Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 3.11.2013 Dr. Aysun Gürol. 2 Yapılırken heyecan duyulmayan i ş ler ba ş arılamaz. Emerson 3.11.2013 Dr. Aysun Gürol.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 3.11.2013 Dr. Aysun Gürol. 2 Yapılırken heyecan duyulmayan i ş ler ba ş arılamaz. Emerson 3.11.2013 Dr. Aysun Gürol."— Sunum transkripti:

1 Dr. Aysun Gürol

2 2 Yapılırken heyecan duyulmayan i ş ler ba ş arılamaz. Emerson Dr. Aysun Gürol

3 3 ÖĞRETİMDE PLANLAMA PROGRAM GELİŞTİRME ve TEMEL KAVRAMLAR PROGRAM TÜRLERİ ÖĞRETİM TASARIMI PROGRAMIN ÖGELERİ Amaçlar İçerik Materyaller Yöntem/Teknik/Stratejiler Değerlendirme Planlar Dr. Aysun Gürol

4 4 EĞİTİMİN AMACI Bireyi Kendisi İçin Yetiştirmek Bireyi bir meslek sahibi yapmak Toplumsal uyumunu sağlamak Toplumun ekonomik yaşamı için nitelikli insan gücünü sağlamak Bireyi Toplum İçin Yetiştirmek Bireye iş yaşamında esnek, gelişmeye açık, yaratıcı ve verimli olabilecek davranışlar kazandırmak Dr. Aysun Gürol

5 5 Temel Kavramlar……… Türkiye’de müfredat programı, eğitim programı, öğretim programı, ders programı gibi kavramlar vardır. Türkiye’de eskiden, basılı okul programlarına müfredat programı denilirdi. Müfredat programı, eğitim kurumlarında okutulacak derslerin isimlerini ve ders saatlerini içeren listelerdir Dr. Aysun Gürol

6 6 Temel Kavramlar……… Türkiye’de müfredat programı, eğitim programı, öğretim programı, ders programı gibi kavramlar vardır. Türkiye’de eskiden, basılı okul programlarına müfredat programı denilirdi. Müfredat programı, eğitim kurumlarında okutulacak derslerin isimlerini ve ders saatlerini içeren listelerdir Dr. Aysun Gürol

7 7 Temel Kavramlar……… EĞİTİM PROGRAMI Eğitim faaliyetlerinin hedeflerini-genel amaçlarını ve davranışsal amaçlarını; Bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak yolları, araçları, etkinlikleri; Bu çabaların başarısını ölçmek için gerekli metot ve araçları tanımlayan bir eğitim projesidir Dr. Aysun Gürol

8 8 Temel Kavramlar……… ÖĞRETİM PROGRAMI Öğretim Programı, okul içi deneyimlerle sınırlıdır ve okulda okutulan dersleri veya kursları kapsayan bir kılavuz kitap veya dokümandır.  DERS PROGRAMI öğretim programında yer alan bir dersin amaçlarının öğrenci davranışına dönüştürül- mesini, bunların gerçekleşmesi için içeriğin konulara ve alt başlıklara ayrıştırılmasını, buna dayalı öğrenim ortamının organizasyonunun ve değerlendirme araçlarını kapsayan detaylı bir plandır Dr. Aysun Gürol

9 EĞİTİMDE SİSTEM YAKLAŞIMI Öğrencilerde istenilen davranış değişikliğinin gerçekleştirilebilmesi öğretme-öğrenme durumlarına etki eden bütün unsurların birlikte düşünülüp organize edilmesi ile yakından ilişkilidir. Bu durum sistem yaklaşımının uygulanmasını gerekli kılar Dr. Aysun Gürol9

10 10 Eğitimde “Sistem” yaklaşımı Girdiler İŞLEMLER Çıktılar Dönüt (Kontrol) 1.Öğretim programı 2.Öğretmen özellikleri 3.Öğrenci özellikleri 4.Kaynaklar ve imkanlar 1.Planlama 2.Materyal seçme ve hazırlama 3.Öğretim 4.Değerlendirme 1.Öğrencide davranış değişikliği Dr. Aysun Gürol

11 11 Programın dört ögesi Sosyal-Konu Alanı Eğitim Felsefesi Eğitim Psikolojisi Ne İle Dr. Aysun Gürol

12 12 1.PG’de ilk iş İHTİYAÇ ANALİZİ yapmaktır 2.Dinamiktir 3.Öğeler arasında uyum 4.Döngüseldir Dr. Aysun Gürol

13 Program Geliştirme Sürecinin İlkeleri Program geliştirme; yetiştirilmesi düşünülen insanda bulunması gereken nitelikleri en etkili ve verimli uygulamalarla kazandırmayı hedefler. Kapsamlı, devamlı ve dinamik bir süreçtir. Bilimsel yaklaşımı ele alır. Uzmanlık, bilgi ve beceri gerektiren bir görevdir. Merkezden okullara, okullardan da merkeze sürekli bir iletişim gerektiren süreçtir. Biri diğerini etkileyen sistemli çalışmalardan oluşur. Uygulama sırasında gelişen sistemli araştırma sürecidir Dr. Aysun Gürol

14 Program Geliştirme Sürecinin İlkeleri Denencel bir süreçtir. Planlı bir çalışmadır. Ekip çalışmasını gerektirir. Araştırma-geliştirme sürecidir. Süreklilik gösteren bir çabadır. Süreçlerinde tüm ilgililerin, malzeme ve materyallerin, araç ve gereçlerin, çevre koşullarının geliştirilmesi ve en iyi noktaya getirilmesi, programı daha işlevsel hale dönüştürür Dr. Aysun Gürol

15 Program Geliştirmeyi Engelleyen Faktörler Geleneksel içerik ve yöntemlere bağlılık Mesleki gelişim gereksinimine inanmayış Aşırı bireysellik Kayıtsızlık Beceri eksikliği Yaratıcı süreçlerin ihmali Deneysel ve bilimsel yaklaşımdan kaçınmak Araştırma süreçlerinde yetişmemiş olmak Dr. Aysun Gürol

16 Program Geliştirme Süreçlerinde Öğretmenlerin Rol ve Sorumlulukları ■ Hazırlanan programları öğretmenlere verip, onların programın eğitim durumlarını bir teknisyen gibi uygulamaları doğru değildir. ■ Eğitim programları öğretmenlere örnek eğitim durumlarını sunar. ■ Programların uygulanmasını sağlayan kaynak kitap ve kılavuzları, öğretmenler tartışmalı, programı hazmetmeli ve programın ana çizgisinden ayrılmadan bölge şartlarına göre seçimler yaparak uygulamalıdırlar. ■ Öğretmenler, öğrencilerinin gereksinimlerini, ilgilerini, beklentilerini, motivasyonlarını, gelişim özelliklerini ve problemlerini bilmeli ve incelemelidir. ■ Çevresindeki, ülkesindeki ve dünyadaki sosyal koşulları ve olguları tanımalıdır Dr. Aysun Gürol

17 Program Geliştirme Süreçlerinde Öğretmenlerin Rol ve Sorumlulukları Örgün eğitimle yetiştirilmesi planlanan insan tipi konusunda netleşmiş kavram ve süreçlerin farkında olmalıdır. Hedefler doğrultusunda öğretim programını değerlendirebilmeli ve ulaştığı bulguları programı hazırlayanlarla paylaşmalıdır. Programın hedeflerine hizmet edecek öğretim süreçlerini araştırmalı ve geliştirmelidir. Mesleki gelişimin gereğine inanmalı ve yaşam boyu öğrenme anlayışını benimsemelidir. Öğretmen, program geliştirme alanında kendini geliştirdikçe eğitim programlarının da gelişimine katkı sağlayacağı unutulmamalıdır Dr. Aysun Gürol

18 PROGRAM GELİŞTİRMENİN KURAMSAL TEMELLERİ Dr. Aysun Gürol

19 PROGRAM GEL İ ŞT İ RMEN İ N KURAMSAL TEMELLER İ TAR İ H İ TEMELLER TOPLUMSA L TEMELLER FELSEF İ TEMELLER PS İ KOLOJ İ K TEMELLER Dr. Aysun Gürol

20 20 PROGRAMIN TEMELLERİ TARİHİGeçmişte yapılmış olan çalışmalar, deneyimler, gelişmeler ve anlayışlar EKONOMİKMevcut olanaklarla uyumlu, TOPLUMSALProgramlar bireyin sosyal gelişimini ve topluma uyumunu sağlamalıdır. FELSEFİProgramlara yön verir Hedefler oluşturulur Dr. Aysun Gürol

21 1. Tarihi Temeller  İlk “Eğitim Programı” kitabı 1918 yılında Amarikalı yazar “Franklin Bobbit” tarafından yayınlanmıştır.  Bobbit ve Charters program geliştirmede davranışçı yaklaşımı savunmuşlardır Dr. Aysun Gürol

22 Bobbit ile Charters ‘ın Etkileri  Amaçlar, hedefler, ihtiyaçlar ve öğrenme yaşantılarını içeren ilkeler geliştirdiler.  Hedef- davranışların kullanılmasında öncü oldular.  Hedeflerin ihtiyaç çalışmalarıyla ortaya çıkarılabileceğini ileri sürdüler Dr. Aysun Gürol

23 Ralph Tyler, 1949 yılında “Eğitim Programı ve Öğretimin Temel İlkeleri” adlı kitabını yayınladı Ralph Tyler’in etkileri 1.Eğitim yaşantıları nasıl etkin bir şekilde örgütlenebilir? 2.Hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını nasıl belirleyebiliriz? Dr. Aysun Gürol

24 Tyler’ın Eğitim yaşantıları ile ilgili üç ilkesi 1.Süreklilik: Öğrenme yaşantıları düzenlenirken aşamalı tekrara yer verilmelidir 2.Sıralama : Öğrenme yaşantıları düzenlenirken sıralı bir gelişim içermeli yeni bir yaşantı bir öncekinin üzerine inşa edilmelidir 3.Bütünleştirme : Öğrenme yaşantıları, eğitim programının diğer ilkeleriyle yatay bir ilişki içinde olmalıdır Dr. Aysun Gürol

25  Hilda Taba, 1962’de “Program Geliştirme, Kuram ve Uygulama” adlı kitabı yayınlamıştır. Tyler’ in izinden gitmiştir.  Pestallozzi, 19. yüzyılda ilkokullardaki uygulamaların ve eğitim programlarının yenileşmesine katkıda bulunmuş, eğitim sürecinin çocuğun doğal gelişimine ve duyumsal etkilerine bağlı olması gerektiğini savunmuştur.  Frobel, anokulu çalışmalarıyla öne çıkmış, eğitim süreci 3 – 4 yaşlarında başlaması ve öğrencinin kendi etkinliklerine dayanmalıdır Dr. Aysun Gürol

26 Herbert, bilgi ve ahlak kavramları üzerinde durmuş, eğitimin çocuğun ön bilgilerine, ilgi ve ihtiyaçlarına dayalı olması gerektiğini dile getirmiştir. Herbert Spencer, eğitimin temel amacı yaşama hazırlıktır. Eğitim programları bu temel amaca hizmet etmelidir Dr. Aysun Gürol

27 TÜRKİYE’DE PROGRAM GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI İlk önemli çalışma 3 Mart 1924’de çıkartılan Tevhid-i Tedrisat Kanunuyla başladı. Bu yıllarda Türkiye’ye çağrılan John Dewey’in hazırladığı rapor doğrultusunda daha çok ilköğretim programlarının geliştirilmesine ağırlık verildi Dr. Aysun Gürol

28 1950’li yıllara kadar Türkiye’de program geliştirme çalışmaları daha çok “dersler ve konular listesi (Müfredat )” hazırlamak şeklinde ele alınmış, 1952’de Türkiye’ye gelerek köy okullarında incelemeler yapan K.V. Wofford’un hazırladığı raporla daha sistematik bir yaklaşımla yapılmaya başlanmıştır. 1961’de kabul edilen 222 sayılı İlköğretim Kanunu ile ilköğretim programlarının değiştirilip geliştirilmesi zorunlu hale gelmiştir Dr. Aysun Gürol

29 1962’de toplanan VII. milli eğitim şurasında program geliştirmeyle ilgili önemli kararlar alınmış, bu doğrultuda çeşitli komisyonlar çalışarak, bazı illerde pilot uygulamalar yapıldıktan sonra ise 1968 programı uygulamaya sokulmuştur. 1970’li yıllarda 8 yıllık ilköğretim okulu denemesi ve program çalışmaları gündeme gelmiş ve bu çalışmalara hız verilmiştir Dr. Aysun Gürol

30 1982’de Milli Eğitim Bakanlığı program geliştirme konusunda bir model oluşturmuş ve bu model 2142 sayılı Tebliğler Dergisinde yayınlanmıştır. Bu modelin hazırlama ilkeleri 1984’de yeniden belirlenmiştir. Bu model, amaç-davranış- işleyiş- değerlendirme boyutları içinde programların derslere göre hazırlanması esasını getirmektedir Dr. Aysun Gürol

31 Öğretim Yılından itibaren ise Yapılandırmacı Yaklaşım temeline dayanan yeni bir program geliştirilmiş ve halen okullarımızda uygulama çalışmaları devam etmektedir Dr. Aysun Gürol

32 2. Psikolojik Temeller Oluşturulan eğitim programlarının, öğrencilerin bedensel ve zihinsel gelişimine uygunluğunu sağlama açısından psikolojiden önemli ölçüde yararlanılmaktadır Dr. Aysun Gürol

33 Eğitim programları üzerinde en çok davranışçılık, bilişsel ve yapılandırmacılık kuramlarının etkisi olmuştur Dr. Aysun Gürol

34 Program geliştirmeyi etkileyen öğrenme kuramları A. Davranışçı kuram Watson, Pavlov, Thorndike, Skinner davranışçı kuramın temsilcilerindendir. Davranışçı kuramın genel özellikleri şunlardır 1.Yalnızca gözlenebilir etkinlikler üzerinde durur. 2.Öğrenmeyi, uyarıcı-tepki bağının oluşmasına indirger. 3.Davranışı sadece ölçülebilirliği ile açıklar. 4.Öğrenme sürecinde, öğrenene edilgen rol verir. 5.Pekiştirme yoluyla davranış değiştirildiğini kabul eder Dr. Aysun Gürol

35 B. Bilişsel Kuram Temelinde Gestalt psikolojisi vardır. Bu kuramın öncüleri Piaget, Gagne, Guilford'dur. Bu kurama göre öğrenme kompleks ve karmaşık bir yapıdır. Öğrenme sürecinin bilgiyi algılama, karşılaştırma, kodlama ve hatırlama sürecinden oluştuğunu ifade eder Dr. Aysun Gürol

36 C.Yapısalcı ( oluşturmacı ) kuram Bilginin yeniden yapılandırılması, üretilmesini ifade eder. Piaget, Vygotsky, Gestalt öncüleri arasında sayılabilir Dr. Aysun Gürol

37 Dr. Aysun Gürol

38 38 3. Toplumsal Temeller Dr. Aysun Gürol

39 39 3. Toplumsal Temeller Dr. Aysun Gürol

40 4. Felsefi Temeller Dr. Aysun Gürol

41 4. Felsefi Temeller Program tasarımı ve hedeflerin belirlenmesi aşamasında felsefeden yararlanılır. Eğitim hedeflerinin tutarlılığını sağlar. Öncelikli hedefleri saptar. Geleceğe ilişkin yordamlarda bulunur. Niçin ? sorusuna cevap arar. Her eğitim programının dayandığı bir felsefe olmalıdır Özellikle hedeflerin belirlenmesinde en fazla felsefeden yararlanılır Dr. Aysun Gürol

42 Eğitim Felsefesi Akımları İDEALİZM ( İDEALİST GÖRÜŞ) REALİZM ( GERÇEKÇİLİK ) PRAGMATİZM ( YARARCILIK ) EXİSTENTİALİZM ( VAROLUŞÇULUK ) Dr. Aysun Gürol

43 Dr. Aysun Gürol

44 Dr. Aysun Gürol

45 Dr. Aysun Gürol

46 Pragmatizm ( Yararcılık): Dr. Aysun Gürol

47 Dr. Aysun Gürol

48 VAROLUŞÇULUK Toplumu geliştirmeye bireyden başlanmalıdır Dr. Aysun Gürol

49 49 Programlar felsefi görüşler üzerine kurulur Amaçların tespitinde felsefeden yararlanılır Amaçlar düzene konulur Programın iç ve dış tutarlılığına bakılır Toplum ve konudan ne alınacağını belirler. EĞİTİM FELSEFESİ Dr. Aysun Gürol

50 Eğitim Akımları 1. Daimicilik ( Prennialism = Değişmezcilik = Klasik Görüş) 1. Esasicilik ( Essentialism = Özcülük) 2. İlerlemecilik ( Progressivizm = Deneyci Görüş) 3. Yeniden Kurmacılık ( Reconstructionism = Yeniden Yapılanmacı Görüş) Dr. Aysun Gürol

51 1. DAİMİCİLİK Dr. Aysun Gürol

52 Dr. Aysun Gürol

53 Esasicilik ( Essentialism = Özcülük) Dr. Aysun Gürol

54 Dr. Aysun Gürol

55 İlerlemecilik ( Progressivizm = Deneyci Görüş) Dr. Aysun Gürol

56 İlerlemecilik ( Progressivizm = Deneyci Görüş) Dr. Aysun Gürol

57 Yeniden Kurmacılık ( Re- Constructionism = Yeniden Yapılanmacı Görüş) İlerlemeciliğin devamıdır Dr. Aysun Gürol

58 Yeniden Kurmacılık ( Re- constructionism = Yeniden Yapılanmacı Görüş) Dr. Aysun Gürol

59 PROGRAM GELİŞTİRME SÜRECİNİ ETKİLEYEN EĞİTİM FELSEFESİ AKIMLARI VE ÖZELLİKLERİ Eğitim Felsefesi Dayandığı Felsefi Temel Temel Amaç Daimicilik- Realizm (Gerçekçilik) (Rasyonel kişileri eğitmek / üstün zekâlı ve seçkin kişileri eğitme Esasicilik- İdealizm - Realizm (ideal gerçekçilik) Bireylerin zihinsel gelişmesine yardımcı olmak, yetenekli kişileri eğitme İlerlemecilik- Pragmatizm (Yararcılık) Demokratik ve sosyal yaşamı geliştirme Yeniden kurmacılık - Pragmatizm (Yararcılık) Toplumu yeniden yapılandırma ve geliştirme. Değişimi ve sosyal reformu gerçekleştirecek eğitim Dr. Aysun Gürol

60 NEDEN FARKLI PROGRAM? Dr. Aysun Gürol

61 61 Eğitimde Farklı Program İhtiyacının Doğuşu? Bilim ve sanayi devrimleri ve demokratik hayatın gelişmesi, eğitim-öğretim programlarında çeşitlenmeye gidilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Psikolojinin ve “çağdaş eğitim akımlarının” gelişmesi ile çocuğun incelenmesi ve okulların bireysel ihtiyaçları dikkate alacak şekilde organize olması görüşü önem kazanmıştır Dr. Aysun Gürol

62 62 Eğitimde Farklı Program İhtiyacının Doğuşu? Herkes için zorunlu eğitime geçişin yarattığı öğrenci sayısındaki artışa paralel olarak okula gelen öğrencilerin ilgi, yetenek ve ihtiyaçlarındaki büyük boyutlardaki farklılıklar da bu ihtiyacı pekiştirmiş ve okul programlarında farklılıkların yaratılmasını gerekli kılmıştır Dr. Aysun Gürol

63 Posner eğitim programı boyutları ya da görünüşleri; resmi, uygulamadaki, örtük, ihmal edilen ve extra olarak beş biçimde tanımlanmıştır: 1. Resmi/Açık/Yazılı program (Offical curriculum/The curriculum on paper/Written curriculum/Formal and Open curriculum/ : Tanımlanmış, öğrencilere kazandırılacak hedefler, bu hedefleri kazandırıcı ünite ve konular, eğitim ve sınama durumları boyutları açıklanarak yazılı bir döküman haline getirilmiş, Okulun ve öğretmenlerin kazandırması, öğrencilerin kazanması gereken eğitim beklentilerini tanımlayan programdır. Ayrıntılı ve ideal özellikler taşıyan programdır. Bu programın özellikleri; a) yazılıdır, kağıttadır, dokümandır b) resmidir c) tasarıdır d) teoriktir e) açıktır, ilan edilmiştir f) okulun kasıtlı eğitim amaçlarını açıklar g)standarttır h) ölçülüp değerlendirilebilir Dr. Aysun Gürol63

64 2.Uygulamadaki/Uygulanan/Öğretilen/Gerçekleşen Program Okulda öğretmen elinde hayat bulan programdır. Resmi programı okulun ve öğretmenin algılayışı ve uygulayışı ile ilgilidir. Okulun ve öğretmenin ne öğrettiği ve nasıl öğrettiği ile ilişkilidir. Resmi ve yazılı program teoriktir. Resmi programda yazılanlar harfiyen hayata geçmeyebilir veya yazılanlardan çok daha fazlası ortaya çıkabilir. Bunda resmi programın algılanışı, öğrencilerin yatkınlıkları, okulun çevresi ve olanakları etkilidir. Resmi program standarttır ancak gerçekleşen/uygulamadaki program okuldan okula farklılık gösterebilir. Bu program öğrenme-öğretme pratiğidir. Resmi programın somut gerçekleşen ve gözlenen boyutudur. Okulda somutlaşan, gözlenen ve gerçekleşen uygulamadaki program resmi programda yazılanlara yakın da olabilir, resmi programda yazılanların azı da çoğu da olabilir. Bu program kağıttan uygulamaya dökülendir. Teoriden paratiğe dönüşendir. Tasarlanan resmi programdan farklı olarak nelerin ortaya çıktığı ile ilgilidir Dr. Aysun Gürol64

65 3. İhmal edilen/Atlanan/Görmezlikten Gelinen/ /Geçersiz Program (Null curriculum): Bir programda nelerin öğretildiği kadar nelerin öğretilmediği de önemlidir. İhmal edilen program resmi programın kasıtlı, bilinçli bir biçimde öğretilmeyen, atlanan, eksik bırakılan, üstün körü geçiştirilen boyutlarını oluşturur. Okulun ve öğretmenlerin yaklaşımları bunda etkilidir. Hatta çeşitli nedenlerle öğrencilerde programın belli boyutlarının ihmal edilmesini, atlanmasını veya geçiştirilmesini isteyebilir. Sınavda soru çıkmayan dersler ya da ders bölümleri, ortalamaya katılmayan dersler, kısa vadede yarar getirmeyen duyuşsal özellikler, güzel sanatlar, estetik, yaratıcılık vb gibi program boyutları çeşitli nedenlerle ihmal edilebilir Dr. Aysun Gürol65

66 4-Örtük/Gizli/Saklanan/İnformal/Üstü Kapalı Program (Hidden curriculum, Covert curriculum, İnformal curriculum, Unwritten curriculum, Implicit curriculum): Resmi programda yer almayan, kast edilerek kazandırılmayan, yazılı olmayan programdır. Bu program okuldaki sosyal ve psikolojik etkileşimle oluşan yan ve informal öğrenmeleri kapsar. Bu öğrenmeler olumlu da olabilir olumsuz da. Bu program kapsamındaki öğrenmeler resmi programı destekleyici yapıda da olabilir, resmi programla çelişen yapıda da olabilir. Bu programdaki öğrenmeler okul kültürü ve ikliminden kaynaklanan öğrenmelerdir. Okuldaki kültür, iklim, ilişkiler, disiplin anlayışı, kurumdaki bireylerin sahip oldukları inançlar, değerler, tutumlar ile etkileşerek oluşan öğrenmeler örtük program kapsamındadır. Bu programın özellikleri; Açık ve yazılı değildir. Tasarlanmamıştır. İnformal, kendiliğinden ve gizil öğrenmeleri kapsar, Kasıtlı değildir, ima edilen programdır. Resmi programın dışındadır Okul düzeni, disiplini, fiziksel, sosyal, psikolojik çevresi ile okuldaki eğitim personelince resmi program dışı sözlü, sözsüz verilen bütün iletilerle oluşan öğrenmeleri kapsar Değerler, normlar, tutumlarla ilişkilidir. Eğitim otoritsi, okul, öğretmen ve yöneticilerce açıkça onaylanmamış hedefler ve gizli niyetler, kurumsal normlar ve değerler bu programın kapsamındadır Dr. Aysun Gürol66

67 5- Extra/Fazladan Program (Extra curriculum/Co-curriculum): Resmi programın dışındaki planlı sosyal, kültürel, sportif, sanatsal etkinliklerdir. Resmi programın dışındaki ve yukarıda sayılan programların hiçbirisinin kapsamına girmeyen okul korosu, okul bandosu, okul orkestrası, darama çalışmaları, öğrenci toplulukları ve kulüpleri, atelye çalışmaları, konferanslar vb çalışmalardan oluşur. Bu etkinlikler resmi program dışıdır. Ancak planlıdır. Öğretmenlerin gözetim ve rehberliği altındadır. Fazladan ve ek olarak okul çalışmalarında yer alır. Sargın Eğitim : Örgün ve yaygın eğitim dışında kalan bireylerin günlük yaşam içerisinde planlı ve programlı bir eğitim almadan kendiliğinden gerçekleştirdikleri öğrenmelerdir. Liseden mezun olduktan sonra bir başkasından dikiş dikmeyi öğrenmek gibi Dr. Aysun Gürol67

68 Konu Merkezli Öğrenen Merkezli Sorun Merkezli 1- Konu 1- Çocuk 1- Yaşam Şartları 2- Disiplin 2- Romantik 2- Çekirdek 3- Geniş Alan 3- Yaşantı Merkezli 3- Toplum.Sorun. 4- Süreç 4- Hümanistik 5- Disiplinlerarası PROGRAM TASARIMI YAKLAŞIMLARI Dr. Aysun Gürol

69 A) KONU MERKEZLİ TASARIMLAR (Derslere Göre) 1.Daimicilik ve Esasicilik’e dayanır, geleneksel yöntemler kullanılır. 2.Kullanımı yaygındır, programın tüm öğeleri bir bütün olarak ele alınır. 3.Derslerin kendi içlerinde konu alanlarının oluşturulmasıdır. +  (+) Kolaydır, uzun bir geçmişi vardır, yoğun bilgi birikimi sağlar, pek çok seçme sınavı konu odaklıdır. -  (-) Konular kopuk-birbirinden bağımsızdır, öğrenci pasiftir, zihinsel gelişim ikinci plandadır Dr. Aysun Gürol

70 B) ÖĞRENEN MERKEZLİ TASARIMLAR (Etkinliklere Göre) 1.Pragmatizm ve İlerlemeciliğe dayanır yy başında ortaya çıktı fakat o dönemlerde ilkokul düzeyinde kaldı. 3.Önemli olan bireydir ve bireysel farklılıklar gözetilir. 4.Öğrencinin yaparak yaşayarak öğrenmesi esastır. +  (+) Bireyin ilgi ve ihtiyaçları, problem çözme ön plandadır; değerlendirmeye aile ve öğrenci de katılır. -  (-) Zaman, uzmanlık ve para gerektirir, yaşantılar arası bağ kurmak ve dikkati her daim canlı tutmak zordur Dr. Aysun Gürol

71 C) SORUN MERKEZLİ TASARIMLAR (Çekirdek) 1.Yeniden kurmacılığa dayanır. 2.Toplumun karşılanmamış ihtiyaçları merkezdedir. 3.Amaç; toplumun kültürel ve geleneksel değerlerinin güçlenmesi ve toplumun yeniden düzenlenmesidir. 4.Konular arası transfer, aktif katılım ve problem çözme esastır. +  (+) Konular problematiktir, çağdaş sorunlar ve yaşantı ağırlıklıdır. -  (-) Hedeften sapma riski fazladır, içerik yüzeysel geçilir, senteze dönük düşünce üretmek zordur Dr. Aysun Gürol

72 Konu Merkezli 1- Konu 2- Disiplin 3- Geniş Alan 4- Süreç 5- Disiplinlerarası PROGRAM TASARIMI YAKLAŞIMLARI Dr. Aysun Gürol

73 73 Tablo 1: Konu, Ders Merkezli Programın Özellikleri ÖĞRENCİTOPLUMBİLGİ-KONUAMAÇYÖNTEM Ödül ve ceza ile daha iyi öğrenir Kendisi karar veremez Öğretilenleri öğrenir Yetişkinlerin uygun gördüklerini öğrenirler Sıkı kontrol edilmelidir İnsanlar genelde pasiftirler Toplum olduğu gibi kabul edilmelidir Değişim çok az olur Geçmişle bağ koparılmama- lıdır Bireyleri kontrol etmek toplumun görevidir Konular toplumun ihtiyaçlarına göre belirlen- melidir Çalışmaların ürünüdür ve öğrencilerin dışındadır Konular, disiplinlerin içinde düzen- lenmelidir Bilme, bilginin öğrenilmesi ve becerilerin kazanılmasıdır Bilgi, bilgi içindir Dersler, özel bilgilerden oluşur Konuları öğrenme dir Topluma uyum sağlama dır Öğrenen, pasif ve alıcı durumun- dadır Neyin ve nasıl öğretileceğin e öğretmen karar verir Anlatım ağırlıklıdır Öğretmen merkezlidir Dr. Aysun Gürol

74 1.Konu esastır ve evrensel gerçekleri içerir. 2.Akıl, insanın sahip olduğu üstün bir yetidir ve bilgiye ulaşmada kullanılır. 3.Bilinen en eski ve en kolay uygulamadır ve sıklıkla kullanılır. 4.Öğretmen uzmandır, sunuş stratejisini kullanır, kaynak kitaptır. 5.Bir çok seçme ve yerleştirme sınavı bu tasarıma göre hazırlanmaktadır. 6.Mevcut öğretmenlerin de bu sistemle yetişmeleri nedeniyle planlanması ve uygulanması kolaydır. KONU TASARIMI Dr. Aysun Gürol

75 DİSİPLİN TASARIMI 1.Aslı konu tasarımıyla benzer olmakla birlikte öğretilecek ders (disiplin)ler merkezdedir. 2.Gerçeğin sınıflanmış bilgisini içerir (Fizik, Matematik vb.) 3.Konuların ne şekilde verildiği ve bu bilgilerin nasıl kullanılabileceği önemlidir Dr. Aysun Gürol

76 GENİŞ ALAN TASARIMI 1.Üniversite düzeyinde ortaya çıkmakla birlikte daha çok ilköğretim kademesinde kullanılmıştır. 2.Ortak yönleri olan derslerin mantığa uygun şekilde birlikte ele alınması şeklinde düzenlenir (Sosyal bilgiler, Fen bilgisi vb.) 3.Diğer konu merkezli tasarımların neden olduğu parçalanmayı eleştirir. 4.İdari kolaylık sağlar fakat detaylara inmemesi, öğrenciyi pasif kılması, sorumluluk oluşturmaması gibi nedenlerle eğitselliği tartışılmaktadır Dr. Aysun Gürol

77 SÜREÇ TASARIMI 1.Tüm konular için ortak öğrenme yolu önemlidir. 2.Amaç; öğrenci en iyi şekilde nasıl öğrenir? Bunu tespit edip problem çözme, karar verme ve kavramayı ön plana çıkarmaktır. 3.En önemli ürünü; eleştirici düşüncedir Dr. Aysun Gürol

78 DİSİPLİNLERARASI (Korelasyonel - İlişkisel) TASARIM 1.Farklı dersler ve konular birlikte ele alınır, birbirlerinden bağımsız değillerdir. 2.Üniteler, belli kavramlar etrafında ilişkilendirilerek anlamlı bir biçimde bir araya getirilerek sunulur. 3.Belirlenen ortak konu / tema tüm derslerde ele alınarak işlenir. 4.Öğrencinin aktarılan bilgiyi hayata dair bir bütün olarak algılaması temel amaçtır Dr. Aysun Gürol

79 Öğrenen Merkezli 1- Çocuk 2- Romantik 3- Yaşantı Merkezli 4- Hümanistik PROGRAM TASARIMI YAKLAŞIMLARI Dr. Aysun Gürol

80 80 Tablo 2:Öğrenen Merkezli Programın Özellikleri ÖĞRENCİTOPLUMBİLGİ-KONUAMAÇYÖNTEM Kendisi öğrenebilir, en iyiyi ve en doğruyu seçebilir Öğrenme, içsel güçlerin ve kendi yeteneği ile gerçekleşir Bireysel farklılıklar desteklenmelidir Her birey kendine özgüdür ve bunun değiştirilmeye çalışılması yanlıştır Öğrenme, bireyin kendini anlamasıdır Öğrenme, bireyin ilgi ve ihtiyaçlarına göre düzenlenirse daha iyi gerçekleşir Toplumların bireyi sosyalleş tirmeye çalışması ona müdahale etmektir Toplumsal değer ve kültür lerin bireylere aktarılması uygun olmaz Herkesin uymak zorunda olduğu kurallar konulamaz Toplumun görevi yönlendir me değil, alternatifler sunmaktır Bilgi, kişinin kendi benliğini tanıması ve kendini ifade etmesi için bir araçtır Birey, kendisi için önemli saydığı bilgilerin seçicisi olmalıdır Bilgi özeldir ve içseldir Bilgi, öğrenci ihtiyaçlarına göre belirlen- melidir Öğrencini varoluşu nun anlamını bulması, kendisini tanıması- dır Öğrencinin potansiyeli ni geliştir- mesidir Sınırlandırıl- mayan bir öğretim ortamı düzenlenmeli dir Öğrenci isteğine bağlı bir öğrenme ortamı sağlanmalı- dır Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini ifade etmelerine ortam hazırlama- lıdır Dr. Aysun Gürol

81 1.Öğrencinin ilgi, kabiliyet ve ihtiyaçları ön plandadır. 2.Öğrencinin aktif kılınması esastır çünkü “Kişi yaşadığını öğrenir (Taba)” 3.Öğrenme, öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır. 4.Hedefe dayalı ve deneyimle iç içe olan öğrenmeyle istenen davranışlar ortaya çıkar. ÇOCUK TASARIMI Dr. Aysun Gürol

82 ROMANTİK (Radikal) TASARIM 1.Okulun işlevi / iş görüsü gözden geçirilmelidir çünkü okul çocuğun doğal gelişimi olumsuz yönde etkilemektedir. 2.Oysa ki “Kişiler, kendilerini en iyi kendi doğalarında bulabilirler (Pestallozi)” 3.Toplumun süre giden etkinliklerine katılım sağlayan programlar düzenlenmelidir 4.Hatta çocuklar hiç gönderilmemelidir şeklinde düşünen radikalleri de vardır Dr. Aysun Gürol

83 YAŞANTI MERKEZLİ TASARIMI 1.Çocuk merkezli tasarıma benzemekle birlikte ilgi ve ihtiyaç önceden kestirilemez savı üzerinde şekillenmektedir 2.Program yaşantı sırasında hazırlanmalıdır 3.Uygulamada sorunlar yaşanmaktadır çünkü her öğrenci için uygun olanı seçmek oldukça zor ve zahmetlidir Dr. Aysun Gürol

84 HÜMANİSTİK TASARIM ’li yılların davranışçı psikolojisi ve eğitim programlarına tepki olarak doğmuştur. 2.İnsan davranışları basit bir etki-tepki ilişkisinden çok daha karmaşık bir yapı sergiler. 3.Biriciklik ilkesi esastır ve birey her yönüyle programın temelindedir Dr. Aysun Gürol

85 Sorun Merkezli 1- Yaşam Şartları 2- Çekirdek 3- Toplum.Sorun. PROGRAM TASARIMI YAKLAŞIMLARI Dr. Aysun Gürol

86 YAŞAM ŞARTLARI TASARIMI 1.Öğrenciye gerçek dünya sorunlarına ilişkin genelleme becerisi kazandırmak amaçtır. Örneğin; değişen yaşam şartlarına uyum sağlaması. 2.Çevre – konu bağı kurulmalıdır. 3.Sorun çözme süreçleri ve öğretme, en önemli özelliğidir Dr. Aysun Gürol

87 ÇEKİRDEK TASARIM 1.Konu merkezlidir fakat öğrenci sisteme girmeden önce tasarlanmasına karşın esnek olması ve özellikle öğrencinin toplumun sorunlarını görmesini amaç edinmesi nedeniyle sorun merkezli tasarımlar başlığı altında ele alınır. 2.Ayrı ayrı ders konularının öğretilmesine ve toplumsal gelişimin işlevsel olmayışına bir tepkidir. 3.Genel eğitim üzerinde odaklaşmıştır ve bu nedenle işbirliğine dayalı öğrenme modeli kullanılır. 4.Öğrencinin toplumu laboratuvar olarak görmesi için teşvik edilir. 5.Demokratik eğitim ortamı, hayatla iç içelik, aktif öğrenme ön plandadır Dr. Aysun Gürol

88 TOPLUMSAL SORUNLAR ve YENİDEN KURMACILIK TASARIMI 1.Zaman, toplumu sürekli değişmeye zorlar. 2.Toplumun sosyal, politik, ekonomik gelişmelerinin program tasarısı ile bağlantısı ele alınır 3.Toplumun iyileştirilmesine ilişkin katkı önemli görülür Dr. Aysun Gürol

89 Bu modeller; bir program geliştirme tasarısı hazırlarken izlenecek sırayı gösterir. EĞİTİMDE PROGRAM GELİŞTİRME MODELLERİ Dr. Aysun Gürol

90 ABD’de Yaygın Olan Eğitim Programı Modelleri Avrupa’ da Yaygın Olan Eğitim Programları Modelleri Türkiye’ de Yaygın Olan Eğitim Programı Modelleri PROGRAM GELİŞTİRME MODELLERİ Dr. Aysun Gürol90

91 TABA MODELİ TYLER MODELİ TABA-TYLER MODELİ SİSTEM YAKLAŞIMI MODELİ ABD’DE YAYGIN OLAN EĞİTİM PROGRAMI MODELLERİ Dr. Aysun Gürol91

92 “Tümevarım” yaklaşımı benimsenerek geliştirilen ilk modeldir. Sekiz aşamada program geliştirme modeli sunulmuştur: ABD: TABA MODELİ Hilda TABA (1902 – 1967) Dr. Aysun Gürol92

93 ABD: TABA MODELİ Dr. Aysun Gürol93

94 Tyler modeli rasyonel bir model olarak bilinir ve tümevarım yöntemini benimser. Hedefe dayalı model olarak da adlandırılır. Daha kapsamlı olmakla birlikte en akılcı (rasyonel) olarak kabul edilir. Gelen eleştiri; hedef seçerken kaynak belirtilmesi gereksiz görülmesi ve içerik öğesinin es geçilmesi. ABD: TYLER MODELİ Dr. Aysun Gürol94

95 Toplum Birey Bilgi Aday amaçlar Eğitim Felsefesi Eğitim Psikolojisi İstenilen Amaçlar Öğretim Yaşantıları Değerlendirme Tyler’ın Doğrusal Programlama Modeli EĞİTİM PROGRAMI MODELLERİ Dr. Aysun Gürol95

96 1950’ li yıllardan günümüze kadar program geliştirme alanında yaygın olarak benimsenen bir modeldir. Taba ve Tyler Modellerinin harmanlanmış halidir. Dünya’da ve Türkiye’de en çok kabul görüp kullanılan modeldir. Sonuçlar yeterli değilse tekrar amaç saptama aşamasına dönülür. ABD: TABA-TYLER Modeli Dr. Aysun Gürol96

97 ABD: TABA-TYLER MODELİ Dr. Aysun Gürol97

98 Amaçla r FELSEFE Konular Öğretimin düzenlenmesi ve yönetilmesi Değerlendirme Tanner & Tanner’ın karşılıklı ilişki program modeli Dr. Aysun Gürol98

99 Wulf ve Schave (1984) tarafından sistem yaklaşımı benimsenerek geliştirilmiştir. Genel olarak üç aşamadan oluşmaktadır. ABD: SİSTEM YAKLAŞIMI MODELİ Dr. Aysun Gürol99

100 ABD: SİSTEM YAKLAŞIMI MODELİ Dr. Aysun Gürol100

101 RASYONEL PLANLAMA (TEKNOKRATİK) MODELİ YENİLİKÇİ / DURUMSAL MODEL SÜREÇ YAKLAŞIMI MODELİ AVRUPA`DAKİ YAYGIN MODELLER Dr. Aysun Gürol101

102 Taba-Tyler modeline karşılık gelmektedir. Yeniden kurmacılık felsefi görüşüne dayanmaktadır. Öğretmenlerin yaptığı ders planlama sürecinden esinlenerek geliştirilmiştir. RASYONEL PLANLAMA (TEKNOKRATİK) MODELİ Dr. Aysun Gürol102

103 Skilllbeck (1984) tarafından geliştirilen modeldir. Okul merkezli program geliştirme anlayışı hakimdir. Hümanist akımdan etkilenmiştir. YENİLİKÇİ / DURUMSAL MODEL Dr. Aysun Gürol103

104 Stenhouse (1975) tarafından geliştirilen bir modeldir. Öğretmenlerin ders planı yapmalarındaki yaklaşımlarından esinlenerek geliştirilmiştir. İlerlemecilik akımından etkilenmiştir. SÜREÇ YAKLAŞIMI MODELİ Dr. Aysun Gürol104

105 Türkiye’ de günümüze kadar yaygın olarak Taba-Tyler modeli kullanılmaktadır. Buna göre eğitim programları genelde: 1. Amaçlar (hedefler), 2. Muhteva (İçerik), 3. Öğretme-öğrenme süreçleri (eğitim durumları), 4. Değerlendirme, aşamalarından oluşmaktadır. TÜRKİYE’DE YAYGIN OLAN EĞİTİM PROGRAMI MODELLERİ Dr. Aysun Gürol105

106 İhtiyaçların Belirlenmesi Genel Hedeflerin Belirlenmesi Alanın Kavram, İlke ve Becerilerinin Belirlenmesi Öğrenme Alanları ve Alanın Kazanımlarının Belirlenmesi Öğrenme Alanlarının Kapsadığı Ünitelerin/Temaların Belirlenmesi Paydaşlarla Paylaşımın Sağlanması Materyal Geliştirilmesi Programların Onaya Sunulması Programların Denenmesi İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Öğretim Etkinlikleri, Ölçme Değerlendirme ve Öğretmen Kılavuzu Diğer Alanlarla Bağlantılar Kavram Haritalarının Oluşturulması MEB Yeni Program Geliştirme Modeli Dr. Aysun Gürol106

107 Talim ve Terbiye Kurulu Program Geliştirme Modeli Dr. Aysun Gürol

108 PROGRAM GELİŞTİRME SÜRECİ Dr. Aysun Gürol

109 109 1.PG’de ilk iş İHTİYAÇ ANALİZİ yapmaktır 2.Dinamiktir 3.Öğeler arasında uyum 4.Döngüseldir Dr. Aysun Gürol

110 1. İHTİYAÇ SAPTAMA Dr. Aysun Gürol

111 111 İHTİYAÇ SAPTAMA İhtiyaç: Toplumun beklentileri ve ihtiyaçları, bireyin ihtiyaçları, konu alanı ile ilgili ihtiyaçların neler olduğu belirlenir. Gözlenen -beklenen ARASI FARK baskı gruplarının istekleri Gelecekte ortaya çıkması olası durumlar Belli olgu ya da eğitim yaşantılarından ortaya çıkan durum Dr. Aysun Gürol

112 112 TEKNİKLER Delphi Tekniği / Anket Geliştirme: Ortak görüş sağlama, uzmanların görüşü Progel / Dacum Tekniği: İş ortamında iş için gerekli işlemlerin belirleme a. İş b. Beceriler c. İşlemler d. Bunlar gözden geçirilir, e. Bilgi ve beceriler ölçütlere göre sıralanır, f. İşin gerektirdiği işlemler saptanır ve g. Değerlendirilir. Meslek aAnalizi: Meslek, tanımından hareketle işlere ayrılmaktadır. Testler: Kişide aranan özelliklerin ne miktarda varolduğunu belirlemek için yapılmaktadır. Gözlem ve Görüşme: Kaynak Tarama: Dr. Aysun Gürol

113 2. AMAÇ SAPTAMA Dr. Aysun Gürol

114 114 AMAÇLARI BELİRLEME AMAÇ  Eğitim-öğretim süreci sonucunda ulaşılmak istenen sonuç, düzeydir o İyi vatandaş, iyi insan, iyi öğretmen vb. HEDEF  Öğretim faaliyetleri ile öğrenciye kazandırılacak özelliklerdir o İletişim becerilerine sahip olma o Matematik dersine ilgi duyma DAVRANIŞ  Öğretim hedeflerinin gözlenebilir ve ölçülebilir öğrenci tepkileridir. o Yazım kurallarına uygun kompozisyon yazar. o Noktalama işaretlerini gerektiği biçimde kullanır. o Türkçe dersinde dikkatli olur. HAZIRLAMA Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR Dr. Aysun Gürol

115 115 UZAK HEDEFLER  Ülkenin politik felsefesi ve en genel olarak ifade edilen  Eğitim yoluyla yetiştirilmesi planlanan insan tipi belirlenir.  Anayasa ve yasalarda belirlenir GENEL HEDEFLER  Uzak hedeflerin daha somut hale getirilmesidir  İdeal insanın nitelikleri belirlenir.  Milli Eğitimin genel amaçları, okulların amaçları gibi. ÖZEL HEDEFLER  Bir ders veya konu düzeyinde kazandırılacak özelliklerdir  Gözlenebilir ve ölçülebilir nitelikte olmalıdır.  Bunun en önemli nedeni de, ölçme etkinlerini düzenlemektir. YATAY BOYUT ÖZEL HEDEFLER BİLİŞSELDUYUŞSALPSİKO-MOTOR Dr. Aysun Gürol

116 116 Hedeflerin Genel Nitelikleri Öğrencinin ne yapacağını göstermelidir (öğrenciye dönük) Bir çok davranışı aynı anda gerçekleştirebilmeli hem de tek bir özellik göstermelidir (genellik ve sınırlılık) Değişik yorumlara yol açmamalıdır (açıklık-seçiklik) İçerik, net biçimde yazılmalıdır (bir içerik ile kenetlilik) Öğrencinin ne yapacağını göstermelidir Karar vermeye rehberlik eder İçerik ve faaliyetlerin seçiminde rehberlik eder Programın geliştirilmesinde temel teşkil edecektir Toplum ve bireyin ihtiyaçlarına cevap vermelidir Gerçekleştirilebilir olmalıdır Dr. Aysun Gürol

117 117 Diğer taraftan Konu başlıkları hedef olamaz Öğretmenin yapacakları veya okulun görevleri olamaz Öğrenme sürecine dönük ifadeler hedef olamaz (Öğrenci bilimsel yöntemi kullanır hedef olamaz) Bir hedefin kapsamı, diğer hedef ya da hedeflerin kapsamına girmemelidir (binişik değil bitişik olmalıdır) Hedefler arasında çelişki bulunmamalıdır Dr. Aysun Gürol

118 118 Değerlen- dirme Sentez Analiz Uygulama Kavrama Bilgi Bilgiyi tanıma, hatırlama, onun üzerinde akıl yürütme, kavramlar, genellemeler, kuramlar. BİLİŞSEL ALAN Dr. Aysun Gürol

119 119 Bilişsel alan DÜZEYÖZELLİKGÖSTERGELERİ 1BİLMEHatırlama Tanımlama  Maddenin çeşitlerini sınıflama bilgisi  Türkçe de yazım kuralları bilgisi 2KAVRAMAÇevirme, Yorumlame Öteleme, açıklama  Pasif cümleleriaktif cümlelere çevrilebilme  Ana fikrini çıkarabilme  Okuduğu bir parçaya başlık bulma 3UYGULAMA İlk kez Karşılaşılan bir Durumda uygulama Uygulayabilme, deneme, kullanma, çizme  Bir problemi formül kullanarak çözebilme  Kuralına uygun cümleler yazabilme  Fen bilgisi dersinde deney yapabilme 4ANALİZÖğelerine ayırabilme İlişkileri belirleme Şemalaştırma inceleme Alt bölümlere ayırma  Okuma parçasını bölümlerine ayırabilme  Kimya dersinde maddelerin bileşenleri arasındaki ilişkiyi saptayabilme  Öğretim programının öğeleri arasındaki ilişkiyi belirleyebilme 5SENTEZOrijinallik Özgün bir bütün Yaratma  Kurallara uygun bir kompozisyon yazabilme  Özgün bir şiir yazabilme 6DEĞERLEN DİRME Yargıda bulunma Karar verme  Beden eğitimi dersinde bir davranışı ölçütüne göre değerlendirebilme Dr. Aysun Gürol

120 Hatırlamak Uygulamak Anlamak Analiz etmek Değerlendirmek Yaratmak Değerlendirme Analiz Sentez Uygulama Kavrama Bilgi Bloom Düzenlenmiş Bloom Dr. Aysun Gürol120

121 Bloom’un Taksonomisi Gözden Geçiriliyor 1999’da Lorin Anderson ve meslektaşları, Bloom’un taksonomisinin öğrenme ve öğretme üzerinde etkisi olan daha fazla faktörü hesaba katan, güncellenmiş bir versiyonunu yayımladılar. Bilişsel Süreçler Boyutu (Bilişsel Süreçler Örnekler): Hatırla: Zihinden doğru bilgiyi getirin Anla: Eğitim materyalleri veya deneyimlerinden anlam oluşturun. Uygula: Bir prosedür kullanın Analiz Et: Bir kavramı parçalarına ayır ve parçaların bütünle nasıl ilişkili olduğunu açıklayın. Değerlendir : Kriterler ve standartlara dayanarak yargılarda bulunun. Oluştur : Yeni bir şey oluşturmak için parçaları birleştirin ve yeni bir yapının öğelerinin farkına varın Dr. Aysun Gürol121

122 122 Kişilik Haline Getirme Örgütleme Değer Verme Tepkide Bulunma Alma İlgi, tutum ve değerlerle ilgili duygu ve eğilimlerden oluşmaktadır..Tercihler yapma. Hoşlanma-hoşlanmama.Sahiplenme- sahiplenmeme Duyuşsal alan Dr. Aysun Gürol

123 123 DÜZEYÖZELLİKÖRNEKLER 1 ALMA Farkında olma Almaya açık olma Seçici dikkat  Fen Bilgisi dersinde dikkatini konuya yöneltme  Bir müzedeki eserlere dikkatle bakma  Öğretmenin konuşmasını dinlemeye duyarlılık 2 TEPKİDE BULUNMA Uysallık İstekli olma  Soru sormaya ve cevap vermeye istekli olma  Sınıfın kurallarına uyma  Konuyla ilgili tartışmalara katılma 3 DEĞER VERME Kabullenme Adanma Taktir etme  Ders araçlarını korumayı taktir ediş  Problem çözmeye isteklilik  Bilimin rolünü takdir etme 4 ÖRGÜTLEME Değerle örgütlenmişlik  Sınıf kurallarına uymaya önem verme  Sınıf kurallarına uymada kararlılık  Atatürk’e saygı duymada kararlılık 5 KİŞİLİK HALİNE GETİRME Nitelenmişlik Oluş  Atatürkçü kişiliğe sahip oluş  Ülkesini ve milletini sahip oluş  Yasalara saygı duymayı alışkanlık edinmişlik Duyuşsal alan Dr. Aysun Gürol

124 124 DÜZEYÖZELLİKÖRNEKLER 1 UYARILMA Algılama Bedensel hazır olma  İlk yardım becerilerini izleyebilme  Öğretmenin gösterdiği davranışı izleme 2 KILAVUZLUK YAPMA Uysallık İstekli olma  İlk yardım becerilerini öğretmenin yardımıyla yapabilme  Bir makete öğreticinin yardımıyla iğne yapabilme 3 BECERİ HALİNE GETİRME Kabullenme Adanma Taktir etme  İlk yardım becerilerini yapabilme  Bir hastaya iğne yapabilme  Bir arabayı kullanabilme  Bir deneyi yapabilme 4 DURUMA UYDURMA Örüntü Değeri Kavramsallaştırmış Değerle örgütlenmişlik  Farklı bir durumdaki hastaya ilk yardım uygulayabilme  Zor yol koşullarında arabayı kullanabilme  Benzer özellikler taşıyan bir deneyi  Balede yeni bir teknik geliştirme yapabilme 5 YARATMA Nitelenmişlik Oluş  Özgün bir resim yapabilme  Yeni bir konuda deney yapabilme Devinsel alan Dr. Aysun Gürol

125 125 Ölçüte/Yeterliliğe Hedef Davranışların Unsurları 1. Öğrenci 2. Davranış 3. Koşul Öğrenci amacın hangi koşullarda gerçekleşeceğini bilmelidir. "Kız Meslek Lisesi Giyim Bölümü Öğrencisi, manto dikmek için kalıp seçebilir" açık değildir. "verilen beş kalıptan manto için en uygun kalıbı seçme" şeklinde yazılırsa daha açık olur. 4. Standart (Ölçüt) Öğrenme-öğretme süreci sonunda öğrencinin ulaşması beklenilen davranışın seviyesini ve derecesini tanımlar. Örnek Sorulan 20 sorunun 15'ini 20 dakikada cevaplayabilme. 100 metreyi kum sahada 14 saniyede koşabilme. Bir bluz modelinden bir saatte kalıp çıkarabilme Dr. Aysun Gürol

126 3. İÇERİK BELİRLEME Dr. Aysun Gürol

127 127 İÇERİK DÜZENLEME HAZIRLAMA Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK Dr. Aysun Gürol

128 128 İçerik Düzenleme Yaklaşımları Doğrusal Programlama Birbiri ile ardışık sıralı, yakın ilişkili ve zorunlu ya da önkoşul öğrenmelerin ağırlıklı olduğu konuların düzenlenmesinde kullanılır. Özellikle aşamalılık özelliği taşıyan dersler için uygundur. Hayat bilgisi, sosyal bilgiler, fen bilgisinde kullanılır Dr. Aysun Gürol

129 Sarmal Programlama İçeriğin doğrusal bir sıra izlenmediği, bazı konuların gerektikçe tekrar edilebildiği, esnek bir yapıya sahip yaklaşımdır. Türkçe, matematik ve yabancı dilde kullanılır Dr. Aysun Gürol

130 Modüler Programlama Konuların birbirinden bağımsız düzenlendiği, esnek ve içerik arasında aşamalı bir bağ olmayan yaklaşımdır. Modüller, doğrusal ve sarmaldan yararlanarak düzenlenir. Beden eğitimi (basket, futbol, beyzbol vb.) Dr. Aysun Gürol

131 Piramitsel Yaklaşım İçerik, ayrıntılı ve kesin bir biçimde belirlenmiş konular bütününden oluşur. Program esnek değildir. Bilgiler karmaşık ve özel bir formata büründürülür ve konuların kapsamları giderek daraltılır. İçerik bittiğinde uzman olunur Dr. Aysun Gürol

132 Çekirdek Program Ortak çekirdek konular ilk öğrenilecek konular Çekirdek program etrafında her öğrenci ilgi duyduğu ortak çekirdek alanlarda ders alabilir. fen bilgisi konuları çekirdek programla, fizik,kimya, biyoloji konuları da ilgi alanlarıyla alınır ve buna göre içerik düzenlemesi yapılır Dr. Aysun Gürol

133 Konu-Ağı Proje Merkezli Program Öğrencilere konuların yapısının bir harita gibi çıkarılıp verildiği Belirli zamanlarda nerede olmalarının söylendiği ve öğrencilerin kendi kendilerine ya da grup halinde çalışmalarına imkan tanıyan yaklaşımdır Dr. Aysun Gürol

134 Sorgulama Merkezli Programlama Öğrencilerin sorularına göre oluşturulur. Öğrencilerin sorularına ve gereksinimlerine yanıt verme gerekliliğini benimser. Özellikle ilkokul düzeyinde öğrenci soruları çok değerli bir öğrenme yaşantısı oluşturabilir Dr. Aysun Gürol

135 135 İÇERİK DÜZEN. İLKELERİİÇERİK DÜZENLEME KURALLARI 1. Hedeflerle tutarlılık 2. Somuttan - soyuta 3. Basitten - karmaşığa 4. Kolaydan – zora 5. Güncellik 6. Gerçeklik/süreklilik 7. Anlamlılık 8. Genelden- özele 9. Bugünden-geçmişe 10. Bilinenden-bilinmeyene 11. Yakından-uzağa 12. Bütün-parça-bütün 1.Geçerlilik (Hedeflerle tutarlı olmalı) 2.Güvenirlik (Konular birbiriyle tutarlı olmalı) 3.Öğrenebilirlik (Öğrenme ilkelerine uygun olmalı) 4.Tümdengelim 5.Önkoşullu olmalı 6.Yeni bilgi de eskilere ilişkilendirilmeli 7.Aşamalı olmalı. 8.Yaşama yakın olmalı. 9.Konular ve etkinlikler birbiriyle tutarlı ve ilişkili olmalı (kaynaşıklık) Dr. Aysun Gürol

136 Dr. Aysun Gürol136

137 137 Belirtke Tablosu (Hedef - içerik Çizelgesi) Hedef — içerik çizelgesi denilmektedir. Belirtke tablosunun işlevleri Hedef-içerik ilişkisini kurmak Dersin özel hedeflerinin hangilerinin daha önemli olduğunu göstermek Programın hedeflerinin niteliğini belirlemek Ölçme aracı için uygun sorular geliştirmek Eğitim durumlarını (öğrenme yaşantılarını) belirlemek Dr. Aysun Gürol

138 138 Belirtke Tablosu Örneği Hedefler Konular Bilişsel Alan BilgiKavramaUygulama Eğitime ilişkin kavramlar bilgisi Program geliştirmenin planlanmasını kavrayabilme Eğitim programına uygun plan hazırlayabilme Eğitimde Temel Kavramlar  Eğitim: Formal, informal, yaygın, örgün eğitim  Öğretim  Öğrenme XXXX Program Geliştirmenin Planlanması  İhtiyaç belirleme  Çalışma grupları X Program Geliştirme Süreci Hedef  İçerik  Eğitim durumları  Değerlendirme  Ünitelendirilmiş yıllık plan  Ders planı XXXX Dr. Aysun Gürol

139 4. PRAGRAMI DENEME ve DEĞERLENDİRME Dr. Aysun Gürol

140 140 DENEME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DENEME PROGRAMI DENEME VE DEĞERLENDİRME Dr. Aysun Gürol

141 141 1Uygulamanın Planlanması  Denemenin yapılacağı zamanı ve yeri belirlemek ve uygulamanın ön hazırlığını yapmak 2Uygulama Okul yöneticilerin, Öğretmenlerin ve öğrencilerin belirlenmesi  Tüm coğrafi bölgeleri uygun olarak temsil edecek okulların belirlenmesi  Yerleşim bölgelerinin uygun temsilini sağlamak  Fiziki ve teknik olanaklara uygun okulların belirlenmesi  Deneyimli yöneticilerin, öğretmenlerin belirlenmesi 3Programın Tanıtımı  Denenecek programın ilgili birimlere ve kişilere tanıtımının yapılması 4Programın Uygulanması ve Değerlendirilmesi  Programın uygulanması  Değerlendirme çalışmaları için bilgi toplama ( anketler, görüşmeler, gözlemler ve test uygulama)  Verilerin analizi ve değerlendirme yapma Programı Deneme Dr. Aysun Gürol

142 142 KIYASLAYARAK DEĞERLENDİRİLECEK İSE AMACA GÖRE DEĞERLENDİRİLECEK İSE Norma Dayalı Değerlendirme Öğrencilerin önceki başarıları ya da diğer öğrencilerin başarısına göre Hedefe Dayalı Değerlendirme Program geliştirme çalışmasında en tutarlı olan değerlendirme türüdür. Tanılayıcı Değerlendirme Programa girişte yapılır. Biçimlendirici Değerlendirme Program sürecinde yapılan değerlendirmedir. Düzey Belirleyici Değerlendirme: Program bitirildikten sonra Program değerlendirmede en etkili olanıdır. Çünkü istenen hedefleri kazandırmadaki etkililiği belirlenir. Başarı ve yeterlilik testleri kullanılır DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME Dr. Aysun Gürol

143 143 DEĞERLEN-DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME Dr. Aysun Gürol

144 144 DEĞERLEN-DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLENDİRME PROGRAMI DEGERLENDİRME PG’nin son ve tamamlayıcı halkası olarak eğitim hedeflerinin gerçekleşme derecesini tayin etme sürecidir. Program değerlendirme programın etkililiği hakkında karar verme sürecidir. Değerlendirme sonuçları program geliştirme uzmanlarına programa devam, gözden geçirme ya da yeni bir aşamaya geçme konusunda bilgi vermektedir. Bunun yanı sıra karar vermede, sonuç çıkarmada ve programla ilgili kararları bilgiye dayandırmada program geliştirme uzmanına yetki verir Dr. Aysun Gürol

145 145 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME PROGRAMIN DENENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Geliştirilen programlar en az 1 yıl süreyle pilot okullarda uygulanır. Pilot okullarda uygulanan bu programlar değerlendirilir. Değerlendirme sonuçlarına göre programlar geliştirilir. Program geliştirme çalışmaları süreklilik arz eder. Programdan dönüt alınmalıdır. Uygulayıcılar, öğretmenler olduklarından dolayı program hakkındaki fikirleri çok önemlidir. Diğer dönüt ise öğrenci davranışlarıdır. Programların denenmesinde şu sıra takip edilir: Uygulanmanın planlanması Deneme yapılacak okulların ve sınıfların seçilmesi. Okul yöneticisi ve öğretmenlerin seçilmesi Yönetici ve öğretmenlere programın tanıtılması Programın uygulanması Denenen programın değerlendirilmesi Dr. Aysun Gürol

146 146 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME PROGRAMIN DENENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Programın Deneneceği Okulların Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Bütün coğrafi bölgeleri temsil edebilmeli (7 bölge) Yerleşim birimlerini temsil edebilmeli (kent, kırsal) Değişik yörelerdeki okulları temsil edebilmeli Gerekli alt yapı bulunmalı Okulda yeterli eleman bulunmalı Dr. Aysun Gürol

147 147 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME DEĞERLENDİRME TÜRLERİ A- Planlanışına Göre Değerlendirme: Düzenli (objektif) ve düzensiz (subjektif) değerlendirme olmak üzere ikiye ayrılır: 1. Düzenli (Objektif) Değerlendirme: Hedefler ve ölçütler nesneldir. Dolayısıyla ölçme aracının geçerliği ve güvenirliği de yüksektir. Değerlendirmenin yapılacağı yer, zaman ve kişiler önceden belirlenmiştir. 2. Düzensiz (Subjektif) Değerlendirme: Hedefler ve ölçütler özneldir, dolayısıyla da belirli değildir. Ölçme aracının geçerliği ve güvenirliği saptanmamıştır. Değerlendirmenin yapılacağı yer, zaman ve kişiler belirsiz ve gelişi güzeldir Dr. Aysun Gürol

148 148 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME B- Kıyaslama Esasına Göre Yapılan Değerlendirme Norma Dayalı (Göreli, bağıl) Değerlendirme: Bir grup içerisindeki bireyleri sıralamak, karşılaştırmak ve bir kuruma (okula) alınacak bireyleri seçmek amacıyla kullanılır. Öğrenci başarısını değerlendirmek amacıyla yararlanılır; ancak program değerlendirmede yeterli olmaz. Ölçüt Dayalı (mutlak, hedef dayanaklı, erişiye bakılarak) Değerlendirme: Öğrencilerin gerçekleşmesi hedeflenen istendik özellikleri kazanıp kazanmadıklarını ortaya çıkarmaya yöneliktir. Programın başında öğrencilerin istenen davranışlara ne kadar sahip olduklarına bakılır. Öğrenme sonucunda öğrencilerin istenen davranışları ne kadar kazandıkları kontrol edilir. Hedeflere ulaşma ölçüt olarak alınır. Aradaki fark programın başarısını ortaya koyar. Program değerlendirmede kullanılır Dr. Aysun Gürol

149 149 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME C- Amacına Göre Değerlendirme 1.Tanılayıcı Değerlendirme (Diagnostic Testler): Tanıma ve yerleştirme yönelik değerlendirmedir. Öğrencilerin programa girmeden önceki bilgilerini ölçmek için programa girişte yapılır. 2.Biçimlendirici Değerlendirme (Formatif Testler): Biçimlendirmeye ve yetiştirmeye yönelik değerlendirmedir. Program süreci içerisinde öğrencilere uygulanır. Öğrencilerin, eksik yönleri tespit edilip tamamlanmaya çalışılır. Bu aşamada dönüt çok önemli bir yer tutmaktadır. Öğrencilerin yanlış öğrenmeleri ve eksikleri tespit edilip düzeltmek için yapılır. 3.Düzey Belirleyici Değerlendirme (Summatif Testler): Program sonunda öğrencilerin hangi becerileri, davranışları, bilgileri kazandığını ölçmeye yönelik yapılan değerlendirmedir. Bu testler programın eksiklerini görmek için de çok önemlidir. Bu değerlendirmede öğrencideki kritik davranışlar kontrol edilir Dr. Aysun Gürol

150 150 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME D- Türlerine Göre 1.Yetişek Tasarısına Bakarak Değerlendirme: Tasarlanan eğitim programı /yetişek çağdaş eğitim programları ilkelerine göre hazırlanıp hazırlanmadığına göre değerlendirilir. Hedeflerin kurallara uygun olup olmadığını göstermekten öteye gidemez. Yapılan değerlendirme sonucu uygulanan programın etkililik derecesine karar verilir. 2.Eğitim Ortamına Bakarak Değerlendirme: Sadece eğitim ortamı değerlendirilir. Programın uygulandığı ortamdaki öğretmen, öğrenci, idareci, okul personeli, okulun imkânları, eğitim ortamının koşullarının değerlendirilmesidir. 3.Öğrenci Başarısına Bakarak Değerlendirme: Kriter olan sene sonu sınavındaki başarının sene içindeki öğrenme yaşantılarıyla mı, yoksa başka yollarla mı edinildiği belirlenemediği için bu ölçme sadece öğrenci başarılarını ölçer. Öğrencilerin yılsonu başarılarına bakarak programın etkililiği hakkında karar verilir Dr. Aysun Gürol

151 151 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME D- Türlerine Göre 4.Erişiye Bakarak Değerlendirme: Öğrencinin programa girişte sahip olduğu giriş davranışları ile programdan çıkışta sahip olduğu davranışlar arasındaki farktan hareket le programın değerlendirilmesidir. 5.Öğrenmeye Bakarak Değerlendirme: Öğrencilerin öğrenme-öğretme süreci içinde kazandıkları tüm davranışlara bakılarak yapılan değerlendirmedir. İstendik ve istenmedik öğrenmeler tespit edilir. İstenilen öğrenmeler ile istenmeden gelen öğrenmeler olacağı için, bizim tam değerlendirme yapmamızı engeller. 6.Ürüne Bakarak Değerlendirme: Öğrenci-öğretmen davranışları ve hatta ortamdaki başka değişkenler de hesaba katıldığı için daha mantıklıdır. Ürünün niteliği ve ürüne etki eden tüm değişkenler değerlendirilir. En kapsamlı değerlendirme türüdür Dr. Aysun Gürol

152 DEĞERLENDİRME TÜRLERİ Planlanışına Göre Değerlendirme DüzenliDeğerlendirme yeri ve zamanı bilinir. Amaç; ölçme aracı ve ölçüt önceden belirlenir. Objektif ve nesneldir. DüzensizÖğretmen kanısına dayanır. Düzenli bir ölçme aracı ve ölçüt kullanılmaz. Öznel ve sübjektiftir. Kıyaslamaya Göre Değerlendirme MutlakÖğrencinin eğitim programına giriş ile çıkış arasındaki başarı farkına bakılır. Hedeflere ulaşma ölçüt olarak alınır. BağılBireyler birbirleri ile karşılaştırılır. Öğrencilerin değerlendirmesinde sınıf ortalaması ölçüt alınır. Amacına Göre Değerlendirme TanılayıcıSürecin başında yapılır. Öğrenci düzeyini ve önkoşul davranışları belirlemek için kullanılır. BiçimlendiriciSüreç içerisinde yapılır. Amacı öğrenme güçlüklerini ve eksiklerini belirlemek, gerekli tedbirleri almak, koşulları değiştirmek ve geliştirmektir. Düzey BelirleyiciSürecin sonunda yapılır. Nihai kararı vermek amacıyla kullanılır. Türlerine Göre Değerlendirme (Ertürk’e Göre) TasarıEğitim programı uygulamaya geçmeden önce taslak olarak değerlendirilir. Her bir öğenin program geliştirme ilkelerine uygunluğu sorgulanır. OrtamEğitim programının uygulandığı eğitim ortamı değerlendirilir. Eğitim ortamındaki tüm değişkenler sorgulanır. BaşarıHedeflere ulaşma derecesine bakılır. Sonuç değerlendirmedir. İstendik davranışların gerçekleşmesine bakılır. ErişiÖğrencinin programa girişi ile çıkışı arasındaki başarı farkına göre değerlendirilir. ÖğrenmeÖğrencinin süreç içindeki tüm öğrendikleri değerlendirilir. Hem istendik hem de istenmedik davranışlara bakılır. ÜrünÜrünün niteliği ve ürüne etki eden tüm değişkenler değerlendirilir Dr. Aysun Gürol

153 153 DEĞERLEN-DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLENDİRME PROGRAM DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMLARI Dr. Aysun Gürol

154 154 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 1. Hedefe Dayalı (Davranışsal) Değerlendirme: Tyler tarafından geliştirilmiştir. Tyler’ a göre bir eğitim programının hedef, öğrenme yaşantıları ve değerlendirme olmak üzere üç temel öğesi bulunmaktadır. Hedefler ve öğrenme yaşantılarının etkinliğine bakılır. Deneysel araştırma yöntemlerine uygundur. Öğrenci davranışları programın başında ve sonunda kontrol edilir. Hedeflere ulaşma derecesine bakılır. Aradaki fark programın etkinlik derecesini belirtir. Tyler’ın değerlendirme modelinde; Programın hedeflerini belirleme ve sınıflama Hedefleri davranış cinsinden ifade etme Hedefe ulaşıp ulaşmadığını gösterecek durumu saptama Ölçme tekniklerini geliştirme ya da seçme Öğrencilerin davranış yeterlilikleri ile ilgili veriyi toplama Elde edilen verilerle belirlenen hedefleri karşılaştırma Davranışların kalıcılığını kontrol etmek için programın bitiminden belli bir süre sonra davranışları izleme önemli görülmektedir Dr. Aysun Gürol

155 155 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 2. Metfessel - Michael Modeli: Programın değerlendirilmesine öğretmenler, öğrenciler, yöneticiler ve sıradan vatandaşlar katılır. Bu kişiler programın değerlendirilmesine dolaylı veya direk olarak katılırlar. Metfessel-Michael’e göre değerlendirme sürecinde; 1.Hedefler genelden özele doğru sıralanmalı 2.Özel hedefler programda uygulanabilir bir biçime dönüşmeli 3.Programın etkililiğini bireyler üzerinde ölçebilecek ölçme araçları geliştirilmeli 4.Programın uygulandığı sürece, test ve diğer uygun araçları kullanarak düzenli gözlemler yapılmalı 5.Toplanan bilgiler analiz edilmeli 6.Programı felsefi anlamda değerlendirebilmede kullanılabilecek standartları ve değerleri açıklamalı 7.Genel hedefler, özel hedefler, yaşantılar ve araç-gereçlerin değerlendirmesi yapılmalıdır Dr. Aysun Gürol

156 156 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 3. Provus’un Farklar Yaklaşımı: Provus’un modelinde beş evre vardır. 1. Tasarım 2. Oluşturma 3. Süreçler 4. Ürün-sonuç 5. Maliyet-yarar Bu evrelerde programın yeterliliği, belirlenen program standartları ile performansın karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Aralarındaki farka bakılarak değerlendirme yapılır. Standartlar hedef olarak düşünüldüğünde Tyler’ın modeline çok benzemektedir Dr. Aysun Gürol

157 157 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 4. Stake’ nin Uygunluk – Olasılık Modeli: Program değerlendirmeyi üç boyutta ele alır. Bunlar Girdi İşlem Çıktı dır. Değerlendirme sezgisel normlara ve göreli yargıya göre değil, düzenli değerlendirmenin temel ilkelerine göre yapılmalıdır. Tasarlanan ve gerçekleşen çıktının uygunluğuna bakılır. Tasarlananın gerçekleşip gerçekleşmediğine göre değerlendirme gerçekleşir Dr. Aysun Gürol

158 158 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 5. Stake’in İhtiyaca Cevap Verici (Tepki) Değerlendirme Modeli Bu model sonuçlardan çok program etkinlikleri ve sürecin değerlendirilmesi ile ilgilenir. Programın etkinliği ve içeriği ile ilgili bir plan geliştirilir. Değerlendirme uzmanı; 1.Programın öyküsünü anlatır. 2.Özeliklerini anlatır. 3.Müşterilerini ve personelini tanımlar. 4.Önemli konularını ve sorunlarını belirtir. 5.Başarılarını rapor eder Dr. Aysun Gürol

159 159 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 6. Stuftlebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç ve Ürün Modeli: Amaç program hakkında karar verme yetkisine kişilere bilgi vermektir. Çok kapsamlı bir program değerlendirme modelidir. Programın dört farklı aşaması değerlendirilir: 1. Bağlam2. Girdi 3. Süreç4. Ürün Şu dört öğe ile ilgili veriler toplanarak program hakkında karar verilir; Planlama ile ilgili kararlar. Yapılaştırma ile ilgili kararlar. Uygulama ile ilgili kararlar. Yeniden düzenleme ile ilgili kararlar Dr. Aysun Gürol

160 160 DEĞERLEN- DİRME Program Çalışma Gruplarının Oluşturulması Çalışma Planı Hazırlama İHTİYAÇ SAPTAMA EĞİTİM FELSEFESİ AMAÇLAR İÇERİK UYGULAMA DEĞERLEN- DİRME 7. Eisner’in Eğitsel Eleştiri Değerlendirme Eisner’in kurduğu bu modele göre programı uzman kişiler değerlendirmelidir. Uzman değerlendiricilerin okulda neler olduğuna ilişkin elde ettikleri bilgiler veli, toplum ve kamu kuruluşlarına iletilmelidir. Diğer yaklaşımlardan farklı olarak Eisner bu modelde niteliksel incelemeye ağırlık vermiştir. Program uygulandıktan sonra programın niteliksel sonuçları ile ilgili bilgilerin elde edilmesi, bunların yorumlanması ve değerlendirilmesi gerekir. Bu modelin üç boyutu vardır: 1. Betimleme (Eğitimin niteliği ile ilgili) 2. Yorumlama 3. Değerlendirme Dr. Aysun Gürol


"1 3.11.2013 Dr. Aysun Gürol. 2 Yapılırken heyecan duyulmayan i ş ler ba ş arılamaz. Emerson 3.11.2013 Dr. Aysun Gürol." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları