Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tüberküloz Dr.Haluk C.Çalışır Türk Toraks Derneği Mesleki Gelişim Kursu Ilıca 2007.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tüberküloz Dr.Haluk C.Çalışır Türk Toraks Derneği Mesleki Gelişim Kursu Ilıca 2007."— Sunum transkripti:

1 Tüberküloz Dr.Haluk C.Çalışır Türk Toraks Derneği Mesleki Gelişim Kursu Ilıca 2007

2 Öğrenim Hedefleri Tüberküloz doğal gelişimi Enfeksiyon Hastalık ve formları Tanı Kategorileri Tedavi kategorileri Özel durumlarda tüberküloz Vaka örnekleri

3 Dünyada Tüberküloz Beklenen ve Saptanan(2004) TahminiSaptananOran Tüm Tüberküloz Formları 8.9 Milyon4.9 Milyon%55 Yayma (+) AC Tüberkülozu 3.9 Milyon2.2 Milyon%56 HIV (+) ve Tbc %1,3 Global tuberculosis control:surveillance, planning, financing. WHO report Geneva, World Health Organization (WHO/HTM/TB/ )

4 Tahmin edilen yeni tüberküloz hasta dağılımı (2004)

5 Türkiye 2004 Tüm tüberküloz formları – (24/ ) Yayma (+) Akciğer Tüberkülozu –5 870 (8/ ) Mortalite –3 815(5/ ) Global tuberculosis control:surveillance, planning, financing. WHO report Geneva, orld Health Organization (WHO/HTM/TB/ )

6 2005 Yılı Yeni Tüberküloz Hastası Bölgelere Göre İnsidans Hızları, (yüzbinde)

7 Türkiye’de yıllara göre tüberküloz insidansı (n/ ) WHO Report Global Tuberculosis Control 2003

8 Tüberküloz Etken: Mycobacterium tuberculosis Tüm organlarda hastalık yapabilir. Yerleşime göre sınıflaması –Akciğer Yayma (+) Yayma (-) –Akciğer dışı organ tb.

9 Tüberküloz Yerleşimi

10 Tb basili ile hiç karşılaşmamış birey Enfekte birey Hasta Profilaktik Tedavi Latent Tbc. Enfeksiyonu Tedavisi Kemoterapi DOTS

11 Bulaştırıcı hasta ile temas Primer Enfeksiyon Primer Progresif Hastalık Latent tüberküloz enfeksiyonu % 5 % 95 Reaktivasyon Postprimer Tüberküloz (Erişkin Tip Tüberküloz) % 5 Hastalıksız % 90 Akciğer TBAkciğer dışı TB Yeni Enfeksiyonlar %65%35

12 Tüberküloz enfeksiyonunun hastalığa dönüşümünde risk faktörleri Yakın zamanda enfeksiyon –1 yıldan önce12.9 –1-7 yıl arası 1.6 –Enfeksiyondan 2 yıl sonrası 0.7 –HIV enfeksiyonu –%15 den fazla kilo kaybı 2.6 –% –% –%5 1.1

13 Transplantasyon37-74 Slikozis30 Jejunal bypass27-33 Baş boyun kanseri16 KBY-Hemodializ Gastrektomi2-5 Diabetes M Tüberküloz enfeksiyonunun hastalığa dönüşümünde risk faktörleri

14 Yakın zamanda enfeksiyon –1–1 yıldan önce12.9 –1–1-7 yıl arası 1.6 –E–Enfeksiyondan 2 yıl sonrası 0.7 –H–HIV enfeksiyonu –%–%15 den fazla kilo kaybı 2.6 –%–% –%–% –%–%5 1.1 Transplantasyon37-74 Slikozis 30 Jejunal bypass27-33 Baş boyun kanseri 16 KBY-Hemodializ Gastrektomi2-5 Diabetes M

15 Progresif Primer Hastalık 1.Parankimal Konsolidasyon 2. Atelektazi 3. Lenfadenopati 4.Plevral Effüzyon 5.Miliyer Hastalık

16 Konsolidasyon

17 Primer Tüberküloz

18 Hiler/Mediastinal Lenfadenopati

19 Plevral efüzyon

20 Miliyer Tüberküloz

21 Semptomlar Öksürük (2-3 haftadan fazla süren öksürük) Kilo kaybı Ateş Gece terlemesi Balgam Hemoptizi

22 Bulgular Özel bir fizik muayene bulgusu yoktur. Laboratuar: –Balgam direkt bakı –Sedimantasyon: orta düzeyde –Tüberkülin testi: Hastalığı göstermez –Radyoloji: Spesifik değil, Kavite, bilateral lezyonlar, apikal yerleşim

23

24 Standart Vaka Tanımları* Tedavi şemasını belirlemek için Kayıt ve bildirim için –Vaka tanımı için 4 temel nokta Tüberkülozun yeriTüberkülozun yeri Balgam yayma sonucuBalgam yayma sonucu Daha önce tüberküloz tedavisi alıp almadığıDaha önce tüberküloz tedavisi alıp almadığı Hastalığın şiddetiHastalığın şiddeti Treatment of Tuberculosis: Guidelines for National Programmes. Third Edition. WHO. 2003

25 Menenjit Miliyer Perikardit Bilateral plörezi Spinal GIS GÜS Lenf nodu Tek taraflı plörezi Kemik Periferik eklem Sürrenal Tüberkülozun Yeri Akciğer Akciğer dışı 1. Yayma Sonucu Yayma (+) Yayma (-) 2. Daha önce tedavi öyküsü Yok Var 3. Hastalığın Şiddeti Ağır Hafif 4.

26 Kategori I2HRZE/ 4HRKategori II2HRZES/I HRZE/4HREKategori III2HRZE/4HRKategori IVÖZEL

27 Kategori IKategori IIKategori IV KÜR Tedavi Öyküsü +

28

29 Kategori I Yeni yayma pozitif akciğer tüberkülozu Yaygın parankimal tutulumu olan yayma negatif akciğer tüberkülozu Tb.Menenjit Tb.Pericardit Tb.Peritonit Bilateral Tb.Plörezi Norolojik komplikasyonlu vertebra tüberkülozu GİS Tb. GÜS Tb Tedavi: 2HRZE (S)/4HR

30 Kategori II Yayma pozitif relaps vakalar Tedavi yetmezliği vakaları Daha önce tüberküloz tedavi öyküsü olan hastalar Tedavi: 2HRZES/HRZE/5HRE

31 Kategori III Yayma negatif akciğer tüberkülozu Tek taraflı tüberküloz plörezi Lenf bezi tüberkülozu Kemik tüberkülozu Cilt tüberkülozu Periferik eklem tüberkülozu Tedavi: 2HRZE/4HR

32 Hastaları ne zaman kontrol edeceğiz? Yayma (+) Akciğer Tüberkülozu –Balgam Tanı anında Başlangıç fazı sonrasında 5.ay 6.ay

33 Tedavi Sonuçları KÜR: Balgam konversiyonu gösterilen yayma (+) olan bir hastada, tedavinin son ayında da negatif olması. TEDAVİ YETMEZLİĞİ: Tedavinin 5.ayında yayma (+) olan hasta. TEDAVİ TAMAMLAMA: Tedavi süresi biten, ancak KÜR yada TEDAVİ YETMEZLİĞİ kriterlerine uymayan hasta. TEDAVİYE ARA VEREN: Tedaviye iki aydan fazla ara veren hasta ÖLÜM: Tedavi sırasında herhangi bir nedenden dolayı hastanın ölmesi

34 300 ERKEK ve 230 KADIN 2004 yılı VAKA SAYISI Kategori I347 (%65,4) Kategori II81 (%15.2) Kategori III101 (%19,5) Kategori IV8 (%1,5) Kohort530 (%100) KÜR ORANI %89,3 %70,4 %82,7 (TT) %87,5 %86,7

35 Özel Durumlar Karaciğer Hastalığı –Pirazinamid verilmemelidir. –Kanıtlanmış karaciğer hastalığı olanlarda takip önemlidir. –2HRSE/6HE –2 HES/10 HE güvenli rejimlerdir.

36 Özel Durumlar Gebelik –Gebeliğin sağlıklı seyredebilmesi için, annenin hastalığının tedavi edilmesi gerekir. –Streptomisin verilmez. –HRZE güvenli ilaçlardır Emzirme –HRZE kullanımı güvenlidir.

37 Özel Durumlar Böbrek Yetmezliği –Rifampisin, İsoniazid ve pirazinamid normal dozlarda verilebilir. –Streptomisin ve Etambutol verilecekse doz ve frekansı azaltılmalıdır. –Dializ yapılıyorsa, ilaçlar dializden sonra verilmelidir. –2HRZ/4HR güvenli bir rejimdir.

38 Yan Etkiler SarılıkHZR Görme bozukluğuE Şok, purpura, ABYR İşitme bozukluğuS Eklem ağrısıZ Kırmızı İdrarR

39 Ahmet Öztürk 25 y. Erkek, kahvede garson Bir aydır öksürük yakınması var cc/gün sarı-yeşil renkte balgam Son iki ayda 7 kg. zayıflamış Dinlemekle sağ üst zonda inspiryumda raller alınmakta, aynı bölgede bronşiyal solunum var.

40 YAKLAŞIM 1.Akciğer grafisi 2.Balgamda 3 kez ARB 3.Tüberkülin testi 4.Bilgisayarlı Toraks Tomografisi

41 Balgam Bakısı

42

43 Yaklaşım 1.Tedavi başlarım 2.Daha önce bir aydan uzun süre tbc ilacı kullanıp kullanmadığını öğrenirim 3.Lezyonları daha iyi değerlendirmek için bilgisayarlı tomografi isterim 4.Balgam yayması yeterli değildir. Kültür ister sonucuna göre davranırım.

44 Senaryo I Hasta daha önce hiç tüberküloz tedavisi kullanmamıştır.

45 Hastanın tanı kategorisi 1.Kategori I 2.Kategori II 3.Kategori III 4.Kategori IV

46 Başlanacak tedavi 1.2HRZE/4HR 2.2HRZE/7HR 3.2HRZES/1HRZE/5HRE 4.2HRZS/7HRE

47 Senaryo II Hasta 2 yıl önce 3 ay düzensiz tüberküloz tedavisi kullanmıştır.

48 Hastanın tanı kategorisi 1.Kategori I 2.Kategori II 3.Kategori III 4.Kategori IV

49 Başlanacak tedavi 1.2HRZE/4HR 2.2HRZE/2HRZ/5HRE 3.2HRZES/1HRZE/5HRE 4.2HRZS/5HRE/3HR

50 Ali Güzel 36 yaşında Erkek Bakkal 2003 yılında Yayma (+) AC tbc nedeniyle 6 ay süre ile tedavi görmüş. Tedavi sonunda balgam bakısında ARB (-) bulunmuş yılı başında hastada tekrar öksürük, zayıflama yakınları olması üzerine bakılan balgam bakısında ARB (+) bulunur.

51 Hastanın tanı kategorisi 1.Kategori I 2.Kategori II 3.Kategori III 4.Kategori IV

52 Başlanacak tedavi 1.2HRZE/4HR 2.2HRZE/2HRZ/5HRE 3.2HRZES/1HRZE/5HRE 4.2HRZS/5HRE/3HR

53 Mehmet Uyar, 45 y Erkek İşçi 2002 yılında Yayma (+) Akciğer tüberkülozu nedeniyle 4’lü spesifik tedaviye başlanır. 1 ay düzenli, daha sonra düzensiz olarak 2.5 ay ilaç kullanır sonra kendiliğinden bırakır. Hasta öksürük, kanlı balgam çıkarma, zayıflama yakınmaları nedeniyle yeniden başvurduğunda ARB (+) olarak bulunur. 5 ilaçtan oluşan Kategori II rejimi başlanır.Tedavinin üçüncü ayında balgam yayması halen (+) olarak bulunur. Hastanın bu süre içinde genel durumu bozulur.

54 Hastalık öyküsü 2002 ARB (+) HRZE 2, ay sonra stop 1/2005 ARB (+) HRZES 2/2005 ARB (+) HRZES 3/2005 ARB (+) HRZES

55 Tedavi yaklaşımı Major ve Minor direnç testi ister, sonuçlarına göre tedaviyi düzenlerim Daha önce kullanmadığı ikinci sıra ilaçlardan oluşan yeni bir rejim başlarım. H ve R yi koruyarak, yanına hiç kullanmadığı 2 yeni ilaç ekleyerek tedaviyi düzenlerim Ocak 2005’te dirençli tüberküloz tedavisi başlardım.

56 DOTS, DGTS 1) Kapsamlı ve kalıcı tüberküloz kontrol aktiviteleri için HÜKÜMET KARARLILIĞI 2) Ferdi başvuru yapan semptomatik hastalarda BALGAM YAYMA MİKROSKOPİSİ ile vaka bulma, 3) GÖZETİM ALTINDA kısa süreli kemoterapi, 1) Bütün yeni yayma pozitif hastalara ( en azından başlangıç fazında) (Kat I) 2) Rifampisin içeren tüm rejimlere 3) Tüm retreatment tedavi verilen hastalara (Kat II) 4) Temel ANTİ-TÜBERKÜLOZ ilaçların DÜZENLİ VE KESİNTİSİZ temini 5) Her bir hastanın vaka bulma ve tedavi sonuçları ile tüm tüberküloz kontrol programının performansını değerlendirebilecek bir STANDART KAYIT VE BİLDİRİM sistemi. An Expanded DOTS Framework for Effective Tuberculosis Control. WHO/CDS/TB/


"Tüberküloz Dr.Haluk C.Çalışır Türk Toraks Derneği Mesleki Gelişim Kursu Ilıca 2007." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları