Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DAMAR YARALANMALARI Doç. Dr. Kazım Beşirli 0532.2314311.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DAMAR YARALANMALARI Doç. Dr. Kazım Beşirli 0532.2314311."— Sunum transkripti:

1 DAMAR YARALANMALARI Doç. Dr. Kazım Beşirli

2 Damar Yaralanmaları TANIM: Damarın tübüler devamlılığını bozulması sonucu kan dolaşımının devamını etkileyen hasardır. SIKLIK: Yüzeyel venöz yaralanma en sık. Vasküler rekonstruktif girişim endikasyonu yoktur. %80 periferik damarlarda 2/3 alt ekstermitede, 1/3 üst ekstremitede En çok genç erkeklerde Multi travmalı hastalarda damar yaralanması % 3

3 Damar Yaralanmaları TARİHÇE:  1. Dünya savaşları  Bağlama (Ligasyon)  Amputasyon oranı % 49 – 70  2. Dünya savaşları  Amputasyon oranı % 36  Kore Savaşı  Periferik damar tamiri  Amputasyon oranı % 13  Vietnam Savaşı  Rafine bakım ve yöntemler  Amputasyon oranı % 8  Günümüzde  Amputasyon oranı < %2 YARALANMA ŞEKİLLERİ (Etiyoloji): Penetran yaralanmalar Ateşli silah Delici-kesici alet Künt yaralanmalar Trafik kazaları Yüksekten düşme Ezilme İyatrojenik travmalar Tanı/tedavi için yapılan girişimler

4 Damar Yaralanmaları LAB İNCELEMELERİ: Anjiografi  Hala altın standart  İntra operatif kullanımı en iyisi Proksimal kontrolu yapmak (Balon oklüzyonu) İntra operatif anjiografi Endikasyonları  Lokalizasyonu bilinmeyen veya kompleks yaralanmalarda  Tamir sonrası yetersiz distal perfüzyon  Tamamlama anjiografisi Duplex USG  (B-mode + Doppler)  İntimal yırtık, yalancı anevrizma, AV fistül, trombus belirlenebilir  Akım karakteristikleri belirlenir  Tanı ve tarama amaçlı kullanılır  Tedavi yönlendirici kullanımı yaygınlaşmaktadır  Yapana bağımlı

5 Damar Yaralanmaları VAKA:  Kasap, Kasığa bıçak saplanmış.  Pulsatil kitle  Distal nabızlar yok  Üfürüm/thrill +  33 y E, Motorsiklet kazası  Sağ bacakta deformite  Nb.80 TA 110/70  Büyük hematom  Normal distal nabızlar

6 TEDAVİ: Travmalı hastaya genel yaklaşım: Hava yolu açıklığı Kanamayı kontrol altına alınması Damar yolu açılması Tüm sistemlerin değerlendirilmesi Kan-volüm açığının yerine konulması Gerekli transferin gerçekleştirilmesi (KDC/Acil klinik, Ameliyathane) Antibiyoterapi + Tetanoz proflaksisi Acil kanama kontrolu  Doğrudan basınç  Foley kateter - traksiyon  Geniş bandaj ve ped’ler - Ø  Körlemesine klampaj – Ø  Turnike uygulama - Ø Damar Yaralanmaları Volüm Resüstasyonu En az 2 geniş çaplı IV damar yolu Ameliyathaneye transfer:  Kanama kontrolu öncesi  Minimal sıvı  TA sistolik 60 –70 mmHg  Minimal kanama, pıhtı oluşumu ve ısı kaybını önleme  İnotropik destek - Ø  Kanama kontrolu sonrası  Agresiv sıvı yerine koyma - replasman  Isıtılmış sıvı, kristalloid ve kan  TDP

7 CERRAHİ TEDAVİ: Damar Yaralanmaları  Non-operatif Müşahade  Ligasyon  Geçici şant +Transfer  Primer amputasyon  Vaskuler/Tamir Rekonstrüksiyon NON-OP. MÜŞAHADE Majör bulgular olmaması Tıkanıklık olmaması Yalancı anevrizmada % 10 dan fazla küçülme Ekstremite kayıp riskinin olmaması LİGASYON Bütün damarlar bağlanabilir, ekstremite kayıp riski değişkendir. Riski artıranlar Yumuşak doku injürisinin derecesi Kollaterallerdeki hasar Yüksek ekstremite kayıp riski Common / sp. femoral a. Popliteal a. Düşük ekstremite kayıp riski Subclavian a. Aksiller a. Peroneal a. Ven

8 CERRAHİ TEDAVİ: (Vasküler tamir/Rekonstrüksiyon)  Direkt Sütür: (Nadiren, sadece küçük temiz damar yaralanmalarında)  Lateral Sütür,  Uç-uca anastomoz  Yama  Ven,  Sentetik (Prostetik)  Greft: (Ven veya Sentetik/Prostetik)  İnterpozisyon,  Bypas  Diğer Damar Yaralanmaları

9 ŞANT: Akımı geçici olarak restore etmek için: Ortopedik stabilizasyon sağlanana kadar Hasta transferi Daha ciddi hayat tehdit edici yaralanmaların tedavisi Travmatik amputasyonun re- implanatasyonu

10 Damar Yaralanmaları PRİMER AMPUTASYON: Tartışmalı Endikasyonlar Hayat tehdit edici yaralanmalar Major sinir kopmaları İleri derece yumuşak doku ve kemik yaralanmaları ve kayıbı > 6 saat den fazla zaman geçmiş ise (?)

11 Morbidite İlgili ekstremitede uzun dönemde travma ile ilgili rahatsızlık Majör sinir hasarına bağlı nörolojik morbidite riski % 50 kalıcı nörolojik defisit % 69 kontraktür % 21 tam iyileşme Damar Yaralanmaları

12 Vaka 1 “Primer Tamir” 23 y E 3 m den düşme Vital bulgular stabil Ekstremitede deformite yok Diz arkasında hematom Distalde nabız yok, ekstremite soğuk Popliteal arter yaralanması Damar Yaralanmaları

13 Vaka 2 “Otojen greft (Safen ven) interpozisyonu” 22 y E, Kasap Sağ kasığa bıçak saplanması Kasıkta delici kesici alet yaralanması Femoral a. yaralanması Femoral artere safen ven interpozisyonu Damar Yaralanmaları

14 Vaka 3 “Sentetik greft interpozisyonu” “Ringli PTFE” 24 y E Bacakta kurşun yaralanması TA 90/ 45mmHg Yaralanma yerinden kanama Femoral arter Femoral ven Damar Yaralanmaları

15 Vaka 4 “Yama ile tamir” Damar Yaralanmaları

16 AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Embolik hastalık Tromboemboli Atheroemboli Akut Trombotik Hastalık

17 AKUT ARTER TIKANIKLIĞI TANIM: Arteriyel kan akımında ani kesilme ile sonuçlanan bir tıkanıklık ile ortaya çıkan lokal iskemi ve sistemik komplikasyonlar tablosudur. Her arter/organda olabilir. Ekstremitelerde daha sık karşılaşılır. (Bu dersin konusu) TARİHÇE: İlk seri Mayo klinik Mortalite %42, amputasyon %15 Fogarty 1963 Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz

18 AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Etiyoloji: Nativ arter trombozu Bypas greft trombozu Embolik oklüzyon Diğer: Şok Sepsis İlaçlar: Kokain, Ergotamin vb. Vaskülitler Hiperkoagülobilite Anevrizma trombozu Akut diseksiyon Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz Emboli Kardiyak emboli Artreiyoarteriyel emboli Paradoksal emboli Kriptojenik emboli: Ety? İnsidans: İatrojenik: %45 (%85 anjio, %15 cerrahi) %20 serebrovasküler, %10 visseral damarlar %36 femoral a. %22 aortoiliak %15 popliteal a %14 üst ekstremite Diğer

19 AKUT ARTER TIKANIKLIĞI KLİNİK Ana belirtiler: ( 5P ) veya (6P) Pulselessness“Nabızsızlık” Pain“Ağrı” Pallor“Solukluk” Paresthesia“Hissizlik” Paralysis“Harekersizlik” Poikilothermic“Soğukluk” Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz

20 Fizik Muayene: İliak veya aortik Femoral süp. veya popliteal Popliteal veya tibial AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz “Nabız Muayenesi” Ekstremite ağrısı ile başvuranlarda mutlaka yapılmalı (!) Oskültasyon: Üfürüm İnspeksiyon: Pulsatil kitle Palpasyon: Vuru, Trill

21 Fizik Muayene: İliak veya aortik Femoral süp. veya popliteal Popliteal veya tibial AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz “Lokomotor/Nörolojik Muayene” Adale sertliği, duyu/motor kayıp olması kötü prognostik göstergedirler.

22 Fizik Muayene: AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz “Cilt Muayenesi” Soluk / Soğuk / Siyanotik / Demarkasyon hattı oluşması / Nekrobiyoz / Nekroz- Gangren

23 Teşhis: Klinik: Hikaye, FM, ABI (Ayak bileği-Kol Basınç Oranı) Dupleks USG Anjiografi: DSA, MR Anjio, BT Anjio AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz

24 Emboli ve Akut Trombozun Ayırıcı Tanısı EMBOLİTROMBOZ BELİRLİ BİR KAYNAKSıkılkla bulunurYoktur KLADİKASYONadirSıklıkla FİZİK MUAYENEProksimalde ve karşı tarafta nabızlar normalDiğer bölgelerde de PAH bulgusu+ ANJİOGRAFİMinimal ateroskleroz, keskin cutoff, az kollateralYaygın ateroskleroz, konik ve multipl tıkanıklıklardüzensiz cutoff, iyi gelişmiş kollateraller AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz

25 TEDAVİ: EMBOLİ TEDAVİSİ  Antikoagülasyon: Hemen İV  Embolektomi  Komorbitenin / Altta yatan hastalığın tedavisi  Geç embolektomide (>6saat) sistemik kompliyasyonların profilaksisi ve tedavisi  İV Trombolitik Tedavi (rTPA, SKZ, UK)  İntraarteriyel Trombolitik Tedavi AKUT ARTRERİYEL TROMBOZ TEDAVİSİ Antikoagülasyon: Hemen İV Uygun Revaskülarizasyon: Bypass Aorto-femoral bypas Femoro-popliteal bypas Femoro-femoral bypass Vb. Tromboendarterektomi Yama plasti İntraoperatif Trombolitik tedavi AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz

26 TEDAVİ: Endovasküler Uygulamalar (Henüz gelişme aşamasındadırlar) Perkutan mekanik trombektomi Ultrason ile hızlandırılmış trombolisis EMBOLEKTOMİ Lokal anestezi ile yapılabilir. Fogarty balon kateteri kullanılır. İntraarteriyel trombüs damar dışına çıkarılır. Geç vakalarda FASYOTOMİ gerekebilir. (Reperfüzyon) AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz

27 AKUT ARTER TIKANIKLIĞI Sonuçlar: Embolektomi Ekstremite kurtarma %75-90 Mortalite %10-20 Başlangıç ile tedavi arasında geçen süre önemli: İlk 12 saat de………. Ekst. kurtarma %93, mortalite %19 12 saat den sonra… Ekst. kurtarma %78, mortalite %31 Akut Tromboz: Hastalık grubuna göre oldukça değişkenlik gösterir Akut Emboli Tromboemboli Atheroemboli Akut Tromboz


"DAMAR YARALANMALARI Doç. Dr. Kazım Beşirli 0532.2314311." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları