Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

© 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır,, Ders notları 2015 Üretim Yönetiminin Temel Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "© 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır,, Ders notları 2015 Üretim Yönetiminin Temel Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin."— Sunum transkripti:

1 © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır,, Ders notları 2015 Üretim Yönetiminin Temel Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları Ünite 1: Üretim Yönetiminin Temel Kavramları İşletme Bölümü BAHAR

2 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 2 Anahtar kavramlar Üretimin Kavramı Üretimin Ülke Ekonomisindeki Önemi Üretim Yönetiminin amacı ve tanımı Üretim Yönetiminin Amaçları Üretim Yönetiminin Fonksiyonları Üretim sisteminin elemanları Üretim sisteminin çeşitleri Üretim Kararları Global Üretim Stratejileri Tarihsel Gelişim

3 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 3 Üretim; işletmenin amaçlarına ulaşabilmesi için insan gereksinimlerini karşılayacak mal ve hizmetleri oluşturma işlemi ve sürecidir. Üretim; fiziksel bir maddenin; araç, gereç, insangücü ve materyallerin yardımıyla monte edilmesi ya da yapımıdır (imalidir). Üretim; malların, şekil, mekan, zaman, mülkiyet ve itibar faydalarının artırılmasıdır. Söz konusu faydalar, şöyle tanımlanabilir: Üretimin Kavramı-Giriş

4 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 4  Şekil faydası: Bir malın fiziksel ve kimyasal yapısı üzerinde bir takım değişiklikler yapmak suretiyle insanlara yararlı hale getirmektir.  Mekan faydası: Bir malın daha çok ihtiyaç duyulan mekana taşınması ve oradabulundurulması; kullanıma sunulmasıdır.  Zaman faydası: Bir malın ona ihtiyaç duyulan zamanda ortaya sürülmesidir.  Mülkiyet faydası: Bir malın, ihtiyacı olana aktarılması ve sahiplenilmesinin sağlanmasıdır.  İtibar faydası: Az gelişmiş toplumlarda bazı malların kullanılıp tüketilmesi, kişilere belirli ölçüde itibar sağlar. Aslında bu itibarın nedeni ihtiyacın karşılanmasından ziyade gösteriş yapmaktır. Üretimin Kavramı-Giriş

5 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 5  Üretim, malların üretildiği, var edildiği bir süreçtir.  Üretim yönetimi ise, üretim süreçlerini ilgilendiren tüm kararların alınması ile ilgili disiplindir. Başka bir deyişle, üretim yönetimi, üretilen malların istenilen nicelikte ve zamanda, en az giderle oluşturulmasını amaçlar ve bunu temel tutar. Üretimin Kavramı-Özet

6 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 6  Üretim yönetiminin sorumlulukları,  Üretim sisteminin tasarımı,  Kontrol sistemlerinin geliştirilmesi,  Birinci sorumluluk alanı; yapım, süreç, işletme, araç ve gereç unsurlarını kapsar.  İkincisi ise, envanterleri, yapım kalitesini,üretim programlarını ve üretkenliği (verimlilik) yönetecek kontrol sistemlerinin geliştirilmesini amaçlar. Üretimin Kavramı-Özet

7 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 7  Üretim sürecinde etkili olan unsurlar, üretim yönetimi literatüründe, kısaca "6M " kavramı ile ifade edilmektedir. 6M, şu unsurlardan meydana gelmektedir: Üretimin Kavramı-Özet MaterialsMalzeme MachineryMakina MethodsMetod MenInsan MoneyPara MinutesZaman

8 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 8 Nasıl ki bir canlının yaşamını sürdürmesi için gerekli besini alıp damarlarındaki kanı tazelemisi gerekiyorsa, üretimde bir ülke ekonomisi için gerekli kandır. İnsangücü ve diğer kaynakların yerinde kullanılması ile gerçekleştirilen yeterli düzeyde üretim, ekonominin sağlıklı bir şekilde yaşaması ve gelişmesi için ön koşul olarak kabul edilir. Ekonomistler üretimi fayda yaratmak anlamında tanımlarlar, mühendisler ise bir fiziksel varlık üzerinde onun değerini artıracak bir değişiklik yapmayı ve kullanılır bir mamüle dönüştürmeyi üretim sayarlar. Üretimin Ülke Ekonomisindeki Önemi

9 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 9 Üretim Yönetiminin amacı ve tanımı Üretim yönetiminin ana amacı, üretilen mamul ile bağlı olarak miktar, kalite, zaman ve maliyet faktörleri için en uygun (optimum) değerlerin bulunmasına yönelmiştir. Diğer bir deyişle, üretim yönetimi, hangi malların, ne miktarlarda, hangi özelliklerde, nerede ve kim tarafından yapılacağı sorularına en düşük maliyeti ( veya en fazla karı ) sağlayan cevabı bulmaya çalışır.  ÜY’nin amacı bir mamülü elde mevcut kaynakları en ekonomik şekilde kullanarak istenilen miktar, kalite ve zaman koşullarına uygun en düşük fiyatla üretmek şeklinde tanımlanabilir.

10 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 10 En genel tanımı ile üretim yönetimi, işletmenin elinde bulunan malzeme, makine ve insangücü kaynaklarının belirli miktarlardaki mamulün istenilen niteliklerde (kalitede), istenilen zamanda ve mümkünse en düşük maliyetle üretimini sağlayacak biçimde biraraya getirilmesidir. Üretim Yönetiminin amacı ve tanımı

11 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 11 Üretim Yönetiminin Amaçları Amaçları kısaca şöyle sıralanabilinir.  Tüketici isteklerinin fiyat, zaman, miktar ve kalite açısından en iyi şekilde karşılanması,  Stok düzeyinin mümkün olduğu kadar düşük tutulması veya stok devir hızının artırılması,  İşletmenin insangücü ve makina kaynaklarından yararlanma derecesinin yükseltilmesi.

12 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 12 Üretim Yönetiminin Fonksiyonları  Yönetim, üretim amacı ile biraraya getirilen faktörlerin yönetilmesi  planlanması  örgütlenmesi  koordinasyonu  kontrolü fonksiyonudur.

13 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 13 Planlama Yöneticiler örgütsel hedeflerini planlama fonksiyonu ile geliştirmektedirler. Planlama olarak gerçekleştirilen işlemler diğer fonksiyonların öncüsü durumundadır. Ancak örgütlerin tam olarak oluşturulamadığı ortamlarda planlama fonksiyonunun gerçekleştirilmesi olanak dışıdır. Üretim sistemleri açısından yaşamsal önemi olan planlama fonksiyonu için yapılan bir tanıma göre, yöneticiler "ne yapılacağına, ne zaman yapılacağına, nasıl yapılacağına, kimin yapacağına karar verme durumundadırlar.

14 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 14 Örgütleme Yönetimce hazırlanan planlar doğrultusunda hedefler belirlendikten sonraki fonksiyon öngörülen işlemleri gerçekleştirecek olan işgücü ve malzeme kaynaklarının örgütlenmesidir. Kaynakların sağlanması ve dağıtılmasının yanısıra, yapılacak işlerin eşgüdümünün sağlanması da gerekmektedir. Sağlanacak kaynaklar arasında uygun nitelik ve niceliklerde işgücü de bulunmaktadır. Örgütleme fonksiyonu özellikle tasarlanmış bir yapı doğrultusunda gerçekleştirilmelidir. Bu yapı çerçevesinde alt birimler ve bu birimler arasındaki ilişkiler de tanımlanmalıdır.

15 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 15 Yönlendirme Yönlendirme üstlerin astlarını etkilediği bir eşitsizlik sistemi olarak tanımlanmaktadır. Sözkonusu sistemde, yetkili yöneticiler örgütsel hedeflere ulaşmak için işgücüne yön vermektedirler. Yönetim bilimindeki gelişmeler sayesinde işgörenlerin de ilgili sistemde yer almasını gerektirmektedir.

16 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 16 Kontrol Her kademedeki yöneticiler, ilgi alanlarındaki işlerin yolunda gitmesinin sorumluluğunu taşımalıdır. Bu amaçla gerçekleştirilen fonksiyon kontrol olarak isimlendirilmektedir. Yönetimin kontrol fonksiyonu, en basit şekliyle, arzulanan sonuçlara doğru performansın yaklaştırılmasını sağlar.

17 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları İşletme örgütlenmesi-İşletim Yönetimi  Üç Ana Fonksiyon Örgütlenme Finansman Üretim/İşlemler Yönetimi Pazarlama şekil 1.1 Tüm işletme örgütlerinde bu yapı mevcuttur. Bu yapı işletmenin türüne yada çeşidine göre farklılaşmaz.

18 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 18 İşletme örgütlenmesi-İşlemler Yönetimi Finans: Mal ve hizmetlerin üretilmesi için gerekli olan fonları sağlar. Üretim/İşlemler Yönetimi: Finansman bölümü tarafından sağlanan kaynakların, arzulanan mal ve hizmetlerin elde edilebilmek amacıyla örgütlenmesi ve kontrolü üretim bölümünün işlevleri arasındadır. Pazarlama: Üretim bölümü tarafından çıktıya dönüştürülen hammadde, işgücü, bina, makine ve bilgi kaynaklar, daha sonra pazarlama bölümü aracılığı ile de paraya dönüştürülür.

19 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları Girdiler Arazi İşgücü Sermaye Üretim Prosesi/ Dönüştürme Prosesi Çıktılar Mamul Hizmetler Kontrol Geri besleme Katma değer (Fayda)  Girdilerin Çıktılar olarak dönüşümünü gösteren Üretim Sistemi şeması Figür 1.2 Üretim sisteminin elemanları

20 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 20 Katma Değer (Fayda) Katma Değer: Nihai ürünün, nihai değerini yaratmak üzere girdilere katılan değer miktarıdır.  Üretim yönetimin başarılı olması için; dönüşüm süreci sırasında değer katkısı sağlaması gerekmektedir. Katma değer terimi; ürünün nihai değeri ile tüm girdilerinin değeri arasındaki farktır. Katma değer büyüdükçe işletme daha verimli olmaktadır. Katma değeri artırmanın bariz bir yolu dönüşüm sürecindeki faaliyetlerin maliyetlerini azaltmadır.

21 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 21 İsraf Katma değeri olmayan faaliyetler israf (waste) olarak görülür ve görev, ekipman veya süreçleri kapsayabilir. Üretim yönetiminin önemli bir fonksiyonu, tüm faaliyetleri analiz etmek, değer katmayanları elimine etmek, süreçleri ve görevleri yeniden yapılandırmak (şekillendirmek) ve etkinliğini artırmaktır. Günümüzün iş çevresi her zamankinden daha rekabetçidir ve üretim yönetimi, etkinliği artırarak rekabet edebilmeyi artıracak çabaların odak noktasını oluşturmaktadır.

22 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 22 Üretim Prosesini etkileyen unsurlar Verimlilik (Efficiency): Birim girdi başına üretilen çıktı olarak ölçülür. Etkinlik (Efectiveness): Üretim sisteminin amaçlarını gerçekleştirme derecesi olarak tanımlanır. (Performans) Kapasite ( Capacity): Üretim sisteminin elverdiği üretim düzeyini ölçer. Esneklik (flexibility): Bir üretim sisteminin ani talep değişikliğine cevap verebilme yeteneği.

23 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları Neden Ürün Paketi? Firmalar hem imalat hemde hizmet verdiği zaman karları daha fazla olmaktadır. Ürün paketi mal ve hizmetlerin birleşimidir. Ürün paketi bir firmayı daha fazla rekabetçi kılar.

24 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları İmalat (ürün) mı? Hizmet mi? Otomobil üretimi, çelik sanayi Ev dizayını, perakette satışlar Otomobil tamiri, Hızlı yemekler Figür 1.3 Fatura, yemek Şarkı yazıları, Yazılım İmalat-ürünHizmet Ameliyat, ögretim

25 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 25 Üretim Sisteminin Çeşitleri Üretim sistemi: Ürün veya hizmet oluşturulması yoluyla topluma değer yaratan sistemlere "üretim sistemleri" denir.  Yönetimlerine göre İmalat işlemlerinin sınıflandırılması Birincil: Temel hammaddelerin işlendiği sınıf, petrol gibi... Analitik: Hammeddenin işlenerek ürüne dönüşümü, petrol- benzin, makine yağı gibi... Sentetik: Bazı işlemlerden sonra yeni mamüle dönüşüm, cam, plastik, kauçuk... Fabrikasyon: Fiziksel değişiklik yapılan mamüller bu sınıfta incelenir. Montaj: Küçük ve uyumlu parçaları bir bütün ürün haline getirme, otomobil, televizyon, buzdolabı gibi...

26 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 26 Üretim Sisteminin Çeşitleri  Üretim miktarı veya esnekliği kriterine göre sınıflandırılması Atölye tipi üretim (job-shop)  Özel sipariş üzerine yapılan üretimdir... Gemi, makineler gibi... Parti üretim (batch)  Partiler halinde sürekli bir talep karşılığı olan üretimdir... Ayar değişikliği ile başka cins mal üretimi yapılabilir... Ev eşyası, konfeksiyon, gıda gibi... Tekrarlamalı-yığın üretim (repetetive)  Standart veya az çeşit ürünün çok miktarda sürekli üretimi... Malzeme veya parçalar ürünü oluşturmak üzere aynı işlem sırasını izlerler... Ürün siparişe değil stoğa yapılır. Hareketli montaj hattı ve yürüyen bant kullanılır... Süreç tipi üretim (process)  Tekrarlamalı üretim işlemleri kesiksiz, yığınlar halinde üretilir. Esnek değildir. Proje tipi üretim (project)  En esnek, düşük hacimli (tek) üretim tipi. Uzun süreli faaliyetlerden oluşur. Belli bir süre için bir grup insan bu işe atanır. Film yapımı, dersane yapımı, olimpiyat köyü inşaatı gibi...

27 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 27 Üretim Kararları  Proses  Kapasite  Stocklar  İşgücü  Kalite Üretim Kararları

28 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 28  Örgüt içinde: finans pazarlama muhasebe insan kaynakları AR-GR satın alma dağıtım bilgi sistemleri gibi diğer bölümlerle ilişki içindedir.  Birbirlerine bilgi alışverişinde bulunurlar. Aynı zamanda hepsi örgüt stratejisini izlemelidirler. Üretimi etkileyen iç faktörler

29 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 29 Ekonomik faktörler: faiz oranları, vergi düzenlemeleri, fonların elde edilebilmesi, genel ekonomik koşullar, ölçek ekonomileri vs... Yasal düzenlemeler: çevre kirliliğine ait çıkarılan düzenlemeler… Rekabet: Pazar payını kaybetmemek için diğer firmaların çıkardığı ürünleri üretmek... Teknoloji: yeni teknolojiler üretim sürecini, malzemeyi, yöntemi etkiler... Üretimi etkileyen dış faktörler

30 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 30 Günümüzde sosyal, kültürel ve ticari alanlarda ulusal sınırların etkisi hızla azalmaktadır. Ülkeler arası üretim kaynaklarının, mamullerin, hizmetlerin ve yönetim bilgisinin alış verişinde bulunulmaktadır. Çok uluslu firmalar bu konjektürde etkin olmaktadırlar. Dünya üretiminin yarısı çok uluslu firmalar vasıtası ile yapılmaktadır (Phatak, 1995). Küreselleşmeyi yaşadığımız şu günlerde, firmaların hayatta kalma ön şartı, çok uluslu hale dönüşmelerinden geçmektedir.  Dünyadaki ilk modern çokuluslu isletme 1950 yılında Alman isletmesi Uni ve İngiliz İsletmesi Lever Brothers tarafından gerçeklestirilmistir. İki işletme birleşerek Unilever ismini almışlar ve 60 farklı ülkede faaliyet gösteren, 500 bayisi olan dünyanın en büyük işletmesi haline gelmişlerdir. (Williams, Dubrin, Sisk,1985: 534) Global Üretim Stratejileri

31 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 31 Tarihsel Gelişim İngilizcede "imalat/üretim" kelimesinin karşılığı olan "manufacture", latince kökenli manus (el) ve factum (yapmak) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmektedir. Üretim kavramı, ilk çağlardan günümüze kadar; bir şey oluşturmak, meydana getirmek veya ürünün fiziksel özelliklerini değiştirmek gibi anlamları taşımıştır. Mısırlıların piramitleri, Çinliler'in Çin Seddi, Inkaların şehir düzenlemeleri, imalat teknikleri, üretim faktörlerinin bir plan ve program çerçevesinde kullanıldığı klasikleşmiş örnekler olarak bilinmektedir.

32 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 32 Tarihsel Gelişim İngilizcede "1770'lerde Adam Smith'in, işin kısımlara ayrılması veya işbölümü ile üretim artışında sağlanacak gelişmeleri belirlemesi ve 1830'larda Charles Babbage'ın iş bölümü prensibinin uygulanması ile sağlanacak yararları ayrıntılarıyla saptaması; iş basitleştirme, uzmanlaşma ve reorganizasyon ile üretkenliğin artırılması yolunda deneyler yapması, üretim yönetimi alanında bilinen ilk bilimsel çalışmalardır arasında Frederick Taylor'un bilimsel yönetimin kurallarını, klasikleşmiş eseri Principles of the Scientific Management ile ortaya atması, adeta devrim niteliğinde gelişmelere yol açmıştır. Üretim yönetiminde; verimlilik artışı, organizasyon, insangücü verimi, iş yeri düzeni, ve benzeri temel kavramların Taylor ile ortaya çıktığı kabul edilebilir. Gerçekten, Taylor'un bilimsel yönetim kuralları,

33 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 33 Tarihsel Gelişim Taylor'un bilimsel yönetim kuralları, İş analizlerinde parmak hesabı yerine bilimsel yöntemlerinin kullanılması, Çalışanların seçme, eğitim ve yetiştirilmesinde sistematik yöntemleri uygulanması, Çalışan ile yöneten arasında sağlam temellere dayanan iş birliğinin kurulması, İş yükünün çalışanlar ve yönetenler arasında dengeli, adil ve uygun biçimde bölünmesi, başlıkları altında özetlenebilir.

34 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 34 Tarihsel Gelişim Taylor'un modern üretim yönetiminin gelişiminde, en önemli isimlerden birisi Henry Ford'dur. Amerikalı mühendis Henry Ford, "seri üretim" ve "montaj hattı" kavramlarının adeta babası olarak kabul edilir. Bu yöntemler ile, 1903 yılında orijinal A Model ve daha sonra 1908'de T Model otomobil üretimini gerçekleştirmiştir. T Model otomobil, bugünkü anlamıyla dahi modern bir üretim tarzı ile üretilmekte idi. Ford' un gerçek başarısı, 20. yüzyılın başına kadar ancak seçkinlerin yararlanabildiği bir mamulü, kitlelere standartlaştırılmış ve basit haliyle sunmuş olmasıdır. Onun başarısı, günümüzün dev motorlu araç endüstrisinin temellerini atmıştır. Bu nedenle, Henry Ford' un katkılarına ve 20'lerden itibaren otomotiv sektöründeki birtakım gelişmelere daha yakından göz atmak yerinde olacaktır.

35 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 35 Tarihsel Gelişim Başlangıçta, seri üretimin temel unsuru, hareket eden veya sürekli bir montaj hattı değil, daha ziyade, herhangi bir parçanın, yenisiyle tam ve tutarlı olarak değiştirilebilir olması ve montajdaki basitlik idi yılında, Ford'un Detroit'deki yeni Highland Park fabrikasında önemli bir gelişme sağlanmış, otomobili işçinin önüne getiren "hareketli montaj hattı" (yürüyen bantlar) devreye sokulmuş ve bunun neticesinde montaj çevrim süresi yarı yarıya azaltılmıştır. Bu dönemde,Henry Ford, ünlü "müşteri ne renk isterse alabilir, yeter ki siyah olsun" sözü ile, tüketici istek ve ihtiyaçlarının bir esnekliği gerektirdiğini, bunun işletmeye bir esneklik, zaman ve para maliyeti anlamına geldiğini ve müşterinin de bunu ödemeye hiç niyeti olmadığını kastetmiştir.

36 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 36 Tarihsel Gelişim Ford, sadece siyah renkli, aksesuarsız ve standart T Modellerinin üretimine devam ederken, Alfred Sloan liderliğinde GM, Ford'un temel ürününü, "her keseye ve her amaca" hizmet verecek şekilde yeniden düzenlemiştir. 1920'li yılların ortalarından itibaren, rakip firma GM (General Motors)'in müşterilere her yıl değişik modelleri, farklı renklerde, hem de hiç fiyat farkı olmadan sunması, ayrıca yeni maliyet muhasebesi teknikleri uygulayarak üretim maliyetlerini kontrol altına alması, bu firmanın rekabetçi avantajını artırmıştır. Ford, üretimde başarılıydı; fakat seri üretimin istediği fabrika sistemini, mühendislik operasyonları ve pazarlama sistemlerinin verimli olarak yönetilmesi için gerekli organizasyon ve yönetim birimlerini tam anlamıyla kuramamıştı.

37 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 37 Tarihsel Gelişim Pazarlama unsurunu da ön plana alan General Motors, hizmet vermek istediği geniş pazarı tatmin edebilmek için, ucuzdan pahalıya, Chevrolet'den Cadillac'a kadar beş modellik bir ürün çeşidi geliştirmişti. Firmanın efsaneleşmiş yöneticisi Sloan, bu uygulama ile her gelir düzeyindeki potansiyel alıcılara ömürleri boyunca hitap edilebileceğini düşünmekteydi. 1930'lı yıllarla birlikte istatistik kalite kontrol, envanter modelleri, kapasite planlama yöntemleri, 1940'lı yıllardan itibaren tesis planlama, fabrika içi malzeme taşıma-yerleşim metodları, istatistik analizler, mühendislik ekonomisi ve daha sonraları ise doğrusal programlama-simülasyon, şebeke planlama tekniklerinde önemli gelişmeler sağlanmıştır.

38 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 38 Tarihsel Gelişim YılKavram veya icatGeliştiren kişi-kurum 1370 Mekanik saatHeinrich Von Wyck 1430 Gemi yapımı, Venedik tersanesiVenedikli gemi yapımcıları 1776 İşin kısımlara ayrılmasından doğan ekonomik kazançlarAdam Simith 1798 Ayrılabilen parçalarEli Whitney 1832 Çalışma zamanının genel kavramları, emeğe göre haftalık ücret ödemeleri Charles Babbage," On the Economy of Machines and Manufactures" 1911 "Bilimsel Yönetimin Prensipleri", iş yeri düzeni ve kavramları, çalışma zamanı Frederick W. Taylor "Principles of Scientific Management " 1911 Sanayi psikolojisinin temel kavramları, hareket ekonomisi prensipleriFrank ve Lillian Gilbreth 1913 Montaj hatlarının hareketiHenry Ford 1914 Proje planlama tablolarıHenry L. Gantt 1917 Envanter denetimine matematik modellerin ilk uygulamasıF. W. Harris 1931 Kalite kontrolünde istatistik ve örneklemeH. F. Dodge H.G. Romig 1933 Hawtron Araştırmaları ( )Elton Mayo 1934 İş analizinde örnekleme etkisiL.H.C. Tippet 1940 Kompleks sistem problemlerine grup yaklaşımıIş araştırma grupları ( Ingiltere ) II. Dünya Savaşı 1947 Doğrusal programlama ve diğer programlama yöntemleriGeorge B. Dantzig Simülasyon uygulamaları, kuyruk, karar teorileri, matematiksel programlama, proje planlama teknikleri, PERT, CPM, bilgisayar donanımı ve yazılımı Amerika ve Batı Avrupa Bilgisayar imalatçıları, araştırmacılar ve kullanıcılar Bilgisayar donanım ve yazılımlarıyla rutin problemlerin kolaylaştırılması, envanter, tahminleme ve proje planlama, MRP, malzeme ihtiyaç planlama- sının hızla gelişmesi ve yaygınlaşması Joseph Orlickly,Oliver Wight Amerika ve Batı Avrupa'daki bilgisayar imalatçıları, araştırmacılar ve kullanıcılar Japonya'dan başlayarak ve yayılan " kalite yönetimi ", verimlilik ve üretkenlik kavramları, endüstriyel robotlar, CAD / CAM, bilgisayara dayalı proses kontrol - CAPP W. Edwards Deming Japon firmaları Wickham Skinner, mühendislik disiplinleri Toplam Kalite Yönetimi JIT -Tam Zamanında Üretim -Yalın Üretim, CIM Japonya, Amerika, Batı Avrupa

39 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 39 Tarihsel Gelişim Bilgisayarların üretim yönetimine girişi, her bakımdan gelişmeyi ve ileri üretim yönetimi tekniklerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Aslında bilgisayarlar, bilgi işleme uğraşında insanoğlunun geliştirdiği en etkin araçlar olarak düşünülmelidir. "Bilgi işleme" konusunu, uygarlığın ana yörüngesi olarak ele aldığımızda, üretim yönetimi bakımından da değerlendirmelerde bulunmamızın gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Tarihsel gelişim süreci içerisinde bilgi işleme yöntemleri, aşağıdaki şekilde olgunlaşmıştır: 1- Elle bilgi işleme 2-Mekanik bilgi işleme 3-Elektromekanik bilgi işleme 4-Elektronik bilgi işleme

40 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 40 YılKAVRAM, ICATKIŞI, KURUM M.Ö Kil tabakaları Papirus kağıdı, calmus kalem, Abak Mezopotamyalı tacirler, Mısırlılar,Çinliler 1617" e " tabanına göre logaritmaJohn Napier 1624Logaritma, Ilk hesap cetveliHarry Briggs,W. Oughtred 1642Mekanik hesaplayıcıBlaise Pascal 1674Hesap makinesiGootfried Leibnitz 1728Delikli kart,metrik sistemJoseph-Mary Jacquard 1825Fark makinesiCharles Babbage 1850Boole cebiri,binary sistemGeorge Boole 1872Dört işlem yapabilen hesaplayıcıFrank S. Baldwin 1884Hesap makinesi ve kayıt işlemiWilliam S. Burroughs 1890Elektromekanik hesaplayıcıHerman Hollerith 1896Tabulating Machine Company kuruldu.Herman Hollerith 1909İlk muhasebe makinasıCharles F. Kettering 1911Computing Tabulating - RecordingCompany CTR kuruldu. 1924International BusinessMachine (IBM) kuruldu. 1935Diferansiyel denklemlerHoward Aiken 1939Elektronik bilgisayar çalışmalarıJohn W. Mauchly J. Presper Eckert 1940" Model-I " bilgisayarıG.R.Stibitz,S.B.Williams 1946ENIAC - Electronic Numerical Integrator and CalculatorIlk elektronik bilgisayar 1946Bilgisayar teknolojisi - Princeton Üniversitesi JohnNewman-Arthur Burks Herman Goldstine 1949EDSAC, Cambridge ÜniversitesiElectronic Delay Storage Automatic Calculator 1949BINACEckert - Mauchly 1952UNIVAC-I, EDPS-701, İlk ticari bilgisayar, IBMI. Kuşak bilgisayarlar ( ) 1950Vakum tüpleri yerine transistörler, IBM-1400II.Kuşak bilgisayarlar ( ) 1963Bütünleşik minyatür devreler, IBM-360 III. Kuşak bilgisayarlar ( ) Geniş çapta bütünleşik devreler, magnetik disk (floppy disk, hard disk), mouse, Network, CAD. IV. Kuşak bilgisayarlar ( ) CD-ROM, Plotters, Printer, LAN, İleri CAD, AI, CIM, Uzman sistemlerV. Kuşak bilgisayarlar ( ) Tarihsel Gelişim

41 Üretim Yönteminin Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları © 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır, Ders notları 2015 Slayt 41 Teşekkürler


"© 2014/15, Prof. Dr. Sami Fethi, DAÜ, Tüm hakları saklıdır,, Ders notları 2015 Üretim Yönetiminin Temel Kavramları; Ünite 1 YONT 405, Üretim Yönetiminin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları