Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AKCİĞER TÜBERKÜLOZU Dr. SEFA L. ÖZŞAHİN. “Mycobacterium tuberculosis (M.tuberculosis, M.bovis, M.africanum)  kronik  granülomatöz  nekrotizan.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AKCİĞER TÜBERKÜLOZU Dr. SEFA L. ÖZŞAHİN. “Mycobacterium tuberculosis (M.tuberculosis, M.bovis, M.africanum)  kronik  granülomatöz  nekrotizan."— Sunum transkripti:

1 AKCİĞER TÜBERKÜLOZU Dr. SEFA L. ÖZŞAHİN

2 “Mycobacterium tuberculosis (M.tuberculosis, M.bovis, M.africanum)  kronik  granülomatöz  nekrotizan

3 BASİL

4 TB basilini kim buldu? ne zaman buldu?  Robert Koch  1882

5 M.tuberculosis  yavaş ürer (15-20 st de kendini eşler)  aside/alkole dirençlidir (AARB)  hücre duvarında bol lipid bulunur  aerobdur  kapsülsüz  kirpiksiz  sporsuz  hareketsiz

6 M.tuberculosis +4 o de haftalarca -70 o de yıllarca canlı kalır ama +60 o de 20 dk da ölür

7 mikroskopi mikroskopide basilin görülebilmesi için ml’de 5-10 bin basil olması gerekir

8 mikroskopi yağlı immersiyon x100 büyütme Ziehl-Nelseen boyama yağlı immersiyon x100 büyütme uzunluğu 2-3 mikron eni 0,2-0,3 mikron kırmızı - pembe çubuk

9 mikroskopi yağlı immersiyonKaranlık alan

10 mikroskopi

11 M.tuberculosis, auramine boyası, karanlık alan mikroskopisi

12 Floresan mikroskopi (auramine boyama)

13 elektron mikroskopi

14 ***  Mikroskopisi için yollanan numune olanak varsa mutlaka kültüre ekilmelidir  Olanak varsa mutlaka ilaç duyarlılık testi yapılmalıdır

15 TB basili için kültür ortamları  Lowenstein-Jensen  Middlebrook  BACTEC  Mycobacterium Growth Indicator Tube (MGIT)  Septi-check bottle

16  L-J besiyerinde 3-8 haftada  BACTEC yöntemi ile 8-14 günde tanı konur TB basili için kültür

17 L-J besi yerinde M.tuberculosis kolonisi

18

19 *** TÜBERKÜLOZUN KESİN TANISI BAKTERİYOLOJİKTİR BAKTERİYOLOJİKTİR

20 Dünya nüfusunun 1/3’ü infekte her yıl 9 milyon yeni hasta 3 milyon ölüm

21 yıllık infeksiyon riski (YİR) yıllık infeksiyon riski (YİR)  bir toplumda TB basili ile henüz infekte olmamış kişilerin bir yıl içinde infekte olma olasılığıdır yıllık infeksiyon riskindeki değişim hızı %10  azalma iyi %5  azalma kötü

22 infeksiyon havuzu BCG’siz olup PPD pozitif olan bireylerdir bu havuzdan her yıl % 0 ’de 1-3 hasta çıkar

23 1905 İstanbul birinci sıradaki ölüm nedeni tüberküloz

24 1927-Verem Savaş Dernekleri 1950’ler- Devlet 1953-UNICEF 1982 tüberküloz prevalansı % 0 ’de 3,6

25 TÜRKİYE’DE milyon infekte kişi olduğu tahmin edilmektedir.  Her yıl en az  En çok kişi TB hastası olacak demektir.

26 BULAŞMA

27 Bulaşma

28 M.tuberculosis solunum yolu ile bulaşır M.tuberculosis solunum yolu ile bulaşır damlacık çekirdeği 0,5-3 mikron 1-3 basil

29 Bulaştırıcılık  kaynak olgunun ARB müspet olması  basil yükünün fazlalığı  çok öksürmesi  bol balgam çıkarması  kaviteli TB olması

30 Bulaştırıcılık  Havalandırma yetersizliği  Güneş ışığı, UV ışık yokluğu  Kaynağa yakın olma

31 Bulaştırıcılık  Diğer hastalıkların bulunması  Hastalığa/basile dirençlilik (önceki hastalık, profilaksi, BCG, tb dışı mikobakteri inf vb)  Basil kaynağı ile geçirilen süre

32 bulaştırıcığı önlemenin en etkin yolu bulaştırıcığı önlemenin en etkin yolu hastaya tedavi başlanmasıdır bulaştırıcılık ortalama 2hf da kaybolur

33 Hastanede bulaştırıcılık  İzolasyon  Öksürürken mendil  Maske  Ziyaret yasağı  Balgam çıkarma açık havada  UV  Havalandırma  HEPA filtresi

34 infeksiyon ayrı bi şey hastalık ayrı bi şey

35 İNFEKSİYON

36 bulaştırıcı TB hastası ile temas infeksiyon yok infeksiyon latent infeksiyon hastalık gelişmez %90 %95 primer hastalık hastalık eksojen reinfeksiyon %5

37 primer infeksiyon bir kişinin klinik/radyolojik bulgu olmaksızın TCT müspet hale gelmesidir

38 primer infeksiyondan sonra; primer infeksiyondan sonra;  %5 oranında primer tüberküloz gelişir  5 yıldan sonra da bir %5’inde daha tüberküloz gelişir (sekonder TB) infekte kişilerin %10’u hayatlarının bir döneminde hasta olurlar

39 PATOGENEZ

40 TB hücre içi bir infeksiyondur TB hücre içi bir infeksiyondur basille savaşta konakçının başlıca silahları makrofajlar ve T lenfositlerdir hücre aracılıklı bağışıklık

41 basil  virülansı düşük ise makrofaj tarafından yok edilir  virülansı yüksek ise makrofaj içinde çoğalır

42 Makrofaj - M.tuberculosis 1. M.tuberculosis’in makrofaja bağlanması 2. Fagozom – lizozom füzyonu 3. Mikobakteriyel çoğalmanın durdurulması, basilin öldürülmesi 4. Diğer immün hc.lerin bölgeye gelmesi 5. Mikobakteriyel antijenlerin T lenfositlere sunulması (tanıtılması)

43 Makrofaj - M.tuberculosis  Basilin makrofaja bağlanmasını kompleman reseptörleri (CR1, CR2, CR3, CR4) ve mannoz reseptörleri (MR) sağlar  Mikobakteriyel glikoprotein LAM tarafından sağlanır  PGE2 ve IL-4 kolaylaştırır, IFN- zorlaştırır

44 Makrofaj - M.tuberculosis  Lizozomal enzimlerce basilin öldürülebilmesi için fagolizozom füzyonu gerekir  Mikobakteriyel sülfatidler bu füzyonu engellerler

45 Makrofaj - M.tuberculosis  ROI (reaktif oksijen ara ürünleri) (H 2 O 2 )  RNI (reaktif nitrojen ara ürünleri) (NO)  TNF-  IFN-  Makrofaj apopitozu (bcl-2 downregulation)

46 DOĞAL İMMÜNİTE  IL-12  Nramp (natural resistance associated macrophage protein)  Nötrofiller, NK hc.ler, / hc.ler, / hc.ler  GM-CSF, basilin nötrofillerce fagositozunu 

47 EDİNSEL İMMÜN YANIT HUMORAL İMMÜN YANIT  M.tuberculosis bir hc içi paraziti olduğundan serum komponentleri basile ulaşamaz, dolayısı ile koruyucu rol oynayamazlar  Çeşitli mikobakteriyel antijenlerin ve bunlara karşı oluşan antikorların tespiti tanısal amaçla kullanılabilir

48 HÜCRESEL İMMÜN YANIT  CD4 + T hc (MHC class ll ile…)  CD8 + T hc (MHC class l ile…)  CD4 + T hc  IFN-  makrofaj basili…..  CD8 + T hc  IFN-, IL-4 EDİNSEL İMMÜN YANIT

49 HÜCRESEL İMMÜN YANIT  Th1 hc.ler  IL-2, IFN-  Th2 hc.ler  IL-4, IL-5, IL-10

50 EDİNSEL İMMÜN YANIT  makrofajlar basilin bazı antijenik yapılarını MHC Class ll genleri ile kodlayarak T helper (CD4 + ) lenfositlere sunarlar

51 CD4 + T lenfositler  IL-2 üreterek monoklonal çoğalırlar  IFN-, TNF-, GM-CSF üreterek;  inaktif durumdaki makrofajları  B lenfositleri ve  CD8 + (sitotoksik/supresör) T hc lerini aktive ederler  hafıza CD4 + T hc lerini oluştururlar

52 gecikmiş tip aşırı duyarlılıkta; CD4 + CD8 + doğal öldürücü (natural killer- NK)hc ler rol oynar

53 SİTOKİNLER  IL-12*  TNF- *  IL-1*  IL-2  IL-4  IL-6  IL-10*  TGF-*

54 TÜBERKÜLOZ PATOGENEZİ insanla basil arasındaki savaştır gecikmiş tip aşırı duyarlılık hücre aracılıklı bağışıklık

55 1.Evre, başlangıç evresi, (1.hf)  basil  alveol  akciğerlerin orta-alt zonlarının periferine yerleşir  kapiller dilatasyon + mononükleer hc alveoler (aktive olmamış) makrofajlar basillerin %90’ını yok ederler

56 2.Evre (ortak yaşam ve basillerin logaritmik çoğalması, 2.-3.hf)  virülan basiller hc içinde çoğalırlar  hücreyi parçalayıp ortama saçılırlar  yine yeni monositler gelir — GRANÜLOM oluşmaya başlar — lenfo-hematojen yayılım olur

57 3.Evre (bağışıklık yanıtı, 3.hf  )  hücre aracılıklı bağışıklık  geç tip aşırıduyarlılık  basil sayısı  geç tip aşırıduyarlılık basil yüklü makrofajları ve çevre dokuyu harab eder;  granülomların merkezinde kazeöz nekroz odağı oluşur TCT pozitifleşir

58 GRANÜLOM (TÜBERKÜLOM) GRANÜLOM (TÜBERKÜLOM)  epiteloid hc ler, Langhans tipi dev hc ler  dışta monositler, lenfositler  en dışta fibroblastlar ortada kazeifikasyon varsa yumuşak tüberkül yoksa  sert tüberkül

59 kazeifiye granülom akciğer karaciğer

60 kazeözodakta kazeöz odakta basil çoğalamaz (hipoksi, pH, toksik yağ asitleri vb) ölen ölür kalanlara dormant basiller denir

61 4.Evre 4.Evre doku hasarına neden olan gecikmiş tip aşırı duyarlılık ve hücre aracılıklı bağışıklık yanıtlarının karşılıklı etkileşimi

62 5.Evre, likefaksiyon ve kavite oluşumu basil sayısı: solid lezyonda kavitede basil kavitede ilk kez hücre dışında çoğalmaya başlar

63 KLİNİK

64 Primer TB (Çocuk TB) risk faktörleri  malnütrisyon  inf.lar (kızamık, kabakulak, HIV)  immünosupresif tedavi

65 Primer TB belirtileri  Bir yaşın altında %40-50  Bir yaşın üstünde %80-95 ASEMPTOMATİKTİR  Ateş  Öksürük  Kilo kaybı  Gece terlemesi  Hışıltılı solunum, nefes darlığı

66 Gohn odağı orta-alt zonlardaki pnömonik lezyon Gohn odağı + LAP  primer komplex

67 Primer TB tanısında;  bulaştırıcı bir hasta ile temas öyküsü  akciğer grafisinde; primer kompleks ve/veya LAP  TCT pozitifliği

68 primer tüberkülozun komplikasyonları Lokal - ilerleyici primer TB - havayolu obstrüksiyonu - obstrüktif pnömoni - obstrüktif amfizem - atelektazi - bronkostenoz - plevral effüzyon - bronşektazi

69 primer tüberkülozun komplikasyonları primer tüberkülozun komplikasyonları GTAD’a bağlı  eritema nodozum  fliktenüler konjunktivit

70 sistemik  miliyer TB  menenjit TB primer tüberkülozun komplikasyonları

71 Sekonder TB- Postprimer TB  endojen reaktivasyon  eksojen reinfeksiyon

72 Primer infeksiyonda lenfo-hematojen yolla yayılan basiller;  uzun kemiklerin epifizleri  böbrek korteksi  lenf bezleri  özellikle akciğerlerin apekslerine yerleşirler ve çoğalmadan yıllarca canlı kalırlar...

73 risk faktörleri - silikozis - Hodgkin, lenfoma, lösemi - Kİ pnomokonyozu - HIV infeksiyonu - kortikosteroid kullanımı - diabetes mellitus - immünosup. ted. - gastrektomi, jejunoileal bypass - alkolizm - üremi, KBY, hemodiyaliz - madde bağımlılığı - canlı virüs aşısı - gebelik - malabsorbsiyon sendromları - ileri yaş -sigara tiryakiliği - baş-boyun kanserleri - Vücut ağırlığının düşük olması

74 Postprimer TB belirtileri Genel belirtiler  Ateş  Gece terlemesi  Halsizlik  İştahsızlık  Kilo kaybı  Bulantı/kusma  Menstürasyon bozukluğu

75 Postprimer TB belirtileri Lokal belirtiler  Öksürük  Balgam  Hemoptizi  Nefes darlığı  Göğüs ağrısı  Ses kısıklığı

76 Sekonder TB komplikasyonları  hiponatremi  pnömatosel  pnömotoraks  bronkoplev. fistül  ampiyem  plörezi  larinks TB  GİS TB  poliartrit  bronkostenoz  havayolu obst.  bronşektazi  harap akc  aspergilloma  komp.amfizem  kor pulmonale  ARDS

77 *** TÜBERKÜLOZUN KESİN TANISI BAKTERİYOLOJİKTİR BAKTERİYOLOJİKTİR

78 TÜBERKÜLOZUN KESİN TANISI  Yayma  Teksif (Homojenizasyon)  Kültür

79 akciğer tüberkülozu düşünülen olgularda balgam tetkiki yapmak gerekir akciğer tüberkülozu düşünülen olgularda balgam tetkiki yapmak gerekir balgam (üç gün arka arkaya)  hipertonik tuzlu su inhalasyonu  mide suyu  bronkoskopi

80 insanda hastalık yapan TB dışı mikobakteriler insanda hastalık yapan TB dışı mikobakteriler  M.avium complex  M.kansasii  M.marinum  M.szulgai  M.simiae  M.xenopi  M.malmolense  M.genavense  M.fortuitum complex  M.haemophilum

81 insanda hastalık yapan TB dışı mikobakteriler  HIV/AIDS olgularının %4’ünde tüberküloz dışı mikobakteri infeksiyonu gelişir. Çoğu (%97) Mycobacterium avium complex (MAC)

82 TÜBERKÜLİN CİLT TESTİ TCT TCT

83 Tüberkülin Cilt Testi (purified protein derivative=PPD) tüberküloz basil kültürü filtresinden protein presipitasyonu ile izole edilir tüberküloz basilin belirli antijenik bileşenlerinin, tüberküloz basili ile infekte olan kişilerde geç tip aşırı duyarlılık reaksiyonu yapmasıdır

84 Tüberkülin Cilt Testi  hücre aracılıklı bağışıklığı değil geç tip aşırı duyarlılığı gösterir  hastalığı değil infeksiyonu gösterir

85 Tüberkülin Cilt Testi 0,1ml (5TÜ PPD) sol kola intra dermal st

86 TCT kime yapılmaz?  TB geçirdiği veya anti-TB aldığı biliniyorsa  geçmişte TCT’nde büllü reaksiyon olmuşsa  aşırı yanıklar veya ekzema varsa  son bir ayda kızamık, kabakulak gibi inf. geçirmişse ya da canlı virüs aşısı yapılmışsa

87 TCT, uygulama, değerlendirme

88

89 Tüberkülin Cilt Testi

90  kaynak olgunun temaslılarının taranmasında,  çocuklarda yapılan taramalarda, (PPD+ çocukların aileleri araştırılır)  epidemiyolojik araştırmalarda, kullanılır

91 TCT, Değerlendirme  0-4mm her halükârda negatiftir  5-9mm şüphelidir (test tekrarlanır*)  BCG’siz kişilerde >10mm pozitif  BCG’li kişilerde >15mm pozitif (*Bağışıklığı baskılanmış kişilerde 5mm pozitif kabul edilir)

92 TCT yanlış negatiflik  İnfeksiyonlar (viral, bakteriyel, mantar)  Canlı virüs aşıları  Metabolik bozukluklar (örn.KBY)  Protein düşüklüğü  Lenfoid organ hst.ları  İlaçlar  Yaş (yenidoğan, yaşlılar)  Stress (yanık, cerrahi vb)

93 TCT yanlış negatiflik  Uygunsuz depolama (ısı,ışık)  Uygunsuz sulandırma  Kimyasal denatürasyon  Kontaminasyon  Adsorpsiyon (yapışma)

94 TCT yanlış negatiflik  Çok az antijen enfeksiyonu  Cilt altına enjeksiyon  Enjektöre çekildikten sonra geç uygulama  Diğer cilt testlerine yakın zamanda test yapılması

95 TCT yanlış negatiflik  Deneyimsiz okuyucu  Bilinçsiz hatalar, bias  Kayıt hataları

96 TCT ile TB tanısı konulamaz TCT (+)liği, sadece kişinin TB basili ile karşılaşmış olduğunu gösterir TCT ile TB tanısı konulamaz

97 A ŞI BACILLE CALMETTE-GUERIN BCG

98 BCG  safralı-gliserinli patates-230 kültür canlı aşı  virulansı azaltılmış canlı aşı  ısıya-ışığa dayanıksız  infeksiyondan korumaz  basilin lenfo-hematojen yayılımını önler

99 BCG İNFEKSİYONDAN KORUMAZ İNFEKSİYONDAN KORUMAZ

100 BCG  Sol omuza deltoid üzerine  İntradermal  ½ dizyem (0-12ay)  1 dizyem (0,1ml)

101 BCG  5-6mm papül oluşur; dk.da kaybolur  Daha önce basil ile karşılaşmamış kişide 3-4 hf sonra nodül oluşur  Nodül kızarır, 6.hf.ya doğru hafif akıntı olur  8.hf.da kabuk bağlar  1-2 hf. sonra da kabuk düşer; skar kalır, yaşam boyu kaybolmaz.

102 BCG Komplikasyonları  aksiller/servikal LAP-apse  erken aşı reaksiyonu*  lupus vulgaris, sistemik tüberküloz, osteomiyelit, diffüz lenfadenit, hepatosplenomegali, genitoüriner lezyonlar

103 BCG YAPILMAZ  Kızamık salgını sırasında  Ateşli hastalık  İmmün yetmezlik  TB hastalık geçirenler  Deri hastalığı olanlar  Kortikosteroid tedavi görenler  TCT pozitif olanlar

104 BCG TÜRKİYE’DE  Doğumdan iki ay sonra  İlköğretim 1.sınıfta (BU YILDAN İTİBAREN YAPILMAYACAK!!

105 TEŞEKKÜR EDERİM Dr.SEFA L. ÖZŞAHİN cp: iş: – ev:


"AKCİĞER TÜBERKÜLOZU Dr. SEFA L. ÖZŞAHİN. “Mycobacterium tuberculosis (M.tuberculosis, M.bovis, M.africanum)  kronik  granülomatöz  nekrotizan." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları