Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ADOLESANLARDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR Doç. Dr. Orhan Derman Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Adolesan Ünitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ADOLESANLARDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR Doç. Dr. Orhan Derman Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Adolesan Ünitesi."— Sunum transkripti:

1 ADOLESANLARDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR Doç. Dr. Orhan Derman Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Adolesan Ünitesi

2 ADOLESAN 10 – 19 Yaş GENÇ 15 – 24 Yaş GENÇLİK Yaş

3 Adolesan Dönem Fiziksel gelişim Cinsel gelişim Psikososyal gelişim Herkes aynı yaşta tamamlamaz, her dönem aynı anda bitmez.

4 Üç yaşa bakılır Takvim yaşı Boy yaşı Kemik yaşı Biyolojik maturasyonu kemik yaşı gösterir.

5 Boy Yaşı

6 Kemik Yaşı

7 Tanner Sınıflandırması

8 Puberteye girmek Erkeklerde testis volümünün 4 ml veya uzun çapının 2.5 cm den fazla olması. Prader orşidometrisi (1-25 ml) Kızlarda meme tomurcuğunun oluşması. Yapılan en büyük ölçüm hatası: Penisi çekerek ölçmemek

9 Adolesanda sık rastlanan sorunlar; Büyüme geriliği Boy kısalıkları ve boy uzunlukları Pubertal sorunlar Hipertrikozis, hirsutismus Meme hastalıkları Jinekomasti Adolesanda jinekolojik problemler Skrotal Hastalıklar Enüresiz Obesite Yeme Bozuklukları Ortopedik problemler Dermatolojik problemler Psikososyal problemler

10 BÜYÜME GERİLİĞİ 1. Boy persentil değeri < %3 2. Kemik yaşı ve/veya boy yaşı, takvim yaşına göre <2 yaş 3. Yıllık büyüme hızı < 4 cm.

11 KISA BOY Normal Variasyon Patolojik Ailevi boy kısalığı Konstitisyonel gecikme Oranlı Orantısız İskelet displazileri Rikets Prenatal PostnataL Intrauterin gelişme geriliği Endokrin hastalıklar (Büyüme hormon eksikliği, Dismorfik sendromlar Hipotiroidizm, Hipogonadizm, Hiperkortizolizm) Kromozal hastalıklar Psikososyal cücelik Plasental hast. Malnütrisyon İnfeksiyonlar Gastrointestinal hast. Teratojenler Kardiopulmoner hast. Kronik anemi Renal hastalıklar

12 BOY UZUNLUĞUNUN NEDENLERİ Konstit ü syonel (Familyal) Endokrin Nedenler Somatotropin Fazlalığı (Hipofizer Gigantizm) Androjen Fazlalığı ( Ç ocukluğunda Uzun,Erişkinlikte Kısa Boylu) Ger ç ek Puberte prekoks Ps ö dopuberte Prekoks Androjen Eksikliği ( Ç ocuklukta Normal,Erişkinlikte Uzun Boylu) Klinefelter Sendromu Anorşi (Enfeksiyon,Travma,İdiopatik) Hipertiroidizm Genetik Nedenler Klinefelter Sendromu XYY, XXYY Sendromları (Erişkinlikte Uzun Boylu) Ç eşitli Sendromlar ve Antiteler Marfan Sendromu Serebral Gigantizm Total Lipodistrofi Diansefalik Sendrom Homosistin ü ri

13 Pubertal Sorunlar Erken puberte Gecikmiş puberte KIZLARDA Meme başı 13 yaş Pubik kıllanma 14 yaş Adet görme 16 yaş ERKEKLERDE Cinsel Gelişme 14 yaş

14 KILLANMA FAZLALIKLARI Hipertrikosiz; Androjen fazlalığına bağlı olmayan yaygın veya lokalize bir kıllanma artışı. Hirsutizm; Kızlarda erişkin erkek dağılımı modelinde (yüz, göğüs, memeler, karın) aşırı kıllanmayı tanımlar. Virilizasyon; Hirsutizme ilaveten klitorisin büyümesi, ses kalınlaşması, temporal bölgede erkek tipinde saç dökülmesi, göğüslerin ufalması, adelelerin özellikle omuzların genişlemesi gibi maskulizasyon bulgularının eklenmesi.

15 Normal Kılın Büyümesi Puberteden önce vücüdun çoğunluğu ince, pigmente olmayan kıllarla kaplıdır. Bunlara vellus denir. Saçlı deri, kirpikler ve kaşlarda her zaman terminal kıllar vardır. Androjenler, seks hormonuna cevap veren kıl foliküllerinde, vellüs kılları terminal kıllara çevirirler.

16 Kıl büyümesi bir siklustur. Aktif büyüme periyoduna “Anojen Fazı “denir. Bu fazın süresi, kılın uzunluğunun belirlenmesinde primerdir. Kafatası kılı en uzun anojen faza sahiptir. Ne zaman kıl büyümesi durursa, dinlenme dönemine girer ve bu döneme de “Telojen Fazı” denir. Kılın dökülmesi dönemine ise “Katojen Fazı” denir.

17 Kıl büyümesini hem androjenler hem de östrojenler etkiler. Androjenler seks hormona duyarlı terminal kıl büyümesini başlatırlar, östrojenler ise bu yapıyı modüle ederler.

18

19 Meme hastalıkları Gelişim anomalileri Asimetrik meme gelişimi Aksesuar meme Amastia ve atelia Tüberoz meme deformitesi Makromastia Selim meme hastalıkları Psikolojik büyüme ve gerginlik Mastalji Proliferatif meme değişiklikleri (nodülarite, fibrokistik değişiklikler) Fibroadenom (multiple, dev, juvenil, filloides) Meme başı akıntıları Meme kanserleri

20 ASİMETRİK MEME GELİŞİMİ Meme gelişimi önce tek taraflı başlar, bazen puberte boyunca hep bir taraf gelişimi diğer tarafa göre belirgindir. Genellikle sol meme sağa göre daha büyüktür.

21 AKSESUAR MEME HASTALIKLARI En sık meme anomalisi %1-5 Süt çizgisi boyunca axilladan kasığa kadar,umblikus altında daha nadir.

22 Amastia ve Atelia Meme dokusu yokluğu AMASTİA Meme başı yokluğu ATELİA Poland sendromu amastia ile beraber aynı tarafta kosta deformitesi, perdeli parmaklar ve radial sinir felci

23 TUBERÖZ MEME DEFORMİTESİ Protuberent ve fazla gelişmiş meme başı ile meme dokusu hipoplazisi.

24 Meme başı akıntıları Ayırıcı Tanı Akıntının Tipi Tanı Sütlü Galaktore Birçok renkli / Yapışkan Duktal Ektazi Pürülan Mastitis Sulu Papillom, Kanser Seröz / Seröhemorajik Duktal papillom, Duktal ektazi Selim proliferatif değişiklikler

25 MEME MUAYENESİ İnspeksiyon; asimetri ?, deride retraksiyon ? Muayene pozisyonları; 1.İleri doğru yaslanarak, 2.Başının üzerine ellerini koyarak, 3.Kalçalarının üzerine ellerini dayayarak. Palpasyon; kitle ?, meme akıntısı ? Muayene yöntemleri; 1.Tekerlek dingili - Aksilladaki meme kenarından, direk çizgi ile meme başına 2.Orta merkezli daireler- Konsentrik daireler veya meme etrafında spiraller ile, 3. Vertikal çizgiler- En etkili methoddur.

26 Memede problemi olan hastalara yaklaşım, 1- Klinik muayene (malignensi düşünülmüyorsa 4-8 hafta sonra kontrol muayene). 2- Şüpheli kitle veya devamlı akan kitle; ince iğne biyopsisi veya çekirdek biyopsisi (sonografi ?). 3- Biyopsi sonucu benign; gözlem ve kontrol Biyopsi sonucu şüpheli; açık eksizyonel biyopsi. 4-Muayene, ince iğne ve çekirdek biyopsi sonuçları malign; frozen section ile direk tedavi (eksizyonel biyopsi yapılmasına gerek yok).

27 Jinekomasti Erkek memesindeki glandüler büyüme. Steroid hormon fizyolojisindeki geçici veya devamlı bir bozukluğun işareti. Etiyopatogenez; 1. Androjen / östrojen oranın azalması, 2. Aromataz enzim aktivitesinin artması, 3. Meme dokusunun duyarlılığının artması.

28 Jinekomasti klasifikasyonu ; Nonpatolojik jinekomastiler –Yenidoğan jinekomastileri –Pubertal dönem jinekomastileri –İleri yaş jinekomastileri Patolojik jinekomastiler –Hastalıklara bağlı –İlaçlara bağlı

29 HASTALIKLARA BAĞLI a-Endokrinopatiler (Hipogonadizm, hipertiroidi, adrenal bez hastalıkları) b-Tümörler (Hipofiz bezi, adrenal bez, testis) c-Kronik hastalıklar (Karaciğer, böbrek hastalıkları, malnütrisyon) d-Ailevi ( Hipogonadizm ile, hipogonadizm olmadan, yüksek aromataz enzim aktivitesi). İLAÇLARA BAĞLI a-Hormonlar (Östrojenler, aromatazebıl androjenler, korionik gonadotropinler) b-Psikoaktif ilaçlar (Trisiklik antidepresanlar, valium “Diazepam”, fenotiazin) c-Kalp ilaçları (Digital, Ca kanal blokerleri) d-Antitüberküloz ilaçlar (Ethionamid, thiacetazone, isoniazid) e-Testosteron antagonistleri (Ketakanazol, Simetidin, Spiranolakton asetat) f-Tümör ilaçları (Alkilleyici ajanlar) g- Uyuşturucu ilaçlar ve alkol PATOLOJİK JİNEKOMASTİLER

30 Jinekomastide klinik izlem; Nydick sınıflamasına göre (disk boyutu ile); Eğer disk; a) Areolayı geçmezse, bir pozitif ( +) b) Areola sınırına kadar gelmişse, iki pozitif (++) c) Areolayı geçmişse, üç pozitif (+++) Disk çapı ölçülerek; Eğer disk çapı; a) < 4 cm ise veya II evre kız göğüsü gelişimi varsa; sadece bilgilendir 4 yıl sürmüşse ve/veya klinik bulgu varsa; tedavi başla b) 4-6 cm arasında ise; medikal tedavi c) > 6cm ise; cerrahi tedavi.

31 Jinekomastide tedavi; * Medikal tedavi; 1. Tamoksifen 2. Testolactone 3. Dihydrotestosterone heptanoate 4. Danazol 5. Klomifen sitrat * Cerrahi tedavi

32 Jinekolojik sorunlar Amenore Dismenore Premenstrual gerginlik Disfonksiyonel uterus kanamaları Polikistik over sendromu Vajinal akıntılar

33 AMENORE Menstruasyon kanamasının olmaması. Primer Amenore: * Pubertal gelişimi başlamamış olanlarda 14 yaşa kadar * Pubertal gelişimi başlamış olanlarda 16 yaşa kadar menstruasyon olmaması. Sekonder Amenore: * Menarştan 18 ay sonra, * Regüler adetten 6 ay sonra, * Oligomenore durumunda, ardışık 3 adet döneminde menstruasyon olmaması.

34 Prementrual Gerginlik Son üç luteal fazda psikolojik ve organik yakımları olmak Adet görme ile şikayetlerin geçmesi Psikiyatrik problemim olmaması

35 DİSMENORE; Menstrual dönemdeki ağrı. Patogenezinde prostaglandinlerin rolü vardır. Primer Dismenore: Spesifik patolojik durum yok. Sekonder Dismenore: Pelvik organ patolojilerinde durumlarında (endometriozis, salpenjit veya müllerien sistemin konjenital anomalileri v.s.)

36

37 DİSFONKSİYONEL UTERUS KANAMALARI * Disfonksiyonel utrus kanamaları (DUK), yapısal patoloji olmadan anormal endometrial kanama ile tanımlanmaktadır. Menoraji: menstrual periodda fazla kanama, Metroraji: sık ve irreguler kanama, Menometraji: menoraji + metroraji. * Normal menstrual siklusta; Aralık: gün Süre: gün Kan kaybı: ml (< 80 ml) (Siklusta değişiklikleri adolesanlarda, yetişkinlerden daha sıktır)..

38 DUK’da ayırıcı tanı Hipotalamus, hipofiz ve over aksının immatür olması, Gebelik, Uterus ve vajen anormallikleri, Endokrin anormallikler (hipotiroidizm, hipertiroidizm, hiperprolaktinoma, cushing, addison) Sistemik hastalıklar (karaciğer hast., böbrek hast., lösemi, demir eksikliği anemisi, antikonvülzanlar, intrauterin aletler, endometriosis) Koagülapatiler ile beraberdir.

39 DUK’da tedavi; Hb değeri; * >12 gr/dl; demir tedavisi * gr/dl; demir + oral kontraseptif tedavileri * <10 gr/dl ve aktif kanama; demir + oral kontraseptif tedavileri ve hospitalizasyon Hemostaz medikal tedavi ile düzelmezse; dilatasyon + küretaj Von Willebrand (tip 1)’lı hastalarda; desmopressin

40 POLİKİSTİK OVER SENDROMU (Fonksiyonel over hiperandrojenizm, Kronik hiperandrojenik anovulasyon) Rotterdam Kriterleri 2003 (2/3 pozitif bulgu) Oligomenore Hiper androjenik bulgular Ultrasoundda overlerde kistik görünüm

41 Klinik bulgular ile tanı Şişmanlık Akne Hirsutizm Adet düzensizlikleri Akantosiz Nigrikans Alopesi

42 PCO’lu adolesanlarda 4 önemli fizyolojik olay, anormal bir duruma dönüşür; * LH sekresyonunun maturasyonu * Adrenal androjen üretiminin artması * Body mass’in artması * İnsüline dirençli diabetes mellitusun gelişmesi.

43 Vajinal Akıntılar Fizyolojik Lökore Mantar enfeksiyonları (Kandidiyasiz) Bakteriyal Vajinosiz Trikomonas

44 §SKORTAL ŞİŞLİKLERDE FARKLI DİAGNOZLAR §1- Ağrısız skortal şişlik veya kitle a) Hidrosel b)Spermatosel c) Varikosel §d) Herni e) Testiküler tümör §f) Çıkan testis § 2- Ağrılı skrotal şişlik veya kitle a) Spermatik kordon torsiyonu b) Testis appendiksinin torsiyonu c) Epididimitis d) Orşit e) Hematoma yol açan travma f) Herni g) Henoch- Schönlein sendromu

45 ENÜRESİZ Beklenen kontrol yaşının üzerinde idrarın istemsiz kaçırılmasıdır. Noktürnal Enüresiz Diürnal Enüresiz Kontinüyum Enüresiz

46 OBESİTE Eksojen obesite Hiperadrenokortisime bağlı obesite ( Cushing veya iatrojenik) Hiperinsülinemi ( insülinoma) Akkiz hipotalamik hasar (infeksiyon, travma veya tümöre bağlı) Hipogonadizmle birlikte Hipotalamik veya hipofizer defekte bağlı Gonadlarla ilgili Hipotiroidi Bazı genetik sendromlar (Laurence Moon Biedl, Prader Labhart Willi, Frohlich “Adipos genital sendrom”, Alstrom, Albright’ın herediter osteodistofileri “psödohipoparatiroidi” ).

47 Obezite için yapılacak değerlendirme Vücut Kitle İndeksi = Kilo Boy (m 2 ) İdeal Vücut ağırlık oranı= Gerçek Ağırlık İdeal Ağırlık

48 YEME BOZUKLUKLARI Anoreksiya Nervoza Oburluk (Binge Eating) Akşam Yeme Sendromu Bulimiya Nervoza Nonspesifik Yeme Bozuklukları

49 Anoreksiya Nervoza DMS IV kriterleri Kilo almaktan korkma Vücut algısının bozulması İdeal vücut ağırlığının %85 den az olması Birbirini takip eden üç ayda adet görmeme

50 ORTOPEDİK PROBLEMLER Skolyoz Kifoz Osgood - Schlatter hastalığı Spondilolistezis Femur başı epifizinde kayma Ankilozan spondilit Bel, boyun ve sırt ağrıları

51 DERMATOLOJİK PROBLEMLER Akne (En sık) Seboreik dermatit Psöriazis Verruler Nevüsler, hemanjiomlar ve hamartomlar Allerjik cilt lezyonları Enfekte cilt lezyonları

52 Psikolojik tetkikler; Bender Gestald (görsel-motor-algı) testi Cümle tamamlama testi Wisc-r zeka testi Projektif testler Diğerleri (Minnesota çok yönlü kişilik envanteri, Rorshach testi, Symmonds testi, Tematik algı testi, insan resmi çizme testi)

53 Adolesan dönem bazen hiç bitmez. Prof. Dr. Erok Kınık; “Bazıları adolesan olarak ölürler”. TEŞEKKÜRLER.

54 Hepinizi kongrelerimize bekliyoruz


"ADOLESANLARDA SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR Doç. Dr. Orhan Derman Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Adolesan Ünitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları