır (S ̧ ims ̧ ek, 2002); Bag ̆ ımsız yönetimin mevcudiyeti (yönetici bag ̆ ımsızdır; yönetici aynı zamanda is ̧ letme sahibi oldug ̆ u için, dıs ̧ arıdan denetlenmesi söz konusu deg ̆ ildir.), I ̇ s ̧ letme sahibinin belirli bir risk yüklenmesi, I ̇ s ̧ letme, maliyet ve yönetim ög ̆ elerinin bütünles ̧ mesi, I ̇ s ̧ letme sahibi ile çalıs ̧ an personel arasında yakın bir ilis ̧ kinin bulunması,

4 Niteliksel (Kalitatif) Ölçütler Yönetimde uzmanlas ̧ manın az olması, Sermaye ve para piyasalarına katılamama, I ̇ s ̧ letme sermayesinin tamamen veya büyük bir bölümünün is ̧ letme sahibine ait olması, Pazar payının sınırlı olması ve pazarlarda daha az etkinlik, Hedef pazarın genellikle yöresel olması. İşletme büyüklüğünü belirlemede kullanılan nitel ölçütler ise şunlardır; Yönetim şekli, hissedarların sayısı, sektördeki göreli durumu, hukuki şekli ve bölgeye yönelik olup olmama. Genellikle büyüklük saptamada ölçme kolaylığı açısından nicel ölçütler daha çok kullanılmaktadır.

5 Niceliksel (Kantitatif) Ölçütler Küçük is ̧ letme tanımlarının genelinde is ̧ letmelerin niceliksel ölçütleri temel alınmaktadır. Bunun nedeni niceliksel ölçütlerin daha kolay ölçülebilmesi ve tarafsız sonuçlar vermesidir. Küçük is ̧ letme tanımlarında kars ̧ ımıza çıkan bas ̧ lıca niceliksel ölçütler s ̧ unlardır (Müftüog ̆ lu, 2007): İşletme büyüklüğünü belirlemede kullanılan nicel ölçütler şunlardır; yıllık satışlar, yıllık karlar, bilanço büyüklüğü, öz kaynak miktarı,yatırım miktarı ve çalışan personel sayısıdır.

6 FARKLI NİCEL ÖNCELİKLER I ̇ stihdam edilen personel sayısı Ücret toplamı ve is ̧ gücü maliyet toplamı Sabit varlıkların miktarı Sabit varlıkların deg ̆ eri Makine sayısı Makine parkı deg ̆ eri Kullanılan alan ve hacim Kullanılan malzeme miktarı ve maliyeti Bilanço büyüklüg ̆ ü • Öz sermaye • Sabit sermaye miktarı • Çalıs ̧ ma (is ̧ letme) sermayesi • I ̇ s ̧ letme kapasitesi ve kapasite kullanımı • Satıs ̧ tutarı • Kâr hacmi • Piyasa payı • I ̇ hracat-satıs ̧ tutarı oranı • Enerji maliyeti Nitel ve nicel ölçütler dikkate alınarak kimi ülkelerde küçük is ̧ letmelerin ikili, üçlü ve dörtlü Not: Günümüzde KOBİ Tanımı sadece üretim sektörünü değil, aynı zamanda tüm hizmet sektörünü de kapsamaktadır. Bu aynen Kalite Güvence Sistemlerinin öncelikle üretim sektöründe başlayıp, sonradan hizmet sektörüne de yayılması gibidir.

7 Küçük OrtaBoy İşletmeler Tanımı KOBİ

8 Türkiye’de Küçük ve Orta Büyüklükte İşletme Tanımı Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından AB mevzuatına uyumlu KOBİ tanımını ilişkin kanun tasarısı hazırlanmıştır. Küçük ve orta büyüklükte işletmelerin tanımı nitelikleri ve sınıflandırılması hakkında yönetmelik taslağını 5. maddesinde AB esasları ile uyumlu olarak yapılan KOBİ tanımı ve sınıflandırılması şöyledir: 1-Mikro işletme: On iki kişiden az çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ve /veya mali bilançosu bir milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler 2-Küçük işletme: Elli kişiden az çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ve/veya yıllık mali bilançosu beş milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler 3-Orta büyüklükteki işletme: İki yüz elli kişiden az çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ve/veya yıllık mali bilançosu yirmibeş milyon Türk lirasını aşmayan işletmeler

9 KÜÇÜK İŞLETMELER 1-Küçük İşletme Tanımı ve Çeşitleri Küçük işletmeler, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerin bel kemiğini oluşturmaktadır.Emek yoğun çalışan işletmelerden,teknoloji yoğun çalışan işletmelere kadar bir çok sektörde küçük işletmelerin varlığını görmek mümkündür.Büyük işletme(modern işletme) tanımına bakıldığı zaman,çok iyi tanımlanmış özellikler gösterirken;aynı kolaylığı küçük işletmeler açısından söylemek güçtür. Ölçek büyüklüğü olarak gerek ülkemizde gerek diğer ülkelerde ikili ya da üçlü sınıflandırma benimsenmiştir. İkili sınıflandırma şöyledir: -Küçük ve orta ölçekli işletme, -Büyük işletme. Üçlü sınıflandırmada ise şu şekilde ele alınmaktadır: -Küçük ölçekli işletme, -Orta ölçekli işletme, -Büyük işletme.

10 JAPONYA: imalat ve ticaret sektörleri ayrı ayrı değerlendirilmiş olup; imalat sektöründe 1-4 arasında istihdam yapan işletmeler cüce 5-19 arasında personeli olanlar çok küçük, arasında istihdam edenler küçük ve orta ölçekli işletme olarak tanımlanmıştır. KOBİ’lerin ödenmiş sermayeleri 100 milyon Yen’den azdır. ALMANYA: Kobi cenneti olarak görülen bu ülkede 1-49 arasında istihdam eden şirketler küçük, kişi personele sahip olan işletmeler orta ölçekli olarak tanımlanmıştır. KOBİ’lerin yıllık satış tutarları 50 milyon Euro’yu geçemez. FRANSA: 50 den az istihdamı olanlar küçük, arası istihdama sahip olan işletmeler ise orta ölçekli işletme sınıfına girerler. BAZI ÜLKELERE GÖRE KOBİ TANIMLARI

11 OECD’ye göre 20 den az işçi çalıştıran işletmeler çok küçük, küçük, orta ölçekli ve 500’den fazla işçi çalıştıran işletmeler de büyük ölçekli işletme olarak tanımlanır. BM’nin KOBİ tanımı: 1958 yılında Mısır,İsrail ve Türkiye’yi kapsayan çalışmasında 10’un altında işçi çalıştıran işletmeler küçük ölçekli işletme olarak tanımlanmıştır. BAZI ULUSLAR ARASI KURULUŞLARIN KOBİ TANIMLARI:

12 Büyüklüklerine Göre İşletmeler 1.Cüce İşletmeler: Tek bir çalışanı bile tam gün çalıştırmayacak kadar küçük işletmelere denir. Bir iş yerinde yalnız başına çalışarak, bir meslek ve sanat yardımıyla, faaliyette bulunan kişilerin oluşturduğu işletmelerdir. 2.Küçük İşletmeler: İşgören sayısı 1-5 arası olan işletmelerdir.işletme sahipliği ve yöneticiliği aynı şahısta toplanmıştır. Basit ve yalın örgütsel yapısı vardır. Ancak işgören sayısına göre işletme kriterini belirlemek ülkeden ülkeye değişmektedir. 3.Orta büyüklükteki İşletmeler: Genellikle Limited şirket biçiminde kurulur. Aile ortaklıkları olarak görülür arasında değişen çalışanı vardır. Tüketici tercihlerine cevap verme yetenekleri daha yüksektir. Üretimleri sayıca az fakat kalitelidir. Çalışanların sayıca az olması problemleri azaltmakta ve onlara büyük işletmelere göre üstünlük sağlar. 4.Büyük işletmeler: İşgören sayısı 50’den fazla olan işletmelerdir. Çoğu anonim şirket şeklinde örgütlenmiştir. Bu nedenle sermaye piyasaları ile önemli ilişkileri vardır. Sayıları hızla artmaktadır. 5.Çok Büyük (Dev) İşletmeler: Personel sayısı 2000’den fazladır. Üretim güçleri, pazara ulaşma, pazarda tutunma ve pazarı kontrol etme diğer işletmelerden daha büyüktür. Rekabet güçleri, yatırım yapma yetenekleri sermaye büyüklükleri çok büyüktür.pahalı yatırımlar yapabilir, maliyeti yüksek araştırma geliştirme çalışmalarına kaynak ayırabilirler. Genellikle petro-kimya, otomotiv, bilgi teknolojileri, sağlık ve silah gibi alanlara yatırım yaparlar.

13 Neden KOBİ arası:  -II.Dünya Savaşı’nın etkilerini gidermek ve sermaye birikimi sağlayabilmek adına büyük işletmelere yönelik politikalar geliştirilmiştir, KOBİ’lerin önemini fark etti  70’lerde petrol krizi, 80’lerde işsizlik oranları gibi ekonomik sorunların ardından politika yapıcılar KOBİ’lerin önemini fark etti. Çünkü;  -Küçük işletmeler sorunlardan büyükler kadar etkilenmiyorlar,  -İş ve istihdam yaratmaya olan önemli katkıları var  Sadece Batı değil, gelişmiş uzak doğu ülkeleri (Tayvan, Güney Kore), bugünkü endüstriyel gelişmelerini, dinamik KOBİ’lere odaklı sanayilerine borçlular.  Küreselleşme:  -Modern KOBİ politikaları: Girişimcilik, yenilik, çevre, enerji,

14 Bu nedenle devlet politikalarında KOBİ’ler; rekabetin yerleşmesi ve sürdürülebilmesi Ekonomide rekabetin yerleşmesi ve sürdürülebilmesi için vazgeçilmez temel ekonomik birimler, kemikleşmekten ve çökmekten Ekonomiyi kemikleşmekten ve çökmekten koruyarak canlılık getirirler, Değişme ve yenilikleri sanayileşme sürecini hızlanmasını sağlarlar Değişme ve yenilikleri hemen uygulamaya koyma esnekliğine sahip oldukları için yenilikçi olduklarına ve sanayileşme sürecini hızlanmasını sağlarlar yaratıcı fikirlerinin ortaya çıkmasına Geniş toplum kesimlerinin yaratıcı fikirlerinin ortaya çıkmasına ve dolayısıyla ekonomik gelişmenin hızlanmasına katkıda bulunurlar, İstihdam yaratma İstihdam yaratma kaynağı olmaları nedeniyle, toplumsal düzenin ve istikrarın garantisi olduklarına ve Bölgesel kalkınmayı göçü engelledikleri Bölgesel kalkınmayı hızlandırarak küçük yerleşim yerlerinden metropollere göçü engelledikleri Bilinmektedir.

15 Küçük I ̇ s ̧ letmelerin Toplumsal Açıdan Önemi I zenginlik, is ̧ imkânları, tüketicilerin artan tercih s ̧ ansı, sag ̆ lık, eg ̆ itim ve refah hizmetlerinin etkin bir s ̧ ekilde sag ̆ lanması, toplumdaki uç grupların (göçmenler, azınlıklar, uzun süreli is ̧ sizler ve ayrımcılıg ̆ a maruz kalanlar) ve is ̧ e girmede dezavantajlı sosyal kesimlerin istihdam s ̧ ansı bulması ve ekonomiye katılımlarının arttırılmasını sag ̆ lamak yer alır. Bütün bunlarla beraber dengeli toplumsal ve bölgesel kalkınma, daha çok sayıda insanın sosyal korunmaya kavus ̧ ması, yas ̧ am kalitesinin yükselmesi, is ̧ çi–is ̧ veren arasında iyi ilis ̧ kilerin gelis ̧ mesi ve orta sınıfın güçlenmesine büyük katkıları. Ayrıca toplumun as ̧ ırılıklardan ve sosyal çalkantılardan korunması, yabancılas ̧ manın azalması, bölgesel ve bireysel gelir dag ̆ ılımı problemlerinin azalması, gibi konularına da büyük katkılar sag ̆ lamıs ̧ tır.

16 Küçük I ̇ s ̧ letmelerin Ekonomik Açıdan Önemi Küçük is ̧ letmeler ülke ekonomisinin yapı tas ̧ larıdır. dört kat Son yıllarda yapılan istatistiksel çalıs ̧ malar, bu is ̧ letmelerde istihdam yaratma gücünün büyük is ̧ letmelere oranla dört kat daha fazla oldug ̆ unu göstermektedir. Böylece küçük is ̧ letmeler istihdam yaratılan çevrenin ekonomik gelis ̧ imine büyük katkı sag ̆ lamıs ̧ olmaktadırlar. atıl durumdaki sermayeyi kullanarak Küçük is ̧ letmeler çog ̆ unlukla ikinci el sermaye mallarını alıp kullanarak bazen de atıl durumdaki sermayeyi kullanarak çalıs ̧ maktadırlar. Böylece atıl durumda olan sermaye teçhizatı, üretim sürecinde devreye girmekte ve daha çok üretim yapılmasına neden olmaktadır. Bu gelis ̧ me ise ulusal ekonomiye istihdam artıs ̧ ı sag ̆ lamaktır.

17 II düs ̧ ük kârlı endüstrilerden yüksek kârlı endüstrilere akmasına yardım Küçük is ̧ letmeler sermaye kaynaklarının düs ̧ ük kârlı endüstrilerden yüksek kârlı endüstrilere akmasına yardım ederek sermaye piyasalarının daha etkin çalıs ̧ masını sag ̆ lamaktadırlar. geçici is ̧ sizlig ̆ in azalmasına katkı sag ̆ lanırken dig ̆ er taraftan da bu kis ̧ ilere is ̧ eg ̆ itimi ve çalıs ̧ ma tecrübesi kazandırılarak verimlilik artırılmaktadır Küçük is ̧ letmelerde çog ̆ u zaman düs ̧ ük vasıflı is ̧ çiler istihdam edilmektedir, bu s ̧ ekilde geçici is ̧ sizlig ̆ in azalmasına katkı sag ̆ lanırken dig ̆ er taraftan da bu kis ̧ ilere is ̧ eg ̆ itimi ve çalıs ̧ ma tecrübesi kazandırılarak verimlilik artırılmaktadır. esnek üretim teknolojileri sayesinde fiyat yükselis ̧ lerini engelleyebilmektedirler Küçük is ̧ letmeler esnek üretim teknolojileri sayesinde geçici talep artıs ̧ larının kars ̧ ılanmasına katkı sag ̆ layarak ekonomide ani fiyat yükselis ̧ lerini engelleyebilmektedirler. ekonomik büyüme ve yeniliklerin Küçük is ̧ letmeler ekonomik büyüme ve yeniliklerin temel kaynag ̆ ıdırlar.

18 III rekabet de ekonomik dinamizmi artırmaktadır. Ekonomide küçük is ̧ letmelerin varlıg ̆ ı rekabeti, rekabet de ekonomik dinamizmi artırmaktadır. düs ̧ ük gelir grubuna istihdam olanakları genis ̧ bir cog ̆ rafyaya yayılmıs, giris ̧ imci ruh ve yeteneg ̆ s ̧ ehirlerdeki ekonomik dengesizlikleri azaltmaya yardım ederek Küçük is ̧ letmeler özellikle daha düs ̧ ük gelir grubuna dahil kis ̧ ilere istihdam olanakları sag ̆ lamak yoluyla ve büyük is ̧ letmelere kıyasla daha genis ̧ bir cog ̆ rafyaya yayılmıs ̧ olmaları nedeniyle, gelis ̧ imi, giris ̧ imci ruh ve yeteneg ̆ i destekleyerek ve kırsal kesim ile s ̧ ehirlerdeki ekonomik dengesizlikleri azaltmaya yardım ederek daha adil bir gelir dag ̆ ılımına katkıda bulunmaktadırlar.

19 İşletmelerin Önemi destekler krediler vergi Bütçe Devlet- Hazine yatırım İ hracat istihdam

20

21 MERKEZİN GÖREVLERİ Kobi’lerinKobi’lerin ve yeni girişimcilerin sanayi ve üniversite işbirliğini kuvvetlendirmek A. Kobi’lerin ve yeni girişimcilerin Üniversiteler ile kamu ve özel araştırma kurumlarındaki bilim ve teknoloji alt yapısından yararlanmasını sağlamak, sanayi ve üniversite işbirliğini kuvvetlendirmek, sanayide araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin ve projelerin desteklenmesini sağlamak,Kobi’lerin Kobi’lerin pazarlama sorunlarına çözümler aramak B. Kobi’lerin pazarlama sorunlarına çözümler aramak, yurtiçi ve yurtdışı pazarlarda rekabet edebilir düzeye gelmelerini teminen gerekli çalışmaları yürütmek ve ilgili kurum/kuruluşlar ile işbirliği içinde konuya ilişkin danışmanlık ve eğitim hizmetlerini organize etmek, Kobi’lerin yatırım, üretim, yönetim ve planlama konularında bilgi ve beceri yönünden güçlenmeleri ve gelişmeleri C. Kobi’lerin yatırım, üretim, yönetim ve planlama konularında bilgi ve beceri yönünden güçlenmeleri ve gelişmeleri için bu konudaki öneri ve sorunları değerlendirerek ulusal düzeyde çözümler üretilmesini sağlamak,

22 KKTC’de girişimcilik kültürünün ve ortamının geliştirilmesi Üniversiteler ve diğer kurum/kuruluşlar ile yeni girişimleri ve girişimcileri desteklemek D. KKTC’de girişimcilik kültürünün ve ortamının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak, bu kapsamda Üniversiteler ve diğer kurum/kuruluşlar ile yeni girişimleri ve girişimcileri desteklemek, Kobi’ler arası işbirliğini geliştirmek, yatırım ortamının iyileştirilmesi E. Kobi’ler arası işbirliğini geliştirmek, yerli veya yabancı sermaye katkısı ile gerçekleştirilecek ortak yatırımların oluşturulmasını ve yaygınlaştırılmasını desteklemek, yatırım ortamının iyileştirilmesi için; Hedef Kitle Örgütleri, DPÖ ve YAGA ile ortak çalışmalar yapılarak gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak, ve Kobi’lerin özel ihtisas konularında eğitimini teminen eğitim uzmanlarının yetiştirilmesieğitim programlarının düzenlenmesi,girişimcilerin eğitim ihtiyaçlarının tespiti ve gerekli eğitimlerinin sağlanması F. Merkezde görev alacak elemanların ve Kobi’lerin özel ihtisas konularında eğitimini teminen eğitim uzmanlarının yetiştirilmesi, yaygın eğitim programlarının düzenlenmesi, Kobi’lerin ve girişimcilerin eğitim ihtiyaçlarının tespiti ve gerekli eğitimlerinin sağlanması uluslararası standartlara uygun ve kaliteli mal üretmeleri daha modern işletmeler haline gelmelerini G. Kobi’lerin uluslararası standartlara uygun ve kaliteli mal üretmeleri ve daha modern işletmeler haline gelmelerini teminen gerekli yardımda bulunmak, gözetim hizmetleri ve sanayi rehabilitasyonu için gerekli düzenlemeleri yürütmek ve danışmanlık hizmeti vermek,

23 Genel Metodoloji

24 Güçlü yanlarZayıf yanlar 1.KKTC’nin AB pazarına ve diğer uluslararası pazarlara erişebilmesini sağlayan üç kıta arasındaki Güney doğu Akdeniz’de stratejik coğrafi konumu 2.KKTC’ye dört mevsim turizm ve tarım faaliyetleri avantajı sağlayan elverişli iklim koşulları 3.Eğitim düzeyinin yüksekliği ve toplumunun çoğunluğunun İngilizce bilmesi 4.Zengin kültürel ve doğal kaynaklar 5.Yeni teknik ve metodlara kolayca uyum sağlayabilecek küçük Pazar 6.İnşaat işleri için hammaddenin bulunurluğu 7.Girişimciliğin güçlü bir şekilde teşvik edilmesi 8.Yatırım ikliminin gelişimini destekleyen resmi kredi garanti kurumunun varlığı 9.Tarıma elverişli geniş alan 10.Özel sağlık hizmetlerinde yüksek standartlar 1.Etkili KOBİ fon mekanizmalarının eksikliği ve KOBİ’lerin fonlara ve uzun vadeli kredilere sınırlı erişimi 2.Kalite standartlarının düşüklüğü ve çok az sayıda firmanın kalite belgesinin oluşu 3.Belirsiz mülkiyet hakları 4.İş ortamı ile ilgili yetersiz hukuki çerçeve 5.Çalışan vasıflarının ve ehliyetlerinin eksikliği 6.Teknik iş gücünün azlığı 7.İşletmeler tarafından üstlenilen araştırma ve gelişim faaliyetlerinin azlığı 8.Sanayide, hammaddenin yeterli olmamasından, pahalı enerji kullanımından ve yüksek asgari ücretten kaynaklanan yüksek üretim maliyeti 9.Yüksekokul/Üniversiteler ile iş piyasası talepleri arasında bağlantı eksikliği 10.Dar kapsamlı mali piyasa 11.Fiziksel altyapının düşük kalitesi (ulaşım, telekomünikasyon, su ve elektrik) 12.Sanayi Bölgelerinde altyapı eksikliği

25 FırsatlarTehditler 1.Hizmetler, özellikle de turizm alanında yüksek büyüme potansiyeli 2.Alternatif turizm faaliyetlerine yönelik uluslararası talep (ör. Eko-turizm, özel ilgi turizmi vs) 3.Beyin göçünün ülkeye çekilme potansiyeli 4.Liman altyapısının geliştirilmesi ile, KKTC’nin transit ticaret merkezi olarak kullanılması 5.Uluslararası sabit teknoloji ve BİT gelişimi 6.Mevzuatın AB müktesebatına uyum çalışmalarında isteklilik 7. Politik konuların zamanında çözülmesi ile KKTC’nin AB üyesi olması olasılığı 8.Elektrik ve su sağlamaya yönelik KKTC ve Türkiye arasında imzalanan protokol 1.Küresel ekonomik kriz 2.Politik durumdan dolayı yabancı ülkeler ile ticarette sınırlamalar 3.Yeşil Hat Tüzüğü kapsamındaki kısıtlamalar 4.Yeni rakiplerin turizm sektörüne dinamik girişi 5.Üst düzey bilimsel potansiyelin yurtdışına kayması (beyin göçü) 6.Düşük işçilik maliyeti olan komşu ülkeler ile rekabet 7.Ekonominin turizme bağlı oluşu ve turizm sektörünün içerdiği değişken riskler

26 İşletme ? işletme insanların ihtiyaçlarını karşılamak için kurulan sosyal ve ekonomik birimdir.

27 Temel işletme işlevleri üretim pazarlama muhasebe finansman insan kaynakları

28 İşletmelerin Amaçları: İşletmenin amacı: ulaşmak istedikleri hedefleri belirleyen planların kapsamını ortaya koyar. Belli faaliyetleri gerçekleştirerek ulaşmak istenen durumlardır. Büyük olsun küçük olsun bütün işletmelerin amacı ekonomik malları üretmek ve/veya pazarlamaktır. Buradan hareketle her bir işletmenin amacının kar elde etmek olduğunu söyleyebiliriz. İşletmelerin genel kabul görmüş amaçları arasında; Uzun dönemde kar elde etme Topluma hizmet sunma Bağımsız olma ve prestij sağlama Ömrünü sürekli kılma

29 İşletmenin hukuksal yapısı ve türleri: İşletmeler açısından amaca uygun bir hukuki yapının seçimi ve ona şahsiyet kazandırmak önemlidir. Girişimciler işletmenin hukuki yapsını seçerken aşağıdaki faktörlere dikkat etmek durumundadırlar. 1- Vergi 2-Sorumluluk 3-Kuruluş sermayesi gerekleri 4- Kontrol 5-İşletme Amaçları 6-Yönetim Başarı Planları 7-Maliyet

30 Tek Kişilik İşletmeler Tek kişi işletmelerinde sermaye sahibi ve idarecisi aynı kişidir. çabuk karar verme çıkamaz kazanç kabiliyetine ve sağlığına bağlıdır. yaptığı kısıtlamalar krediye olan ihtiyacı azaltır. Tek kişi işletmelerinde sermaye sahibi ve idarecisi aynı kişidir. İdarenin sorumluluğu kişiseldir. İşletmede meydana gelen bütün kar ve zarardan girişimci sorumludur. Tek Kişi İşletmelerinin özellikleri: 1.Girişimci çabuk karar verme özelliğine sahiptir. 2.Teşebbüsün büyümesi ve gelişme kaydetmesi halinde çalışma kapasitesi belli bir seviyeden yukarıya çıkamaz. 3.Teşebbüsün varlığı girişimcinin varlığına, kazanç kabiliyetine ve sağlığına bağlıdır. 4.Girişimcinin işletmeden çekebileceği parada sınır olmadığı için servet oluşturması kolay olur. Ayrıca girişimcinin kendi giderlerinde yaptığı kısıtlamalar krediye olan ihtiyacı azaltır.

31 Şirketler ortaklık olabilmesi için birden fazla ortak bir amaç ortaklar arasında bir anlaşma para mal emek ve sermaye Şirket veya firma, Türkiye yasalarına göre, iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek, emek veya mallarını, müşterek bir amaçla, bir sözleşme ile birleştirmeleri sonucu ortaya çıkan tüzel kişiliktir. Bir işletmenin ortaklık olabilmesi için ; 1.Ortaklığı kuran kişilerin sayısı birden fazla olmalıdır. 2. Ulaşılmak istenen ortak bir amaç olmalıdır. 3. Amaca ulaşmak için ortaklar arasında bir anlaşma yapılmalıdır. 4. Belirlenen amaca ulaşmak için para mal emek ve sermaye harcanmalıdır.

32 TÜRKİYE'DE KİMLER ŞİRKET KURABİLİR? Türk vatandaşları yani sıra yabancı yatırımcılar da Türkiye'de şirket kurabilir. Türkiye dışında tescil edilmiş şirket ve kuruluşlar ve Türk vatandaşı olmayan kişiler yanı sıra Türkiye dışında yerleşik olan Türk vatandaşları da yabancı yatırımcı sayılmaktadır. Türkiye'de yabancıların yatırım yapmak ve şirket kurmak için ön izin alma zorunluluğu kaldırılmış ve yatırımcı tüm kuruluşlara Türk Şirketi statüsü tanınarak yerli şirketlerin tüm hak ve yükümlülükleri aynen geçerli kılınmıştır. Gerekli belgelerin tam olarak hazırlanması şartıyla Türkiye'de bir günde şirket kurulabilmektedir. İZİN GEREKTİREN SEKTÖRLER Bazı sektörlerindeki ticari faaliyetler için TC Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın izni alınması gerekmektedir. Bu sektörler, Bankacılık, Özel Finans Kurumları, Sigorta, Finans Leasing, Faktoring, Holdingler, Döviz Büroları, Kamu antrepolar, Serbest ticaret Bölgelerini kurucu ve işletmecileri ile Sermaye Piyasası kanuna bağlı şirketlerdir.TC Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın

33 TC’de HUKUKİ ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN İŞLETMELER 1-Özel İşletmeler 2-Kamu İşletmeleri 3- 3-Yabancı Sermayeli İşletmeler, olmak üzere 3 ana işletme grubu bulunmaktadır. Bunlar da kendi içinde sınıflara ayrılmaktadır.

34 1-ÖZEL İŞLETMELER A-Tek kişi İşletmeleri B-Şirketler a-Adi şirketler b-Ticaret Şirketleri 1-Şahıs Şirketleri Kolektif Şirketler Komandit Şirketler 2-Sermaye Şirketleri AnonimŞirket Limited Şirket Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler C-Kooperatifler

35 2-Kamuİşletmeleri 2-Kamu İşletmeleri Katma bütçeli işletmeler: Gençlik ve Spor Genel müdürlüğü, Köy Hiz­metleri Genel Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, YÖK ve tüm kamu üniversiteleri sayılabilir. Döner sermayeli işletmeler: Türk Standartlar Enstitüsü (TSE), Milli Prodüktivite Merkezi (MPM). Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sand.ğ. Genel Müdürlüğü, Sosyal Sigortalar Genel müdürlüğü (SSK). Yerel yönetim işletmeler: Belediyeler Kamu İktisadi teşebbüsleri (KİT’ler):. İktisadi devlet teşekkülleri (İDT) Türkiye Kalkınma Bankası, TC Ziraat Bankası, Halk Bankası, Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK). Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), TC Devlet Demiryolları İşletmeleri (TCDD), TC Posta, Telgraf ve Telefon İşletmesi (PTT), Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMI), Türk Hava Yolları A.O. (THY), Çay İşletmeleri (ÇAY-KUR), Tekel İşletmeleri (TEKEL), Tarım İşletmeleri Genel 3-YABANCI SERMAYELİİŞLETMELER 3-YABANCI SERMAYELİ İŞLETMELER Sermayesinin tamamı veya %51 lik kısmı yabancı girişimcilere ait olan işletmelerdir.

36 HUKUKİ ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN İŞLETMELER Her ülkede işletmelerin çeşitli yönlerden bağlı kalacakları hususlar bazı kanunlarla düzenlenmektedir. Ülkemizde bunlar; Türk Ticaret kanunu (TTK), Borçlar kanunu Kooperatifler kanunu Vergi kanunu Diğer bazı kanunlar; Türk Medeni Kanunu, iş kanunu, bütçe kanunu, vb.’dir. Daha önce yapılan sınıflandırma kapsamına giren özel işletme çeşitleri ve tanımları şu şekildedir:

37 Şahıs işletmeleri ve hukuksal yapısı: Oldukça eskilere dayanan kurulması basit olan işletme türüdür. İşletmenin tek sahibi vardır. Bu nedenle işletme sahibi işletme faaliyetleri konusunda her türlü kararı alır, uygular ve denetler. Ortaya çıkabilecek işletme riskleri tümüyle kendisine aittir. Kuruluşu: kişinin işletme kurma isteği bağımsız çalışma isteği, küçük sermayesini değerlendirme isteği, başka alternatifin olmaması, miras, vb. olabilir. Şahıs işletmelerinin bu risklere karşın birtakım üstünlükleri de vardır. Bunlar: Kurulması kolaydır Yetkiler işletme sahibi olan kişide toplanmıştır. Faaliyetlerde gizlilik vardır. Kar bir tek elde toplanır. Esnek bir yapıya sahiptir. Kredi bulma imkanları vardır.

38 Şahıs işletmeleri ve hukuksal yapısı: Şahıs işletmelerinin bu üstünlüklerinin yanısıra hukuki yapıdan ötürü işletme sahibine getirdiği birtakım dezavantajlar da vardır. Bunlar: Büyümeleri sınırlıdır. Örgüt yapısı gelişmemiştir. İşletmenin devamı belirsizdir. İşletmenin tüm borçlarına karşılık sorumluluk sözkonusudur. Şahıs işletmeleri az sermaye ile kurulabildiğinden küçük işletmeler için en uygun hukuki yapı olduğu uygulamada görülen bir gerçekliktir. Bununla beraber işletmenin hukuki yapısı o işletmenin büyüklüğü veya küçüklüğünün bir ölçüsü değildir. Şahıs işletmesi olan büyük sermayeli işletmeler de vardır.

39 ŞİRKETLER Şirketi kuranların sayısı birden fazla olmalıdır. Ortak bir amaç olmalıdır Ortak amaca ulaşmak için ortaklar arasında bir anlaşma olmalıdır Belirlenen hedefe ulaşmak için para, mal veya emek, sermaye olarak konmalıdır Bu tip şirketler Borçlar kanununda adi şirketler olarak tanımlanır. BORÇLAR KANUNUNAGÖRE BİRİŞLETMENİN ŞİRKET OLABİLMESİİÇİN GEREKENHUSUSLARAŞAĞIDAKİ GİBİDİR: BORÇLAR KANUNUNA GÖRE BİR İŞLETMENİN ŞİRKET OLABİLMESİ İÇİN GEREKEN HUSUSLAR AŞAĞIDAKİ GİBİDİR:

40 ŞİRKETLER Ortak ekonomik amaç ve çıkarları gerçekleştirmek, ya da belli bir ekonomik amaç ve çıkarın gereği olarak birden çok kişilerin emek ve sermayelerini bir araya getirmeleriyle kurulan işletmelere şirket denir. Bir ortaklığın varlığından söz edilebilmesi için aşağıdaki niteliklerin bulunması gereklidir. Ortaklığı oluşturan kişiler birden fazla olmalıdır. Bu kişiler gerçek veya tüzel kişi olabilir. Bu kişilere ortak, hissedar, şerik veya pay sahibi denir. Ortak bir amacın bulunması gereklidir. Ortak amaca ulaşabilmek için ortaklar arasında bir anlaşma bulunmalıdır. Şirketin amacına ulaşabilmesi için ortaklarının mal ve emeklerini sermaye olarak şirkete getirmelidir.

41 Türkiye yasalarına göre şirketler temelde ikiye ayrılır: kişi (şahıs) şirketleri ve sermaye şirketleri. Şahıs şirketleri Adi şirket Adi şirket Kollektif şirket Kollektif şirket Komandit şirket Komandit şirket Sermaye şirketleri Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket Limited şirket Limited şirket Anonim şirket Anonim şirket

42 Yukarıda açıklanan niteliklere sahip olan işletmeler Borçlar Kanununda "adi ortaklıklar ” olarak incelenirler. Bunların dışında Ticaret Kanunu da kimi ortaklık türlerini ve onların çalışmalarını düzenler. Bu şirketlere ise " ticaret şirketleri " denilmektedir. Bu nedenle, hukuki yapıları açısından şirketler ikiye ayrılırlar. 1. ADİ ŞİRKETLER : İki veya daha çok kişinin bir araya gelerek iş yapması durumlarında adi şirket söz konusu olmaktadır. Borçlar kanununa göre her ortak para, alacak veya başkaca mal veya emek olarak da bir sermaye koymakla yükümlüdür. Şirket sözleşmesi yazılı ya da sözlü olabilir. Bu tür şirketlerin tüzel kişilikleri yoktur. Adi şirketin tüzel kişiliği yoktur. Adi şirketler borçlar kanununun hükümlerine tabidir. Adi şirket ticaret siciline şirket olarak kayıt olmaz Adi şirket bir ticaret ünvanı almak zorunda değildir..

43 2. TİCARET ŞİRKETLERİ : Çalışmaları Türk Ticaret Kanununun hükümlerine göre düzenlenen ortaklıklara "ticaret şirketleri” denilir. Ticaret şirketleri kendi aralarında ;  Kişi Şirketleri  Sermaye Şirketleri

44 Kişi şirketlerinde ortakların hepsi uygun görmeden ortaklık payı başkalarına satılmaz veya devir edilemez. Ortak ekonomik bir çıkar veya çıkarların Gereği olarak sayısı belli kişilerin kurdukları ve sorumlulukları kişisel olan ortaklıklara kişi şirketleri denir. Ortakların sayısı genelde azdır ve ortaklığın devri de oldukça zordur. Kişi şirketlerinde ortakların hepsi uygun görmeden ortaklık payı başkalarına satılmaz veya devir edilemez. Şirketten ayrılan bir ortağın şirket ilişkilerinden dolayı üçüncü kişilere olan sorumluluğu bir süre daha devam eder. KİŞİ ŞİRKETLERİ :

45 KOMANDİT ŞİRKETLER Komandit şirketlerde bazı hissedarların sorumluluğu hisselerinin oranında sınırlı olmakla birlikte bazı üyelerin sorumluluğu sınırsızdır. Tüzel kişi hissedarların sorumluluğu hisseler oranında sınırlıdır. Asgari sermaye zorunluluğu bulunmamaktadır. Hissedarların sorumluluk ve yükümlülükleri Şirket Kuruluş Sözleşmesi ile belirlenir. Kolektif şirketlerde yalnız gerçek kişiler hissedar olabilir. KOLEKTİF ŞİRKETLER Kolektif şirketlerin yapısı komandit şirketlere benzemekle birlikte, Kolektif şirketlerde yalnız gerçek kişiler hissedar olabilir. Asgari sermaye gereksinimi olmayıp hissedarların sorumluluğu hisseleri oranında sınırlıdır. Hissedarların sorumluluk ve yükümlülükleri Şirket Kuruluş Sözleşmesi ile belirlenir. 1.Şirket gerçek kişiler arasında yapılan bir sözleşmeye dayanmalıdır. 2.Ortakların sorumlulukları sınırsızdır ve şirket borçlarından dolayı zincirleme sorumludur. Adi şirketlerden farklı olarak kollektif şirketlerin ayrı bir varlığı vardır. Kazançlar şirket sözleşmesinde belirtilen biçimde dağıtılır. 3.Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirket yönetme hak ve görevi vardır. 3.Ortaklardan her birinin ayrı ayrı şirket yönetme hak ve görevi vardır. Ancak şirket sözleşmesiyle, şirketin yönetimi tek bir ortağa veya birden çok ortağa bırakılabilir. 4.Şirketin sermaye gücü ortakların varlığına bağlıdır. 5.Ortaklar arasındaki ilişkiler karşılıklı güvene dayandığından ve ortaklar tüm varlılarıyla sorumlu bulunduklarından ortaklar arasında değişiklik yapılması zorlaştırılmıştır Ticari hayatta en yaygın olan şirket türüdür. Özellikle küçük ve orta çapta perakende, yarı toptancı ticaret işletmeleri ile orta çapta işletmeler için uygundur.

46 SERMAYE ŞİRKETLERİ : Sermaye şirketlerinde, ortakların Sorumlulukları şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye miktarıyla sınırlıdır. Bu tür şirketlerde ortaklardan birinin ayrılmasıyla ortaklığı bozmaz. Ortakların şirketteki ortaklık payları kişisel değildir. Bu paylar başkasına satılabilir veya devredilebilir. Sermaye şirketlerinin en önemli özelliklerinden biri de, sermayeye ortak olmak ile şirketin yönetimiyle ilgilenmenin birbirinden ayrılmış olmasıdır. Ortakların ikinci planda kalmaları ve asıl olanın şirkete getirilen sermaye olması nedeniyle bu tür ortaklıklara sermaye şirketleri denir.

47 ANONİM ŞİRKETLER : az beş veya daha çok gerçek yada tüzel kişi tarafından kurulan ve paylara bölünmüş bir temel sermayesi, En az beş veya daha çok gerçek yada tüzel kişi tarafından kurulan ve paylara bölünmüş bir temel sermayesi, ekonomik amaç ve konusu bulunup, borçlarından ötürü yalnızca şirketin varlığı kadarıyla sorumlu olan ortaklıklara anonim şirket denir. En önemli özellikleri şunlardır :  Ortak sayısı en az beş olmalıdır. Ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilir.  Şirketin temel sermayesi belli olmalı ve bu miktarın en az tutarı beş milyar olmalıdır.  Şirketin temel sermayesi eşit paylara bölünmüştür.  Şirketin ticari ünvanı bulunmalı ve çalışma konusu belli olmalıdır.  Şirketin üçüncü kişilere olan sorumluluğu şirketin varlığı ile sınırlıdır.  Şirket ortaklarının üçüncü kişilere karşı finansal sorumluluğu şirkete getirdikleri sermaye miktarıyla sınırlıdır. Aile Anonim Şirketleri: ortak sayısı 250 kişiyi geçmeyen hisse senetleri halka arz edilmemiş olan veya arz edilmemiş sayılan şirkettir Halka Açık Anonim Şirketler: hisse senetleri halka arz edilmiş olan veya ortak sayısı 250 kişiyi geçtiği belirlenip, hisse senetleri halka arz edilmiş sayılan şirketlerdir.

48 LİMİTED ŞİRKETLER : için iki veya daha fazla gerçek yada tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı altında kurulmuş olup, ortaklarının sorumluluğu şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı ve temel sermayesi belli olan şirketlere " limited şirket " denir. Ekonomik amaç ve konular için iki veya daha fazla gerçek yada tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı altında kurulmuş olup, ortaklarının sorumluluğu şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı ve temel sermayesi belli olan şirketlere " limited şirket " denir. Limited şirketler ortaklar tarafından yönetilir ve temsil edilir. Bu tür şirketlerde ortaklardan oluşan bir genel kurul bulunur. Bunun yanı sıra ortak sayısı 20’den çok olan limited şirketlerde en az bir denetçinin olması zorunludur. En belirgin özelikleri şunlardır : Ortak sayısı ikiden az elliden fazla olamaz. Temel sermayesi en az beşyüz milyon olmalıdır. Bankacılık, sigortacılık ve borsa bankerliği ile uğraşamazlar. Şirkete getirilen sermaye için hisse senedi çıkarılamaz. Ortaklık payının tutarı ne olursa olsun, her ortağın bir payı bulunur. Ortaklık payının devri, genelde, diğer ortakların iznini gerektirir. Şirketin temel sermayesi, şirkete ilişkin zarf, kağıt ve başka basılı evraklarda belirtilmiş olmalı ve şirket ünvanının " limited şirket " kelimesini taşıması şarttır.

49 SERMAYESİ PAYLARA BÖLÜNMÜŞ KOMANDİT ŞİRKET : şirket alacaklarına karşı bir kollektif şirket, Sermayesi paylara bölünen ve ortaklarından bir veya birkaçı, şirket alacaklarına karşı bir kollektif şirket, diğerleri bir anonim şirket ortağı gibi sorumlu olan şirkettir. Bu tür şirkette kolektif şirket ortakları gibi sorumlu olan ortaklara "komandite”, anonim şirket ortakları gibi sorumlu olanlara "komanditer” ortak denir.

50 KKTC de Şirket Çeşitleri Şahış İşletmesi / Serbest Meslek Limited Şirket Kooperatif Banka Kollektif / Komandit Şİrket Şube Uluslararası İşletme Şirketi Serbest Bölge Şirketi Yabancı Şirket (şube)

51 Şirket nasıl kurulur Fasıl 113 Şirketler Yasası’nda KKTC’nde şirketler limited şirket şeklinde tescil edilmektedir. Bu şirketlerle ilgili koşullar Fasıl 113 Şirketler Yasası’nda belirlenmiştir. Yabancı sermaye iştirakiyle kurulacak bir Şirket’in tescili için aşağıda dökümü verilen evrakların Resmi Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi’ne sunulması gerekmektedir. - Limited Şirketin Ana Sözleşme ve Tüzüğü - M.Ş. 1,2,3 Forumları - Damga Pulu - Direktör olacak olanlardan ve/veya ülkesinde KKTC temsilciliği bulunmayan pay sahibi olacak kişinin iç güvenlikten sorumlu makamlardan alınmış doğruluk (sabıkasızlık) belgesi - Onaylı pasaport veya nüfus cüzdanı fotokopisi - Direktör için KKTC Gelir ve Vergi Dairesi’nden alınacak Vergi Güvenirlik Belgesi - Yabancı uyruklu iştirakçilerin hisse paylarının karşılığını şirketin hesabına yatırdığını gösteren banka yazısı Yabancı uyrukluların hisse payları %49’u aşıyorsa Ekonomiden Sorumlu Bakanlığın onayı gerekmektedir

52 Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek Bireyin kendi kişisel ticari faliyetini ticari bir kuruluş olarak kayıt ettirmesidir (esnaf, doktorlar, vb.). Küçük esnaf, doktorlar ve danışmanlar tarafından yaygınca kullanılmaktadır. Limited Şirket Bir limited şirket her türlü yasal ticari faaliyet için kurulmuş, yükümlülükleri sermayeleri ile sınırlı bir kuruluştur. Limited şirket kamuya açık en az 7 hissedardan oluşuyorsa vakıf, teminat ile limited veya ödenmiş hisse ile limited şirket kurulabilir. Limited şirket halka açık değilse, özel limited şirket statüsü alır, en az 2 ile en fazla 50 hissedardan oluşarak kurulabilir ve en az bir kişi direktör ve sekreter olarak atanır. Kıbrıs’ın kuzey kesiminde KOBİ’ler arasında en yaygın kuruluş çeşididir. Bir başka özel limited şirket türü ise holding şirketleridir. Bunlar, daha önceden kurulmuş en az bir limited şirketin diğer bir şirket hisselerinin en az %51’ine sahip olması ile oluşur.

53 Kooperatif Geliştirme ve tasarruf amacıyla kurulan Kooperatifler finansal kuruluşlar kurma hakkına sahiptirler. Kooperatiflerin kurulmasında en az 18 üye yer almalıdır (beş müdür ve bir sekreter). Banka Bankalar, özel yasa çerçevesinde kurulabilir. Yasaya göre, bir banka kurabilmek için, en az 7 hissedarın yükümlülüğü gerekmekte; en az 5 direktör, Merkez Bankası veya Kooperatif Merkez Bankası onayı ve “Bakanlar Kurulu” onayı koşulları yerine getirilmelidir. Kollektif & Komandit Şirketler Komandit şirketlerin kurulmasında belli bir miktar sermaye gerekmektedir, kollektif şirketlerin kurulumunda ise sermaye gereksinimi yoktur. Bu şirketlerin, gelir paylaşımı ve ortaklık sorumluluklarının atanmasına dayanan alt çeşitleri de bulunmaktadır.

54 Yabancılar Tarafından Kurulan Şirketler KKTC de yabancı yatırımcılar aşağıdaki işletmelerin herhangi birini kurabilir: - Yabancı ortaklı limited şirket -Denizaşırı bir şirketin şubesi Bunun yanı sıra, Kıbrıs’lı Türk olmayan veya altı aydan fazla kuzey Kıbrıs’ta ikamet etmemiş yurtdışı yerleşikler tarafından “Ekonomi’den sorumlu Bakanlık” onaylı Uluslararası İşletme Şirketi de kurulabilir. Serbest Bölge Şirketleri Serbest Bölgesi’nde kurulan şirketler, Mağusa Serbest bölgesi’nde ayrı faaliyet eden Serbest Bölge Şirketler Mukayyitliği tarafından kayıt edilir. Nadir olarak kullanılan ve/veya belirli nedenlerden dolayı kullanılan başka tür şirket çeşitlerinin de kurulması mümkündür. Başka çeşit bir şirket kurmak için daha detaylı bilgi ve özel koşullar Şirketler Mukayyitliği dairesinden edinilebilir.

55 KOBİ OLMAK 2. Bölüm

56 Küçük İşletmelerin Avantajları Sınırlı sermayeyle kolaylıkla kurulabilirler. İşletme içinde çalışanlarla ferdi ilişkiler kolayca kurulabilir. Kararlar kolaylıkla ve hızlıca alınabilir. Ekonomik krizlere karşı oldukça dayanıklıdırlar. Bir mamulden diğerine kolaylıkla geçebilirler. Taleplerdeki değişimlere karşı oldukça esnek bir yapı gösterirler.

57 Küçük iş ̧ letmeler de yaygın olarak görülen özellikleri  Giris ̧ imcilik Özellig ̆ i  Esneklik  Yeniliklere Açık ve Müs ̧ teriye Daha Yakın Olma:  Teknik Yeniliklerde Daha Fazla Verimlilik  Üretimdeki Bos ̧ lukların Hızla Doldurulması:  Bürokrasinin ve Yönetici Grubunun Az Olması  Çalıs ̧ anlarla Daha Yakın I ̇ lis ̧ ki:  Büyüme

58 Ku ̈ c ̧ u ̈ k isletmeleri bu ̈ yu ̈ k isletmelerden ayıran belli baslı o ̈ zellikler arasında pazarı etkileme gu ̈ cü, bagımsızlık ve kisisel etki ac ̧ ısından farklılıklar vardır. Pazarı etkileme gu ̈ cü: Pazarı etkileme gu ̈ cü: Ku ̈ c ̧ u ̈ k isletmeler bu ̈ yu ̈ k isletmelere kıyasla pazardan ku ̈ c ̧ u ̈ k bir pay aldıkları ic ̧ in, temin ettikleri ve hizmetlerin fiyatları ve ulusal u ̈ retim du ̈ zeyini etkileme gu ̈ cu yu ̈ ksek degildir. Ku ̈ c ̧ u ̈ k isletmeler o ̈ zellikle bu ̈ yu ̈ kler tarafından ka ̂ rlı olarak go ̈ ru ̈ lmeyen nis pazarlarda hakim gu ̈ c olarak fiyat ve miktarı etkileme potansiyeline sahip olmaktadır. Bagımsızlık: Bagımsızlık: Ku ̈ c ̧ u ̈ k isletmeler kendi temel is kararlarını verirken tamamen bagımsız olmaktadır. Bu ̈ yu ̈ k isletmelerde go ̈ ru ̈ len bic ̧ imsel su ̈ rec ̧ lerden ve dıssal kontrollerden uzak daha rahat kendine hareket alanı yaratabilmektedir. Kisisel etki: Kisisel etki: Ku ̈ c ̧ u ̈ k isletmelerde bu ̈ yu ̈ k isletmelerde go ̈ ru ̈ len bic ̧ imsel yo ̈ netim yapısından ayrı olarak girisimcinin kisisel o ̈ zellikleri ile bu ̈ tu ̈ nlesen kendisine o ̈ zgu bir yo ̈ netim modeli gelismis olmaktadır. Yo ̈ netimin tu ̈ m karar alma asamalarına da ̂ hil oldugundan her asamasında girisimcinin etkileri go ̈ ru ̈ lu ̈ r.

59 KÜÇÜK I ̇ S ̧ LETMELERI ̇ N ÜSTÜNLÜKLERI ̇ Küçük is ̧ letmeler, birçok açıdan büyük is ̧ letmelerden daha fazla üstünlüg ̆ e sahiptirler. Müs ̧ teri ve is ̧ letme personeli ile daha yakın ilis ̧ kiler içerisine girebilmek ve pazarlama, üretim ve hizmet konularında büyük is ̧ letmelere göre daha esnek olabilmektir. KOBİ Personel Müşteri Hangi açıdan daha esnek?

60 Küçük is ̧ letmeler faaliyette bulundukları yerel pazarı daha iyi tanıyan, pazarın özelliklerini ve gereksinimlerini daha iyi görebilen, pazardaki alıcı ve satıcılarla daha yakın ilis ̧ kiler içerisinde olan is ̧ letmelerdir. Müs ̧ teriyle olan yakın ilis ̧ kileri, bu is ̧ letmelere büyük is ̧ letmelerin sahip olamayacakları bir üstünlük sag ̆ lamaktadır. Pazarı yakından takip edebilen, müs ̧ terilerin ihtiyaçlarını daha iyi bilen ve personeliyle daha yakın ilis ̧ kiler kurabilen küçük is ̧ letmeler üretim, pazarlama ve hizmet konularında büyüklerden daha fazla esneklig ̆ e sahiptirler. Bu esneklik, dıs ̧ çevrede meydana gelebilecek deg ̆ is ̧ ikliklere yerinde ve zamanında uyum sag ̆ layabilme imkânı tanıdıg ̆ ından, küçük is ̧ letmeler birçok olumsuzlug ̆ u daha az bir zararla kars ̧ ılayabilmektedirler. (Akgemici, 2001);

61 KÜÇÜK I ̇ S ̧ LETMELERI ̇ N ZAYIF YÖNLERI ̇ Küçük ölçekli ve dag ̆ ınık olmalarından dolayı verimlilikleri düs ̧ üktür. Türkiye’de küçük is ̧ letmelerin % 95,4’ü 1–9 arası is ̧ çi çalıs ̧ tıran mikro ölçekli is ̧ letmelerden olus ̧ maktadır. Dolayısıyla sanayi sektöründe yer alan is ̧ letmeler analiz edildig ̆ inde, geleneksel yapının egemen oldug ̆ u aile is ̧ letmelerinin büyük çapta sistemin içinde var oldukları görülmektedir. Bu is ̧ letmeler gerek yönetim, gerekse mali ve pazarlama konularında tutucu bir eg ̆ ilim ve davranıs ̧ göstermekte, verimlilik ilkelerini çog ̆ unlukla hayata geçirememektedirler. Bazen is ̧ letmelerde yapılacak küçük deg ̆ is ̧ iklik ve planlamalar dahi is ̧ letmeyi daha verimli kılabilmektedir. Ancak is ̧ letmenin sahibi aynı zamanda yönetici de oldug ̆ undan, is ̧ letme körlüg ̆ ü nedeniyle ve yeterli bilgiye sahip olamadıg ̆ ından, bu planlamaya gözlerini kapamaktadır. Bu verimlilik ilkelerinin bilinmemesi tüm alanlarda is ̧ letmeyi etkilemekte dolayısıyla sorunlar kısa sürede büyüyerek is ̧ letmeyi dar bog ̆ aza sokmaktadır.

62  Pazar ve sektör bilgileri yetersizdir. Küçük is ̧ letmeler genel olarak yaptıkları ürünün iç pazardaki talebini, rakiplerini, bunların pazar payını, talebin yıllara göre trendini bilmeden üretim yapmaktadırlar. Bu ürünün ithalat ve ihracatı, dünya pazarlarındaki durumu da yeterli ölçüde bilinmemektedir. I ̇ ç ve dıs ̧ pazar aras ̧ tırmaları ile üretim yapılan sektörün etüdü küçük is ̧ letmeler açısından büyük önem tas ̧ ımaktadır. Böylece el yordamıyla hareket edilmeyecek, bu bilgilere göre karar mekanizmaları is ̧ leyecektir. Özellikle mikro is ̧ letmeler açısından pazar ve sektör aras ̧ tırmaları yaptırmak, maddi yapılarını zorlayacaktır.  Teknik bilgileri yetersizdir. Küçük is ̧ letmeler arasında en büyük teknik bilgi yetersizlig ̆ i mikro is ̧ letmelerde olmaktadır. Genel olarak geleneksel yapı ve teknik düzey, kaliteli ürün yapılmasına engel tes ̧ kil etmektedir. Bu is ̧ letmelerde yönetici aynı zamanda is ̧ letmenin sahibidir.

63 E-posta yolu ile siparişe güvenilmez Çalışan is ̧ çiler nitelikli deg ̆ ildir, Teknik bilgileri yetersiz oldug ̆ undan tezgâh kullanımında, takım ve aparat deg ̆ is ̧ iminde hatalar yapılmaktadır. Malzeme seçiminde ve temininde nitelik aranmadıg ̆ ından, ürünün kalitesi de düs ̧ mektedir. Bu durum kısa süre içinde deg ̆ is ̧ tirilebilir bir özellik göstermemekte, ancak eg ̆ itim ve kalifiye eleman istihdamı ile çözümlenebilmektedir.  Teknoloji düzeyleri genellikle düs ̧ üktür. Hangi sektörde faaliyet gösterirlerse göstersinler küçük is ̧ letmelerde genel olarak teknolojik düzey düs ̧ üktür. Özellikle hazır giyim ve tekstil ürünleri ile gıda ve içki sanayinde üretim yapan pek çok küçük is ̧ letme, emek yog ̆ un teknolojilere dayanmaktadır. Bu durum özellikle kaliteyi etkilemekte, maliyetleri belli ölçüde düs ̧ ürse bile küresel rekabette dezavantaj olarak ortaya çıkmaktadır.

64  Yönetim ve organizasyonda zafiyet bulunmaktadır. Küçük is ̧ letmelerde en büyük sorunlardan biri yönetim zafiyetidir. Yönetici (ve/veya is ̧ letme sahibi) geleneksel yapıyı devam ettirmekle, pek çok alanda karar almakta zorlanmakta, sektördeki ve pazardaki deg ̆ is ̧ imleri izleyememektedir. Aile s ̧ irketleri veya geleneksel yapılanmada aile sorunları is ̧ letmeleri etkilemektedir. Mali yapının denetlenememesi, is ̧ letme sermayesinin yetersizlig ̆ i, malzeme tedarikinde geleneksel ilis ̧ kilerin hala sürdürülmesi en büyük açmaz olmaktadır. Organizasyon planı yoktur, olsa bile is ̧ letilememektedir. Görev ve sorumluluklar tanımlanmamıs ̧ veya net bir biçimde ayrıs ̧ mamıs ̧ tır. Bu durum yetki karmas ̧ asına neden olmakta, yapılacak is ̧ lere yönelik yetki bırakılmamaktadır. Yönetim zaafları yöneticiler tarafından bilinmesine kars ̧ ın, hiyerars ̧ ik nedenlerle sorunlar görmezlikten gelinmektedir.

65 Pazarlama ve tanıtım konusunda alt yapı ve bilgi eksiklikleri vardır. Günümüzde pazarlama, stratejik bir planlama ile kısa dönemli bölgesel ve ülke boyutunda politikaları içermektedir. Pazarlama giderek daha fazla bilgi ve aras ̧ tırma gerektiren bir disiplin haline gelmektedir. Firmanın ve ürünlerin etkin bir biçimde tanıtımı, pazarlamada araçlardan sadece biri olup önem tas ̧ ımaktadır. Reklam, promosyon, Web sitesi olus ̧ turulması ve güncelles ̧ tirilmesi is ̧ letmenin pazarda var olması için zorunludur. Küçük is ̧ letmeler, giderek karmas ̧ ıklas ̧ an ve rekabeti zorlayan pazarlamada alt yapıyı kuramamıs ̧ lardır.  Ürettikleri ürün ve hizmetin kalitesi genellikle düs ̧ üktür. Küçük is ̧ letmeler için en büyük sorunlardan biri “maliyet– kalite” optimizasyonudur. Maliyetlerin düs ̧ ük olması pazarlamada önemli bir avantaj getirmekte, ancak kalitenin de düs ̧ ük olması bu avantajı tersine çevirmektedir.

66 Küçük is ̧ letmelerin faaliyetlerinde ve büyümesinin önündeki engeller ve temel sorunlar s ̧ u s ̧ ekilde özetlenebilir  Teknoloji  Dıs ̧ ticaret  Danıs ̧ manlık  Kurulus ̧ yeri seçimi  Tecrübe ve deneyim eksiklig ̆ i  Bürokrasi sorunları

67 Teknoloji Konusunda Kars ̧ ılas ̧ ılan Sorunlar Devlet Planlama Tes ̧ kilatının (DPT) raporuna göre Türkiye’deki küçük ve orta büyüklükteki is ̧ letmeler geleneksel üretim yöntemleriyle Türkiye pazarı için üretim yapmakta; ancak, birçok alanda yerel pazarda da bas ̧ ta AB is ̧ letmeleri olmak üzere yabancı is ̧ letmeler ile rekabet etmek zorunda kalmaktadır. çok düs ̧ ük Türkiye’deki küçük is ̧ letmelerin teknolojik düzeyi Avrupalı is ̧ letmelere göre çok düs ̧ ük kalmakta, verimsiz üretim yöntemleri ve eski makine-ekipmanları ile katma deg ̆ eri düs ̧ ük olan alt kalitede ürünleri üretmektedirler (DPT, 2004). Eski ve düs ̧ ük teknolojik düzeye bag ̆ lı kalitesiz üretim küçük is ̧ letmelerin satıs ̧ gücünü azaltmakta ve bu durumda büyük is ̧ letmelerle rekabetini güçles ̧ tirmektedir. Türkiye’deki teknoloji kullanımı ile ilgili verilere bakıldıg ̆ ında, küçük is ̧ letmelerin yarısından fazlasının hiç teknoloji yatırımı yapmadıg ̆ ı, kalanının da finansman darlıg ̆ ı nedeniyle yeteri kadar etkin bir teknoloji yatırımı yapmadıg ̆ ı dolayısıyla da yatırımlardan beklenen verim artıs ̧ ının gerçekles ̧ medig ̆ i ortaya konulmaktadır (Alptürk, 2008).

68 Küçük is ̧ letmelerin sorunlarının tespitine yönelik KOSGEB tarafından 2007 yılında gerçekles ̧ tirilen ve Türkiye genelinde küçük ve orta büyüklükteki is ̧ letmede Küçük ve orta büyüklükteki is ̧ letmelerin %64’ü I ̇ nternet kullanmakta ve %34’ünün web sayfası bulunmaktadır. I ̇ nternet üzerinden yalnızca %9’u e-satıs ̧, %7’si e-alıs ̧ ticareti (E- ticaret) yapmaktadır.  I ̇ s ̧ letmelerin çog ̆ unlug ̆ u internet kullanmasına rag ̆ men, bu olanaklarını is ̧ süreci haline dönüs ̧ türmemekte, ürünlerini ag ̆ ortamında pazarlayamamaktadır.  Küçük is ̧ letmeler I ̇ nterneti daha çok deneyim kazanma, haberles ̧ me aracı ( ) olarak kullanmakta ve pazar aras ̧ tırması için bilgi sag ̆ lama kaynag ̆ ı olarak yaklas ̧ maktadır.  I ̇ nternet uygulamalarını bas ̧ latmak ve devam ettirmek için gerekli teknik bilgi birikimi ve yetis ̧ mis ̧ eleman olmaması gelis ̧ mekte olan ülkelerde küçük is ̧ letmelerin temel problemlerinden birini olus ̧ turmaktadır (Alptürk, 2008).

69 Dıs ̧ Ticarette Yas ̧ anan Sorunlar Teknoloji, finansman, insan kaynakları ve buna benzer yetersizliklerden dolayı küçük is ̧ letmelerin birçog ̆ u dıs ̧ ticarete girmekte zorlanmaktadır. Sermayeleri küçük olan bu is ̧ letmeler uluslararası pazarlara açılmada sermaye gereksinimlerini kars ̧ ılamada sorunlar yas ̧ amaktadır. Küçük is ̧ letmelerin uluslararası pazarlara açılmada yas ̧ adıg ̆ ı dig ̆ er bir sorun dil sorunudur. Teknoloji transferinin hızlanması, ithalat ve ihracatın artması ile dil konusu küçük is ̧ letmeler için önemli bir pazarlama sorunu olmus ̧ tur. Farklı dillerde hazırlanmıs ̧ belge ve katalogların anlas ̧ ılması için aras ̧ tırmacılara ve tercümanlara sık sık ihtiyaç duyulmaktadır (Yıldız, 2010).

70 Danıs ̧ manlık Konusunda Kars ̧ ılas ̧ ılan Sorunlar Devletlerin yeterli danışman kurumlarını sağlayamamaları. Küçük işletmelerin herhangi bir danıs ̧ manlık hizmeti almadıg ̆ ı, hatta böyle bir hizmetin varlıg ̆ ından bile haberleri olmadıg ̆ ıdır. Bunun nedenleri ise bu kurulus ̧ ların kendilerini yeterince tanıtamamaları ve küçük is ̧ letme sahiplerinin danıs ̧ manlık hizmetine olan ihtiyacın ve bu desteg ̆ i ne s ̧ ekilde elde edebileceklerinin farkında olmamasıdır. Ayrıca danıs ̧ manlık alanında yas ̧ anan sorunların nedenleri arasında üniversiteler ile is ̧ yerleri arasındaki bag ̆ lantının hemen hemen hiç kurulmamıs ̧ olması da gösterilebilir (Yıldız, 2010).

71 Kurulus ̧ Yeri Seçimi Kurulus ̧ yerinin seçimi is ̧ letmenin bas ̧ arısında önemli bir rol oynamaktadır. Kurulus ̧ yeri seçiminde yapılacak hatalar is ̧ letme faaliyetlerini devam ettirdig ̆ i müddetçe bu hatayı da sürdürmesine yol açacaktır. Bu anlamda yer seçiminde is ̧ letmeler dikkatli analiz ve deg ̆ erlendirmeler yapmalıdırlar. Küçük is ̧ letme giris ̧ imlerinde çog ̆ u zaman giris ̧ imcinin bos ̧ ya da düs ̧ ük maliyetli bir binayı fark etmesi ile faaliyet yeri seçilmektedir. Özellikle müs ̧ teri ile temas halinde olan perakende is ̧ letmecilik sektöründe konum seçimi daha önemli hale gelmektedir (Döm, 2008). Tecrübe Eksiklig ̆ i Küçük is ̧ letmenin piyasa girmek istedig ̆ i alanda yeterli tecrübeye sahip olması gerekmektedir. Örneg ̆ in; turizm sektöründe is ̧ yapmak isteyen birinin is ̧ inin dog ̆ asını bilmek kadar, en azında belirli bir dönem bu sektörde çalıs ̧ mıs ̧ olması ve bu alanda pratik tecrübeler edinmesi is ̧ te bas ̧ arı açısından önemli kazanımlar sag ̆ layacaktır.

72 Bürokrasi Küçük is ̧ letmeler, gerek kurulus ̧, gerekse de faaliyetleri sırasında, kamu kurulus ̧ ları ile olan ilis ̧ kilerinde bürokratik engellerle kars ̧ ılas ̧ maktadırlar. Küçük is ̧ letmelerle ilgilenen kamu kurulus ̧ ları arasında, tam bir is ̧ birlig ̆ i ve koordinasyon sag ̆ lanamaması kavram kargas ̧ asına, is ̧ lerin uzamasına ve sonuçta zaman ve para kaybına neden olmaktadır. Küçük is ̧ letmeler devlet daireleri ile olan ilis ̧ kilerinde daha çok, gereksiz is ̧ lemlerin çoklug ̆ undan yakınmaktadırlar. Buna ek olarak, yönetmelik ve benzer mevzuatın yarattıg ̆ ı sorunlar ile sistemin çok yavas ̧ çalıs ̧ ması gibi durumlar en çok s ̧ ikâyetçi olunan konular arasındadır. Küçük is ̧ letmelerin, özellikle Gümrük Birlig ̆ i nedeni ile uluslararası pazarlarda kars ̧ ılas ̧ abilecekleri yasal ve bürokratik engellerin nitelik ve nicelig ̆ i deg ̆ is ̧ mis ̧ tir.

73 İ ̇ hracat Türkiye’nin en büyük 1000 sanayi kurulus ̧ u toplam ihracatın %54,4 ünü gerçekles ̧ tirmektedir. Sonuç olarak her ne kadar küçük is ̧ letmeler ülkemizin yüzdesel çog ̆ unlug ̆ unu olus ̧ tursalar da, ihracattan, toplam katma deg ̆ erden, yatırım ve tes ̧ viklerden hak ettig ̆ i payı alamamakta, ülke ekonomisine büyük sanayi is ̧ letmeleri içinde yer alan 50 firma tarafından yön verilmektedir.

74 GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI Girişimciliğin günümüzde herkes tarafından yaygın olarak bilinen ve kabul görmüş tanımı ilk olarak 1755 yılında Fransız asıllı İrlandalı ekonomist Richard Cantillon tarafından yapılmıştır.Cantillon’a göre girişimci,kar elde etmek amacıyla işi organize eden ve işin riskini üstlenen kişidir. helvayı yapan kişidir.  Bir atasözünde ifade edildiği gibi girişimci, un, yağ ve şekeri tedarik edip helvayı yapan kişidir.

75 Girişimcilikte Başarı Faktörleri İşletmenin kurulma aşmasında girişimcinin rolü ne kadar önemliyse işletme faaliyetlerinin devamı için de aynı derecede önemlidir. Bu nedenle girişimcinin; Uzun çalışma saatlerine katlanması, Zorluklarla karşılaştığında yılmaması, Azimli ve kararlı olması, İşin gerektirdiği teknik bilgi ve birime sahip olması gerekmektedir.

76 Girişimcinin bir işe başlamadan bazı faktörleri göz önünde bulundurması gerekir. İş olanağının mevcut olması, İşe başlamak için uygun zamanın seçimi, Yönetim tecrübesi ve yeteneği, Karşılaşılması muhtemel risklere karşı sigorta

77 Girişimcilikte Başarısızlık Nedenleri Kuruluş aşamasında yeterli araştırmanın yapılmaması, Yönetimin başarılı olmaması, Sermayenin yeterli olmaması, Alacakların zamanında tahsil edilememesi, Piyasanın iyi analiz edilememesi, Haksız rekabet Rakiplerin iyi analiz edilememesi, Sermaye sorunları, Ticaret bilgisinin yeterli olmaması, Hazırlıksız işe başlama, Zaman baskısı, Yanlış kuruluş yeri seçimi,

78 İşletmenin Kuruluş Süreci ve Aşamaları Kuruluş Yeri: İşletmenin fiilen faaliyetlerini sürdürdüğü yerdir. Kuruluş yeri seçilirken araştırmalardan sonra karar verilmelidir. Karar sürecinde göz önünde bulundurulması gereken faktörler ise aşağıdaki gibidir. Hammade, Pazar, İklim koşulları ve ulaşım, Teşvikler ve altyapı destekleri, Enerji ve su kaynakları,

79 İşletmenin Kuruluş Aşamaları Yatırım düşüncesi, Yatırım, belirli bir kaynağın ya da değerin,gelir sağlamak amacıyla kalıcı bir biçimde kullanılmasıdır. Nakdi sermayenin işletmeye gelir sağlamak için maddi ve maddi olmayan değerlere dönüştürülmesidir.

80 Yatırımlar genel olarak ikiye ayrılır. 1- Üretim amaçlı yatırımlar A-Sabit Sermaye yatırımları Kuruluş yatırımları Tevsi yatırımları Yenileme yatırımları Rasyonelleştirme yatırımları Stok yatırımları 2- Mali Amaçlı Yatırımlar

81 Fizibilite Çalışması En uygun yatırım alanının seçilmesi için alternatifler arasından en doğru olanının seçilebilmesi gerekir. Bunun için de olanak etüdü ve fizibilite etüdünün yapılması gerekmektedir.

82 Fizibilite Etüdünün Aşamaları A- Ekonomik etüd B- Teknik etüd C-Finansal etüd D-Hukuki etüd Fizibilite etüdü tamamlandıktan sonra fizibilite raporu hazırlanmalıdır

83 Kuruluş Yeri Seçim Yöntemleri Kar maksimizasyonu yöntemi Yatırımın geri dönüş oranı yöntemi Simülasyon yöntemi

84 Teşekkürler


"EBRU KAPTAN KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ 1. Bölüm. KOBİ –Küçük OrtaBoy İşletme Küçük is ̧ letmelerin ülkeler ve bölgeler arasında farklı tanımlanmaları nedeniyle." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları