Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Deney Tasarımı. Deneysel Tasarım  Deneysel tasarım deneydeki bağımsız değişkenlerin ne şekilde değiştirileceğini gösteren bir deneysel işler planıdır.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Deney Tasarımı. Deneysel Tasarım  Deneysel tasarım deneydeki bağımsız değişkenlerin ne şekilde değiştirileceğini gösteren bir deneysel işler planıdır."— Sunum transkripti:

1 Deney Tasarımı

2 Deneysel Tasarım  Deneysel tasarım deneydeki bağımsız değişkenlerin ne şekilde değiştirileceğini gösteren bir deneysel işler planıdır.  Etkin bir tasarım en az işle en fazla bilgiyi edinmeyi sağlar.  Çok çeşitli tasarımlar mevcuttur: – –Her Defada Tek Etken (HDTE), OFAT (one factor at a time) – –Eşleştirilmiş karşılaştırma – –İki seviyeli etkensel – –Kısmı Etkensel – –Latin Kareler – –Graceo-Latin Kareler – –Box-Behnken – –Plackett-Burman – –Taguchi

3 Amaçlar  Deneyin amacı nasıl bir deney tasarımı yapmanız gerektiğini belirler.  Bunun için yaptığınız deneylerle aşağıdaki üç çift sorudan hangisine yanıt aradığınızı belirlemelisiniz. –1a. Hangi fonksiyon sisteminizin çıktısı y’yi en iyi şekilde tanımlar? –1b. Sürece dahil olan girdileri değiştirdiğinizde y bundan nasıl etkileniyor? –2a. Mekanistik model y = x a modelindeki a’nın değeri kaçtır? –2b. [x1,x2] aralığında hangi polinom süreci tanımlar? –3a. Süreci etkileyen olası etmenlerden hangisi önemli? –3b. Ön testlerde önemli olduğu bulunan iki etkenin değeri değiştirilirse ortaya çıkan etkinin büyüklüğü nedir?

4 Deney Tasarım İlkeleri  Karşılaştırma İlkesi  Yineleme İlkesi  Rassallık İlkesi  Bölüklere Ayırma (Blocking) İlkesi

5 İyi bir deney tasarımı nasıl olmalı?  Temel ilkelere bağlı kalınmalı  Basit olmalı  Esnek olmalı  Sağlam olmalı  Uydurulan modelin uygunluğunu denetleyen kontrollere sahip olmalı

6 İyi ve Kötü Tasarım Örnekleri

7 Her Defada Tek Etken Yaklaşımı (Biri Sabit Diğerleri Değişken)  Mühendislik uygulamalarında bir değişkeni değiştirip diğer hepsini sabit tutarak etkiler incelenir ancak bu yol hem daha çok deney ister hem de etkenler arasındaki etkileşimin bulunmasına izin vermez. O nedenle HDTE yaklaşımı yerine deneysel tasarım yaklaşımı tercih edilmelidir.

8 Deney Tasarımının HDTE Yaklaşımıyla Kıyaslanması  Elde edilen bilgi miktarı için daha az kaynak (zaman, kimyasal vb)  Her etkenin hesaplanan etkileri daha hassas.  Etkenler arasındaki etkileşim tahmin edilebilir.  Etkenler düzleminin daha geniş bir alanına dair daha çok bilgi edinilir. Bu sayede optimizasyon daha etkin şekilde yapılabilir.

9 HDTE Yaklaşımı, Örnek  Yağ-su emülsiyonunu ferric chloride ve sülfürik asit kullanarak ayırmak için en iyi işletme şartlarını bulmaya yönelik jar testleri yapıldığını varsayın.  Başlanıçtaki yağ konsantrasyonu = 5000 mg/l  Test şartları ve kalan yağ miktarları:

10 HDTE Yaklaşımı, Örnek 1,3 g/l’lik FeCl3 en iyi sonucu veriyor. Bu durumda ikinci seferde, FeCl3 konsantrasyonu 1,3 g/l’de sabit tutularak farklı sülfürik asit konsantrasyonlarında ikinci set ölçümler yapılıyor. Bu sonuçlara göre en iyi kombinasyonun FeCl3 1,3 g/l ve H2SO4 0,1 g/l konsantrasyonları olacaktır. Yapılan 8 deney sonucuyla bulunan bu kombinasyon gerçekten en iyi ayrışmayı sağlıyor mu?

11 HDTE Yaklaşımı, Örnek Yapılan 8 deney sonucuyla bulunan bu kombinasyon gerçekten en iyi ayrışmayı sağlıyor mu? HAYIR

12 Deney Tasarımı Yaklaşımı, Örnek İki seviyede, iki etmenli iki aşamalı (toplam 8 deney) ile optimum bölge doğru bir şekilde belirlenebilir.

13 Her Defada Tek Etken Yaklaşımı  HDTE ancak aşağıdaki koşullarda kullanılabilir: –Bir etkenle sistemin yanıtı arasında fonksiyonel bir ilişki geliştirmek isteniyorsa ve etkenler arası etkileşimin önemsiz olduğu biliniyorsa –Sadece tek önemli bir etken varsa

14 Farklı Deney Tasarımları

15  Tekrarlı Tasarım


"Deney Tasarımı. Deneysel Tasarım  Deneysel tasarım deneydeki bağımsız değişkenlerin ne şekilde değiştirileceğini gösteren bir deneysel işler planıdır." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları