Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KAĞITHANE REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Otizm Nedir? Hazırlayan: Beyhan ÖZTÜRK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KAĞITHANE REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Otizm Nedir? Hazırlayan: Beyhan ÖZTÜRK."— Sunum transkripti:

1 KAĞITHANE REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Otizm Nedir? Hazırlayan: Beyhan ÖZTÜRK

2 Doğuştan gelen Yaşamın ilk üç yılında ortaya çıkan Gelişimsel bozukluk

3 Yaygın gelişimsel bozukluk İlk olarak 1980 yılında bir grup bozukluğu tanılamak için kullanıldı. Öncesinde çocukluk şizofrenisinin alt tipi olarak sınıflandırıldı. Belirtiler üç temel alana yayıldığından ygb dendi. 1. Sosyal etkileşimde bozulmalar 2. Dil gelişiminde ve iletişimde bozulmalar 3. Sınırlı /tekrarlayıcı ilgi alanı ve davranışların olması

4 Yaygın gelişimsel bozukluk 1. otizm 2. Asperger sendromu 3. Çocukluk otizmi 4. Rett send. 5. Atipik otizmi kapsar

5 otizm Yaşamın erken dönemleri ( 3 yaş öncesi ) DSM-IV-TR Belirtilerden en az altısı 36 aydan önce görülmeli İnfantil otizm Sosyal etkileşim ve iletişimde bozukluk ve basmakalıp strereo tipik davranış örüntüsü ile karakterize nöropsikiyatrik bozukluk Nöbet, istemsiz hareket, bilinç yitimi %10 unda güçlü belle k, müzik yeteneği gibi üstün özellikler

6 Otizmle beraber görülen sendromlar %75’ inde Mental Retardasyon (zihinsel yetersizlik) %50’ sinde Epilepsi ve nöbetler Hiperaktivite Öğrenme bozukluğu Psikiyatrik bozukluklar ve davranış sorunları Fragile x sendromu (kalıtsal hastalık)

7 Ayırıcı tanı Mental retardasyon otizm Gelişim geriliği Her alanda yetersizlik Gelişim geriliği Belirgin alanlarda sapma

8 Ayırıcı tanı Şizofreni Otizm Ergenlikle başlar Temel belirti halisünasyonlar Mental retardasyon görülmez Epilepsi ve nöbetler yok Epizodik(devamlılık yok) Antipsikotik ilaçlar Toplumsal ilişkileri anlar ve özellikle istemezler(şizotipal kişilik) Ergenlikten önce görülür Üçlü belirti Mental gerilik görülür Epilepsi ve nöbetler var Yaşam boyu sürer Psikotik ilaçlar etkisiz İlişki kurma arzusuna rağmen beceremezler(atipik otizm)

9 Asperger send. Dil gelişimi normal 5 yaşlarında tanılanabilir Sınırlı konuda derinlemesine bilgi Aşırı bilgiçlik(küçük profesör) El becerilerinde sorunlar Normal ve üzeri zeka Mekaniğe merak Erişkinlikte kurallara sıkıca bağlı, soğuk mesafeli görünüm Duygusal hayatları akılcı ve heyecansız Jest, mimik, vücut dili kullanamama Antisosyal şiddet içeren davranışlar Dehb ve depresyon eşlik edebilir

10 Çocukluk otizmi Dezintegratif bozukluk, Heller send. İlk iki yıl normal gelişim 3 yaş sonrası Ağır mental retardasyon, nörolojik hastalıklar, metabolik hastalıklar, epilepsi ile beraber görülebilir Başlangıç ani ya da dereceli ilk bulgular aktivite, huzursuzluk, anksiyete, konuşma kaybı, yeti kaybı Birkaç ay içerisinde zeka, dil ve sosyal işlevlerde yıkım

11 Rett send Çoklukla kızlarda görülme, MECP-2 geni 1 yaşlarına kadar normal Durgunluk ve gerileme Ellerini kenetleme ardından stereotip el hareketleri Yürüyüş bozukluğu Kafa gelişiminde yavaşlama Nöbet ve solunum sorunu Konuşma yitimi Denge bozukluğu(apraxia)

12 Atipik otizm Başka türlü adlandırılamayan ygb Dil ve sosyal iletişim sorunları Aşırı çekingenlik, utangaçlık Tanı otizmdeki gibi kalıcı değildir, Otizm gibi ağır formu yoktur Dil sorunları düzelebilir İlerleyen yaşla tanı değişebilir İyi eğitim ve elverişli şartlarla tamamen normale dönebilir Otistik davranışlar zorlanma altında açığa çıkabilir Mizahı anlama ve karşı cinsle ilişkide zorluk Kendine zarar verici davranışlar görülmez Toplumun normlarına uyabilirler Öög ve okul sorunları, panik atak, obsesyonlar Yüksek fonksiyonlu olabilirler, mesleki başarı

13 Otizmin nedenleri Sinir sistemi sorunlarından kaynaklı Kalıtımla ilgili (genetik ancak geni bulunamıyor) Çevresel faktörler (çevre kirliliği, kimyasallar vs) Otizm çocuk yetiştirme tutumları ve sosyo-ekonomik koşullarla ilgili değildir ve her toplum, ırk ve ailede rastlanabilir Zihinsel engelden sonra en sık rastlanan gel.boz. 150 çocuktan birinde rastlanır Erkeklerde yaygınlık kızlardan 3-4 kat fazladır Kardeşlerde risk %5, ikizlerde %90’ dır Anormal beyin gelişimi Doğum komplikasyonu Kandaki serotonin %30 fazla Fazla tv izlemekten kaynaklanmaz ancak uyaran yokluğuna bağlı otistik belirtiler görülebilir (Kral tv sendromu)

14 Otizmin belirtileri Fiziksel gelişimleri normal Göz teması kuramama, kısa süreli temas, yan bakışlar İsmi söylendiğinde bakmama İşitmiyor gibi davranma Arkadaş ilişkilerini geliştirememe Akran oyunlarına ilgi duymama Bir işi tek başına yapma ve yardım istememe Başkalarıyla ilgilenmeme, ilgiye kayıtsız kalma Oyuncaklarla amacına uygun oynayamama

15 Otizmin belirtileri Dil gelişimi akranlarından geri, hiç konuşmama, garip konuşma Bazı sözleri tekrar tekrar ilişkisiz ortamlarda söyleme Ekolali; tekrarlama, zamirlerin yerini değiştirme, edatların uygunsuz kullanımı Stereotip hareketler; yineleyici sallanma, çırpınma, törensel hareketler Gözlerin bir şeye takılıp kalması Eşyaları döndürme ve sıraya dizme Parmağıyla istediği nesneyi gösterememe

16 Otizmin belirtileri Rutin, düzen değişimine aşırı tepki ve öfke nöbetleri Sıradışı konulara aşırı ilgi, güçlü bellek, müzik yeteneği Jest ve mimik kullanamama ve anlayamama Kişisel alanı ayarlayamamak, konuşurken çok yakın durmak veya uzaklaşmak Monolog şeklinde konuşma Parmak ucunda yürüme İlgi nesnesiyle gezme İçsel pekiştireçlerin etkisinde olma Bu belirtilerin bir bireyde hepsinin birden gözlenmesi beklenmez

17 Davranış sorunlarıyla başa çıkma Davranış problemleriyle başa çıkmaya yönelik etkili uygulamaların çoğu UYGULAMALI DAVRANIŞ ANALİZİ’ ne dayanır. Uygulamalı davranış analizinde Pekiştireçler büyük önem taşır. Davranış sorunlarının temel amacı ilgi, nesne/etkinlik, duygusal haz kazanmaktır Davranış Pekiştireç Pekiştireç davranıştan hemen sonra ve doyuma yol açmayan pekiştireçler olmalı

18

19 Öfke nöbetleri Sebebi; bazı durumlar, yüksek ses, kalabalık, tv kapatma, bir reklamın sona ermesi, bir uçağın geçmesi, istenmeyen bir durum ya da etkinlikten kaçma vs. olabilir. 1. Söndürme ( sistematik görmezden gelme ) Sönme süreci Davranış artar/çeşitlenir Söner 1. İstenmeyen durumdan kurtulmak için söz, jest ve resimlerle ne istediğini/istemediğini belirtmeyi öğretme. Uygun biçimde istekler iletildiğinde pekiştirme

20 Kendini uyarıcı davranışlar Dikkat başka yöne çekilmeli, ceza/uyarı bağımlılığına karşı dikkatli olunmalı Sert yüzeyleri kaplama Oral takıntılar için tat kullanımı Işık oyunlarından uzak ortam Stereotip hareketler başladığında trambolin, salıncak vb. etkinliklere yöneltme (stereotip nedeni: gerginliği azaltma, hayal kırıklığı göstergesi, dikkat isteği, uyaran ihtiyacı) Sözünde durma Seçenek sunma

21 Otizmli çocuklarda iletişim becerileri nasıl geliştirlir? İletişime teşvik edici ortam Kendi seçtiği etkinliklerde yer alma İletişimde bulunmaya fırsat yaratma Onay alıp nesneye ulaşmasını sağlama Gereksiz soru sormama Kısa, net ve anlaşılır konuşma İletişimi başlatma ve etkileşime katılmayı ödüllendirme Göz kontağını tedirgin etmeden yüzyüze ve aynı hizada kurma Eğlenceli etkileşim(trambolin, salıncak) Resimle iletişim (PECS yöntemi)

22 PECS (resim değiştirme yöntemi ile iletişim) Dil ve iletişimin gelişim aşamalarına dayalı alternatif iletişim sistemidir Temel iletişim becerileri kazandırılır Önce tek resmin giderek birden fazla resmin bir araya getirilerek cümleler kurulması Belli mesajları iletmeyi öğretme hedeflenir Resimli kartlar iletişim ortağına verilir, istenen nesne/etkinliğe ulaşma amacıyla iletişim başlar

23 Altı evreden meydana gelir; ilk beş evre istek bildirme altıncı evre görüş bildirme 1. evre: tek kartla iletişim girişimi pekiştireç 2. evre: farklı ortam ve farklı kişi pekiştireç 3. evre: birden fazla kartla iletişim 4. evre: resimli kartlarla cümle kurma, kartları sıralayarak iletişim ortağına verme 5. evre: ne istiyorsun? Sorusuna yanıt verme ve istek bildirme 6. evre: nesne ve etkinliklerle ilgili görüş bildirme

24 EĞİTİM YÖNTEMLERİ 1. UYGULAMALI DAVRANIŞ ANALİZİ 2. TEACCH  3. SOSYAL ÖYKÜLER  4. İLİŞKİ TEMELLİ YÖNTEM  5. KOLAYLAŞTIRILMIŞ İLETİŞİM 

25 Uygulamalı davranış analizi Kaynaştırma programı amaçlanır Davranış ve ilişkili çevresel özellikler analiz edilir Çünkü davranış çevre tarafından şekillenir Davranış ödül ve ceza görür ya da düzeltilir Davranışa müdahale etkililik belirleme genelleme Davranışın nedeni kişi değil çevreyle iletişimde aranmalıdır Davranış öncesi, davranış ve davranış sonrası durum ve olaylar gözlenmeli

26 Erken yaşta başlanmalı Grup eğitimi önemli Çocuğun bütün davranışlarını hedef almalı Yaşadığı bütün çevre ve kişiler eğitime dahil olmalı Doğru davranış için ipuçları kullanılmalı Etkinlik çizelgeleri ve videolar model olarak kullanılır

27 TERAPİ YÖNTEMLERİ 1. Duyusal bütünleştirme terapisi 2. İşitsel bütünleştirme terapisi 3. Müzik ve dans terapisi 4. Sanat terapisi 5. Drama terapisi 6. Yunuslarla terapi 7. Ata binme terapisi

28 Duyusal bütünleştirme terapisi Otizmli çocuklarda duyu organlarının sağladığı bilgileri algılama, işleme ve anlamlandırmada bazı sorunlar olur Vücudu fırçalamak, hamakta sallanmak, diz/dirsek sıkıştırma, ağırlıklı yelek giyme(duyu diyeti), masaj

29 İşitsel bütünleştirme terapisi Çocuğun hangi frekanslara karşı aşırı hassas olduğu belirlenir Terapi seanslarında bu frekanstan arındırılmış müzikler kulaklıkla dinletilir Aşırı hassasiyet ve davranış sorunlarını azalttığı gibi bazı davranış sorunlarını da arttırabilir

30 Müzik ve dans terapisi Şarkı söyleme, enstruman çalma, dansla eşlik Yararları : -duygusal bağ kurma -sözel ve bedensel dil kullanımını artırma -başarı duygusu yaşatma -davranış sorunlarını azaltma

31 Sanat terapisi Plastik sanatların bireyin kendisini ifade etmesine aracılık ederek duygusal rahatlama sağlaması hedeflenir Güvenli Yargılanmayan ortam Nesneyle uğraşma Risk alma Şekil ve hacim bilişsel gelişim Renk, koku, doku duyular Genel süreç fiziksel koordinasyon

32 Drama terapisi Sahne sanatları Rol yapma, öykü anlatma ifade edici dil becerileri Uygunsuz davranışlar yaratıcı hareketlere dönüşür Yaygın kullanıma rağmen çevreciler tarafından eleştirliyor Yunuslarla terapi

33 Ata binme terapisi (hippoterapi) Yaygın kullanım Amaç binicilik becerisi kazandırmak değil Sağlanan duygusal ve devinsel girdilerden yararlanmayı sağlamak Cp li çocuklarda da kullanımı yaygın

34 TEDAVİ YÖNTEMLERİ 1. PSİKİYATRİK TEDAVİ 2. ALTERNATİF DESTEKLEYİCİ TEDAVİLER

35 Gluten-kazein diyeti Tahıl ve süt diyeti Otizmli çocuklar bağırsakları geçirgen olduğundan sindiremezler Beyinde sinirsel uyarım artar Hiperaktivite azalır Algı ve göz kontağı artar Sindirim ve bağışıklık sistemi güçlenir Vitamin, mineral ve protein desteği için doktor kontrolünde olmalı

36 Vitamin-mineral desteği B6 ve magnezyum

37 Ağır metallerden arındırma Kurşun, cıva(bazı aşılar), aliminyum arsenik vb. toksik maddelerin Otizmle olan ilişkisi Bunların bitkisel ve kimyasal yollarla arındırılması

38 Mantar tedavisi (candida) Vücuttaki bazı mantarlarla otizm ilişkisi Antibiyotik kullanımı mantarı artırır Sarımsak ekstratı azaltır Şeker kullanımı mantarı besler Doktorların kullandığı yöntem

39 Hiperbarik oksijen tedavisi Basınç odasında aralıklı olarak %100 saf oksijen solutulur Oksijen sebebiyle görevini yapamayan hücreleri aktif hale getirme Beyin hasarı ve otizmde dünyada yaygın kullanım

40 Neuro-feedback Normalden farklı beyin dalgalarını egzersizle normale çevirmeyi kişiye öğreten yöntem Başa elektrot yerleştirilir Beyin dalgaları gerekli yazılıma sahip bilgisayara aktarılır Program dalgaları kullanıcının kolayca algılayabileceği bir animasyona çevirir Kullanıcı animasyonu izlerken oyunu beyni ile kontrol edebilir Oyuna dikkatini yoğunlaştırdığında beyin uygun elektriksel aktiviteye geçtiği için oyunda puan kazanılır Dikkat dağıldığında oyun kontrolden çıkar Yüksek işlevli otizmde etkili


"KAĞITHANE REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Otizm Nedir? Hazırlayan: Beyhan ÖZTÜRK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları