Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TOPLUMUN ve BİREYİN BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI A. Dolaysız Yöntemler B. Dolaylı Yöntemler C. Gıda Tüketimi Düzeyinin Saptanması D. Ekolojik Faktörlerin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TOPLUMUN ve BİREYİN BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI A. Dolaysız Yöntemler B. Dolaylı Yöntemler C. Gıda Tüketimi Düzeyinin Saptanması D. Ekolojik Faktörlerin."— Sunum transkripti:

1 TOPLUMUN ve BİREYİN BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI A. Dolaysız Yöntemler B. Dolaylı Yöntemler C. Gıda Tüketimi Düzeyinin Saptanması D. Ekolojik Faktörlerin Araştırılması

2 DOLAYSIZ YÖNTEMLER 1-Klinik belirtilerin saptanması ve değerlendirilmesi 2-Bioşimik testlerle bulguların saptanması ve değerlendirilmesi 3-Biofizik testlerle bulguların saptanması ve değerlendirilmesi 4-Antropometrik ölçümlerle bulguların saptanması ve değerlendirilmesi

3 1. Klinik Belirtiler Saçlar parlaklığın kaybolması, incelme, seyreklik, düzgün duruşun kaybı, kolay yolunma, depigmante, bayrak belirtisi Kuvaşiorkor Marasmus

4 Yüz cildi Yaygın pigment azalması, Dudak ve burun kıvrımlarında seboreik belirtiler, Ay yüz Riboflavin Kuvaşiorkor Anemi

5 Gözler Konjuktiva solukluğu, bitot lekesi, konjuktiva kuruluğu, korneada kuruluk (xeropthalmi), korneada yumuşama ve ülserasyon (keratomalaci), gece körlüğü Korneada arkus ksantolezma Anemi A vitamini hiperlipidemi

6 Dudaklar Dudak köşelerinde ülserasyon ve maserasyon (Angular gem), dudak köşelerinde nedbe ve çatlak (angular skar), dudak mukozasının renk ve yapısının bozulması (keylosis – perles) Riboflavin

7 Dil Dilde ödem, kırmızı çiğ et gibi dil, dil papillalarının atrofiye olması, magenta dili Riboflavin Folik asit Niasin

8 Dişler Diş minesinin kahverengileşmesi Çürük Eksik diş Dişeti Sünger gibi, Çabuk kanayan diş eti Florozis Aşırı şeker Yetersiz Flor kalsiyum C vit

9 Yüz-boyunbezeleri Parotis bezi şişmesi, Tiroid bezi büyümesi İyot Açlık bulimia

10 Tırnak Koiloniychia (kaşık tırnak) Kolay kırılan, çizgili Deri altı dokusu Buruşuk, elastikiyetini kaybetmiş deri, Tonus azalması, Deri altı yağ dokusunun artması Demir eksikliği Kuvaşiorkor Açlık Marasmus şişmanlık

11 Vücut derisi Deri kuruluğu (xerosis), deride foliküllerin kabarması (foliküler hiperkeratosis), pellegra dermatiti (pigment artması, pullanma), dermatoz peteşi, purpura Avitamini Niasin kuvaşiorkor C vitamini

12 Kas-İskelet Sistemi Kas erimesi, craniotabes, frontal ve parietal şişlik fontanel açıklığı tokmak diz veya eğri bacak epifiz genişlemesi kas ve periost kanamaları, kırıklar Marasmus Açlık Vitamin D Vitamin C osteoporoz

13 İç Organlar Hepatomegali, Psikomotor değişiklikler (apati, irritabilite), mental konfüzyon, duyu kaybı, hareket güçlüğü, refleks tembelliği, taşikardi kuvaşiorkor Tiamin

14 2- Bioşimik Testler Biyokimyasal testler beslenme durumunu saptanmasında en objektif yöntemdir. Geçerliliği etkileyen etmenlerin varlığı nedeniyle bireyin değerlerinin yorumlanmasında dikkatli olunmalıdır. Sonuçlarda bireye bağı farklılıklar, bireyler arası farklılıklar ve laboratuar farkları olacağı unutulmamalıdır.

15 ProteinTroksin bağlayıcı globülin, retinol bağlayıcı protein, transferrin, total protein, albümin, idrar kreatinin LipidlerTotal kolesterol, HDL, LDL, trigliserid, lipoprotein Vitamin ARetinol, retinol bağlayıcı protein, karoten Vitamin D25-OH-D3, 1.25-OH-D3, ALP, Vitamin EHidrojen peroksit hemoliz testi, serum E vit düzeyi Vitamin KPlazma K vit., faktör , protrombin zamanı TiaminEritrosit transketolaz aktivitesi RiboflavinPlazma riboflavin, glutatyon redüktaz aktivitesi, idrar riboflavini Nikotinik asitİdrar N1-metil nikotinamid Besin öğesi test

16 Vit B6Triptofan yükleme testi, plazma pridoksal fosfat, SGOT, SGPT Folik asidKırmızı kan hücrelerinde folat, serum folat Vit B12Serum B12, Schilling testi Pantotenik asitİdrarda pantotenik asid, Biotinİdrarda biotin Vit CPlazma askorbik asid, idrarda askorbik asid, lökosit-platelet askorbik asit düzeyi DemirK.İ de demir, transferrin sat.,TIBC, serum ferritin, serum demiri, hemoglobin, hematokrit, kanyayma,MCV İyotSerum iyot, iyot uptake, idrarda iyot KalsiyumSerum kalsiyum, ALP FosforSerum fosfor, idrarda fosfor ÇinkoSerum çinko, idrarda çinko, saç çinko MagnezyumSerum magnezyum Bakırseruloplazmin

17 3. Biofizik Testler Beslenme durumunun saptanmasında biyofizik yöntemlerle dokuların fonksiyonel yetenekleri veya yapısal bozuklukları saptanır. Beslenme yetersizliğinde fizyolojik fonksiyonlarda bozulma görülür. Bu bozuklukların saptanması yetersizliğin iyi bir göstergesidir.

18 a) Radiografik incelemeler Kemik yaşı tesbiti, El bilek grafileri

19 b) Biofizik fonksiyon testleri: Karanlığa adaptasyon durumunun incelenmesi, Tat duyusunun kaybının incelenmesi, Sinirsel akamodasyonun incelenmesi, Kas – sinir koordinasyonunun incelenmesi, Kapiller frajilitenin ölçülmesi El kavrama gücünün ölçülmesi ile kas gücünün ölçülmesi

20 c) Sitolojik İncelemeler Epitel dokuların biopsi veya smear ile incelenmesi, Parankim dokuların biopsi ile incelenmesi, Kemik iliği incelemeleri, İmmunolojik fonksiyon testleri,

21 Diğer yöntemler Azot dengesinin saptanması Bilişsel yetenek testleri Enerji harcanmasının saptanması

22 4. Antropometrik Ölçümler : Fizik büyüme durumunun ölçülerek çeşitli standartlar ile karşılaştırılmasıdır. Çok yaygın olarak kullanılır. Başlıcaları; Boy uzunluğu – cm, Vücut ağırlığı – kg, Baş çevresi – cm, Üst kol çevresi – cm, Göğüs çevresi – cm, Cild kıvrım kalınlığı (skinfold) – mm

23 Antropometrik ölçümlerle elde edilen verilerden doğru yargılara varabilmek için şunlara dikkat edilmeli; Ölçüleri doğru yapmak ve gerçek değerleri saptamak Ölçülen kişinin yaşının doğru olarak bilinmesi (0-6 yaş grubunda çok önemli) Ülkeyi temsil edebilecek nitelikte standart büyüme cetvel ve grafikleri olmalıdır ?

24 Ağırlık-Boy Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Yaşa Göre Ağırlık: Sürekli izlemlerde anlam taşır. Akut malnütrisyonu gösterir. Ortanca eksi iki standart sapmanın (

25 Boya Göre Ağırlık: (Kavrukluk) Ortanca eksi iki standart sapmanın altındaki değerler (< M - 2SD) malnütrisyonu gösterir. Yaşın tam saptanamadığı durumlarda kullanılır.

26 Yaşa Göre Boy (Bodurluk): Büyümede duraklamanın göstergesi Kronik malnütrisyonla ilişkili olarak bodurluk gelişir. Ortanca eksi iki standart sapmanın altındaki değerler (< M - 2SD) veya Standartın % 90’ının altındaki değerler malnütrisyonu gösterir.

27 B.DOLAYLI YÖNTEMLER 1-Vital istatistik verilerinin incelenmesi 2-Medikal istatistik verilerinin incelenmesi

28 Hayati (Vital) Olaylara Ait İstatistikler a) Bebek ölüm hızının (özellikle 6 aydan sonra) sorunsuz toplulardaki BÖH ile karşılaştırılması b) Toddler – Oyun Çocuğu (1-4 yaş) ölüm hızının gelişmiş toplumlarla karşılaştırılması c) Wills – Waterlow İndeksi: Toddler Ö.H. / BÖH oranının gelişmiş ülkelerle karşılaştırılması d) Ölü doğum – düşük hızlarının saptanması e) Prematür doğum hızı – doğuştan sakatlık hızı f) Anne ölüm hızı

29 Tıbbi (Medikal) Olaylara ait İstatistikler a)Bazı hastalıklara ait morbidite durumunun saptanması (ÜSYE, ishal, aktif tbc, siroz, enfeksiyon ve paraziter hastalıklarla ilgili prevelans, insidans oranları) b)Bu hastalıklardaki (özellikle enfeksiyonlar) mortalite ve fatalite hızlarının gelişmiş ülkelerle karşılaştırılması

30 C. GIDA TÜKETİMİ DÜZEYİNİN SAPTANMASI 1- Gıda Denge Cetvelleri 2- Ev halkı gıda tüketimi araştırmaları 3- Bireysel gıda tüketimi araştırmaları

31 1. Gıda Denge Cetvelleri Pek doğru sonuç vermez. Cetvelde yer alan yiyeceklerin yıllık üretim miktarları bulunur, nüfusa bölünür.

32 2. Ev Halkı Gıda Tüketim Araştırmaları a) Soruşturma: Anket uygulayarak yapılır. (24 saat, 3 gün, 7 gün) b) Tartı: Yenilenler evde ölçülür. Zor ve zaman alıcıdır. c) Hesap Defteri: Ailedeki yetenekli kişiye belli sürede tüketilen yiyecekleri yazması söylenir.

33 3. Bireysel Gıda Tüketimi Araştırmaları: Çok zordur. Ancak yatılı okul-hastane gibi kurumlarda bebeklerde yapılabilir

34 D. EKOLOJİK FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI Tarım ve gıda üretimi ile ilgili faktörler Depolama, nakliye, saklama, gıda sanayii ile ilgili faktörler Gıda fiyatları, pazarlama, halkın ekonomik gücü ile ilgili faktörler Gıda tüketimi ile ilgili sosyo-kültürel faktörler, demografik yapı Beslenme ve gıdalar üzerinde etkisi olan enfeksiyon hastalıkları ve çevre koşulları ile ilgili faktörler

35 DOLAYSIZ YÖNTEMLERLE SAPTANAN BULGULARI TANIMADA PARAMETRELER I- Protein – Enerji Malnütrisyonu (PEM) a) Marasmus (Küçük çocuklarda): Büyüme geriliği, ağırlık azlığı, Deri altı yağ dokusu kaybı, Kas erimesi, Kolay yolunan, ince, seyrek saç,

36 b) Kuvaşiyorkor (Küçük çocuklarda), Ödem, Büyüme geriliği, Kas erimesi (gizli kalabilir), Depigmante, donuk, kolay yolunan saç, Saçta bayrak belirtisi, Ay yüz, Anemi, Hepatomegali, Dermatoz, Psikomotor değişiklikler, Hipoalbuminemi – amino asit imbalansı

37 c) Okul çocukları ve yetişkinlerde: Deri altı yağ dokusu kaybı, Ağırlık azlığı, Kas erimesi, Parotis bezi şişmesi

38 d)Aşırı Beslenme: Deri altı yağ dokusunun artması, Karın çevresinin göğüs çevresinden fazla olması, Boya göre ideal ağırlıktan %15 fazlalık BKİ>25, Deri kıvrım kalınlığının artması

39 II- A Vitamini Yetersizliği: Foliküler hiperkeratoz, Serumda A vit ve Karoten seviyesinin  Karanlığa adaptasyon bozukluğu, Gece körlüğü

40 Bitot lekesi, kornea Xerophtalmia

41 Keratomalacia (Korneada ülserasyon) Deri kuruluğu Xerosis

42 III- Thiamin yetersizliği a)Yaş Beriberi: Ödem, Kalp genişlemesi, taşikardi, Kas güçsüzlüğü, Kan pyruvate – laktat düzeyinin artması, İdrarla atılan thiamin düzeyinin azalması,

43 b) Kuru Beriberi: Polinevrit, Hissiyet kaybı, Parestezi, Hareket güçlüğü, Baldır kasının temasla ağrısı, Refleks kaybı, Kanda pruvat, laktat düzeyinin artması İdrarla atılan thiamin miktarının azalması

44 c) İnfantil Beriberi Konvülsiyon, Akut kalp genişlemesi, Ses kısılması, Ani ölüm

45 IV- Riboflavin Yetersizliği: (Angular gem), Keylosis, Magenta dili, Dil papilla atrofisi, Yüzde sebore,

46 Skrotal ve vulval dermatit, Korneal damarlaşma, İdrarla atılan B 2 , Alyuvarlarda B 2 , Yükleme testinde değişiklik

47 V- Niacin Yetersizliği – Pellegra: Pellegra dermatozu, Kırmızı – çiğ et gibi dil, Dil papilla atrofisi,

48

49 Dilde çatlaklar, İdrarla atılan N-metyl nikotinamid , İdrarla pyridone atılımında değişme,

50 VI-C Vitamininin Yetersizliği – Skorbüt: Süngerleşmiş kanayan diş eti, Peteşi, ekimoz, purpura, Foliküler hiperkeratoz, Kas içi periost kanama, Ağrılı epifiz genişlemesi, Serumda askorbik asit düzeyinin , Akyuvarlarda Vit C seviyesinin , İdrarla C Vit atımının değişmesi

51

52 VII- Folik Asit – B 12 Yetersizliği Anemisi: Konjuktiva solukluğu, Hb miktarının azalması, Kan yayma preparatlarında megaloblastik değişiklikler, Serumda folik asit ve B 12 düzeyinin 

53 VIII- D Vitamini Yetersizliği: a)Aktif Rickets: Ağrısız epifiz genişlemesi (6 aylıktan sonra), Kostalarda tesbih dizisi – Rosary, Craniotabes (4 aydan büyük çocuklarda), Bıngıldağın geç kapanması (18 aydan sonra), Kaslarda hipotoni, Serum alkalen fosfataz seviyesinin  Radyolojik bulgular (El bileği kemiğinin genişlemesi),

54 b) İyileşmiş Rickets: Frontal ve parietal bölgede şişlik, X ve O bacak, Toraks deformiteleri c) Osteomalacia (yetişkinlerde): Yaygın iskelet, özellikle pelvis deformiteleri, Kemiklerde radyografik olarak Ca , kırıklar,

55

56

57

58

59 IX- Demir Yetersizliği Anemisi: Konjuktiva solukluğu, Koilonychia Dil papilla atrofileri, Dudak lezyonları, Hb  ; Gebe  <11 g, E  <13 g, K  <12 g, Hct , Alyuvar şekil-cüsse bozukluğu - hipokromik, mikrositer, Serum Fe düzeyinde azalma, Serum transferin satürasyonu yüzdesinde değişiklik,

60

61

62 teekkürler


"TOPLUMUN ve BİREYİN BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASI A. Dolaysız Yöntemler B. Dolaylı Yöntemler C. Gıda Tüketimi Düzeyinin Saptanması D. Ekolojik Faktörlerin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları