Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

STRES FİZYOLOJİSİ Bitkilerde Stres: Olumsuz koşullar Bitkilerde Stres Fizyolojisi: Bitkilerin olumsuz koşullarda gösterdikleri tepkiler, adaptasyon ve.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "STRES FİZYOLOJİSİ Bitkilerde Stres: Olumsuz koşullar Bitkilerde Stres Fizyolojisi: Bitkilerin olumsuz koşullarda gösterdikleri tepkiler, adaptasyon ve."— Sunum transkripti:

1 STRES FİZYOLOJİSİ Bitkilerde Stres: Olumsuz koşullar Bitkilerde Stres Fizyolojisi: Bitkilerin olumsuz koşullarda gösterdikleri tepkiler, adaptasyon ve savunma mekanizmaları

2 STRES 1.Biyotik 2. Abiyotik

3 Bitkilerin Stres Koşullarına Tepkisi 1.Hücre duvarı ve organel zarlarında dayanım 2. Sekonder bileşikler, Polisakkaritler, Proteinlerin sentezlenmesi

4 H. membranıH. duvarı Hücre ve organel zarlarının ana yapısı fosfolipidlerdir. Sıcaklık artışı veya düşmesi sonucunda fosfolipidler erime ya da katılaşma şeklinde bir değişim gösterirler.

5 Yüksek sıcaklıklarda ise doymuş yağ asitlerinin sentezi artar. Doymuş yağ asitlerinin erime sıcaklıkları yüksektir. Uzun süreli düşük sıcaklık etkisi altında membran yapılarında doymamış yağ asitlerinin sentezi artar. Doymamış yağ asitlerinin erime sıcaklıkları düşüktür.

6 Bitkilerde stres oluşturan ekstrem koşullarda yaşamı devam ettirebilmelerinin yolları Fizyolojik Ritimleri Ekstrem sıcaklıklarda “dayanıklı tohumlar” ya da “dinlenme” halinde. Otsu bitkilerde toprak altı depo organları “yumru, rizom, soğan” Yüksek sıcaklıklarda, sıcağa dayanımı arttıran “yaprak dökümü ” Yapısal Değişiklikler Yüksek-düşük sıcaklıklarda su stresine karşı “yaprak formu ve yüzey alanında” kazandıkları değişikler Kalın ve mumsu kütikula tabakası, epidermal tüylenme, stomaların yaprak içine-altına gömülmesi, yapraklarda daralma, sayıca azalma Adaptasyon Özellikleri Sekonder metabolit üretimi (fitoaleksinler, fenolik maddeler …) Stres proteinlerinin sentezi Çöl Bitkilerinde görülen CAM tipi metabolizma

7 Düşük Sıcaklık Stresi T>0 o C : Üşüme T<0 o C : Don Don etkisi nedeniyle hücrelerde kuruma stresi  Biyomembranların fonksiyonları kaybolur  Metabolizma yavaşlar  Oksidatif stres meydana gelir  Protoplast hacmi küçülür  Negatif turgor basıncı artar  Hücresel enzimlerin konsantrasyonu azalır  Metabolik prosesler durur  Membran potansiyeli değişir  Membranlar bozulur

8 Sıcaklığın kritik sıcaklık derecelerinin altına düşmesi sırasında hücrenin zarar görmesindeki aşamalar: 1.Hücre arası boşluklardaki ve cansız odun tabakasındaki su donarak kristalize olur. Buz kristalleri hızla çoğalır. Buz kristallerinin oluşumu sırasında ısı açığa çıkar ve dokulara yayılır. 2.Sıcaklık düşmeye devam ederken hücre arası boşluklardaki su tamamen donar. Hücre içi protoplazmasına bağlı olan su basınç farkı nedeniyle hücre dışına sızmaya başlar.  Sıcaklık, kritik sıcaklık değerinin altına düştüğünde hücresel membranlar, normal likit-kristal yapıdan katı-jel yapısına geçerler. Bu geçiş yağ asitlerinin dengesi ile ilgilidir.  Değişim meydana geldiğinde hücre büzülür.  Büzülme sırasında membran üzerinde çatlaklar ve kanallar açılır.  Membran geçirgenliği artar.  Hücreden iyon sızması başlar.  Hücresel enzimlerin aktivitesi bozulur. 3. Su kaybı nedeniyle hücre ölümü gerçekleşir.

9 Soğuğa dayanımın fizyolojisinde rol oynayan faktörler: 1.Karbonhidratlar Nişastanın şekere dönüştürülerek harcanması soğuğa dayanımda etkilidir. Monosakkaritlerin yanında, staciyoz, rafinoz (oligosakkaritler) galactinol, mannitol, trehalose (alkollü şekerler) 2. Amino asitler ve proteinler Serbest amino asitlerin varlığı (Proline, Glycine,Alanin, Glutamin, Arginin, Asparagin,Serin, ) önemlidir. Suyu bağlayan(hidrofilik) ve düşük sıcaklıkta çözünebilir olan proteinlerin sentezi önemlidir. (-HSPs; CSPs) 3. Hormonlar ABA ve büyümeyi düzenleyici (engelleyiciler) etkilidir. ( Maleik Hidrazit, Alar, Cycocel) 4. Enzimler Polifenol oksidaz, Peroksidaz, Peptidaz, Amylose, aktalaz, Sakkaraz 5. Yağlar ve yağ benzerleri Fosfolipidler, Trigliseritler,

10

11

12 KURAKLIĞA DAYANIM Kurağa dayanım, bitkilerin ortamdaki su noksanlığına karşın büyüme ve gelişmelerini sürdürebilme kapasiteleridir. Kuraklığı oluşturan etmenler: İklim faktörleri: Sıcaklık, rüzgar, hava nemi Toprak faktörleri: Toprak nemi

13 Kurağa dayanımın fizyolojisinde önemli olan, Su kaybını oluşturan nedenlere bağlı olarak su kaybının oluşmasını sağlayan organların hareketlerini kontrol altına almak, anatomilerini bilmek, bitki üzerindeki dağılım ve yoğunluklarını belirlemek ve buna göre önlem geliştirmektir.

14 Anti-transpirant maddeler kullanmak: 1.Stomaların açılıp kapanmasını kontrol etmek ABA uygulamaları Salisilik asit uygulamaları 2. Yansıtıcılar Yaprak sıcaklığını azaltarak su kaybını güçleştiren inhibitör maddelerdir. 3. Film yapıcılar Su buharı çıkışını engelleyerek fiziksel etki ile transpirasyonu engelleyicilerdir.

15 Kök dayanımı çalışmaları Dayanıklı anaçlar kullanmak derin kök sistemi, ksilem özelliklerindeki farklılıklar ıslah

16 1.Akut Kuraklık: Geriye dönüşümlüdür. Solmuş bitkiye su verildiğinde yeniden büyüme ve gelişmeye geçebildiği solgunluk aşamasıdır. 2.Kronik Kuraklık: Taban suyunun bitkinin alamayacağı ölçüde düşmüş olduğu aşamadır. Bitki uçtan başlayarak kuruma eğilimine girmiştir. 3.Fizyolojik Kuraklık: Toprakta nemin varlığı olmakla birlikte suyun bitki tarafından alınamamasıdır. Toprak tuzluluğu ile ilişkilidir. Toprakta yüksek tuz konsantrasyonu söz konusudur. Su bitki tarafından alınamaz OB’a sahiptir.


"STRES FİZYOLOJİSİ Bitkilerde Stres: Olumsuz koşullar Bitkilerde Stres Fizyolojisi: Bitkilerin olumsuz koşullarda gösterdikleri tepkiler, adaptasyon ve." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları