Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SAĞLIK Yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmaması değil; bedenen, ruhen, sosyal y ö nden TAM BİR İYİLİK HALİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SAĞLIK Yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmaması değil; bedenen, ruhen, sosyal y ö nden TAM BİR İYİLİK HALİ."— Sunum transkripti:

1 SAĞLIK Yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmaması değil; bedenen, ruhen, sosyal y ö nden TAM BİR İYİLİK HALİ.

2 SAĞLIĞI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 1- Kalıtsal 2- Çevresel Beslenme Fiziksel çevre (hava, barınma v.b.) Ekonomik koşullar Eğitim ve kültürel etmenler

3 Beslenme Sağlığın sürdürülmesi, normal vücut yapısının sağlanması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yiyeceklerle alınması, sindirilmesi, doku ve hücrelere taşınması (vücutta kullanılması) süreçlerinin tümüdür.

4 Besin Bitki ve hayvan dokularının yenebilen kısımları = Yiyecek = Gıda Et, s ü t, yumurta, kurubaklagiller, meyveler, sebzeler, tahıllar vb.

5 Besin öğesi (elementi) Besinleri oluşturan, insan vücut yapısının hammaddesi olan maddelerdir. Proteinler Karbonhidratlar Yağlar Vitaminler Mineraller Su

6 Yeterli Beslenme Kişilerin yaş, cins, yapı, aktivite, hastalık v.b. durumlarına göre gerekli besin öğelerini yeterli düzeyde alabilmesi. Vücut gereksinmesi düzeyinde besin elementi alınamaması durumuna Yetersiz Beslenme (undernutrition) denir.

7 Dengeli Beslenme Gereksinilen besin maddelerinin belli bir oranda al ı nmas ı d ı r. Örneğin; Diyetin %55-60’ı CHO, %10-15’i protein, %25-30’u yağ olmal ı Alınan her 1000 kalori için 0.4 mg. B 1 gerekli. Bu denge sağlanamazsa Dengesiz Beslenme olur.

8 Aşırı Beslenme : Gereksinimden fazla enerji alınırsa vücutta yağ şeklinde depolanır. Buna aşırı beslenme (overnutrition) denir. Malnütrisyon (Kötü Beslenme): Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu oluşan sağlık sorunlarının tümüne malnütrisyon denir.

9 BESLENME SAĞLIK İLİŞKİLERİ  Vücut yapısını normal düzeye ulaştırmak ve devam ettirmek yeterli ve dengeli beslenmeyle mümkündür.  Vücudun her faaliyetini yapması için gerekli enerji ancak yeterli beslenme ile mümkündür.  Vücudun her türlü yapım, yıkım, onarım ve enerji sağlama faaliyetlerini düzenleyen katalizör maddeler yeterli ve dengeli beslenme ile sağlanır.

10 Yapıtaşı Besin Öğeleri Proteinler: Vücudun %18’i, Mineraller: Vücudun %4-5’i (Ca, P, Fe, I, Mg)

11 Enerji veren besin ö ğ eleri Karbonhidratlar: Vücutta %1, Yağlar: %18 (10-25) oranındadır. - 1 gr CHO : 4 kalori - 1 gr Yağ: 9 kalori - 1 gr Protein: 4 kalori enerji verir.

12 Düzenleyici besin öğeleri Vitaminler: (A,D,E,K,C,B Grubu) Mineraller: (Na, K,Cl, SO 4, PO 4 ) Su (V ü cudun % 59 ’ u),

13 Ayrıca son yıllarda beslenme genomiği ya da nutri-genetik adı verilen bilim dalı ortaya çıkmıştır. İnsanların genetik yapılarının farklı olması, besinlerin de etkisinin farklı olmasına yol açabilmekte. Buna göre belirli yiyecekler kalp-kanser vb hastalıklara karşı koruyucu genlerin etkisini arttırırken, bazıları genlerin etkisini baskılamaktadır.

14 Fark gözetmeden tüm insanları hedef alan beslenme rejimi dönemi artık kapanacak, Herkes için geçerli optimum bir diyet söz konusu değil! Önümüzdeki birkaç on yıl içinde hastaların genetik profilleri çıkarılarak tamamen kişiye özel beslenme rejimleri geliştirilecek, Genetik kökenli hastalıkların de beslenme yoluyla tedavisi mümkün olacak. Prof. Dr. Jose Ordovas Tufts Üni. Beslenme ve Genomik Lab Yöneticisi

15 Beslenme Bozukluğundan Etkilenen Mekanizmalar Savunma sistemi: o Deri ve mukoza bariyeri (epitel doku, salgılar, yağ asitleri, lizozim, laktik asit, oto-sterilizan etki) o Fagositoz: (Lökosit, makrofaj, histosit) o Antikorlar o Sistemik yanıtlar: Hormon dengesi değişikliği, allerjik reaksiyonlar, ateş geç oluşur.

16 Karaciğer parankimi: Nekroz  fibröz  siroz Mide: (Müsin salgılamanazsa (protein yetersizliği) asite karşı dayanıksızlaşır. Barsaklar: Atrofiye olur, epitel yenilenemez. Damarlar: Aterosklerotik oluşumlar Sinir sistemi: Özellikle B grubu vitaminlerin  Kas-iskelet. Osteoporoz, osteomalasi, kas güçsüzlüğü Metabolizma: Diyabet, gut

17 YETERSİZ-DENGESİZ BESLENME SONUCU ORTAYA ÇIKAN SORUNLAR I- B ü y ü me ve Gelişme Gerilikleri  Fizik b ü y ü mede gerilik  Fizyolojik gelişmede gerilik  Mental gelişmede gerilik

18 II- Enfeksiyon hastalıklarına direncin azalması sonucunda bu hastalıklar;  Kolay yerleşir  sık görülür  ağır seyreder  uzun sürer.

19 III- Primer Beslenme Hastalıkları ortaya çıkar. a- Açlık b- PEM Marasmus Kuvaşiyorkor Marasmik kuvaşiyorkor

20 c- Avitaminozlar Keratomalasi (A) Raşitizm (D) Beriberi (B 1 ) Pellegra (Niacin) Megaloblastik anemi (Folik asit – B 12 ) B 2 eksikliği semptomları Pyridoksin eksikliği semptomları E vitamini eksikliği semptomları K vitamini eksikliğine bağlı kanamalar Skorbüt (C)

21 d- Mineral Eksiklikleri Hipokromik anemi (Fe) Basit guvatr (I) Zn yetersizliği Cücelik- hipogonadizm Cu yetersizliği belirtileri Ca yetersizliği belirtileri Se yetersizliği belirtileri Flor yetersizliği sorunları

22 e- Aşırı beslenme hastalıkları Obesite Aşırı A vitamini tüketimi bozuklukları Aşırı D vitamini tüketimi bozuklukları (Hiperkalsemi) Aşırı Flor tüketimi bozuklukları (Florosis) Aşırı demir tüketimi bozuklukları Aşırı alkol tüketimi bozuklukları

23 IV- Metabolik ve Dejeneratif (Kronik) Hastalıkların oluşumu kolaylaşır  Tip II diyabet  Gut  Hipertansiyon  Ateroskleroz-KOAH-Felçler  Safra yolları-Karaciğer hastalıkları- Siroz  Sindirim sistemi hastalıkları-Ülser, Kolit, divertikülit  İdrar yolları hastalıkları-taş oluşumu  Kanserler

24 SONUÇTA; Toplumda bebek ölüm hızı, çocuk ve ana ölüm hızı yükselir. Toplumda düzensizlikler artar. (Ekonomik, kültürel, sosyal)

25 DSÖ’nün raporuna göre diyet ile kronik hastalıklar arasında kuvvetli ilişkiler var yılındaki 56.5 milyon ölümün % 60’ı kronik hastalıklar nedeniyle Dünya nüfusunun % 46’sı kronik hastalıklı, bu oran 2020’de % 57 olacak. Kronik hastalıkların yarısı kardiovasküler hast., şişmanlık ve diyabet de hızla artıyor ‘de dünyadaki tüm ölümlerin ¾’ü kronik hastalıklardan olacak. Mutlaka tüm dünya ülkeleri; toplumun beslenme alışkanlıklarını değiştirmesi ve fiziksel aktivitelerini arttırmaları için önlemler almalıdır!

26 Beslenme Alışkanlığında Değişme 1. Geleneksel doğal besinlerin yerini enerjisi yoğun, hazır, yarı hazır, hızlı tüketilen besinlerin alması  Enerji alımı  2. Tahılların saflaştırılması, şeker tüketiminin artması, baklagil ve sebze tüketiminin azalması, işleme yöntemleri diyetin glisemik indeksi 

27 Glisemik İndeksi Yüksek Diyet Glikoz Hızlı Sindirim İnsülin Alıcıları  İnsülin Direnci Metabolik Sendrom İnsülin

28 Glisemik İndeksi Düşük Diyet Yavaş sindirim Diyabet riski  Mide boşalması yavaş Tokluk Kolesistokinin salınımı  Besin alımı  Obezite riski  Glikoz İnsülin İnsülin duyarlılığı  LDL-kolesterol  Trigliserit  Dislipidemi riski 

29 3- Mısır nişastasından früktoz içeriği yüksek şeker üretimi yapılıyor, içecek ve besinlerde kullanımı  Früktoz Leptin  İnsülinYağ sentezini  MSS Leptin üretimi  İnsülin + leptin Besin alımını denetir İnsülin + leptin azlığı Besin alımını  triglidserit  Obezite riski  dislipidemi riski  AJCN 2004

30 4- Hazır, yarı hazır besinlerin tüketiminin artması Tuz tüketimi  Hipertansiyon riski  Glikoz emilimi  5- Çay, kahve, kolalı içecekler, çikolata, enerji içecekleri tüketimi  kafein alımı  insülin direncini  metabolik sendrom riski  AJCN 2004 Diyabet riski 

31 6- Gelir düzeyinin yükselmesi, batı türü beslenme Et tüketimi  doymuş yağ  doymamış yağ  Yemeklerde katı margarin tüketimi trans yağ asidi alımı  Bitkisel yağ tüketimi çoklu doymamış n-6 yağ alımı  n-3 yağ alımı  Yemek pişirmede kızartma yöntemi uygulanması, yağın uygunsuz ortamda saklanması Reaktif oksijen türleri  SONUÇenerji alımı  LDL oksidasyonu  trigliserit düzeyi  obezite riski  Dislipidemi riski 

32 7- Dengesiz beslenme sonucu oluşan vitamin yetersizlikleri Folat, B-12, B-6, B-2 Kanda homosistein  Kalp damar hastalık riski  A, E, C vitaminleri LDL oksidasyonu  Dislipidemi riski 

33 D vitamini besinlerle karşılanamaz. Güneşten uygun şekilde yararlanmama, ek D vitamini almama D vitamini yetersizliği - Tip I diyabet riski  Hipertansiyon riski  1 yaşa değin günlük3 ay süreyle UV’ye maruz 2000 IU D vitkalma hipertansiyon ilaçları - Tip I diyabet riskinikadar etkili bulunmuştur. %80 azaltmış İnsülin direnci  AJCN 2004

34 8- Yetersiz sebze ve meyve tüketimi hatalı hazırlama ve saklama uygulamaları - Reaktif oksijen türlerini etkisizleştiren antioksidan alımı  LDL oksidasyonu  - Folat, potasyum, magnezyum alımı  SONUÇ Dislipidemi riski  Homosistein  Hipertansiyon riski 

35 Genetik ve Hormonal Faktörler 1.Leptin – (146, aa glikozlanmış protein) Obez gen Yağ dokusu LeptinDolaşım Hipotalamus Sinyal Yeterli enerji depolandığı Enerji harcaması  İştah  Gen mutasyonu Leptin üretimi Çocuklukta başlayan aşırı obezite İyileşme Dışarıdan leptin

36 Genetik ve Hormonal Faktörler 2. İnsülin Pankreas  hücreleri Dolaşım  Yemeğe yanıt Leptin  Obezite Özel Alıcılar Hipotalamus İnsülin ve leptin direnci Tokluk 

37 Genetik ve Hormonal Faktörler 3. Adiponektin (244 aa protein) Beyaz yağ dokusu Dolaşım İnsülin direnci  Adiponektin  İnsülin duyarlılığı  Gen mutasyonu Yağ kitlesi  Diyabet  Obezite riski 

38 Genetik ve Hormonal Faktörler 4. Ghrelin (28 aa peptid) Mide yemeğe yanıt olarak Dolaşım Karbonhidrat kullanımı  Leptin karşıtı etkinlik İştah  Yağ kullanımı  Asit, motilite  - Açlığı önleyen hormon - İlaçla baskılanması Besin alımı 

39 Peptid YY 3-36 Sindirim organı Dolaşım Hipotalamus Tokluk sinirleri  SONUÇ Besin alımı  Gen mutasyonu Peptid YY Gen mutasyonları toplumdaki obezitenin %5-6’sından sorumlu - Obezite erken yaşlarda başlar Obezite  İştah sinirleri  Dışarıdan Peptid YY 3-36 Besin alımı 

40 Genetik Farklılıklar ve Dislipidemi 1.Apo E-4 taşıyıcılar toplumun %21’i, kolesterol düzeyleri  Kolesterol düşürücü diyete iyi yanıt 2.Apo E-4 taşıyıcılar toplumun %16’sı, Kolesterol düşürücü diyete dirençli İlaç tedavisi gerekebilir. 3.Lipoprotein lipaz X mutasyonlu toplumun %17’si, HDL-kolesterol  Trigliserit  Bunlar mutlu azınlık 4. Taq I B gen mutasyonlu toplumda yaygın, HDL-kolesterol  Hastalık riski 

41 Yaşam Biçiminde Değişme 1. Teknolojinin gelişmesi Hareketsiz yaşam Enerjisi yoğun besin üretimi  tüketimi  Enerji Dengesi Harcama  Alım  Bedende yağ birikimi  obezite BKİ hafif şişman > 30 obezite Bel çevresi E94 cm K80 cm E102 cm K88 cm Hipertansiyon Metbolik sendrom Dislipidemi Diyabet

42 2. Sigara İçimi LDL oksidasyonu  İnflamasyon  Dislipidemi  Ateroskleroz  3 Günde 1 kadehten çok alkollü içki alımı metabolik sendrom riski 

43 TEŞEKKÜRLER…


"SAĞLIK Yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmaması değil; bedenen, ruhen, sosyal y ö nden TAM BİR İYİLİK HALİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları