Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SİMETRİ. Simetri İşlemi ve Simetri Elemanları simetri elemanları simge simetri işlemleri özdeşlik E değişim oluşturmaz eksen C eksen etrafında dönme düzlemσ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SİMETRİ. Simetri İşlemi ve Simetri Elemanları simetri elemanları simge simetri işlemleri özdeşlik E değişim oluşturmaz eksen C eksen etrafında dönme düzlemσ."— Sunum transkripti:

1 SİMETRİ

2 Simetri İşlemi ve Simetri Elemanları simetri elemanları simge simetri işlemleri özdeşlik E değişim oluşturmaz eksen C eksen etrafında dönme düzlemσ düzlemden yansıma nokta i evirme (inversiyon) ; (x, y, z) → (-x, -y, -z) yansımalı dönmeS dönme + yansıma (yansıma düzlemi, dönme eksenine dik olmalıdır) Cisme veya moleküle bir hareket verildikten sonra eşdeğer veya özdeş konum elde ediliyorsa bu harekete simetri işlemi adı verilir. Simetri elemanları bir eksen, düzlem, nokta gibi geometrik niceliktir. Simetri işlemleri bu simetri elemanları temel alınarak uygulanır.

3 eşdeğer ve özdeş konumlar eşdeğer konum = başlangıç ile ayırt edilemeyen konum özdeş konum = başlangıç ile aynı konum

4 eşdeğer olmayan konum İşlem sonucunda molekülün görüntüsü değişmiştir.

5 Özdeşlik işlemi Simgesi E dir. Molekülde hiç bir değişim yaratmaz, ya da 360 o dönme hareketine karşılık gelir. Her molekülün özdeşlik işlemi vardır.

6 Dönme işlemi (C n )  C n, bir eksen etrafında 360 o /n derece dönme hareketi C 2 = 180 o dönme C 3 = 120 o dönme C 4 = 90 o dönme C 5 = 72 o dönme C 6 = 60 o dönme  Bir molekül birden çok dönme eksenine sahip olabilir.  En büyük n değerine sahip eksene baş dönme ekseni adı verilir.

7

8 C 2 dönme ekseni C 2 işleminde x, y, z vektörlerinin değişimi C 2 z : (x, y, z) → (-x, -y, z) C 2 x : (x, y, z) → (x, -y,- z) C 2 y : (x, y, z) → (-x, y, -z) H 2 O molekülünde z ekseni aynı zamanda C 2 eksenidir.

9 H 2 O da C 2 dönme işlemleri C 2.C 2 = C 2 2 = E

10 C 3 dönme ekseni C 3 ekseni B atomunun üzerinden geçer. Molekülün z eksenidir. Molekül düzlemine diktir.  Moleküldeki en küçük dereceli dönme ekseni baş dönme ekseni dir.  Baş dönme ekseni daima molekülün z ekseni olarak seçilir. BF 3 ’ deki dönme eksenleri 1 tane C 3 ( baş dönme ekseni ) 3 tane C 2 ekseni ( C 3 ┴ 3C 2 ) ( aynı zamanda B-F bağları)

11 BF 3 deki C 3 dönme işlemleri C 3, 120º C 3 2, 240º  C 3 C 3 = C 3 2 C 3 3, 360º  C 3 C 3 C 3 = C 3 3 (= E) C n ekseni n tane simetri işlemi üretir.

12 BF 3 deki C 2 dönme işlemleri

13 [PtCl 4 ] 2- deki dönme eksenleri C 4 (baş dönme ekseni) 4 tane C 2 ( C 4 ┴ 4 C 2 )  C 4 ’ ün ürettiği simetri işlemleri, C 4, C 4 2 (=C 2 ), C 4 3, C 4 4 (= E)  C 4 ekseninin ürettiği C 2 ile karışmaması için, bağlar üzerinden geçen C 2 eksenlerine tek üs ( ‘ ) konur. bağ açılarının açıortaylarından geçen C 2 eksenlerine çift üs ( '‘ ) konur.

14 [PtCl 4 ] 2- deki dönme işlemleri

15 Yansıma işlemi (σ)  Yansıma işlemi ile bir nokta yansıma düzlemine dik ve eşit uzaklıkta başka bir noktaya hareket eder.  Yansıma işlemi sağı sola veya solu sağa taşır. Yansıma düzlemine, simetri düzlemi veya ayna düzlemi de denir.

16 Yansıma düzlemindeki alt indisler σ h : Baş dönme eksenine dik simetri düzlemi σ v : Baş dönme eksenini içeren simetri düzlemi σ d : Baş dönme eksenini içeren ve açıortaylardan geçen simetri düzlemi Yansıma işleminde x, y, z vektörlerinin dönüşümleri σ(xy) : (x, y, z) → (x, y, -z) σ(xz) : (x, y, z) → (x, -y, z) σ(yz) : (x, y, z) → (-x, y, z)

17 H 2 O daki yansıma düzlemleri

18 Soru: AuBr 4 ¯ molekülü üzerinde σ v ve σ d düzlemleri ve σ h düzlemini gösteriniz

19 [PtCl 4 ] 2- deki yansıma düzlemleri σ d yansıma düzlemleri C 2 ’’ eksenlerinden geçer. σ v yansıma düzlemleri C 2 ' eksenlerinden geçer.

20 Evirme işlemi (i ) Evirme işlemi (inversiyon) bir nokta temel alınarak yapılır. Bu noktaya simetri merkezi adı verilir. (x, y, z) → (-x, -y, -z)

21 Evirme işlemi örnekleri Düzlemsel moleküllerde i : (x, y) → (-x, -y) dir. Doğrusal moleküllerde i : (z) → (-z) dir.

22 Yansımalı dönme işlemi (S n ) Dönme işlemi ve bu dönme eksenine dik düzlemden yansıma veya önce yansıma sonra dönme işlemi ard arda uygulanır. S 1 = C 1 · σ = C 1.σ = E. σ = σ S 2 = C 2 · σ = σ · C 2 = i S n = C n · σ = σ · C n ( C n ┴ σ ) Kiral moleküller S n (S 1 ve S 2 dahil) içermezler Polar moleküller i içermez ve birden fazla C n ve σ (σ v hariç) içermezler

23 Alıştırma: S 2 = i olduğunu gösteriniz. C 2 z : dönme ekseni σ (x,y) : simetri düzlemi C 2 z ┴ σ (x,y) (x,y,z) (-x,-y,z) (-x,-y,-z) S 2 = σ (xy).C 2 z = i veya (x,y,z) (x,-y,-z) (-x,-y,-z) S 2 = C 2 z. σ (xy). = i

24 H-C-H bağ açı ortayından geçen eksen C4C4 hh Metan Molekülünde S n İşlemi

25 CH 4 molekülünde S 4 ekseni CH 4 molekülünde,  C 2 ekseni aynı zamanda S 4 eksenidir.  molekülde C 4 ekseni yoktur.

26 Metan Molekülünde dönme-yansıma işlemi

27 PCl 5 de S 3 işlemi PCl 5 molekülünde C 3 ekseni aynı zamanda S 3 eksenidir. S 3 = C 3 · σ h = σ h · C 3 = i

28

29 H 2 O nun simetri işlemleri

30 NH 3 ün simetri işlemleri

31 trans-dikloroetilenin simetri işlemleri

32 PCl 5 in simetri işlemleri


"SİMETRİ. Simetri İşlemi ve Simetri Elemanları simetri elemanları simge simetri işlemleri özdeşlik E değişim oluşturmaz eksen C eksen etrafında dönme düzlemσ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları